Bài giảng Thực hành Kế toán doanh nghiệp 1: Chương 4 - Trần Thị Huyên

Bài giảng Thực hành Kế toán doanh nghiệp 1: Chương 4 trình bày về Phân hệ Kế toán tài sản cố định. Nội dung cụ thể của chương này gồm có: Tổng quan về TSCĐ; Chứng từ kế toán sử dụng; Trình tự lập và luân chuyển chứng từ kế toán; Phương pháp hạch toán; Sổ sách kế toán áp dụng; Đối chiếu số liệu cuối kỳ.

[1] Bài giảng Thực hành kế toán P1, Trường ĐHCN Đồng Nai

2 Tài liệu tham khảo

• [TL1] Chế độ kế toán doanh nghiệp theo thông tư 200/2014/TT-BTC, quyển 1/2

• [TL2] Ebook Ketoan2015

3 Tài liệu khác

MỤC TIÊU

Khi nghiên cứu xong bài này, người học sẽ:

- Hiểu được các chức năng chính của phân hệ kế toán TSCĐ

1.Theo dõi TSCĐ về nguyên giá, khấu hao, giá trị còn lại, nguồn vốn, bộ phận

sử dụng, mục đích sử dụng, nước sản xuất, ngày đưa vào sử dụng,…

2.Theo dõi tăng giảm và lý do tăng giảm TSCĐ, tăng giảm nguyên giá tài sản 3.Theo dõi bộ phận sử dụng, điều chuyển bộ phận sử dụng

4.Tính khấu hao và lên bảng phân bổ khấu hao

- Thực hiện các báo cáo liên quan đến TSCĐ

1.Thẻ tài sản 2.Bảng tính khấu hao 3.Bảng phân bổ khấu hao 4.Báo cáo tăng giảm tài sản

- Xử lý các nghiệp vụ về TSCĐ trên chứng từ, tài khoản và sổ sách

• Các chuẩn mực kế toán (VAS) liên quan

đến TSCĐ:

– VAS 01, VAS 03, VAS 06

• Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ

– Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai khi

• Xác định nguyên giá TSCĐ

Nguyên giá là toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra

để có được TSCĐ tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng gồm:

• Giá mua (đã trừ chiết khấu, giảm giá, lãi do trả chậm)

• Các khoản thuế không được hoàn lại

• Chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái

sẵn sàng sử dụng

 TỔNG QUAN VỀ TSCĐ

• Chi phí liên quan trực tiếp

 TỔNG QUAN VỀ TSCĐ

• Nguyên giá TSCĐ trong t/hợp đặc biệt:

– TSCĐ tự chế, tự xây dựng: giá mua chính là giá

thành tự chế

– Mua nhà xưởng gồm quyền sử dụng đất thì tách riêng

phần giá trị quyền sử dụng đất (TSCĐ vô hình)

– TSCĐ được biếu tặng: giá mua là giá trị hợp lý (giá trị

danh nghĩa nếu không có giá trị hợp lý)

– Điều chuyển nội bộ vẫn giữ nguyên giá gốc, chi phí

vận chuyển tính vào chi phí SXKD trong kỳ

 TỔNG QUAN VỀ TSCĐ

• Nguyên giá TSCĐ trao đổi tương tự:

– Nguyên giá của tài sản nhận về sẽ bằng giá trị còn lại

của tài sản đem đi trao đổi

– Không có khoản lãi/lỗ nào được ghi nhận trong quá

• Nguyên giá TSCĐ trao đổi không tương tự:

– Nguyên giá được xác định theo giá trị hợp lý của TS

nhận về hoặc của TS đem trao đổi sau khi điều chỉnh khoản CL trả thêm hoặc thu về

– Ví dụ: Ngày 31/03/20XX Công ty ABC đổi 1 máy cắt

lấy 1 máy sấy và trả thêm 10trđ Máy cắt nguyên giá 220trđ, khấu hao 60trđ Giá hợp lý của máy sấy là 80trđ, chi phí vận chuyển lắp đặt 10trđ trả bằng tiền mặt Nguyên giá của TSCĐ nhận về là bao nhiêu?

