KN giao tiếp
KNGT là hệ thống các thao tác và cử chỉ mà con người sử dụng để giao tiếp hiệu quả, giảm thiểu tiêu hao năng lượng và cơ bắp Ngôn ngữ nói, với vai trò là phương tiện giao tiếp chính, không chỉ truyền đạt thông tin mà còn phản ánh trạng thái và đặc điểm tâm lý của cá nhân.
Kỹ năng (KN) là khả năng chuyên biệt của cá nhân, giúp giải quyết các tình huống trong cuộc sống Nguồn gốc hình thành KN có thể được giải thích qua hai lý thuyết: phản xạ có điều kiện, hình thành từ trải nghiệm thực tế, và phản xạ không điều kiện, là những phản xạ bẩm sinh Trong đó, KN cá nhân chủ yếu thuộc về phản xạ có điều kiện, được phát triển từ khi sinh ra, trưởng thành và tham gia vào các hoạt động thực tiễn, như KN giao tiếp và KN quản trị, chỉ hình thành qua kinh nghiệm làm việc.
Khi tham gia vào bất kỳ hoạt động nghề nghiệp nào, chúng ta cần phải đáp ứng các kỹ năng tương ứng Ví dụ, nghề tư vấn yêu cầu người tư vấn phải có kỹ năng tư vấn, trong khi nghề luật sư cần có kỹ năng hành nghề luật sư Do đó, bất kỳ ngành nghề nào mà chúng ta tham gia đều đòi hỏi chúng ta phải có những kỹ năng phù hợp với yêu cầu của hoạt động đó.
Các hình thái đặc điểm của KN giao tiếp:
Giao tiếp là hoạt động diễn ra hàng ngày, bao gồm nhiều hình thức như nói, viết, báo cáo và gửi thư, thể hiện qua các phương thức trực tiếp và gián tiếp.
Giao tiếp không chỉ đơn thuần là việc truyền đạt thông điệp mà còn là quá trình xây dựng và gửi đi thông điệp với mong muốn người nhận hiểu rõ nội dung Để đạt được hiệu quả tối ưu, chúng ta cần lựa chọn các kỹ năng giao tiếp phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.
Các hình thức trong KN giao tiếp:
Có 4 hình thức như sau:
Giao tiếp với chính bản thân: tự đưa ra thông tin, tự cảm nhận (suy ngẫm) và cải thiện bản thân.
Giao tiếp nhân cách giữa hai cá nhân với nhau: trong họctập, công việc cũng như trong tình cảm, đời sống.
Giao tiếp nhóm hiệu quả đòi hỏi thái độ nhã nhặn, hòa đồng và khả năng lắng nghe Mỗi thành viên cần đưa ra ý kiến phù hợp để hoàn thành công việc chung, đồng thời hỗ trợ lẫn nhau nhằm thúc đẩy tiến độ và đạt được hiệu quả tối ưu, tránh gây mâu thuẫn trong nhóm.
KNGT trong tổ chức: giao tiếp giữa các nhóm với nhau để hoàn thành công việc chung của tổ chức đưa ra.
Trong lịch sử nghiên cứu các vấn đề về kỹ năng, khái niệm KN trong các công trình nghiên cứu được bàn luận dưới góc độ của hoạt động.
V.A Kruchesxki coi KN “là phương thức thực hiện hoạt động”.
K.K Platônov coi KN là “KN của con người thực hiện một hoạt động hay một hành động bất kỳ”.
I.A Dimnhia coi KN như “trình độ tối ưu hoàn thiện như một hoạt động chung có thể được xác định như khả năng sáng tạo”
A.A Lê oonchiev định nghĩa "KN là khả năng thực hiện hành động theo các tham số tối ưu, tức là theo phương thức tốt nhất phù hợp với mục đích và điều kiện diễn ra của hành động."
T.L Catinôva và A.N Su kin định nghĩa kiến thức ngữ dụng (KN) là khả năng áp dụng kiến thức và kỹ năng đã học vào các tình huống giao tiếp đa dạng.
Theo từ điển “Từ và ngữ Việt Nam” của Nguyễn Lân: “KN là khả năng ứng dụng tri thức vào thực tiễn”.
Theo TS Bùi Ngọc Ánh khái niệm KN có thể bao gồm các nội dung sau:
Kỹ năng (KN) là khả năng của con người để thực hiện các hành động cụ thể Mỗi kỹ năng thường gắn liền với một công việc hoặc hoạt động nhất định, chẳng hạn như kỹ năng giải bài tập, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nói, hay kỹ năng đánh bóng.
Kỹ năng (KN) được hình thành thông qua nhận thức và quá trình luyện tập Để có được kỹ năng, trước tiên cần nhận thức rõ về công việc và cách thức thực hiện các thao tác liên quan Sau khi đã hiểu biết, việc thực hiện và luyện tập thường xuyên sẽ giúp chúng ta phát triển kỹ năng trong lĩnh vực đó.
