+ Dị hóa là quá trình phân giải các chất được tích lũy trong quá trình đồng hóa thành các chất đơn giản, bẻ gãy các liên kết hóa học để giải phóng năng lượng, cung cấp cho mọi hoạt độn[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SINH 8 HỌC KÌ I Câu 1 : Hãy chứng minh tế bào là đơn vị chức năng sống của cơ thể.
Trả lời : Mọi hoạt động sống của cơ thể như phản ứng trước các kích thích của môi
trường, trao đổi chất với môi trường ngoài, lớn lên,vận động và sinh sản… đều bắt đầu từ hoạt động sống của tế bào, do đó tế bào là đơn vị chức năng sống của cơ thể
Câu 2 : Nêu khái niệm phản xạ , cung phản xạ Một cung phản xạ gồm các yếu tố nào ? Trả lời : Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi trường thông qua
hệ thần kinh
Cung phản xạ là đường dẫn truyền xung thần kinh từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh đến cơ quan phản ứng Một cung phản xạ gồm 5 yếu tố : cơ quan thụ cảm, nơron hướng tâm, nơron trung gian, nơron li tâm và cơ quan phản ứng
Câu 3 : Tại sao xương lại dài và to ra được ?
Trả lời : Màng xương có lớp tế bào sinh xương có khả năng phân chia tạo ra những tế
bào mới đẩy vào trong và hóa xương làm cho xương to ra
Sụn tăng trưởng phân chia làm cho xương dài ra
Câu 4 : Vì sao xương động vật được hầm (đun sôi lâu) thì bở ?
Trả lời : Khi hầm xương động vật lâu thì chất cốt giao được phân hủy, vì vậy nước hầm xương sánh và ngọt, phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi chất cốt giao nên xương bở
Câu 5 : Đặc điểm cấu tạo nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ ?
Trả lời : Đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng co cơ là :
-Tế bào cơ gồm các đơn vị cấu trúc nối liền nhau lên tế bào cơ dài
-Mỗi đơn vị cấu trúc có các tơ cơ dày và tơ cơ mảnh bố trí xen kẻ để khi tơ cơ mảnh xuyên vào vùng phân bố của tơ cơ dày sẽ làm cơ ngắn lại tạo nên sự co cơ
Câu 6 : Nêu nguyên nhân làm mỏi cơ ? Khi mỏi cơ cần làm gì để cơ hết mỏi ?
Trả lời : Nguyên nhân của sự mỏi cơ là do cơ thể không được cung cấp đủ ôxi nên tích tụ
axit lactic đầu độc cơ Khi bị mỏi cơ cần được nghỉ ngơi, thở sâu kết hợp với xoa bóp cho máu lưu thông nhanh
Trang 2Câu 7 : Để cơ và xương phát triển cân đối chung ta cần phải làm gì ?
Trả lời : Để cơ và xương phát triển cân đối chúng ta cần :
Có chế độ dinh dưỡng hợp lí;Tắm nắng; Rèn luyện thân thể và lao động vừa sức Để chống cong vẹo cột sống, khi mang vác các vật nặng, không nên quá sức chịu đựng Khi ngồi vào bàn học hoặc khi lao động cần đúng tư thế
Câu 8 : Máu gồm những thành phần nào ? Nêu chức năng của huyết tương và hồng cầu ? Trả lời : Máu gồm huyết tương (55%) và các tế bào máu (45%) Các tế bào máu gồm
hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu
Huyết tương duy trì máu ở thể lỏng để lưu thông dễ dàng trong mạch ; vận chuyển các chất dinh dưỡng, các chất cần thiết khác và các chất thải Hồng cầu vận chuyển Ôxi từ phổi về tim và vận chuyển Cacbonic từ tế bào về tim rồi tới phổi
Câu 8 : Môi trường trong của cơ thể gồm những thành phần nào ? Chúng có quan hệ với
nhau như thế nào ?
Trả lời : Môi trường trong của cơ thể gồm máu, nước mô và bạch huyết Chúng có quan
hệ với nhau : Một số thành phần của máu thẩm thấu qua thành mạch máu tạo ra nước mô Nước mô thẩm thấu qua thành mạch bạch huyết tạo ra bạch huyết Bạch huyết lưu
chuyển trong mạch bạch huyết rồi lại đổ về tĩnh mạch máu và hòa vào máu
Câu 9 : Các bạch cầu đã tạo nên những hàng rào phòng thủ nào để bảo vệ cơ thể ?