 TỔNG QUAN VỀ TSCĐ

• Chi phí sau ghi nhận ban đầu:

– Sau ngày ghi nhận thường phát sinh những khoản chi

tiêu liên quan đến tài sản như: sửa chữa, bảo trì, nâng cấp,…

– Tùy thuộc vào bản chất chi phí mà kế toán có cách

xử lý khác nhau Cụ thê:

• Hạch toán vào chi phí SXKD trong kỳ, hoặc

• Vốn hóa và ghi tăng nguyên giá của tài sản

 TỔNG QUAN VỀ TSCĐ

• Hãy xử lý tình huống sau đây:

– Công ty chi 20trđ để tân trang lại thùng xe và sửa

thắng, xe này dùng để chuyên chờ hàng hóa

– Công ty sửa chữa lớn 1 xe tải dùng để bán hàng

Công ty đã thay mới các phụ tùng của xe có giá 90trđ

Việc nâng cấp này làm tăng thời gian sử dụng của xe lên 3 năm.

– Theo bạn, trường hợp nào được ghi tăng nguyên

giá của TSCĐ?

 TỔNG QUAN VỀ TSCĐ

 CHỨNG TỪ KẾ TOÁN SỬ DỤNG

Mẫu số 01 - TSCĐ : B.B GIAO NHẬN TSCĐ Mẫu số 02 - TSCĐ : B.B THANH LÝ TSCĐ Mẫu số 03 – TSCĐ : B.B BÀN GIAO TSCĐ SỬA CHỮA LỚN HOÀN THÀNH Mẫu số 04 – TSCĐ : BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ LẠI TSCĐ

Mẫu số 05 – TSCĐ : BIÊN BẢN KIỂM KÊ TSCĐ Mẫu số 06 – TSCĐ : BẢNG TÍNH VÀ PHÂN BỔ KHẤU HAO TSCĐ

- Biên bản giao nhận, biên bản nghiệm thu (XD, xây lắp)

- Phí trước bạ (nếu là TSCĐ cần phải đăng ký quyền sở hữu)

- Giấy chứng nhận đăng ký (như trường hợp TSCĐ là ô tô chẳng hạn)

- Chứng từ thanh toán (PHIẾU CHI, ỦY NHIỆM CHI, GIẤY BÁO NỢ)

2 Xác định đúng nguyên giá TSCĐ (mở sổ chi tiết mua sắm TSCĐ để tập hợp chi phí

mua TSCĐ nếu cần) + Lập thẻ TSCĐ + Ghi nhận TS vào bảng tính khấu hao (theo dõi TSCĐ)

 Đối với bộ chứng từ phản ánh TSCĐ (nhất là những loại có giá trị lớn), ngoài việc đóng chung chứng từ gốc với toàn bộ chứng từ phát sinh trong kỳ còn phải lưu riêng một bộ chứng từ (bản sao) nguồn gốc TSCĐ

Các thủ tục này cũng được lưu chung với bộ chứng từ chứng minh nguồn gốc TSCĐ

CHỨNG TỪ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC THANH LÝ,

NHƯỢNG BÁN TSCĐ

17

19

21

 TRÌNH TỰ LẬP VÀ LUÂN CHUYỂN

CHỨNG TỪ TĂNG TSCĐ

A – Bắt đầu

(1) BP dự án đầu tư (Bộ phận giao TSCĐ) dựa vào chứng từ gốc có liên quan tiến hành lập biên bản giao nhận TSCĐ(2) Đại diện bộ phận sử dụng (Bộ phận nhận TSCĐ) ký xác nhận vào biên bản giao nhận TSCĐ

(3) Thủ trương đơn vị và kế toán trưởng cùng ký xác nhận vào biên bản giao nhận TSCĐ

(4) Khi biên bản giao nhận TSCĐ đã được đầy đủ chữ ký xác nhận của cấp thẩm quyền thì bộ phận sử dụng TSCĐ nhận 1 bản của biên bản giao nhận TSCĐ

(5) BP kế toán phụ trách TSCĐ nhận được chứng từ phát sinh tăng TSCĐ (Biên bản giao nhận TSCĐ, hóa đơn, hồ sở kỹ thuật, )

(9) BP kế toán liên quan (Kế toán tiền, Kế toán thanh toán, ) nhận chứng từ tăng TSCĐ

