- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn - Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV toàn diện và chuyên đề - Kiểm tra sổ đầu bài - Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn - Kiểm tra ho[r]
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt độnggiáo dục, điều kiện dạy - học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằm mụcđích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát triển ngườigiáo viên và học sinh nói riêng Kiểm tra nội bộ trường học là một công cụ sắc béngóp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
– đào tạo trong nhà trường Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo.
Thực trạng hiện nay:
Về nhận thức: Chưa thấy rõ tầm quan trọng của công tác kiểm tra nội bộ trườnghọc, coi kiểm tra nội bộ trường học chỉ là hoạt động phối hợp nằm trong biện phápđộng viên thi đua, là biện pháp để đánh giá
Về hoạt động: Chưa đầy đủ, chưa thường xuyên, chưa có kế họach cụ thể, đôi khicòn hình thức
Về chỉ đạo: Chưa chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ KTNBTH và hướng dẫn cụ thểcho Hiệu trưởng và các kiểm tra viên nhà trường, việc phân công trong kiểm tra chưa
Xuất phát từ yêu cầu và thực tiễn, tôi chọn đề tài: “Kinh nghiệm quản lí việc kiểm
tra nội bộ trường học ”.
2 Mục đích
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn công tác quản lí giáo dục tìm ra cácbiện pháp quản lí việc tự kiểm tra nội bộ trường học, nêu lên một số biện pháp quản
Trang 2lí có tính hoàn thiện và đổi mới của hiệu trưởng góp phần đẩy mạnh việc tự kiểm tranội bộ trong các trường học của tỉnh Hải Dương.
3 Phương pháp nghiên cứu của đề tài
3.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
3.2 Nhóm nghiên cứu phương pháp thực tiễn
4 Dự kiến cái mới của đề tài
Cung cấp hệ thống cơ sở lý luận và đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệutrưởng và hệ thống nội dung tự kiểm tra nội bộ trong các trường THPT
B NỘI DUNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Lý luận về kiểm tra nội bộ trường học:
+ Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản quản lý Đó là công việc hoạtđộng nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào, cương vị nào cũng phải thực hiện
để biết rõ những kế họach, mục tiêu đề ra thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào
Từ đó tìm ra các biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh
+Kiểm tra nội bộ trường học gồm:
- Hiệu trưởng tiến hành kiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của cácthành viên, bộ phận và những điều kiện, phương tiện phục vụ dạy học và giáo dụctrong nhà trường
- Việc tự kiểm tra của các bộ phận, cá nhân trong trường và tự kiểm tra công tácquản lý của hiệu trưởng
+ Đối tượng chủ yếu của kiểm tra nội bộ trường học là: giáo viên, học sinh, cơ sởvật chất - kỹ thuật, tài chính, kết quả dạy học và giáo dục
Trang 32 Phân biệt kiểm tra nội bộ trường học với thanh tra giáo dục:
Tính
chất
- Hành chính, pháp chế nhà nước
- Kiểm tra của cấp trên với cấp dưới
- Kết luận mang tính pháp lý cao
- Là tổ chức quản lý trong nội bộ
- Là chức năng tất yếu của quá trình quản lý
Xử lý
- Các kết luận mang tính hiệu lực pháp lý Nhà nước buộc đối
tượng phải chấp hành
- Có quyền đề nghị khen thưởng
kỷ luật đình chỉ hoạt động khi cần
thiết
- Các kết luận nhằm :+Uốn nắn và giúp đỡ nội bộ;+ Đánh giá và phục vụ cho khen thưởng trách phạt
3 Nguyên tắc kiểm tra:
Trang 4- Nguyên tắc pháp lý: Phải dựa trên chuẩn mực có tính pháp quy, các kế hoạch
hay nghị quyết của tập thể, các quy định của nhà trường
- Nguyên tắc giáo dục: Kiểm tra nhằm giúp đỡ, động viên giáo dục con người,
người kiểm tra cần hiểu đối tượng, phải có uy tín, năng lực, nhằm giúp đối tượng tiếnbộ
- Nguyên tắc hiệu quả:Tốn ít thời gian, nhân lực mà phát hiện được vấn đề, giải
quyết được vấn đề và thúc đẩy sự vật phát triển
- Nguyên tắc chủ động: Phải có kế hoạch và phương án kiểm tra, ở đâu đó có
con người thì ở đó có sự hoạt động và cần được kiểm tra
( Ghi chú: Trong trường học không gọi là thanh tra của hiệu trưởng mà gọi là kiểm tracủa hiệu trưởng)
4 Nội dung kiểm tra nội bộ trường học bao gồm:
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên;
- Kiểm tra hoạt động của tổ, khối chuyên môn;
- Kiểm tra cơ sở vật chất - kỹ thuật của nhà trường;
- Kiểm tra hoạt động của bộ phận thư viện, thiết bị;
- Kiểm tra tài chính;
- Kiểm tra hoạt động của bộ phận văn thư hành chính;
- Kiểm tra hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh;
- Tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trưởng
5 Phương pháp kiểm tra
Những phương pháp kiểm tra phổ biến: quan sát, phân tích tài liệu, điều tra bằngphiếu, phỏng vấn, trao đổi, nghe báo cáo, kiểm tra (miệng, viết), tham dự các hoạtđộng giáo dục cụ thể