Kỹ năng (KN) được hình thành và phát triển thông qua quá trình lao động, có cấu trúc và đặc điểm riêng biệt KN mang tính chất kỹ thuật của hành động và là một phần thiết yếu trong tài năng của con người.
+ Nét đăc trưng cơ bản của KN là tính mục đích, là sự đòi hỏi tập trung chú ý, các thao tác, tập luyên.
Như vậy, KN là khả năng có được của con người có thể thực hiện hành động nhằm đạt mục đích đã đề ra
1.3.2 Các loại KN giao tiếp
Trong thực tế có nhiều KNGT song trong phạm vi của đề tài chúng tôi chỉ đề cập đến một số KN sau:
Một là, KN tiếp xúc, thiết lập mối quan hệ
Là khả năng tiếp xúc, tiếp cận, thiết lập các mối qua nhệ với mọi người ở mọi nơi mọi lúc và trên mọi đối tượng.
Giao tiếp là một kỹ năng quan trọng, bắt đầu từ việc thiết lập mối quan hệ ngay từ đầu Để giao tiếp hiệu quả, chúng ta cần biết cách làm quen, trò chuyện và làm việc với người khác, nhằm tạo ra sự cởi mở và thân thiện trong mối quan hệ Việc này giúp tránh tình trạng người khác từ chối hoặc xa lánh, đồng thời xây dựng sự tin tưởng và kết nối bền vững.
Hai là, KN lắng nghe
Kỹ năng lắng nghe là khả năng tập trung chú ý và sử dụng các giác quan để tiếp nhận và hiểu thông tin trong giao tiếp Biểu hiện của kỹ năng này bao gồm việc nhìn vào người nói, giữ im lặng, và thỉnh thoảng sử dụng cử chỉ khích lệ như gật đầu, nét mặt rạng rỡ để động viên người nói.
Kỹ năng lắng nghe không chỉ đơn thuần là nghe âm thanh mà còn là khả năng hiểu sâu sắc ý nghĩa và cảm xúc của người nói Điều này bao gồm việc nhận diện các thay đổi trong âm tiết, ngữ điệu và cách diễn đạt, từ đó giúp phân biệt đúng sai Lắng nghe đòi hỏi sự chú ý từ giác quan, trí tuệ và cả trái tim, nhằm tiếp cận và thấu hiểu con người ở mức độ sâu hơn Theo BS Đăng Phương Kiệt, lắng nghe hiệu quả là khả năng giải mã thông tin ẩn chứa bên dưới, không chỉ dựa vào ý nghĩa bề ngoài Để phát triển kỹ năng này, cần phải "nghe bằng lỗ tai thứ ba".
Ba là, KN kiềm chế
Là khả năng làm chủ nhận thức, thái độ, hành, phản ứng của mình.
Ba thành phần này cần phối hợp nhịp nhàng và hợp lý, đôi khi sự phối hợp này diễn ra tự động và có vẻ như là thói quen mà chủ thể không nhận thức được Kiềm chế thể hiện qua khả năng tự chủ hành vi và kiềm chế cảm xúc một cách hợp lý Điều này có nghĩa là chủ thể nhận thức rõ hành vi và phản ứng của bản thân, thậm chí có thể che giấu tâm trạng khi cần thiết.
Bốn là, KN diễn đạt
BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIAO TIẾP QUẢN LÝ
Về phía người quản lý
Để đảm bảo giao tiếp hiệu quả giữa người quản lý và nhân viên, người quản lý cần thực hiện một số biện pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng trao đổi thông tin.
Khi giao tiếp với cấp dưới, việc tạo thiện cảm là rất quan trọng, thể hiện sự vị tha, trong sáng và ngay thẳng không thiên vị Sự tế nhị, nhẹ nhàng và lịch sự trong giao tiếp cùng với những cử chỉ vui vẻ, hòa đồng sẽ giúp xây dựng mối quan hệ gần gũi, thân mật trong công việc và sinh hoạt.
+ Hãy niềm nở và lịch thiệp
+ Hãy tươi cười với mọi người
+ Hãy cố gắng duy trì tinh thần phấn khởi của mình và của những người xung quanh
Khi đến nơi làm việc, hãy chào hỏi đồng nghiệp và sử dụng cách xưng hô phù hợp để duy trì mối quan hệ công tác tốt và kỷ luật lao động hiệu quả Đồng thời, hãy thể hiện lòng chân thành với mọi người, tiếp cận nhân viên bằng tấm lòng và chú trọng đến tính văn hóa, nhân văn trong quản lý.
Vô tư và không vụ lợi là nguyên tắc quan trọng trong giáo dục, đòi hỏi sự thật thà và khách quan Cần tránh thành kiến và định kiến, đồng thời không để lợi ích cá nhân làm lệch lạc mục tiêu chung của việc giáo dục.
