- Tổ trưởng CM và tổ trưởng công đoàn cần phối hợp tổ chức thực hiện tốt việc tuyên truyền thường xuyên, phổ biến rộng rãi, giải thích cặn kẽ cho GV trong tổ được biết, được tham gia ý k[r]
Trang 13.2 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ của TCM trong trường THCS và THPT
3 2.1 Vị trí và vai trò tổ chuyên môn
Hoạt động 4: Nghiên cứu các văn bản qui phạm (Điều lệ trường trung học, qui chế tố
chức hoạt động trường phổ thông dân tộc nội trú…) để xác định vị trí, vai trò, chứcnăng và nhiệm vụ của TCM trong trường THCS và THPT?
Thông tin cơ bản cho hoạt động 4:
- Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của trường THCS, THPT Các tổ,nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp
vụ khác và các tổ chức đoàn thể trong thực hiện các nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụkhác của chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được các mục tiêu đã
- Đặc biệt, TCM là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu nắm vững tâm tư, tình cảm
và những khó khăn trong đời sống của các GV trong tổ, kịp thời động viên, giúp đỡ
GV trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ của người GV trong trường trung học
3.2.2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn: Theo qui định tại khoản 2, điều 16 Điều lệ
trường trung học, TCM có các nhiệm vụ chính sau đây:
- Xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ
- Hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạchdạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho GV thuộc tổ quản lý
- Tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩnnghề nghiệp GV trung học và các quy định khác hiện hành
- Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó
- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên
- Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu cầucông việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu
Căn cứ theo qui định này, mỗi trường có thể qui định cụ thể hơn các nhiệm vụcủa TCM phù hợp với điều kiện và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ từng năm học
Trang 23.2.4 Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng hoạt động TCM
Theo Thông tư số 12/2009/TT-BGDĐT ngày 12/5/2009 về việc ban hành quyđịnh tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THCS và Quy định về tiêu chuẩnđánh giá chất lượng trường THPT ban hành theo Quyết định số 80/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, TCM của nhà trường đượcđánh giá hoàn thành các nhiệm vụ theo quy định, nếu:
a) Có kế hoạch công tác và hoàn thành các nhiệm vụ theo quy định tại Điều lệtrường trung học Được đánh giá qua các minh chứng: Có kế hoạch hoạt động chungcủa tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạchdạy học và các hoạt động khác; Kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, dạy ôn thi tốtnghiệp, dạy bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém; Kế hoạch cụ thể về sử dụng đồdùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối CT; Văn bản củalãnh đạo nhà trường về việc nhận xét thực hiện các nhiệm vụ năm học của TCM; Cácminh chứng khác (nếu có) Ở nội dung này cần so sánh những hoạt động của TCM vớicác nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ trường trung học; so sánh những hoạt động củaTCM với các nhiệm vụ do lãnh đạo nhà trường giao
b) Sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và cáchoạt động giáo dục khác: Minh chứng là các biên bản sinh hoạt chuyên môn của tổhoặc nhóm chuyên môn; Sổ nhật ký hoặc biên bản đánh giá chất lượng về hiệu quảhoạt động giáo dục của các thành viên trong tổ; Biên bản đánh giá, xếp loại GV; Cácthông tin, minh chứng khác liên quan đến chỉ số Chú ý đánh giá chất lượng của cácbuổi sinh hoạt chuyên môn
c) Hằng tháng, rà soát, đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ được phân công:Minh chứng là các biên bản rà soát, đánh giá để cải tiến các biện pháp thực hiện nhiệm
vụ được giao của TCM, biên bản chỉnh sửa, bổ sung các nội dung mới, các biện phápmới vào kế hoạch Chú ý đánh giá hiệu quả các hoạt động cải tiến, điều chỉnh tăng hiệuquả thực hiện nhiệm vụ của tổ
4 Tổ trưởng chuyên môn và quản lý tổ chuyên môn
4.1 Người tổ trưởng chuyên môn (vị trí, vai trò, tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn)
Hoạt động 5: Hãy thảo luận về vị trí, vai trò, tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của
TTCM trong trường trung học
Thông tin cơ bản cho hoạt động 5:
Tổ trưởng chuyên môn: là người đứng đầu TCM, do hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu
trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn, điều hànhviệc thực hiện các nhiệm vụ của TCM theo qui định, góp phần đưa nhà trường đạt đếncác mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch
4.1.1.Vị trí và vai trò của TTCM