6 Xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ.
Trang 5Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch kiểm tra phải phù hợp với tình hình, điều kiện cụthể của trường và có tính khả thi.
Kế hoạch kiểm tra có thể được thiết kế dưới dạng sơ đồ, biểu bảng và được treo
ở văn phòng nhà trường, trong đó ghi rõ: mục đích, yêu cầu, nội dung, phương pháptiến hành, hình thức, đơn vị và cá nhân được kiểm tra, thời gian được kiểm tra và lựclượng kiểm tra bảo đảm được tính ổn định tương đối của kế hoạch
Kế hoạch kiểm tra cần được công bố công khai ngay từ đầu năm học
Kế hoạch kiểm tra toàn năm:
Kế hoạch kiểm tra trong năm được ghi nhận toàn bộ các “đầu việc” theo trình tựthời gian từ tháng 8 năm trước đến tháng 7 năm sau
Tháng 8
…
…
Tháng 7
Kế hoạch kiểm tra tháng:
Nội dung kế hoạch kiểm tra tháng dựa vào các đầu việc của kế hoạch kiểm tra
cả năm nhưng cần chi tiết hơn Không chỉ ghi “đầu việc” mà có thể chỉ rõ “đíchdanh”, thời gian tiến hành sao cho các đối tượng được kiểm tra có ý thức chủ độngkiểm tra phòng ngừa và tự kiểm tra phần việc của họ
Tuần Đối tượng Nội dung Phương pháp Hình thức Phân công
Tuần 1
Tuần 2
Tuần 3
Tuần 4
Kế hoạch kiểm tra trong tuần:
Nội dung kiểm tra tuần có thể được ghi chi tiết:
