=>Đại diện nhóm HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến thức và chốt lại: Đất nước độc lập, hoà bình và ý thức dân tộc là động lực to lớn thúc đẩy sự phát triển … => Chứng tỏ nhân d[r]
Trang 1Tuần 10: NS: 27/10/2012 Tiết 19: NG: 29/10/2012
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HOÁ (tiết 1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Trình bày được những nét chính về kinh tế thời Lý (sự chuyển biến của nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp)
2 Tư tưởng: HS khâm phục ý thức vươn lên trong xây dựng đất nước của dân tộc ta vào thời
Lý
3 Kỹ năng: HS biết quan sát và phân tích các nét đặc sắc của công trình nghệ thuật.
II CHUẨN BỊ: 1 GV: Tranh ảnh mô tả hoạt động kinh tế thời Lý
2 HS: Tư liệu về thành tựu kinh tế thời Lý.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ:
- GV đọc điểm kiểm tra một tiết và nhắc nhở - động viên HS
- HS nhắc lại: Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi? Chiến thắng này có ý nghĩa gì?
2 Giới thiệu bài: Sau khi cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi, nhà Lý đã bắt tay ngay vào
việc ổn định đời sống kinh tế cho nhân dân Vậy, đời sống kinh tế nước ta dưới thời Lý có điểm
gì nổi bật?
3 Bài mới: I ĐỜI SỐNG KINH TẾ
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động1: Tìm hiểu sự chuyển biến của nền
nông nghiệp.
*GV dẫn dắt: Nông nghiệp là ngành kinh tế chủ
yếu và quan trọng nhất dưới thời Lý
H: Ruộng đất trong cả nước thuộc quyền sở hữu của
ai?
HS: Trên danh nghĩa thuộc sở hữu tối cao của vua.
H: Nhưng trên thực tế ai canh tác?
HS: Nông dân.
H: Nông dân canh tác bằng cách nào?
HS: Dân làng chia nhau ruộng đất công để cày
cấy, sau đó nộp thuế cho nhà vua.
=>GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Các vua Lý
thường về các địa phương cày tịch điền
*Gọi HS đọc đoạn in nghiêng /44 và cho biết:
H: Việc cày tịch điền của vua có ý nghĩa gì?
HS: Thể hiện vua quan tâm đến sản xuất nông
nghiệp và khuyến khích nhân dân sản xuất.
GV liên hệ thời vua Tiền Lê, vua cũng tổ chức lễ
cày tịch điền
=>GV chuẩn kiến thức và giảng: Trong xã hội thời
Lý, sự phân hoá ruộng đất diễn ra khá mạnh, vua
1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
- Ruộng đất đều thuộc quyền sở hữu của vua, do nông dân canh tác
- Nhà Lý quan tâm đến sản xuất nông nghiệp và đề ra một số biện pháp:
+ Lễ cày tịch điền
Trang 2Lý đã lấy một số đất công làm nơi thờ phụng, tế lễ
đền chùa, phong cấp cho con cháu và người có công
– ví dụ đền Đô – nơi thờ 8 vị vua nhà Lý (HS quan
sát ảnh /44)
H: Nhà Lý khuyến khích phát triển nông nghiệp
bằng cách nào?
HS: trả lời theo SGK và đoạn in nghiêng /45
H: Để bảo vệ sức kéo trong nông nghiệp, nhà Lý
làm gì?
HS: rút ra và trả lời theo đoạn in nghiêng /45
=>GV chuẩn kiến thức và giải thích “trượng” = roi
H: Em có nhận xét gì về những biện pháp trên? Kết
quả của những chính sách đó
HS trả lời
GV nhấn mạnh: Dưới thời Lý rất nhiều năm mùa
màng bội thu (kể theo đoạn cuối mục 1/45).
*HS trao đổi bàn (2’): Vì sao nông nghiệp dưới
thời Lý phát triển như vậy?
=>HS trả lời và bổ sung GV chốt lại: vì nhà nước
quan tâm đến sản xuất nông nghiệp và nông dân
chăm lo đến sản xuất… và chuyển ý: Nông nghiệp
phát triển đã tạo điều kiện cho các ngành thủ công
và thương nghiệp phát triển…
Hoạt động 2: Tìm hiểu bước phát triển của thủ
công nghiệp.
* GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2 /45 cho
biết:
H: Dưới thời Lý có những nghề thủ công nào phát
triển?
HS trả lời
=> Gọi HS đọc đoạn in nghiêng /45 và cho biết nội
dung đoạn in nghiêng cho thấy nghề thủ công nào
phát triển nhất ?