Trang 3- Tổ trưởng CM ở trường trung học theo quy định do Hiệu trưởng bổ nhiệm vàođầu mỗi năm học Nhiệm kỳ của TTCM theo từng năm học, hết một năm học có thể bổnhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới tùy theo điều kiện và yêu cầu của từng trường
- Sau khi có quyết định bổ nhiệm của Hiệu trưởng, TTCM là người chịu tráchnhiệm cao nhất về chất lượng giảng dạy và lao động sư phạm của GV trong phạm vi cácmôn học của TCM được phân công đảm trách
- Tổ trưởng CM là một CBQL được hưởng phụ cấp chức vụ theo các văn bản quiđịnh hiện hành
4.1.2.Tiêu chuẩn tổ trưởng chuyên môn
Tổ trưởng CM là một GV nên phải đảm bảo các qui định về tiêu chuẩn trình độchuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của GV được qui định trong chuẩn nghềnghiệp GV THCS, THPT ban hành theo Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22 tháng
10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT; Tổ trưởng CM có nhiệm vụ, quyền lợi, tráchnhiệm…qui định tại điều 30,31, 32 và 33 của Điều lệ trường trung học
Tổ trưởng CM phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều hành tổ chức,hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của BộGD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho GVtrong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỉ luật GV thuộc tổ mình quản lý
Do đó, TTCM phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau:
Về phẩm chất
- Có phẩm chất đạo đức tốt
- Có uy tín đối với đồng nghiệp, HS
- Vững vàng về tư tưởng chính trị
- Có ý thức tổ chức kỉ luật và tinh thần trách nhiệm cao
- Sống trung thực, lành mạnh, là tấm gương tốt cho HS và đồng nghiệp
- Đoàn kết và hợp tác với đồng nghiệp
- Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm
- Công bằng, trung thực và có sức khỏe tốt
Về năng lực
- Đạt trình độ chuẩn về chuyên môn, giảng dạy đạt từ khá trở lên
- Có năng lực lãnh đạo, quản lý (tập hợp lực lượng, định hướng dẫn dắt, lập kếhoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá…)
- Có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn;
- Có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong
Trang 4tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử.
- Có năng lực tổ chức hoạt động chuyên môn
- Có năng lực kiểm tra đánh giá chuyên môn
- Có năng lực tư vấn chuyên môn cho lãnh đạo trường …
4.1.3.Nhiệm vụ của TTCM
Người TTCM có nhiệm vụ thực hiện các nội dung ở điều 16 của Điều lệ trườngTrung học Trong đó nhấn mạnh đến các nhiệm vụ trọng tâm:
Quản lý giảng dạy của GV
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả nămhọc nhằm thực hiện CT, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáodục, phân phối CT môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường
- Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồidưỡng học sinh giỏi, phụ đạo HS yếu kém
- Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng,
đủ theo các tiết trong phân phối CT
- Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện KHCN, soạn giảng của tổ viên
(KHCN dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HSyếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phânphối CT; soạn giáo án theo phân phối CT, chuẩn kiến thức, kĩ năng và SGK, thảo luậncác bài soạn khó; tổ chức nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng caochất lượng dạy học, đổi mới PPDH, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng
HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém )
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV trong tổ, GV mới tuyển dụng(đổi mới PPDH; đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng; sửdụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học góp phần đổimới PPDH, phương pháp kiểm tra, đánh giá )
- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định vềhoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ của tổ;thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định
- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV (thực hiện hồ sơchuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối CT, chuẩn kiến thức kĩnăng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của cácthành viên trong tổ )
- Dự giờ GV trong tổ theo quy định (4 tiết/GV/năm học)
Trang 5- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại GV; đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáoviên Việc này đỏi hỏi TTCM phải nắm thật rõ về tổ viên của mình, về ưu điểm hạnchế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công).
Quản lý học tập của học sinh
- Nắm được kết quả học tập của HS thuộc bộ môn quản lý để có biện pháp nângcao chất lượng dạy học, giáo dục
- Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa cho họcsinh để thực hiện mục tiêu giáo dục
Quản lý cơ sở vật chất của TCM
Các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu trưởng).