Thứ Đối tượng Nội dung Phương pháp Hình thức Người kiểm
Trang 6kiểm tra tra
7 Các bước thực hiện kiểm tra nội bộ.
- Căn cứ nhiệm vụ năm học và hướng dẫn của cấp trên, Hiệu trưởng xây dựng kếhoạch kiểm tra nội bộ nhà trường
- Họp liên tịch thông qua kế hoạch kiểm tra
- Hiệu trưởng quyết định thành lập ban kiểm tra, trưởng ban kiểm tra phải là hiệutrưởng hoặc phó hiệu trưởng
- Ban kiểm tra tiến hành kiểm tra (đột xuất, định kỳ):
+ Thu thập thông tin về đối tượng kiểm tra theo các nội dung trong quyết địnhkiểm tra (toàn diện, chuyên đề)
+ Kiểm tra theo nội dung ghi trong quyết định kiểm tra bằng phương pháp trựctiếp hoặc gián tiếp Có thể kiểm tra toàn bộ hoặc lựa chọn ngẫu nhiên trong số lượngcủa đối tượng kiểm tra
+ Kiểm tra bằng phương pháp đã ghi trong quyết định: quan sát, phân tích tàiliệu, trao đổi với các bộ phận/tổ chức, cá nhân có liên quan hoặc tham dự hoạt độnggiáo dục để thu thập thông tin,…
+ Hoàn thiện hồ sơ kiểm tra
+ Báo cáo hiệu trưởng kết quả kiểm tra
- Hiệu trưởng xem xét kết quả kiểm tra, xác minh lại khi cần thiết, sau đó banhành văn bản thông báo kết quả kiểm tra cho đối tượng kiểm tra/bộ phận/tổ chức vàđơn vị
- Hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện xử lý sau kiểm tra
*Sơ đồ qui trình các bước thực hiện kiểm tra nội bộ:
Trang 7Xây dựng kế
hoạch kiểm tra
nội bộ nhà trường
Thu thập thông tin về đối tượng kiểm tra Xem xét, kiểm tra theo nội dung trong QĐHoàn thiện hồ
sơ kiểm tra
Hướng dẫn của cấp trên
Nhiệm vụ
năm học
Quyết định kiểm tra
Thông báo kết quả kiểm tra Thông báo kếtquả kiểm tra
Trang 8- Muốn kiểm tra, người kiểm tra phải có chuẩn để theo đó mà so sánh, đo lườngđánh giá hoạt động của con người và các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị… Chẳnghạn chuẩn đánh giá trường học, chuẩn đánh giá giáo viên, chuẩn đánh giá học sinh,chuẩn đánh giá tiết dạy,…
Tiêu chuẩn bao gồm hai yếu tố: định tính và định lượng Những cơ sở để xâydựng chuẩn kiểm tra nội bộ trường học:
+ Hệ thống các văn bản pháp luật, văn bản pháp qui, hướng dẫn, chế độ chínhsách có liên quan;
+ Kế hoạch nhà trường, kế hoạch chuyên môn,…
+ Đặc điểm tình hình của từng trường;
+Tham khảo các tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia
- Các bước thực hiện:
+ HT dự thảo chuẩn căn cứ vào cơ sở pháp lý hiện hành
+ HT thảo luận với các bộ phận/cá nhân liên quan
+ HT điều chỉnh dự thảo
+ HT thông qua liên tịch dự thảo chuẩn (vai trò công đoàn rất quan trọng)
+ HT quyết định ban hành chuẩn
+ Ban kiểm tra áp dụng tiêu chuẩn trong thực tế kiểm tra Nếu có phát hiện chỉ
số đánh giá nào không phù hợp, phản ánh lại cho HT để điều chỉnh, bổ sung
* Sơ đồ qui trình các bước xây dựng tiêu chuẩn kiểm tra nội bộ :
Trang 9
9 Sử lý kết quả kiểm tra nội bộ.
- Căn cứ vào biên bản kiểm tra nội bộ, hiệu trưởng có biện pháp chỉ đạo kịp thờikhắc phục những tồn tại hạn chế, điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với tình hình thựctế
- Kết quả kiểm tra nội bộ trường học làm cơ sở cho việc: đánh giá xếp loại giáoviên; đánh giá viên chức và xếp loại thi đua, khen thưởng và kỷ luật hàng năm
Lập ban
kiểm tra
Áp dụng chuẩn
Tự kiểm tra Tự kiểm tra
Dự thảo tiêu chuẩn
kiểm tra
Ban h nh à
Trang 1010 Đề xuất kế hoạch kiểm tra toàn năm của trường THPT( từ tháng 8 năm trước đến tháng 6 năm sau).
Phương pháp kiểm tra: quan sát, phân tích tài liệu, trao đổi với các bộ phận/tổ chức, cá nhân
có liên quan, tham dự hoạt động giáo dục để thu thập thông tin,…
Thời
Tháng
08
- Công tác tuyển sinh;
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị và công tác sửa
chữa, mua sắm, bổ sung
- Ban TTND
Tháng
09
- Kiểm tra Thư viện, thiết bị, y tế, Văn thư
- Kiểm tra Hồ sơ, lý lịch HS
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV (toàn diện
và chuyên đề)
- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra vào điểm
- Kiểm tra các loại kế hoạch hoạt động
- PHT, các Tổ trưởng bộ môn, Văn phòng.
