- Số phận đau thương và phẩm chất cao quý Tự sự, của người nông dân cùng khổ trong XHPK Truyện ngắn miêu tả, trước CM tháng Tám 1943 biểu cảm - Thái độ trân trọng của tác giả đối với họ.[r]
Trang 21
4
2
3
Trang 3T
T Tên văn bản, tác giả thời điểm ra Thể loại,
đời
Phương thức biểu đạt Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
1
Tôi đi học
(Quê mẹ )
Thanh Tịnh
2
Trong lòng mẹ
Những ngày thơ
ấu
Nguyên Hồng
3
Tức nước vỡ bờ
(Tắt đèn)
Ngô Tất Tố
4
Lão Hạc – 1943
Nam Cao
I.Thống kê tác giả, tác phẩm truyện kí Việt Nam đã học:
Tiết 38 ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
Trang 4T
T
Văn bản
Tác giả Thể loại
Ph ơng thức biểu
đạt
Nội dung chủ yếu Đặc điểm nghệ thuật
1
Tụi đi học
(Quờ mẹ )
Thanh Tịnh
2
Trong lũng
mẹ
Những ngày
thơ ấu
Nguyờn Hồng
3
Tức nước vỡ
bờ
(Tắt đốn)
Ngụ Tất Tố
4
Lóo Hạc –
1943
Nam Cao
Truyện ngắn (1941)
Hồi ký (1940)
Tiểu thuyết (1939)
Truyện ngắn 1943
I.Thống kờ tỏc giả, tỏc phẩm truyện kớ Việt Nam đó học:
Tiết 38 ễN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
Trang 5TT
Văn bản
Tác giả Thể loại
Ph ơng thức biểu đạt
Nội dung chủ yếu
1
Tụi đi học
Thanh Tịnh
2
Trong lũng
mẹ
Nguyờn Hồng
3
Tức nước vỡ
bờ
Ngụ Tất Tố
4
Lóo Hạc –
1943
Nam Cao
Truyện ngắn (1941)
Hồi ký (1940)
Tiểu thuyết (1939)
Truyện ngắn 1943
I.Thống kờ tỏc giả, tỏc phẩm truyện kớ Việt Nam đó học:
Tiết 38 ễN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
Tự sự , biểu cảm
Tự sự, biểu cảm
Tự sự
Tự sự, miờu tả, biểu cảm
Những kỉ niệm trong sỏng về ngày đầu tiờn
đi học
- Nỗi cay đắng tủi cực của chỳ bộ mồ cụi
- Tỡnh yờu thương mẹ mónh liệt của chỳ
- Phờ phỏn chế độ TDPK thối nỏt
- Ca ngợi vẻ đẹp tõm hồn, sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nụng thụn (trước CM)
- Số phận đau thương và phẩm chất cao quý của người nụng dõn cựng khổ trong XHPK trước CM thỏng Tỏm
- Thỏi độ trõn trọng của tỏc giả đối với họ
Trang 6T
T V¨n b¶n
T¸c gi¶ Néi dung chñ yÕu
1
Tôi đi học
Thanh
Tịnh
2
Trong
lòng mẹ
Nguyên
Hồng
3
Tức nước
vỡ bờ
Ngô Tất
Tố
4
Lão Hạc
– 1943
Nam Cao
I.Thống kê tác giả, tác phẩm truyện kí Việt Nam đã học:
Tiết 38 ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
Những kỉ niệm trong sáng về ngày đầu tiên đi học
- Nỗi cay đắng tủi cực của chú bé mồ côi
- Tình yêu thương mẹ mãnh liệt của chú
- Phê phán chế độ TDPK thối nát
- Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông thôn (trước CM)
- Số phận đau thương và phẩm chất cao quý của người nông dân - Thái độ trân trọng của tác giả đối với họ
§Æc ®iÓm nghÖ thuËt
Phép so sánh mới mẻ, độc đáo
Tự sự thẫm chất trữ tình -> giàu chất thơ
h/ả so sánh liên tưởng táo bạo Văn hồi kí chân thực, trữ tình tha thiết Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Khắc họa nhân vật và miêu
tả hiện thực một cách chân thực, sinh động
Khắc họa n/v cụ thể, sống động đặc biệt là miêu tả và phát triển diễn biến tâm lí của một số nhân vật
Trang 7II.Đặ đ ểc i m truy n ki Vi t Namệ ệ
II.Đặ đ ểc i m truy n ki Vi t Namệ ệ :
- - 1930 - 1945
1 Hoàn cảnh ra đời:
2.Thể loại, phương thức biểu đạt:
-XH Thực dõn nửa Phong kiến thối
nỏt, cuộc sống nhõn dõn lầm than cơ
cực
*Thể loại: Truyện kớ:
- Truyện: Truyện ngắn, tiểu thuyết
- Kớ: hồi kớ, phúng sự, tuỳ bỳt
* Phương thức biểu đạt:
Tự sự (kết hợp miờu tả, biểu cảm)
Văn bản Tác giả
Thể loại- thời điểm ra
đời
Ph ơng
thức biểu
đạt
Tôi đi học (Thanh Tịnh)
Truyện ngắn
( 1941)
Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Trong lòng mẹ
(Nguyên Hồng)
Hồi kí
(1938)
Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Tức n ớc vỡ
bờ
(Ngô Tất Tố)
Tiểu thuyết
(1939)
Tự sự, miêu tả
Lão Hạc ( Nam Cao)
Truyện ngắn
(1943)
Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Tiết 39 Ôn tập truyện kí Việt nam
Trang 8II.Đặ đ ểc i m truy n ki Vi t Nam:ệ ệ
II.Đặ đ ểc i m truy n ki Vi t Nam:ệ ệ
3 N i dung:ộ
Tôi đi học
(Thanh Tịnh)
- Những kỉ niệm trong sáng ngày đầu tiên đến tr ờng
Trong lòng mẹ
(Nguyên Hồng)
-Nỗi cay đắng tủi cực của
cậu bé mồ côi.