Nhiệm vụ của TTCM rất đa dạng, phong phú nhiều công việc, không ít nhữngkhó khăn Các loại công việc là sự kết hợp chuyên môn với công tác quản lý Tổ trưởngvừa có trách nhiệm với các thành viên trong tổ, vừa có trách nhiệm trước lãnh đạotrường
4.1.4 Quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn
- Quyền quản lý, điều hành các hoạt động của tổ: lập kế hoạch, phân công nhiệm
vụ, triệu tập, hội ý, họp tổ
- Quyền quyết định các nội dung sinh hoạt tổ trên cơ sở các kế hoạch
- Quyền theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở, động viên và kiểm tra thực hiện các nhiệm
vụ của các thành viên trong tổ, giúp Hiệu trưởng có cơ sở đánh giá giáo viên một cáchchính xác
- Quyền được tham dự các cuộc họp, hội nghị chuyên môn có liên quan đếnchương trình của các môn của tổ khi cấp trên tổ chức
- Quyền được ưu tiên bồi dưỡng về chuyên môn do Sở GD&ĐT, PhòngGD&ĐT tổ chức, được hưởng các chế độ chính sách về mặt vật chất và tinh thần theocác văn bản pháp luật hiện hành
- Quyền tư vấn, đề xuất với Hiệu trưởng những vấn đề về chuyên môn Đề nghịHiệu trưởng tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho việc dạy - học của các môn học mà tổphụ trách
- Quyền tham gia vào hội đồng thi đua khen thưởng của nhà trường, là một trongnhững thành viên chính thức của hội đồng
Như vậy, cần xác định rõ vị trí, nhiệm vụ, vai trò và quyền hạn của TTCM đểgóp phần cho hoạt động TCM có chất lượng và hiệu quả Chất lượng và hiệu quả hoạtđộng của TCM phụ thuộc rất lớn vào phẩm chất, năng lực và tính năng động của ngườiTTCM
Trang 6Tổ chuyên môn trong trường trung học có vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ rấtquan trọng đối với chất lượng, hiệu quả của quá trình dạy và học Để thực hiện thành côngnhững vấn đề đó đều phải thông qua hoạt động thực tiễn của người tổ trưởng và các thànhviên trong TCM Do vậy, người tổ trưởng cần phải nhận thức sâu sắc, đúng đắn, có tinhthần trách nhiệm cao, có đầy đủ phẩm chất và năng lực và biết quản lý tổ một cách khoahọc.
4.2 Các hoạt động quản lý tổ chuyên môn của TTCM
Hoạt động 6: Đọc tài liệu để nắm được các nội dung cơ bản và các nguyên tắc quản lý
trong quản lý TCM trường trung học
Thông tin cơ bản cho hoạt động 6:
4.2.1 Nguyên tắc quản lý TCM:
Nguyên tắc quản lý giáo dục là những tiêu chuẩn, quy tắc cơ bản, nền tảng,những yêu cầu, những luận điểm cơ bản cần phải tuân theo trong tổ chức và hoạt độngquản lý giáo dục nhằm đạt được mục tiêu phát triển giáo dục đã đề ra
Nguyên tắc phải đảm bảo phản ánh đúng bản chất các mối quan hệ quản lý, phùhợp qui luật tác động đến hoạt động của tổ chức, phù hợp mục tiêu, đảm bảo tính hệthống và nhất quán
Trong điều hành hoạt động của TCM, cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
- Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong quản lý TCM:
+ Bảo đảm việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng về côngtác giáo dục
+ Tuân thủ sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng trong điều hành hoạt động của tổchuyên môn
+ Xây dựng tổ chức cơ sở đảng vững mạnh để lãnh đạo hoạt động của nhàtrường, của tổ chuyên môn
- Tập trung dân chủ:
Tập trung dân chủ là nguyên tắc bắt nguồn từ bản chất của chế độ XHCN, lànguyên tắc chỉ đạo toàn bộ hoạt động quản lý (Điều 6- Hiến pháp nước CHXHCNViệt Nam đã nêu rõ: Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nướcđều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ) Tinh thần của nguyên tắcnày trong quản lý giáo dục là ở chỗ phải thường xuyên kết hợp sự lãnh đạo tập trungvới sự tham gia của quảng đại quần chúng lao động vào công việc tổ chức quản lý giáodục
+ Nội dung nguyên tắc:
Trang 7Phải đảm bảo mối quan hệ chặt chẽ và tối ưu giữa tập trung và dân chủ trongquản lý Tập trung và dân chủ là hai mặt của một thể thống nhất, tập trung phải trên cơ
sở dân chủ và dân chủ phải thực hiện trong khuôn khổ tập trung:
Nguyên tắc này đòi hỏi thực hiện nghiêm túc chế độ thủ trưởng kết hợp với chế
độ lấy ý kiến tập thể
Trong tất cả các trường hợp không có ngoại lệ, tính tập thể phải đi đôi với việcxác định một cách chính xác nhất trách nhiệm cá nhân của mỗi người đối với một côngviệc được xác định
Trong các cuộc thảo luận, lấy ý kiến tập thể cần đi đến kết luận rõ ràng, dứtkhoát, người quản lý cần cố gắng làm cho những quyết định của thủ trưởng phù hợpvới ý kiến tập thể, để nó trở thành một quyết tâm, một tiếng nói, một hành động chung.Điều này đòi hỏi ở người quản lý phải có trình độ và nghệ thuật quản lý
Tăng cường kỉ luật, mở rộng dân chủ, đề cao trách nhiệm, làm rõ trách nhiệm cánhân, trách nhiệm tập thể trong từng công việc cụ thể Tránh tình trạng đùn đẩy tráchnhiệm cho tập thể, thảo luận, “thương lượng” kéo dài không đi đến kết luận rõ ràng làmcông việc không tiến triển đồng thời tránh độc đoán chuyên quyền, gia trưởng, xa rờiquần chúng, quan liêu, mất dân chủ; trong các cơ sở giáo dục phải thực hiện tốt qui chếdân chủ cơ sở
- Bảo đảm tính khoa học, cụ thể và thiết thực: Để đảm bảo nguyên tắc này
người TTCM trong các hoạt động của mình phải có căn cứ khoa học, biết sử dụng cáckiến thức khoa học (KH QL, tâm lý học, kinh tế học, triết học ) trong điều hành tổ.Tính cụ thể được thể thể hiện trong xây dựng kế hoạch, phân công, giao việc, đánhgiá…; tính thiết thực thể hiện trong lựa chọn mục tiêu, xây dựng KH triển khai, luônbám sát các điều kiện cụ thể của tổ, của trường và gắn với yêu cầu phát triển giáo dụccủa địa phương, đất nước
+ Quản lý TCM phải dựa trên hệ thống tri thức sâu rộng, trên sự tổng kết quátrình phát triển của lý luận quản lý, nhận thức được những quy luật khách quan củagiáo dục, của tự nhiên và xã hội, nghiên cứu những quy luật đó để sử dụng trong hoạtđộng thực tiễn quản lý giáo dục
+ Để đảm bảo tính khoa học trong quản lý TCM, TTCM phải nắm vững và biếttận dụng các quy luật khách quan, quy luật giáo dục, các tri thức khoa học quản lý vàoquá trình tổ chức điều hành các hoạt động giáo dục Làm tốt công tác dự báo, biết phântích tổng hợp các sự kiện, hiện tượng giáo dục, các tác động qua lại, phát hiện ra xuhướng phát triển của chúng để có sự điều chỉnh, tác động phù hợp
+ Phải am hiểu sâu sắc đối tượng quản lý, hiểu tường tận về tính chất, nguyêntắc tổ chức các hoạt động giáo dục, các quá trình giáo dục và am hiểu đặc điểm laođộng, đặc điểm tâm sinh lý của người GV và HS cũng như đặc điểm tâm lý của các lực
Trang 8lượng xã hội tham gia giáo dục đó là một trong những điều kiện quan trọng để điềuhành công việc một cách thành thạo, có hiệu quả.