(10) Nhận được bộ chứng từ liên quan đến tăng TSCĐ, kế toán liên quan tiến hành ghi chép số liệu vào sổ sách kế toán của phân hệ (11) Chứng từ liên quan đến nghiệp vụ tăng TSCĐ cuối cùng sẽ được đưa vào khâu lưu trữ

 TRÌNH TỰ LẬP VÀ LUÂN CHUYỂN

CHỨNG TỪ TĂNG TSCĐ

(5, 6) Nhận được hợp đồng liên doanh và biên bản kiểm kê, kế toán TSCĐ lập chứng từ về giảm TSCĐ, trình ký lãnh đạo đơn vị

(7) Căn cứ vào chứng từ nhận được, kế toán TSCĐ ghi nhận vào các sổ sách

kế toán (8) Hợp đồng liên doanh và biên bản kiểm kê chuyển đến kế toán liên quan

để ghi sổ sách

 TRÌNH TỰ LẬP VÀ LUÂN CHUYỂN

CHỨNG TỪ GIẢM TSCĐ

TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

 PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN TĂNG, GIẢM

TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

GIẢM TSCĐ

33

 PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN THANH LÝ,

NHƯỢNG BÁN TSCĐ

LỚN TSCĐ

 PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN TRÍCH TRƯỚC

CHI PHÍ SCL TSCĐ

4 Sổ theo dõi TSCĐ và CCDC tại nơi sử dụng

5 Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ

39

SỔ NHẬT KÝ CHUNG

ký hiệu TSCĐ

Nước sản xuất

Tháng, năm đưa vào sử dụng

Số hiệu TSCĐ Nguyên giá TSCĐ

Khấu hao

Khấu hao đã tính đến khi ghi giảm TSCĐ

Chứng từ

Lý do giảm TSCĐ

Số hiệu Ngày tháng

Tỷ lệ (%) khấu hao Mức khấu hao

Số hiệu Ngày tháng

SỔ CHI TIẾT TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

 ĐỐI CHIẾU SỐ LIỆU CUỐI KỲ

1 Kế toán chi tiết TSCĐ tại các nơi sử dụng, bảo quản TSCĐ

• Việc theo dõi TSCĐ theo nơi sử dụng nhằm gắn trách nhiệm bảo quản, sử dụng tài sản với từng bộ phận, từ

đó nâng trách nhiệm và hiệu quả trong bảo quản sử dụng TSCĐ của DN

• Tại các nơi sử dụng TSCĐ (phòng, ban, đội sản xuất, phân xưởng sản xuất ) sử dụng "Sổ TSCĐ theo đơn vị

sử dụng" để theo dõi tình hình tăng, giảm TSCĐ do từng đơn vị quản lý, sử dụng Mỗi đơn vị sử dụng phải mở một sổ riêng, trong đó ghi TSCĐ tăng, giảm của đơn vị mình theo từng chứng từ tăng, giảm TSCĐ, theo thứ tự thời gian phát sinh nghiệp vụ tăng, giảm TSCĐ

45

2 Kế toán chi tiết ở bộ phận kế toán doanh nghiệp

• Tại bộ phận kế toán DN, kế toán chi tiết TSCĐ sử dụng thẻ TSCĐ,

sổ đăng ký thẻ TSCĐ, sổ TSCĐ toàn doanh nghiệp để theo dõi tình hình tăng, giảm, hao mòn TSCĐ.

• Thẻ TSCĐ do kế toán TSCĐ lập cho từng đối tượng ghi TSCĐ của doanh nghiệp Thẻ gồm bốn phần:

 Phần 1: Ghi các chỉ tiêu chung về TSCĐ như tên, ký, mã hiệu, qui cách (cấp hàng), số liệu TSCĐ, nước sản xuất

 Phần 2: Ghi các chỉ tiêu nguyên giá từ khi bắt đầu hình thành TSCĐ và nguyên giá thay đổi theo các thời kỳ do đánh giá lại, xây dựng, trang bị thêm hoặc tháo bớt bộ phận và giá trị hao mòn đã trích qua các năm.

 Phần 3: Ghi số phụ tùng, dụng cụ, đồ nghề kèm theo TSCĐ.

 ĐỐI CHIẾU SỐ LIỆU CUỐI KỲ