-Tình yêu mẹ mãnh liệt của
chú bé
Tức n ớc vỡ
bờ
(Ngô Tất Tố)
-Phê phán chế độ TDPK
thối nát
- Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn,
sức sống tiềm tàng của ng
ời phụ nữ nông dân
Lão Hạc
( Nam Cao)
- Phơi bày số phận bi thảm
của ng ời nông dân
-Ngợi ca những phẩm chất
cao đẹp của họ
a VB1 Hồi tưởng kỉ niệm ấu thơ
→Khuynh hướng lóng mạn.
b
b VB 2,3,4: Phản ỏnh hiện thực
cuộc sống con người trong xó
hội đương thời:
→Khuynh hướng hiện thực
Phỏt hiện, trõn trọng, ngợi ca những
phẩm chất đỏng quý của con người
(chị Dậu, bộ Hồng, lóo Hạc)
-
- Cảm thụng với cuộc sống bất hạnh,
số phận tăm tối của con người
-
- Lờn ỏn xó hội TDPK bất cụng,
thối nỏt chà đạp quyền sống
con người
→Giỏ trị nhõn đạo + hiện thực
Tiết 39 Ôn tập truyện kí Việt nam
Trang 9II.Đặ đ ểc i m truy n ki Vi t Nam:ệ ệ
II.Đặ đ ểc i m truy n ki Vi t Nam:ệ ệ
4 Ngh thu t:Ngh thu t:ệệ ậậ
Văn bản Tác giả
Đặc điểm nghệ thuật
Tôi đi học
(Thanh Tịnh)
-Hình ảnh so sánh mới lạ
- Tự sự thấm đẫm chất trữ
tình nhẹ nhàng, bâng khuâng
Trong lòng mẹ
(Nguyên Hồng)
-Cảm xúc nồng nàn, th ng ố thi t ế
-Cách kể chân thực
- Hình ảnh so sánh mới lạ
Tức n ớc vỡ bờ
(Ngô Tất Tố)
-Khắc hoạ nhân vật sinh động
- Tình huống truyện hợp li -Miêu tả hiện thực một cách
sinh động , chân thực, s c s o ắ ả
Lão Hạc ( Nam Cao)
- Miờu tả tâm lí nhân vật sâu sắc, tinh tế
- Cách kể tự nhiên, linh hoạt,
chân thực -Triết lí , trữ tình
-
- Cỏch viết mới mẻ , phong cỏch
hiện đại
- Bỳt phỏp hiện thực
- Phương thức tự sự, kết hợp
miờu tả, biểu cảm sinh động
- Mỗi tỏc giả một phong cỏch,
một bản sắc riờng
Trang 10TIẾT 39 ƠN TẬP TRUYỆN KÝ VIỆT NAM
III Luyện tập:
Trong các đoạn trích và tác phẩm đã
học trong bài 2,3 và 4 em thích nhất
nhân vật hoặc đoạn văn nào nhất? Vì
sao?
Viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em
về một trong số những tác phẩm truyện kí đã học
Trang 11“ Sức mạnh kì lạ của chị Dậu do đâu mà có?