- Hiệu trưởng, thư ký HĐ, Văn thư
- HP chuyên môn;Tổ trưởng; Tổ phó
- Kiểm tra các khoản thu, góp đầu năm
- Kiểm tra Hồ sơ, sổ sách của các bộ phận & cá
nhân ( toàn trường)
- Kiểm tra hoạt hoạt động sư phạm của GV (toàn
diện và chuyên đề)
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra vào điểm
- Kiểm tra thực hiện các cuộc vận động và phong
trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học
- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV (toàn diện
và chuyên đề)
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra vào điểm
- Kiểm tra kết quả thi đua chào mừng ngày nhà
giáo Việt Nam (20/11)
- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV (toàn diện
và chuyên đề)
- Kiểm tra tổ chức ôn tập học kỳ; ra đề và chấm
bài kiểm cha chất lượng
- Kiểm tra việc đánh giá xếp loại học sinh
- Kiểm tra việc thực hiện phân phối chương trình
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra vào điểm
Trang 111
- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV (toàn diện
- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV (toàn diện
và chuyên đề)
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra vào điểm
- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV (toàn diện
và chuyên đề)
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra vào điểm
- Kiểm tra kết quả thi đua chào mừng ngày thành
- Kiểm tra Hoạt động, hồ sơ một tổ chuyên môn
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV (toàn diện
và chuyên đề)
- Kiểm tra tổ chức ôn tập học kỳ; ra đề và chấm
bài kiểm cha chất lượng(K12)
- Kiểm tra việc đánh giá xếp loại học sinh(K12)
- Kiểm tra việc thực hiện phân phối chương trình
(K12)
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra vào điểm
- Kiểm tra Hồ sơ học sinh khối 12
- Kiểm tra sổ đầu bài
- Kiểm tra ra đề và chấm bài kiểm tra chất
- Kiểm tra hồ sơ, sổ sách của các bộ phận & cá
nhân trong toàn trường
- Kiểm tra thực hiện các cuộc vận động và phong
trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực”.
-Kiểm tra, đánh giá thi đua.
- Kiểm tra việc tổng kết, đánh giá các mặt hoạt
- Hiệu trưởng, CT công Đoàn
- Hội đồng thi đua khen thưởng
- Hiệu trưởng
Tháng
6
- Kiểm tra công tác tổ chức thi tốt nghiệp
- Kiểm tra công tác chuẩn bị và tổ chức thi tuyển
sinh
- Ban giám hiệu
- Ban giám hiệu, Ban TTND
11 Đánh giá hiệu quả.
Trang 12- Trong những năm học trước việc kiểm tra nội bộ trong nhà trường chúng tôigặp rất nhiều khó khăn, từ việc nhận thức tầm quan trọng, trách nhiệm của lãnh đạonhà trường; việc xác định nội dung và đối tượng của kiểm tra nội bộ trường học, chođến qui trình kiểm tra, đặc biệt không thực hiện xây dựng tiêu chuẩn, qui định kiểmtra nội bộ, dẫn đến việc đánh giá đôi khi còn cảm tính, tác dụng của kiểm tra nội bộtrường học rất hạn chế.