+ Tổ chức lao động của TCM một cách khoa học, phân định trách nhiệm, quyềnhạn rõ ràng tạo nên sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất trong quá trình thực hiện mụctiêu, nhiệm vụ giáo dục
+ Tối ưu hóa việc thực hiện các mục tiêu quản lý với sự tiết kiệm và sử dụnghợp lý sức lao động cũng như các phương tiện vật chất kỹ thuật
+ Nắm vững và vận dụng các thành tựu khoa học công nghệ vào lĩnh vực giáodục trong hoạt động quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
+ Cụ thể, thiết thực ở đây được đem đối lập với cái chung, cái trừu tượng Quản
lý gtổ chuyên môn phải nắm chính xác thông tin, diễn biến tình hình giáo dục, coi trọngđiều tra, nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và hiện thực khoa học, nhanhchóng đề ra những biện pháp đúng đắn, cụ thể, thiết thực và kịp thời
+ Trong quá trình quản lý cần hiểu biết đầy đủ, tường tận tình hình thực tế côngviệc, biết xác định những vấn đề cơ bản – then chốt trong từng thời gian để tập trungsức giải quyết Quan tâm cụ thể đến từng GV, tạo điều kiện để họ phát huy ở mức caokhả năng làm việc của mỗi người và phấn đấu rèn luyện hoàn thiện bản thân Khi triểnkhai nhiệm vụ phải nêu rõ ràng nội dung, yêu cầu, thời gian, địa điểm tiến hành và thờiđiểm phải hoàn thành và phân công cụ thể đến từng người hoặc nhóm người Mục tiêunhiệm vụ phải phù hợp tình hình thực tế của đơn vị, với mục tiêu phát triển của đơnvị nghĩa là phải khả thi
- Đảm bảo tính kế hoạch: Phải đưa mọi hoạt động của tổ vào kế hoạch để tăng
tính chủ động và khả năng phối hợp giữa các cá nhân và bộ phận khi thực thi nhiệm vụ
Kế hoạch phải được xây dựng dựa trên các căn cứ lý luận, pháp lý và thực tiễn xácđáng; chỉ rõ việc cần làm, thời gian, nguồn lực và biện pháp thực hiện phù hợp
+ TTCM phải được trang bị những kiến thức cơ bản về kế hoạch, hiểu và nắmđược các loại kế hoạch trong quản lý giáo dục và biết xây dựng kế hoạch hoạt động của
tổ, hướng dẫn mọi thành viên xây dựng kế hoạch cá nhân và bộ phận, kiên trì thực hiện
kế hoạch đã vạch ra
+ Phải rèn thói quen làm việc có kế hoạch cho mình và cho mọi thành viên trong
tổ chức Khi tiến hành bất cứ một hoạt động nào đều phải xây dựng kế hoạch và hìnhthành cho người dưới quyền thói quen làm việc có kế hoạch TTCM phải biết lựa chọn,nêu ra được và giải quyết hợp lý những khâu chủ yếu Việc giải quyết khâu này sẽ đảmbảo kết quả của việc thực hiện các nhiệm vụ khác
- Coi trọng công tác giáo dục, thuyết phục kết hợp với việc động viên khuyến khích về mặt tinh thần Chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của mỗi thành viên
Trang 9trong tổ chuyên môn Khi thực hiện nguyên tắc này cần coi trọng khen thưởng kết hợpvới sự đánh giá công việc một cách công khai, công bằng.
4.2.2 Nội dung quản lý TCM trong trường trung học:
Căn cứ vào qui định của Điều lệ trường học về nhiệm vụ của TCM và củaTTCM có thể xác định các nội dung cơ bản quản lý TCM gồm:
- Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch hoạt động của tổ (KH năm học,
KH tháng, KH tuần; KH dạy học, KH thao giảng, KH kiểm tra, KH ôn thi, bồi dưỡnghọc sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu; KH bồi dưỡng đội ngũ, sinh hoạt chuyên đề, KHthực tế, giao lưu học hỏi…); hướng dẫn giáo viên xây dựng các KHCN tương ứng vớinhiệm vụ của họ
- Quản lý hoạt động dạy học, giáo dục: Quản lý thực hiện chương trình dạy học,giáo dục theo qui định; quản lý việc soạn bài của GV, quản lý việc dạy học trên lớp,quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS, quản lý dạy thêm học thêm,công tác ngoại khóa học tập, phối hợp quản lý các hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp, quản lý hồ sơ chuyên môn…
- Xây dựng và phát triển đội ngũ: Phân công giảng dạy, chủ nhiệm lớp, tổ chức bồidưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho GV: bồi dưỡng thường xuyên theo chu kì, bồi dưỡngtheo chuyên đề, bồi dưỡng qua thăm lớp, dự giờ, qua hội giảng, qua tổ chức giao lưu,nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm, qua tự học; tham gia kiểm tra đánh giáxếp loại GV hàng năm theo qui định, tham mưu trong thực hiện chế độ chính sách choGV
- Thực hiện công tác tham mưu, phối hợp các hoạt đông: Tham mưu với bangiám hiệu trong tổ chức thực hiện các hoạt động dạy học giáo dục; phối hợp với cácTCM khác, với giáo viên chủ nhiệm, với đoàn thể, với CMHS và cộng đồng… tronggiáo dục HS và huy động nguồn lực phát triển nhà trường
- Quản lý cơ sở vật chất tài sản của TCM…
Từ các nội dung cơ bản này, mỗi trường có thể cụ thể hóa ra các hoạt động cụthể để thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của TTCM và điều kiệncủa trường mình
5 Tăng cường các mối quan hệ trong hoạt động quản lý của tổ trưởng chuyên môn ở trường THCS và THPT
Hoạt động 7: Tìm hiểu để trả lời các câu hỏi:
- Để triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ của tổ, TTCM cần thiết lập các mốiquan hệ quản lý nào?
- Cần làm gì để tăng cường các mối quan hệ đó?
Trang 10Thông tin cơ bản hoạt động 7: Trong hoạt động thực hiện nhiệm vụ của mình, TTCM
cần thiết lập và tăng cường các mối quan hệ đa dạng với các cá nhân và bộ phận khácnhau Đó có thể là quan hệ chấp hành, quan hệ tham mưu hay quan hệ phối hợp, tất cảđều nhằm cùng nhau đưa nhà trường phát triển Dưới đây là một số mối quan hệ cơ bản
mà TTCM cần tăng cường
5.1 Quan hệ giữa tổ trưởng chuyên môn với Hội đồng trường
Theo qui định tại điều 20 Điều lệ trường Trung học, TTCM có thể là thành viênHội đồng trường
Hội đồng trường đối với trường trung học công lập, Hội đồng quản trị đối vớitrường tư thục (sau đây gọi chung là Hội đồng trường) là tổ chức chịu trách nhiệmquyết định về phương hướng hoạt động của nhà trường, huy động và giám sát việc sửdụng các nguồn lực dành cho nhà trường, gắn nhà trường với cộng đồng và xã hội, bảođảm thực hiện mục tiêu giáo dục Hiệu trưởng có trách nhiệm thực hiện nghị quyết củahội đồng trường trong điều hành các hoạt động của nhà trường Do đó quan hệ giữaTTCM với hội đồng trường được thể hiện:
- Là quan hệ chấp hành khi TTCM thực hiện các nhiệm vụ do hiệu trưởng phâncông để triển khai Nghị quyết của Hội đồng trường
- Là quan hệ tham gia khi TTCM là thành viên Hội đồng trường
- Là quan hệ tham mưu khi TTCM thông qua đại diện của mình trong Hội đồngtrường để đề xuất, kiến nghị hoặc góp ý về các chủ trương hoạt động của nhà trường vềcác vấn đề liên quan như chương trình, nội dung, PPDH , giáo dục…
5.2 Quan hệ với hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng
Tổ chuyên môn, TTCM trong trường trung học do Hiệu trưởng trực tiếp cơ cấu
và quyết định Điều này xác định tính chất mối quan hệ giữa TTCM với hiệu trưởng vàcác phó hiệu trưởng
- Là cầu nối giữa Hiệu trưởng và GV trong tổ về thông tin 2 chiều nhằm mụctiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục Hiệu trưởng có thông tin để đánh giáchính xác GV, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của họ từ đó phân công GV hợp lý, đạthiệu quả tốt; chuyển tải cho GV trong tổ các chỉ đạo chuyên môn của Hiệu trưởng và
cơ quan quản lý cấp trên
- Tổ chức thực hiện chỉ đạo chuyên môn của Hiệu trưởng và cơ quan quản lýcấp trên về các hoạt động dạy học, giáo dục: Thực hiện kế hoạch, CTGD, chuẩn kiếnthức kĩ năng, đổi mới PPDH, đổi mới kiểm tra, đánh giá…qua các hoạt động cụ thểnhư bồi dưỡng GV, HS, dự giờ, thăm lớp…
- Tham mưu cho Hiệu trưởng để có những quyết định chính xác, kịp thời; bố trí,sắp xếp công việc, kế hoạch rõ ràng, hợp lý trong điều hành các hoạt động của nhà
Trang 11trường Công tác tham mưu của TTCM cần tập trung vào một số nội dung cụ thể sauđây:
Tham mưu cho hiệu trưởng về các hoạt động giáo dục và dạy học
- Nội dung tham mưu
+ Tham gia đóng góp ý kiến xây dựng kế hoạch nhà trường, xây dựng các hoạt động của TCM phù hợp với kế hoạch và hoạt động chung của nhà trường.