Đó là do sức mạnh của lòng căm hờn sục
sôi, của sự uất ức cao độ khi bị dồn đẩy đến
cùng đ ờng, không thể chịu đựng đ ợc nữa Nh
ng đó còn là sức mạnh của tình th ơng yêu
chồng con vô bờ bến Th ơng chồng, lo cho
chồng, chị đã cố van xin, hạ mình mà không
đ ợc Để bảo vệ chồng trong phút giây khẩn
cấp, chị đã vùng lên chống trả quyết liệt và
chị đã chiến thắng vẻ vang Diễn biến thái độ
dẫn đến hành động ấy của chị Dậu bất ngờ
thì có bất ngờ nh ng hoàn toàn hợp tình hợp lí,
hợp quy luật
Từ hình ảnh chị Dậu trong ch ơng truyện này, càng khẳng định tính
đúng đắn của quy luật xã hội: Có áp bức sẽ có đấu tranh, có tức n ớc ắt sẽ
có vỡ bờ Câu nói mộc mạc đầy phẫn uất của chị Dậu sau hai cuộc chiến chính là lời tuyên ngôn hùng hồn cho quy luật ấy:
- Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không
( Theo sách Kiến thức cơ bản Văn tiếng Việt _ Tg: Nguyễn Xuân Lạc )
Trang 12“ Lão Hạc là một nông dân nghèo khoå, không được học hành, chẳng có chữ nghĩa, càng không biết nhiều lí luận về tình phụ tử Nhưng cái chết dữ dội của lão là bằng chứng cảm động về cái tình cha con nguyên sơ mộc mạc nhưng thăm thẳm, thiêng liêng biết chừng nào! Cái chết của Lão Hạc, từ trong bản chất của nó, chưa hẳn là bi quan Bởi, nó vẫn nói lên niềm tin sâu sắc và sự trường tồn vào bản chất của con người, qua mấy dòng suy ngẫm, triết lí của ông giáo ở cuối truyện:
- Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn!”
( Theo sách Kiến thức cơ bản Văn
tiếng Việt - Tg: Nguyễn Xuân Lạc )
LÃO HẠC
Trang 13Hướng dẫn về nhà
Học bài
Chuản bị: Thông tin v trái đ t n m ề ấ ă
2000 sưu tầm tranh ảnh về môi trường và suy nghĩ về các giải pháp bảo vệ môi trường.
Trang 14Tóm tắt văn bản: Cô bé bán diêm
Đêm giao thừa, trời rét mướt Một cô bé bán diêm nhà nghèo, mồ côi mẹ, đầu trần, chân đi đất, bụng đói, đang dò dẫm trong bóng tối Suốt
cả ngày em không bán được bao diêm nào, vừa đói, vừa rét lang thang trên đường Em không dám về nhà vị sợ bố đánh, em đánh liều quẹt một que diêm để sưởi ấm, em có cảm giác ấm áp như ngồi bên lò sưởi Em quẹt que diêm thứ hai, một bàn ăn thịnh soạn hiện ra với thức ăn ngon lành tỏa mùi thơm ngào ngạt Lần thứ ba, hiện ra một cây thông Nô-en Quẹt tiếp que diêm thứ tư em nhìn thấy người bà đã mất hiện ra trước mắt em Em quẹt tiếp que diêm thứ năm, em ước nguyện cùng bà bay lên trời Khi que diêm vụt tắt, ảo ảnh cũng biến mất, em quẹt tất cả những que diêm còn lại trong bao để níu bà em lại Sáng hôm sau, em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa, mọi người qua đường vẫn thờ ơ lạnh nhạt, không ai biết những điều diệu kì mà em đã trông thấy, nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay lên để đón lấy những niềm vui đầu năm mới
Trang 15Tóm tắt văn bản: Chiếc lá cuối cùng.
Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩ nghèo, còn trẻ sống trong một căn trọ thuê gần công viên Oa-sinh-tơn Cụ Bơ-men cũng là một họa sĩ nghèo thuê phòng ở tầng dưới Bốn chục năm nay cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được, cụ thường ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ để kiếm tiền Lúc ấy là vào mùa đông, Giôn-xi bị bệnh sưng phổi nặng Bệnh tật và nghèo túng khiến cô tuyệt vọng không muốn sống nữa Cô đếm từng chiếc lá còn lại trên cây thường xuân bám vào bức tường gạch đối diện với cửa sổ, chờ khi nào chiếc là cuối cùng rụng nốt thì cô cũng buông xuôi, lìa đời Xiu biết tâm trạng tuyệt vọng của Giôn-xi, cô không tiếc sức mình chăm sóc, kiên nhẫn, an ủi Giôn-xi Trong một đêm đông mưa tuyết, gió bấc, cụ Bơ-men với chiếc đèn bão trên một chiếc thang chênh vênh đã đứng suốt đêm âm thầm sáng tạo nên “Chiếc lá cuối cùng” Chiếc lá dũng cảm bám chắc vào cây thường xuần qua đêm bão gió đã khiến Giôn-xi hồi phục về tinh thần và dần khỏi bệnh Còn cụ Bơ-men đã chết vì sưng phổi nhưng cụ đã để lại cho đời một “kiệt tác”