ôtô không phanh được => tăng ma sát bằng cách tăng độ saâu khía raõnh maët loáp xe oâtoâ Hoạt động 4: Vận dụng: C8: aVì giữa chân và đá hoa III.Vận dụng : lực ma sát nhỏ , trường hợp này[r]
Trang 1Tuần : 06 Ngày soạn : 30-09-2012
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Nêu được ví dụ về lực ma sát trượt.
- Nêu được ví dụ về lực ma sát lăn
- Nêu được ví dụ về lực ma sát nghỉ
2 Kĩ năng: - Đề ra được cách làm tăng ma sát có lợi và giảm ma sát có hại trong một số trường hợp
cụ thể của đời sống, kĩ thuật
3 Thái độ: - Rèn tính cẩn thận trung thực , chính xác , ý thức làm việc theo nhóm
II Chuẩn bị:
1 GV: Tranh vẽ phóng to hình 6.1 ;6.3 ;6.4 SGK , vòng bi
2 HS: Chuẩn bị cho mỗi nhóm : 1 lực kẽ , 1 thanh gỗ , 1 vòng bi
III Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số và vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ: - Thế nào là 2 lực cần bằng ?Một vật đang đứng yên hoặc đang cuyển động
nếu chịu tác dụng của lực cần bằng thì sẽ như thế nào ?
- Hãy giải thích vì sao đi xe đạp khi xuống dóc không được thắng đột ngột ?
3 Tiến trình:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:
- Vì sao bánh xe phải khía
rảnh , các ổ trục lại có bi hoặc
vòng bi Để hiểu được nội
dung vừa nêu trên hôm nay ta
nghiên cứu bài hôm nay để
cùng nghiên cứu
- HS suy nghĩ và dự đoán câu trả lời câu hỏi của GV
Hoạt động 2: Tìm hiểu về lực ma sát:
- Khi bánh xe đạp đang quay
nếu bóp nhẹ phanh thì bánh xe
chuyển động chậm lại vì sao ?
- Thông báo lực sinh ra do ma
phanh ép sát lên vành bánh
xe , ngăn cản chuyển động của
vành được gọi là lực ma sát
trượt
- Nếu bóp mạnh phanh thì có
- Có lực tác dụng lên vành của bánh xe
- Thu thập thông tin
- Bánh xe ngừng quay và trượt
I Khi nào có lực ma sát:
1.Lực ma sát trượt :
*Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác
C1:
2 Lực ma sát lăn: Lực ma
sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác
B ài 6 : LỰC MA SÁT
Trang 2hiện tượng gì xảy ra? vì sao ?
- Lực ma sát trượt sinh ra khi
nào ?
- Cho hs trả løời C1?
- GV dùng hòn bi lăn trên nền
lớp học y/c hs quan sát và trả
lời câu hỏi sau
+ Hòn bi có tiếp tục chuyển
động nữa không ?
+ NN nào làm cho hòn bi dừng
lại ?
+ hòn bi chuyển động như thế
nào trên mặt sàn ?
Thông báo : Lực do mặt bàn
tác dụng lên hòn bi , ngăn cản
chuyển động lăn của hòn bi
gọi là lực ma sát lăn
- Lực ma sát lăn sinh ra khi
nào ?
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C2?
- Cho hs hoàn thành C3?
- Một vật có kl 1 tấn đặt nằm
trên mặt sàn , một người
không thể kéo vật chuyển
động được Lực nào làm cho
vật không chuyển động ?
- Cho hs làm thí nghiệm theo
hình 6.2 và hoàn thành C4?
- Trong trường hợp trên lực ma
sát nghỉ có tác dụng gì ?
- Thông báo : Lực cần bằng
với lực tác dụng nhưng trạng
thái của vật vẫn đứng yên gọi
là lực ma sát nghỉ
- Cho hs trả lời C5?
trên mặt đường , khi đó xuất hiện lực ma sát trượt giũa bánh
xe và mặt đường
* Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác
C1: Cá nhân tìm ví dụ về lực ma sát trượt trong đời sống và trong
kĩ thuật
- Quan sát và trả lời câu hỏi + CĐ chậm dần rồi dừng lại + Có lực ma sát đã tác dụng lên hòn bi
+ Hòn bi chuyển động lăn trên mặt sàn
Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác
C2:Tìm ví dụ về ma sát lăn trong đời sống và trong kĩ thuật C3:- H.a là ma sát trượt , H.b là
ma sát lăn
- Cường độ của lực ma sát trượt lớn hơn cường độ lực mà sát lăn
- Làm việc theo nhóm tiến hành thí nghiệm và trả lời C4
C4:vì có lực ma sát nghỉ
*Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt(không chuyển động) khi vật bị tác dụng của lực khác
C5: Hs làm việc cá nhân tìm ví dụ về lực ma sát nghỉ trong đời
C2: HS tự làm C3:- H.a là ma sát trượt , H.b là ma sát lăn
-Cường độ của lực ma sát trượt lớn hơn cường độ của lực mà sát lăn
3 Lực ma sát nghỉ :
C4: có lực ma sát nghỉ
*Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt(không chuyển động) khi vật bị tác dụng của lực khác
Trang 3sống và trong kỉ thuật
Hoạt động 3: Lực ma sát trong đời sống và trong kĩ thuật:
1 Tìm hiểu lực có thể hại :
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C6 ?