Trả lời : Các bạch cầu tạo nên 3 hàng rào phòng thủ để bảo vệ cơ thể là :
-Sự thực bào do bạch cầu trung tính và đại thực bào thực hiện
-Sự tiết ra kháng thể để vô hiệu hó kháng nguyên do tế bào limphô B thực hiện
-Sự phá hủy các tế bào cơ thể đã nhiểm bệnh do tế bào T độc thực hiện
Câu 10: Hệ tuần hoàn máu gồm những thành phần cấu tạo nào ? Mô tả đương đi của máu
trong vòng tuần hoàn nhỏ và trong vòng tuần hoàn lớn
Trả lời : Hệ tuần hoàn máu gồm tim và hệ mạch tạo thành vòng tuần hoàn lớn và vòng
tuần hoàn nhỏ Vòng tuần hoàn lớn : máu xuất phát từ tâm thất trái theo các động mạch chủ đến các động mạch nhỏ hơn, sau đó theo các mao mạch đến các cơ quan Tại đây nó thực hiện trao đổi chất Sau đó nó theo các mao mạch để trở về các tĩnh mạch nhỏ đến tĩnh mạch lớn hơn và về tĩnh mạch chủ, sau đó trở về tâm nhỉ phải
Trang 3Vòng tuần hoàn bé : máu xuất phát từ tâm nhĩ phải được đẩy đến tâm thất phải, sau đó đến các động mạch phổi để đi đến các mao mạch phổi Tại đây chúng thực hiện trao đổi khí.Sau đó nó theo các mao mạch đi đến các tĩnh mạch nhỏ, sau đó đến tĩnh mạch phổi và trở về tâm nhĩ trái
Câu 11 : Trình bày cơ chế của sự trao đổi khí ở phổi và ở tế bào.
* Trao đổi khí ở phổi :
+ Nồng độ Oxi trong không khí phế nang cao hơn trong máu mao mạch nên Oxi khuếch tán từ không khí phế nang vào máu
+ Nồng độ Cacbonic trong máu mao mạch cao hơn trong không khí phế nang nên
Cacbonic khuếch tán từ máu vào không khí phế nang
*Trao đổi khí ở tế bào :
+ Nồng độ Oxi trong máu cao hơn trong tế bào nên Oxi khuếch tán từ máu vào tế bào + Nồng độ Cacbonic trong tế bào cao hơn trong máu nên Cacbonic khuếch tán từ tế bào vào máu mao mạch
Câu 12 : Dung tích sống là gì ? Quá trình luyện tập để tăng dung tích sông phụ thuộc vào
các yếu tố nào ?
Trả lời : Dung tích sống là thể tích không khí lớn nhất mà cơ thể có thể hít vào và thở ra
+ Dung tích sông phụ thuộc vào tổng dung tích phổi và dung tích khí cặn Dung tích phổi phụ thuộc vào dung tích lồng ngực, mà dun tích lồng ngực phụ thuộc vào sự phát triển của khung xương sườn trong độ tuổi phát triển, sau độ tuổi phát triển sé không phát triển nữa
+ Dung tích khí cặn phụ thuộc vào khả năng co tối đa của các cơ thở ra, các cơ này cần luyện tập đều từ bé
+ Cần luyện tập thể dục thể thao đúng cách, thường xuyên, đều đặn từ bé sẽ có một dung tích sống lí tưởng
Câu 13: Quá trình tiêu hóa thức ăn ở dạ dày diễn ra như thế nào ?
Trả lời : Quá trình tiêu hóa thức ăn ở dạ dày diễn ra :
+ Biến đổi lí học : Sự tiết dịch vị của tuyến vị làm hòa loãng thức ăn.Các lớp cơ ở dạ dày
co bóp có tác dụng đảo trộn thức ăn cho thấm đều dịch vị
Trang 4+ Biến đổi hóa học : Một phần nhỏ tinh bột tiếp tục được phân giả nhờ enzim amilaza thành đường mantôzơ ở giai đoạn đầu, khi thức ăn chưa được trộn đều với dịch vị Enzim pepsin có tác dụng phân cắt prôtêin chuỗi dài thành chuỗi ngắn gồm 3-10 axit amin
Câu 14 : Nêu những đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng tiêu hóa và
hấp thụ
Trả lời: Những đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng tiêu hóa và hấp
thụ:
+ Hình ống, dài 2,8 - 3 m là điều kiện để thức ăn ở lại lâu giúp quá trình tiêu hoá và hấp thụ triệt để
+ Lớp niêm mạc có các nếp gấp với các lông ruột và các lông cực nhỏ (Tăng diện tích tiếp xúc với thức ăn).
+ Là nơi tập trung của nhiều tuyến tiêu hoá ( tiêu hoá triệt để thức ăn)
+ Có mạng mao mạch máu và mao mạch bạch huyết dày đặc phân bố tới từng lông ruột
để hấp thụ chất dinh dưỡng.
Câu 15 : Gan đóng vai trò gì trên con đường vận chuyển các chất về tim ?