+ Xây dựng, phát triển đội ngũ, bồi dưỡng GV giỏi và giúp đỡ kèm cặp GV cònyếu
+ Đề nghị hỗ trợ các điều kiện và các biện pháp tháo gỡ lúc cần thiết
- Biện pháp tham mưu
Để công tác tham mưu đạt hiệu quả cao, TTCM cần tập trung nghiên cứu đầy
đủ các loại hồ sơ tư liệu của nhà trường như: Báo cáo tổng kết năm học phương hướng
- nhiệm vụ năm học mới, KH thực hiện nhiệm vụ năm học của các cấp QLGD, quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường, kết hợp với việc nắm bắt những
yêu cầu của ngành, của địa phương và tình hình cụ thể của trường, của tổ, để từ đó cónhững tham mưu đề xuất cho Hiệu trưởng bằng các việc làm sau đây:
- Tham gia góp ý xây dựng các kế hoạch của nhà trường như: KH phát triển,
tuyển sinh, dạy học; KH đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho GV; KH xâydựng cơ sở vật chất, các hoạt động dịch vụ, sản xuất của nhà trường và các hoạt độngkhác trong năm học; chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức bộ máy trong nhà trường;các báo cáo sơ kết, tổng kết theo định kỳ trong năm học
- Tham gia góp ý xây dựng các nội dung, biện pháp tổ chức phong trào thi đua, khen thưởng hàng năm Tổ trưởng CM góp ý cụ thể các nội dung, tiêu chuẩn, tiêu chí của công tác thi đua của GV và HS như: Bảng điểm thi đua của GV, bảng điểm thi đua của các lớp hàng tuần, hàng tháng, học kỳ và năm học.
- Tham gia góp ý xây dựng lề lối làm việc, các nội quy, quy chế hoạt động của đơn vị, cụ thể là nghị quyết cán bộ - viên chức năm học, quy chế thực hiện dân chủ của nhà trường, quy chế chi tiêu nội bộ, quy chế thực hiện công khai… nhằm bảo đảm
những điều kiện cần thiết cho việc thực hiện thành công nhiệm vụ năm học của nhàtrường
- Tư vấn, phản biện chính xác giúp Hiệu trưởng chỉ đạo hiệu quả hơn, sâu sát
hơn, hoặc kịp thời điều chỉnh các quyết định đã ban hành chỉ đạo hoạt động dạy và họccho phù hợp với điều kiện thực tế và các qui định trong việc thực hiện CT, nội dung,PPDH bộ môn, hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục khác, thời gian tiến hành phùhợp với mục tiêu đề ra…như: tổ chức hoạt động chuyên đề ở TCM; các hoạt động giáodục ngoại khóa; các câu lạc bộ tiếng Anh, Văn, Toán…Bên cạnh đó, TTCM còn phải
Trang 12thực hiện đúng, đủ các yêu cầu của công tác kiểm tra, đánh giá kết quả dạy và học theo
sự chỉ đạo, phân công của Hiệu trưởng
- Xây dựng phương án và trực tiếp thực hiện công tác bồi dưỡng chuyên môn
cho GV trong tổ nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của TCM nói riêng vàchất lượng giảng dạy của nhà trường nói chung Tổ trưởng CM đề nghị chính xácngười cần được bồi dưỡng thành GV giỏi, GV yếu cần được kèm cặp, cụ thể:
+ Xây dựng kế hoạch, phân công cụ thể, chi tiết, có nghĩa là phải trả lời được
các câu hỏi: Ai tham gia? Ai phụ trách? Nội dung bồi dưỡng/ kèm cặp? Thời gian – thời điểm? Biện pháp thực hiện? Dự báo kết quả?