2 Lực ma sát có ích :
- Cho hs trả lời C7?
C6: Hình 6.3 tác hại lực ma sát làm bao mòn bề mặt tiếp xúc
H a Tra dầu , nhớt vùo đĩa , xích
H b làm trục quay có ổ bi, bôi trơn trục ổ bi bằng dầu nhớt
H c đẩy thùng đồ bằng bánh xe thay ma sát trượt bằng ma sát lăn
C7 : Nếu không có lực ma sát thì
H a.Bảng trơn , nhẵn quá không thể dùng phấn viết bảng được
=> phải tăng độ nhám của bảng
H b.Không có ma sát giữa mặt răng của đai ốc và vít sẽ quay lỏng dần khi bị rung động Khi quẹt diêm nếu không có ma sát , đầu que diêm trượt trên mặt sườn bao diêm sẽ không phát ra lữa =>Phải tăng độ nhám của sườn bao diêm
H c ôtô không phanh được =>
tăng ma sát bằng cách tăng độ sâu khía rãnh mặt lốp xe ôtô
II.Lực ma sát trong đời sống và trong kĩ thuật :
1 Lực ma sát có thể có hại :
C6A: Hình 6.3 tác hại lực ma sát làm bao mòn bề mặt tiếp xúc giữa các vật
H a.Bôi nhớt vào xích ,
H b bôi trơn trục ổ bi
H c đẩy thùng đồ bằng bánh xe
2.Lực ma sát có thể có lợi :
C7 : Nếu không có lực ma sát thì
H a.Bảng trơn không viết được
H b.Trục và bulông không xiết chặt được( tuột ra) ; không đánh được diêm
H c Ô tô không phanh được
* Lực ma sát có thể có lợi có thể có hại
Hoạt động 4: Vận dụng:
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C8, C9
- Gọi một vài hs trả lời câu hỏi
- Cho hs trả lời C9 ?
C8: a)Vì giữa chân và đá hoa lực ma sát nhỏ , trường hợp này là ma sát có lợi
) Lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường nhỏ => ma sát có lợi
c ) Vì có lực ma sát giữa đế giầy và đường ,đây là ma sát có hại
d) Để tăng độ ma sát giữa lốp và mặt đường , đây là ma sát có lợi
c) Để tăng ma sát ở cần kéo nhị , đây là ma sát có lợi nhở
III.Vận dụng :
C8: a)Vì giữa chân và đá hoa lực ma sát nghỉ nhỏ , trường hợp này là ma sát có lợi
b) lực ma sát giữa bánh và nhỏ nên bánh xe quay trượt trện mặt đường , trong trường hợp này là ma sát có lợi
c ) Vì có lực ma sát giữa đế giầy và đường ,đây là ma sát có hại
Trang 4- Y/c hs đọc ghi nhớ và ghi vào
vở ?
vậy mà đàn kêu to C9: ổ bi có tác dụng giảm ma sát , do thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên
bi nhờ sử dụng ổ bi đã giảm được lực cản lên các vật chuyển động , khiến cho các máy móc chuyển động dễ dàng góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành động lực học , cơ khí , chế tạo máy …
hs đọc ghi nhớ và ghi vào vở
- HS đọc ghi nhớ SGK
d) Để tăng độ ma sát giữa lốp và mặt đường , đây là
ma sát có lợi c) Để tăng ma sát giữa dây cung với cần kéo nhị , đây là ma sát có lợi nhờ vậy nhị kêu to
C9:ổ bi để làm giảm ma sát , thay ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bi => máy móc hoạt động dễ dàng , góp phần phát triển nghành động lực học , cơ khí, máy móc
IV C ủng cố : - Cho HS nhắc lại phần ghi nhớ SGK ?
V H ướng dẫn về nhà : - Học thuộc phần ghi nhớ Đọc phần có thể em chưa biết
- Chuẩn bị bài mới bài 7 SGK Làm bài tập SBT ,