+ Gan đóng vai trò điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu ở mức ổn định, phần
dư sẽ được tích trữ hoặc loại bỏ
+ Khử các chất độc bị lọt vào cùng các chất dinh dưỡng, tiết ra dịch mật giúp tiêu hóa lipit
Câu 16 : Trình bày vai trò của hệ tiêu hóa, hệ hô hấp và hệ tuần hoàn trong hoạt động
trao đổi chất
* Hệ tiêu hóa : biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng cung cấp cho các tế bào, thải chất cặn bã ra ngoài
* Hệ hô hấp giúp các tế bào trao đổi khí :
+ Lấy Oxi từ môi trường ngoài cung cấp cho các tế bào
+ Thải Cacbonic do các tế bào thải ra khỏi cơ thể
* Hệ tuần hoàn tham gia vận chuyển các chất :
+ Mang Oxi từ hệ hô hấp và chất dinh dưỡng từ hệ tiêu hóa tới các tế bào
Trang 5+Mang các sản phẩm thải từ tế bào đi tới hệ hô hấp và hệ tiêu hóa.
Câu 17 : Trao đổi chất khác với chuyển hóa năng lượng như thế nào ?
Trả lời : Trao đổi chất là hiện tượng trao đổi các chất giữa tế bào với môi trường trong và
giữa cơ thể với môi trường ngoài Chuyển hóa vật chất là quá trình biến đổi các chất có tích lũy và giải phóng năng lượng, trao đổi chất và chuyển hóa vật chất và năng lượng là chuỗi sự kiện kế tiếp nhau, gắn bó nhau xảy ra trong cơ thể
Câu 18 : Nêu khái niệm đồng hóa, dị hóa Chứng minh rằng đồng hóa và dị hóa là hai
quá trình đối lập nhưng thống nhất với nhau
Trả lời :
+ Đồng hóa là quá trình tổng hợp từ các nguyên liệu đơn giản sẵn có trong tế bào tạo nên những chất đặc trưng của tế bào và tích lũy năng lượng trong các liên kết hóa học
+ Dị hóa là quá trình phân giải các chất được tích lũy trong quá trình đồng hóa thành các chất đơn giản, bẻ gãy các liên kết hóa học để giải phóng năng lượng, cung cấp cho mọi hoạt động sống của tế bào
* Các chất được tổng hợp từ đồng hóa là nguyên liệu cho dị hóa Do đó, năng lượng được tích lũy ở đồng hóa sẽ giải phóng ở dị hóa trong quá trình dị hóa để cung cấp trở lại cho các hoạt động tổng hợp của đồng hóa Nếu không có đồng hóa thì không có nguyên liệu cho dị hóa và ngược lại không có dị hóa thì không có năng lượng cho hoạt dộng đồng hóa
Sự sống sẽ chấm dứt
Câu 19 : Vì sao vào mùa hè, da người hồng hào, còn mùa đông, nhất là khi trời rét, da
thường tái hoặc sởn gai ốc ?
Trả lời : Mùa hè da hồng hào vì mao mạch da dãn ra, lưu lượng máu qua da nhiều tạo
điều kiện cho cơ thể tăng cường tỏa nhiệt Trời lạnh, mạch máu co lại, lưu lượng máu qua
da ít nên da thường tái Đồng thời, cơ chân lông co lại nên sởn gai ốc làm giảm thiểu sự tỏa nhiệt qua da
Câu 20 : Sự tiến hóa của hệ cơ người so với hệ cơ thú như thế nào ?
Trả lời : Cơ tay và cơ chân ở người phân hóa khác với động vật Tay có nhiều cơ phân
hóa thành nhóm nhỏ phụ trách các phần khác nhau giúp tay cử động linh hoạt hơn chân, thực hiện nhiều động tác lao động phức tạp Riêng ngón cái có 8 cơ phụ trách trong tổng
số 18 cơ vận động bàn tay Cơ chân lớn, khỏe, cử động chân chủ yếu là gấp, duỗi Người
Trang 6có tiếng nói phong phú nên cơ vận động lưỡi phát triển Cơ nét mặt phân hóa giúp biểu hiện tình cảm
Câu 21 : Trình bày cơ chế của sự đông máu.
Trả lời : Trong huyết tương có một loại prôtêin hòa tan gọi là chất sinh tơ máu Khi va
chạm vào vết rách trên thành mạch máu của vết thương, các tiểu cầu bị vỡ và giải phóng enzim Enzim này làm chất sinh tơ máu biến thành tơ máu Tơ máu kết thành mạng lưới
ôm giữ các tế bào máu và tạo thành khối máu đông Tham gia hình thành khối máu đông còn có nhiều yếu tố khác, trong đó có ion canxi (Ca++)