+ Đề xuất nhân sự để xây dựng cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động, sắp xếp côngviệc của TCM đảm bảo tính khoa học, tính kế thừa trong các hoạt động của nhà trường
+ Trong trường hợp cần thiết có thể đề nghị lãnh đạo giải quyết những “vướngmắc” kịp thời như: mua sắm trang thiết bị, đồ dùng dạy học phục vụ hoạt động dạyhọc; hoặc điều chỉnh kế hoạch phân công khi cần thiết
Tham mưu cho hiệu trưởng về công tác phân công giáo viên
Để công tác phân công đạt hiệu quả cao nhất, Hiệu trưởng cần có những thôngtin cần thiết, có thể bằng chính sự nắm bắt của bản thân và sự tham mưu hiệu quả củacác thàn viên trong tổ Hơn ai hết, TTCM là người có cơ hội nắm bắt được nhữngthông tin chính xác nhất về đối tượng quản lý của mình, qua đó đề xuất, tư vấn choHiệu trưởng những phương án phân công GV khác nhau, giúp Hiệu trưởng có cơ sở đểcân nhắc, chọn lựa và đi đến quyết định sau cùng
Những nội dung tham mưu
- Cung cấp cho Hiệu trưởng đầy đủ, chính xác, kịp thời những thông tin về
phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên môn, chất lượng, hiệu quảgiảng dạy, giáo dục HS , tinh thần thái độ công tác, khả năng phát triển của từng thànhviên trong TCM
- Nhận xét, đánh giá trung thực, khách quan, toàn diện, rõ ràng, cụ thể của cá nhân về điểm mạnh, điểm yếu, hoàn cảnh của bản thân và gia đình GV có thể tác động
tích cực hoặc tiêu cực đến công tác của GV
- Đề xuất những phương án cụ thể, khả thi trong sử dụng đội ngũ GV, giải quyết
những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn giáo dục
Biện pháp tham mưu
- Tổ trưởng CM căn cứ vào hồ sơ quản lý của TCM, kết quả quá trình công táccủa GV, những bài học kinh nghiệm thực tiễn của đơn vị, đề xuất với Hiệu trưởng vềviệc phân công GV Để công tác tham mưu hiệu quả, TTCM cần nắm một số nguyêntắc sau:
Trang 13+ Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ, đặc điểm tình hình của nhà trường và quyền lợi học tập của HS để đề xuất phương án phân công GV Kết hợp việc giảng dạy và các
công tác kiêm nhiệm khác, tình hình cụ thể của nhà trường mỗi năm học, những đặcđiểm yêu cầu riêng cho từng loại lớp học, từng loại đối tượng HS để lựa chọn phương
+ Tham khảo tài liệu phân công và kết quả giảng dạy của GV ở các năm học
trước, hoặc ở đơn vị cũ nếu GV mới chuyển về
+ Lưu ý đến nguyện vọng, hoàn cảnh của GV Đây là các yếu tố xem xét thêm
nhằm tạo ra sự hợp lý, hợp tình, tạo ra tâm lý thoải mái để GV an tâm cống hiến tốtnhất
+ Xem xét nguyện vọng chính đáng của HS và cha mẹ HS.
- Tổ trưởng CM tham mưu đề xuất cho Hiệu trưởng bằng lý lẽ với sự phân tíchsâu sắc dựa trên tư duy nhạy bén và hiểu biết am tường của mình để đưa ra những nhậnxét, đánh giá thật chính xác, khách quan, công bằng về mỗi GV trong tổ hoặc trongtrường, về điều kiện hoàn cảnh của nhà trường ở mỗi thời điểm khó khăn, thuận lợi
khác nhau; khi cần thiết phải đưa ra được những minh chứng thật xác đáng để thuyết
phục được Hiệu trưởng về phương án phân công Trong trường hợp cả hai phía chưa điđến thống nhất, có thể “bảo lưu” ý kiến của mình nhưng vẫn phải chấp hành ý kiến củacấp trên
Với vai trò, chức năng, nhiệm vụ của TTCM, trên cơ sở nghiên cứu cẩn thận,đầy đủ các nguồn thông tin cơ bản trên kết hợp với kinh nghiệm của bản thân qua thựctiễn công tác, TTCM nhận xét, đánh giá chính xác, khách quan về từng GV trong tổ để
có cơ sở phân công hợp lý
5.3 Quan hệ của tổ trưởng chuyên môn với các tổ trưởng chuyên môn khác
Là mối quan hệ ngang hàng, phối hợp, học hỏi, hỗ trợ lẫn nhau trong công tác.Được thể hiện qua các hoạt động:
- Phối hợp với các TTCM khác trong tổ chức các sinh hoạt chuyên môn chuyên
đề có tính chất chung như: đổi mới PPDH, ứng dụng CNTT trong dạy học, phươngpháp phát hiện, bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS có khó khăn
- Phối hợp trong việc bố trí dạy thay, dạy bù
- Phối hợp trong tổ chức ôn thi, hội nghị khoa học, báo cáo sáng kiến kinhnghiệm; hội giảng, thi GV giỏi