Cần chú ý đến tâm tư tình cảm và hoàn cảnh gia đình của từng đối tượng mà mình tiếp xúc, bao gồm việc biết tên, nơi ở của họ Đồng thời, việc động viên và hỗ trợ về mặt tinh thần lẫn vật chất là rất quan trọng, giúp cấp dưới có điều kiện thuận lợi để yên tâm hoàn thành nhiệm vụ.
- Thể hiện được sự công tâm dân chủ trong công việc, biết chăm chú lắng nghe ý kiến đóng góp của cấp dưới và tôn trọng những ý
Để kích thích sự tham gia tích cực của nhân viên, lãnh đạo cần thể hiện sự tin tưởng vào khả năng chuyên môn của họ Việc tạo ra môi trường mà mọi người cảm thấy cần thiết và được đánh giá cao sẽ khuyến khích họ đóng góp ý kiến về bản thân và công việc một cách đầy đủ.
Lắng nghe ý kiến của mọi người là rất quan trọng trong quản lý, giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình hoạt động của đơn vị và hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của nhân viên Điều này cho phép họ điều chỉnh hoạt động quản lý kịp thời và đánh giá tính chính xác của các quyết định Từ đó, nhà quản lý có thể khai thác sức mạnh trí tuệ tập thể, khuyến khích sự sáng tạo và tích cực từ cấp dưới.
- Biết giao nhiệm vụ cho cấp dưới một cách lịch thiệp
Chú ý đến công việc của cấp dưới là rất quan trọng, cần ghi nhận thành tích của từng cá nhân và khen ngợi họ đúng cách Việc khen thưởng nên phản ánh chính xác những gì họ đã đạt được Để tạo động lực, nên đa dạng hóa hình thức khen thưởng như tiền mặt, hiện vật, kỳ nghỉ hoặc đề bạt bổ nhiệm, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể.
- Đừng bao giờ quên lời hứa
Để giao tiếp hiệu quả, cần thể hiện sự điềm tĩnh, tránh nổi nóng hay tranh luận gay gắt trước tập thể Hãy để người khác phát biểu ý kiến một cách thoải mái mà không ngắt lời, đồng thời duy trì không khí vui tươi và tự nhiên trong suốt quá trình giao tiếp.
Sự can đảm trong việc nhận lỗi trước tập thể là rất quan trọng, bên cạnh đó, cần khéo léo trong ứng xử để người khác cảm thấy ý kiến của họ được tôn trọng và hợp lý Đồng thời, không nên tự mãn hay cho rằng mình vượt trội hơn người khác, mà hãy khiêm tốn trong giao tiếp để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp.
Biết thể hiện sự đồng cảm và cảm thông với những mong muốn của người khác trong cuộc sống là rất quan trọng Hãy khơi gợi lòng tự trọng và danh dự của đối tượng giao tiếp để họ thực hiện suy nghĩ của mình một cách dễ dàng và thuận lợi.
Để giao tiếp hiệu quả, hãy luôn đặt mình vào vị trí của đối tượng, từ đó hiểu rõ hành động của họ, ngay cả khi có sai sót Điều này giúp bạn đưa ra những đánh giá hợp lý với thái độ ôn hòa, nhẹ nhàng và khách quan Tuy nhiên, cần giữ sự nghiêm túc và tránh thể hiện cá nhân chủ nghĩa trong động cơ góp ý.
Trong giao tiếp, cần tránh thái độ kẻ cả và trịch thượng, thể hiện qua cử chỉ, dáng điệu và ngôn ngữ Thay vì mệnh lệnh hay khinh miệt, chúng ta nên chân thành khuyên bảo lẫn nhau.
Để khuyến khích nhân viên và giáo viên cống hiến hết mình cho công việc, cần tạo niềm tin và viễn cảnh tươi sáng trong môi trường làm việc Sự tin tưởng, tôn trọng và trao quyền cho họ là điều thiết yếu Niềm tin không chỉ là động lực cho sự chân thành và hợp tác mà còn khuyến khích sự tự tin và ý chí vươn lên của mỗi cá nhân Như TS Randy Pausch từ trường ĐH Carnegie Mellon đã nói: “Hãy tìm ra điều tốt nhất trong mỗi con người Không ai hoàn toàn xấu xa Mỗi người đều có mặt tốt, hãy chờ đợi, nó sẽ xuất hiện.”
Nhạy bén trong giao tiếp là khả năng phát hiện kịp thời những chuyển biến tâm lý của đối tượng, từ đó có thể điều chỉnh cách tiếp cận một cách phù hợp Điều này bao gồm việc hiểu rõ những nguyên nhân sâu kín dẫn đến suy nghĩ và hành động của người khác, giúp tạo ra sự kết nối hiệu quả hơn trong mọi tương tác.