HS đọc và trả lời: nghề dệt.
*HS trao đổi bàn (2’): Tại sao vua Lý không dùng
gấm vóc của nhà Tống?
HS: Vì nhà Lý muốn nâng cao giá trị hàng tơ lụa
trong nước; thể hiện ý thức tự chủ của dân tộc…
=>GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Chứng tỏ
hàng tơ lụa của Đại Việt thời đó rất phát triển
*GV cho HS quan sát bát men ngọc thời Lý và
nhận xét?
HS quan sát hình 23/45 và rút ra: thời Lý đã biết
tráng men trên đồ gốm và có hoa văn
=>GV bổ sung: Chứng tỏ nghề thủ công đạt trình
độ cao
H: Ngoài ra, thời Lý còn có những nghề nào khác?
+ Khuyến khích khai hoang
+ Đào kênh mương, đắp đê phòng lụt + Cấm giết hại trâu bò…
=>Nông nghiệp ổn định và phát triển
2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp:
a Thủ công nghiệp:
- Nhiều ngành nghề phát triển như: + Nghề dệt
+ Làm đồ gốm (tráng men)
+ Làm đồ trang sức (vàng, bạc)
Trang 3HS: trả lời và bổ sung theo thông tin SGK /46.
=>GV chuẩn kiến thức và giảng: Bên cạnh đó, bàn
tay người thủ công Đại Việt đã tạo dựng nhiều công
trình nổi tiếng (giới thiệu ảnh về chuông Quy Điền,
tháp Báo Thiên ở Hà Nội và vạc Phổ Minh ở Nam
Định)
H: Bước phát triển của thủ công nghiệp thời Lý là
gì?
=> HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến thức và
chuyển ý: Thủ công nghiệp phát triển đã tạo đà
cho thương nghiệp phát triển mạnh.
Hoạt động 3: Tìm hiểu sự chuyển biến của
thương nghiệp thời Lý
*GV yêu cầu HS dựa vào phần còn lại /46 cho biết:
H: Tình hình thương nghiệp dưới thời Lý?
HS: Việc buôn bán mở mang và phát triển.
=>GV chuẩn kiến thức và giảng thêm: Vùng biên
giới và hải đảo giữa hai nước (Lý - Tống) được
chính quyền hai bên lập chợ để trao đổi và buôn
bán -> gọi HS đọc đoạn in nghiêng /46 để thấy sự
buôn bán tấp nập và nhấn mạnh: Nhà Lý chỉ cho
người nước ngoài buôn bán trao đổi ở hải đảo và
biên giới, mà không cho họ đi lại trong nội địa, vì
sao vậy ?
HS: Thể hiện ý thức cảnh giác và tự vệ với nhà
Tống
H: Thời đó, Vân Đồn (Quảng Ninh) là nơi buôn bán
tấp nập, vì sao?
HS trả lời
*HS thảo luận nhóm (2’): Nguyên nhân của sự
phát triển? Sự phát triển thủ công nghiệp và thương
nghiệp thời Lý chứng tỏ điều gì?
=>Đại diện nhóm HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn
kiến thức và chốt lại: Đất nước độc lập, hoà bình
và ý thức dân tộc là động lực to lớn thúc đẩy sự
phát triển … => Chứng tỏ nhân dân Đại Việt đã có
đủ khả năng để xây dựng một nền kinh tế tự chủ và
phát triển…
+ Làm giấy, đúc đồng, rèn sắt, in, nhuộm vải
+ Xây dựng đền đài, cung điện
b Thương nghiệp:
- Việc buôn bán trong và ngoài nước diễn ra mạnh
- Vân Đồn là nơi buôn bán rất sầm uất
4 Củng cố:
*HS trả lời các câu hỏi:
- Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp?
- Những nét chính trong sự phát triển của thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Lý?
- Mối quan hệ giữa nông nghiệp với thủ công nghiệp và thương nghiệp?
*GV kết luận:
- Tình hình Đại Việt thời Lý ổn định và thống nhất cũng như có chính quyền vững chắc và nhà nước tích cực chăm lo đến đời sống nhân dân
Trang 4- Bên cạnh đó, nhà Lý đã tổ chức đời sống xã hội và văn hoá cho nhân dân như thế nào? (tiết sau)
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo các nội dung
- Tìm hiểu sự thay đổi vể xã hội và bước phát triển của văn hoá
- Chuẩn bị giờ sau học tiếp bài 12 (mục II)
* Rút kinh nghiệm: