Mieu ta trong van ban tu su

* Người ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, cử [r]

Miªu t¶ néi t©m trong v¨n b¶n

tù sù

TiÕt 40

Miªu t¶ néi t©m trong v¨n b¶n

tù sù

TiÕt 40

Miªu t¶ néi t©m

tù sù TiÕt 40

Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng Tưởng người dưới nguyệt chén đồng Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ Tấm son gột rửa bao giờ cho phai Xót người tựa cửa hôm mai Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ Sân Lai cách mấy nắng mưa

Có khi gốc tử đã vừa người ôm Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

(Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du)

- Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

- Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

Miêu tả cảnh sắc thiên nhiên: Mênh mông hoang vắng, rợn ngợp không một bóng người

Tả cảnh cửa bể chiều hôm:

Không gian, màu sắc, âm thanh của cảnh vật

-Miêu tả hoàn cảnh ngoại hình là miêu tả cảnh vật và con người với màu sắc, đường nét, chân dung, hành động, ngôn ngữ…là những điều có thể quan sát được trực tiếp

-Tác dụng: Làm cho cảnh vật và con người trở nên sinh động, hấp dẫn

Bên trời góc bể bơ vơ

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót người tựa cửa hôm mai

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ

Sân Lai cách mấy nắng mưa

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Miêu tả suy nghĩ của Thúy Kiều về thân phận cô đơn,

bơ vơ nơi đất khách, lòng xót thương cha mẹ tuổi già sức yếu không người chăm sóc.

Thúy Kiều là cô gái giàu lòng

tự trọng, đa sầu, đa cảm, thủy chung, hiếu thảo, vị tha.

Đối tượng miêu tả hoàn

cảnh, ngoại hình (bên ngoài) Đối tượng miêu tả tâm trạng (bên trong)

-Miêu tả cảnh vật và con người

với màu sắc đường nét, kích

thước, chân dung, hành động,

ngôn ngữ.

- Là những điều có thể quan sát

được trực tiếp

-Là những suy nghĩ, tình cảm, những diễn biến tâm trang bên trong của nhân vật.

- Không thể quan sát trực tiếp được từ bên ngoài

* Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động

Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Gợi tâm trang xót xa về cuộc đời cô đơn, lẻ loi, lưu lạc.

Gợi tâm trang lo âu cho thân phận mỏng manh, nhỏ nhoi, trôi dạt trên đường đời vô định

Gợi tâm trạng chua xót buồn tủi về cuộc đời héo hon tàn úa

Gợi tâm trạng lo âu, khiếp

sợ, hãi hùng, sóng gió cuộc đời sẽ vùi dập cuốn trôi

nàng vào bể khổ trầm luân

- Miêu tả nội tâm Thúy Kiều bằng cách tái hiện những suy nghĩ, cảm xúc của nhân

vật qua ngôn ngữ độc thoại nội tâm.

- Miêu tả nội tâm Thúy Kiều thông qua cảnh vật

Ví dụ 2: Đọc đoạn văn sau và nhận

xét cách miêu tả nội tâm nhân vật của

tác giả.

Mặt lão đột nhiên co rúm lại

Những vết nhăn xô lại với nhau, ép

cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão

ngoẹo về một bên và cái miệng móm

mém của lão mếu như con nít

- Miêu tả nội tâm Thúy Kiều bằng cách tái hiện những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại nội tâm.

- Miêu tả nội tâm Thúy Kiều thông qua miêu tả cảnh vật.

- Miêu tả nội tâm nhân vật lão Hạc thông qua miêu tả ngoại hình (cử chỉ, nét mặt)

 Miêu tả nội tâm trực tiếp

 Miêu tả nội tâm gián tiếp

Miêu tả những chuyển biến đột ngột trên nét mặt, miêu tả

cử chỉ, hành

Tâm trạng đau khổ, ân hận day dứt tột cùng của lão Hạc khi phải bán đi con chó

* Người ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt,

cử chỉ, trang phục của nhân vật.

* Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động

* Người ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, cử chỉ, trang phục của nhân vật.

Ghi nhớ:

Bài tập 1 : Xác định các chi tiết miêu tả ý nghĩ, tâm trạng, thái độ, cảm

xúc của nhân vật trong đoạn trích sau và cho biết đó là các chi tiết miêu

tả trực tiếp hay gián tiếp nội tâm nhân vật ?

“Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế tôi hốt hoảng

quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng :

-Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này ! Tôi hối lắm ! Tôi hối hận lắm ! Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ ?

Tôi không ngờ Dế Choắt lại nói với tôi một câu như thế này :

-Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh : ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình Giá tôi không trêu chị Cốc thì đâu đến nỗi Choắt việc gì Cả tôi

Bài tập 2 : Phát hiện, nhận biết được những câu thơ miêu tả nội tâm nhân vật trong văn bản “Mã Giám Sinh mua Kiều – Nguyễn Du” và chỉ rõ tác dụng của

nó ?

Mã Giám Sinh mua Kiều

Gần miền có một mụ nào,

Đưa người viễn khách tìm vào vấn danh

Hỏi tên,rằng: “Mã Giám Sinh”, Hỏi quê,rằng: “Huyện Lâm Thanh cũng gần” Qúa niên trạc ngoại tứ tuần,

Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao

Trước thầy sau tớ lao xao,

Nhà băng đưa mối rước vào lầu trang

Ghế trên ngồi tót sỗ sàng,

Buồng trong mối đã giục nàng kíp ra

Nỗi mình thêm tức nỗi nhà,

Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng !

Ngại ngùng dợn gió e sương,

Ngừng hoa bóng thẹn trong gương mặt dày Mối càng vén tóc bắt tay,

Nét buồn như cúc điệu gầy như mai

Đắn đo cân sức cân tài,

Ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ

Mặn nồng một vẻ một ưa,

Bằng lòng khách mới tùy cơ dặt dìu

Rằng: “Mua ngọc đến Lam Kiều,

Sính nghi xin dạy bao nhiêu cho tường?”

Mối rằng : “Giá đáng nghìn vàng,

Dớp nhà nhờ lượng người thương dám nài !” Cò kè bớt một thêm hai, Giờ lâu ngã giá vâng ngoài bốn trăm (Truyện Kiều – Nguyễn Du)

biến tâm trạng đau đớn, tủi nhục của Kiều khi bị xem như một món hàng

 Tác dụng: tái hiện những cảm xúc, diễn

Bài tập 3: Ghi lại tâm trạng của em sau khi để xảy ra một chuyện có lỗi đối với bạn.

*Gợi ý :

- Kể lại việc không hay mà mình gây ra cho bạn là việc

gì ?

- Sự việc ấy diễn ra như thế nào ?

- Chú ý miêu tả tâm trạng sau khi gây ra việc không hay

đó ?

Hướngưdẫnưbàiưtậpưvềưnhà

-ưHọcưthuộcưghiưnhớ -ưHoànưthànhưbàiưtậpư3 -ưChuẩnưbịưbài :ưch ươ ngưtrinhưđ aư ị