- Tuy nhiên, từ khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm “Kinh nghiệm quản lí việc
kiểm tra nội bộ trường học”, việc kiểm tra nội bộ được thực hiện khoa học, toàn
diện, đảm bảo dân chủ, công bằng, mang lại ý nghĩa thiết thực, góp phần tăng cườnghiệu lực quản lý và nâng cao chất lượng dạy và học, với các kết quả cụ thể như sau:
11.1 Số lượt và các nội dung kiểm tra tăng cường:
- Kiểm tra hoạt động của bộ phận văn
Trang 1311.2 Đảm bảo các mặt hoạt động của nhà trường đều được kiểm tra, đánh giárút kinh nghiệm kịp thời; 100% CB,GV,NV đều được kiểm tra việc thực hiện nhiệm
vụ được phân công, kết quả:
- Nhận thức của CB,GV,NV về chức trách, nhiệm vụ được nâng lên rõ rệt;
- Ý thức thực hiện nhiệm vụ có chuyển biến tích cực;
- Không có CB,GV,NV vi phạm pháp luật, các tệ nạn xã hội và vi phạm đạođức nhà giáo
11.3 Chất luợng giáo dục toàn diện được giữ vững và từng bước có tiến bộ rõrệt:
C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1 Kết luận:
- Giúp cho các hiệu trưởng có nhận thức đầy đủ hơn về khái niệm; nguyêntắc; nội dung; phương pháp; cách xây dựng kế hoạch và xây dựng chuẩn cho công táckiểm tra nội bộ trường học;
Trang 14- Trên cơ sở đó tiến hành tổ chức thực hiện công tác kiểm tra nội bộ trườnghọc một cách đồng bộ, toàn diện, thường xuyên liên tục;
- Đưa việc kiểm tra nội bộ trường học trở thành một công cụ sắc bén gópphần tăng cường hiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục –đào tạo trong nhà trường
2 Khuyến nghị:
- Để công tác kiểm tra nội bộ trường học được thực hiện đồng bộ thì các cấp,
các ngành phải ban hành các văn bản chỉ đạo ngay từ đầu năm học, yêu cầu các hiệutrưởng xây dựng kế hoạch thông qua Hội đồng, báo cáo cấp trên và tổ chức thực hiện;
- Có hướng dẫn việc xây dựng kế hoạch; các mẫu quyết định, biên bản về
công tác kiểm tra nội bộ;
- Những nội dung được trình bày trong “Kinh nghiệm quản lí việc kiểm tra
nội bộ trường học”, có thể dùng để tham khảo Tuy nhiên, căn cứ vào tình hình thực
tế của nhà trường mỗi hiệu trưởng cần có cách làm phù hợp để công tác kiểm tra nội
bộ trở thành một công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học.
PHỤ LỤC
(Đề xuất một số mẫu biên bản kiểm tra nội bộ)
SỞ(PHÒNG) GD&ĐT……… CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ……… Độc lập - Tự do – Hanh phúc
………., ngày ……tháng …năm 200
BIÊN BẢN KIỂM TRA NỘI BỘ
Trang 15Việc thực hiện kế hoạch giáo dục
Họ và tên người(nhóm)kiểm tra :… ………… …
Họ tên người (tổ chức)được kiểm tra :… …
I Nội dung và kết quả kiểm tra:
1 Kế hoạch phát triển giáo dục:
a) Số lớp và số học sinh ở từng khối, lớp và toàn trường
b) Thực hiện quy chế tuyển sinh (công tác tuyển sinh, biên chế lớp theo quy định):
c) Tỷ lệ học sinh bỏ học, lưu ban:
2 Tổ chức, kết quả giảng dạy, học tập, thực hiện chương trình, nội dung, kếhoạch dạy học các môn văn hoá
a) Thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy:
b) Hệ thống hồ sơ chuyên môn của nhà trường:
c) Chất lượng giảng dạy của giáo viên qua dự giờ (chú ý việc đảm bảo yêu cầu thí nghiệm thực hành, đổi mới PP dạy học, kết quả thanh tra, kiểm tra gần nhất…)
3 Thực hiện quy chế, quy định về kiểm tra, thi, đánh giá xếp loại học sinh:
4 Kết quả thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo (lấy kết quả các cuộcthanh tra hoạt động sư phạm độc lập trong cùng năm học):
a) Về hồ sơ chuyên môn của nhà giáo:
b) Việc thực hiện các quy định về chuyên môn:
c) Kết quả xếp loại các tiết dạy:
5 Thực hiện nội dung, chương trình giáo dục đạo đức và kết quả xếp loại hạnhkiểm học sinh:
6 Thực hiện nội dung, chương trình giáo dục thể chất, quốc phòng:
7 Thực hiện nội dung, chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp:
8 Thực hiện nội dung, chương trình giáo dục lao động hướng nghiệp, dạynghề:
9 Kết quả xếp loại học lực học sinh:………
10 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục:
SỞ(PHÒNG) GD&ĐT……… CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ……… Độc lập - Tự do – Hanh phúc
………., ngày ……tháng …năm 200
BIÊN BẢN KIỂM TRA NỘI BỘ Công tác quản lý của hiệu trưởng
Họ và tên người (nhóm)kiểm tra :… ………… …
Họ và tên hiệu trưởng: