Bai tho hay va loi binh hay

Cái nhạt phai của buổi chiều chia li năm ấy dường như lan đến tận “chiều nay” khiến nhân vật trữ tình có cái cảm giác lành lạnh!. Có cái gì đó khiến cho người đọc thấy băn khoăn, [r]

LOÀI HƯƠNG HOA CŨ

hhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

Tôi biết tìm đâu giữa bể dâu Loài hương hoa cũ tím phai màu Hoàng hôn năm ấy chiều phai nhạt Lan đến chiều nay, lạnh buồn không Tôi nhớ loài hương của hoa xưa Thắm màu tím biếc của mộng mơ Của ngày xưa ấy còn e ấp

Thoáng lối vào thơ thuở mong chờ

Tôi bảo tình em theo gió mây Thoáng đời tôi chút những đắm say Vấn vương tôi với theo làn gió Rằng vạn ngàn năm chẳng đổi thay

Em bỏ mùa đông bước theo chồng Vườn hoa thu cuối lạnh buồn không Lòng đau đớn quá ! tôi than khóc Tôi mất em rồi, có phải không ?

Những đêm lạnh giá buốt mùa trăng Mình tôi cô độc quá đêm rằm Còn thương hoa cũ trong lòng ấy ! Người hiểu lòng tôi, thấu hỡi chăng ?

Tôi nghĩ về hoa, nhớ về người Hoa tàn nơi ấy, nẻo người ơi ! Mình tôi đau đớn quên than khóc Người bỏ tình tôi, ân ái chồng người Tôi biết làm sao giữa đời đây ? Tình tôi như đá chẳng đổi thay Ngàn năm hoa nở như thế đấy ! Rồi cũng theo mây, theo gió bay Tôi tiếc cho tôi chẳng có nàng

Để tình tôi ấy ! giữa vườn hoang

Loài hoa tím ấy phai trong nắng Tôi ước tình tôi có được nàng

Tôi biết về đâu giữa trần ai ? Loài hoa tím biếc cánh tàn phai Thoảng hương hoa cũ bay trong gió Tan cánh hoa thơm với nhụy đài

Lời bình 1: Tác giả : Thiên Nga Đen(ĐH KHXH và NV)

Có một lần bạn sẻ chia với tôi rằng Loài hương hoa cu là bài thơ bạn tâm

đắc nhất Bài thơ là tiếng lòng của bạn cho những gì xưa cũ, đã qua đi, không bao giờ trở lại Tôi đã đọc, cả người rung động bởi những cảm xúc tràn ra trên mỗi câu thơ:

“Tôi biết tìm đâu giữa bể dâu Loài hương hoa cu tím phai màu Hoàng hôn năm ấy chiều phai nhạt Lan đến chiều nay, lạnh buồn không”.

Buổi chiều trong thơ luôn là khoảng thời gian gợi nhớ, gợi buồn, khiến cho lòng người thấy bâng khuâng, xao xuyến Tác giả nhớ đến buổi “chiều phai nhạt” của “hoàng hôn năm ấy” Có lẽ là một hoàng hôn nhạt nắng và nhạt màu chia li Mặt trời của thi sĩ đã lặn Cái nhạt phai của buổi chiều chia li năm ấy dường như lan đến tận “chiều nay” khiến nhân vật trữ tình có cái cảm giác lành lạnh Có cái gì đó khiến cho người đọc thấy băn khoăn, tại sao lại là “loài hương” mà không phải là một mùi hương? Phải chăng tác giả đang hàm ý chi những loài hoa mang hương mang sắc nhưng:

“Ngàn năm hoa nở như thế đấy ! Rồi cung theo mây, theo gió bay”

Nhưng theo chia sẻ của tác giả thì từ “loài hương” chi một cái gì đó rất riêng, như là một mùi hương chi dành cho thi sĩ Sắc hoa đã nhạt phai trong nắng, chi còn chút hương ở lại

Hoa tím là hình ảnh xuyên suốt bài thơ, ở đây tác giả không nói cụ thể loài hoa nào, chi biết đó là loài hoa mang hương sắc Tím là màu sắc tượng trưng cho sự thủy chung vì vậy hình ảnh hoa tím ở đây rất giàu giá trị biểu tượng Người ta thường ví phụ nữ như những bông hoa, đẹp nhưng mong manh, sớm phai tàn

Tôi nhớ loài hương của hoa xưa Thắm màu tím biếc của mộng mơ Của ngày xưa ấy còn e ấp

Thoáng lối vào thơ thuở mong chờ.

Hoa cũ ngày xưa tím biếc một màu, tím buồn, tím nhớ, tím mộng mơ Hoa

e ấp như là mới chớm nở Cho hồn ai ngơ ngẩn mong chờ Hoa đã đi vào thơ

như thế Nhưng ngày hôm nay: “Loài hoa tím ấy phai trong nắng” Màu hoa

xưa đã phai nhạt, bởi vì hoa đã được người ta hái Hoa đã không còn thuộc về thi sĩ nữa Ta xót thương cho những cánh hoa mong manh, yếu đuối, không bao giờ làm chủ thân phận của mình Làm hoa cho người ta hái, liệu người có biết trân trọng hoa không?

Mối duyên tình trong bài thơ được ví như mây gió, thoáng qua trong đời:

“Tôi bảo tình em theo gió mây Thoáng đời tôi chút những đắm say”

Tình đã ra đi, người cũng đã bỏ ta đi nhưng sao ta vẫn còn nhớ mãi: “Tình tôi như đá chẳng đổi thay” Cả bài thơ mang một âm hưởng buồn với nhiều

cung bậc, nỗi buồn từ chỗ bâng khuâng man mác đến da diết, nỗi buồn trở nên đau đớn, xót xa, tràn ra từng câu chữ Đầu tiên, có cái gì làm cho thi sĩ gợi buồn,

gợi nhớ: “Tôi nhớ loài hoa của ngày xưa” Là tác giả “tức cảnh sinh tình” hay

thơ phát khởi từ chính cõi lòng tác giả Những kí ức đã một thời, em như một làn gió, nhẹ lướt qua cuộc đời ta Cuộc đời em và ta như hay con đường giao

nhau, gặp nhau tại một điểm rồi lại hướng về hai phía Để “Vấn vương tôi với theo làm gió”, nhưng gió đã tan trong hư vô.

“Em bỏ mùa đông bước theo chồng Vườn hoa thu cuối lạnh buồn không”

Người ta nói “tình chi đẹp khi tình dang dở”, vì dở dang nên mới có những câu thơ buồn se thắt lòng người Đó là cái tình của người nghệ sĩ “Thi sĩ không phải là người, nó là Người Mơ, Người Say, Người Điên Nó là Tiên, là

Ma, là Quỷ, là Tình, là Yêu Nó thoát hiện tại Nó xáo trộn dĩ vãng Nó ôm trùm tương lai” (Chế Lan Viên)

“Lòng đau đớn quá! Tôi than khóc Tôi mất em rồi, có phải không ?”

Một dấu chấm than chia cắt câu thơ ra làm hai nửa Nỗi đau dường như quá đột ngột, nỗi đau khiến tôi không nói được thành lời “Tôi than khóc”, tôi hồ

nghi, tôi không chấp nhận được sự thật: “Tôi mất em rồi, có phải không?” Một

câu hỏi không ai trả lời, cho đến bây giờ tim vẫn đau Thi sĩ thấy nuối tiếc, ước

mơ hạnh phúc bên người mình yêu đã không thành sự thật Tình yêu ấy chi còn

là đổ vỡ, là xót xa, là mất mát “Người bỏ tình tôi, ân ái chồng người” một nỗi

hờn ghen, ngậm ngùi dâng lên trong lòng người nghệ sĩ Một câu thơ tám chữ lạc loài trong một chinh thể những câu thơ bảy chữ hài hòa, cân xứng Bài thơ phảng phất phong vị Đường thi với những câu thơ giăng kín hình ảnh thiên

nhiên như mây, gió, trăng, hoa Chi còn một mình thi sĩ với vầng trăng đơn độc, trăng rằm mà sao thấy buốt giá Nhưng thi sĩ không hề oán trách người con gái đã bỏ mình ra đi Lòng vẫn đau đáu:

“Tôi nghĩ về hoa, nhớ về người Hoa tàn nơi ấy, nẻo người ơi ! Mình tôi đau đớn quên than khóc Người bỏ tình tôi, ân ái chồng người”

Trông hoa ta lại nhớ về người, bông hoa đẹp nhất của cuộc đời ta đã xa

tầm tay với Ở bên người, hoa có hạnh phúc, hay “Hoa tàn nơi ấy, nẻo người ơi!” Ta vẫn “Còn thương hoa cu trong lòng ấy !” Ta thương hoa, khóc hoa, nhưng ta chẳng che chở được cho hoa, để hoa “ Tan cánh hoa thơm với nhụy đài” Có ai biết được giới hạn của nỗi đau Khi đã đau đớn quá rồi thì dường như người ta không khóc được nữa Ngày ấy mất em “Lòng đau đớn quá! Tôi than khóc”, tôi đã khóc suốt bao nhiêu năm qua, để rồi giờ đây: “ Mình tôi đau đớn quên than khóc”, nước mắt của tôi cũng đã cạn rồi Tôi hoang mang, tôi mất phương hướng: “Tôi biết về đâu giữa trần ai ?”, nơi đâu tôi có thể tìm thấy

em?

“Ngày mai tôi bỏ làm thi sĩ

Em lấy chồng rồi, hết ước mơ”

(Hàn Mặc Tử)

Chuyện tình Loài hương hoa cu đã khép lại từ đây, nhưng dư âm còn vang vọng mãi Tuy “Loài hoa tím biếc cánh tàn phai” nhưng ta nghe đâu đây “Thoảng hương hoa cu bay trong gió” Chút hương ở lại cùng một mảnh tình

bơ vơ

Lời bình 2: LỜI BÌNH BÀI THƠ HAY :LOÀI H ƯƠ NG HOA CŨ

Người ta thường ví mỗi người con gái như một bông hoa, mỗi bông hoa chi

nở một lần trong đời LOÀI H ƯƠ NG HOA CŨ là bài thơ tình nói lên kí ức

về một mối tình không thành giữa một người con gái và một chàng trai Sự tan vỡ nào cũng là đau xót, sự chia li nào cũng để lại vết thương Hình bóng của người con gái trong quá khứ bây giờ ở đâu:

Tôi biết tìm đâu giữa bể dâu Loài hương hoa cũ tím phai màu

Quá khứ dội về gợi nên một nỗi buồn man mác, sự cảm nhận qua không gian, thời gian, nỗi buồn của sự chia ly trong buổi chiều tà nhạt nắng:

Hoàng hôn năm ấy chiều phai nhạt Lan đến chiều nay, lạnh buồn không?

Hoài niệm về một mối tình xưa cũ, tình yêu đã chia xa nhưng nỗi nhớ về người con gái ấy mỗi lúc lại hiện về Chàng trai hồi tưởng lại những ngày tháng tươi đẹp, từ những ngày đầu gặp gỡ, ấp ủ một mối tình của những buổi hẹn hò nhớ nhung với bao ki niệm:

Tôi nhớ loài hương của hoa xưa Thắm màu tím biếc của mộng mơ Của ngày xưa ấy còn e ấp Thoáng lối vào thơ thủa mong chờ

Có lẽ thời gian đầu bao giờ cũng là thời gian thử thách của tình yêu

Chàng trai chiêm nghiệm lại tình cảm của mình biết đâu đó chi là phút xao lòng thoáng qua:

Tôi bảo tình em theo gió mây

Nhưng thực tế lại chứng minh điều ngược lại, tình yêu của họ đã dần hình thành theo thời gian từ “vấn vương tơ lòng” đến “yêu say đắm” Chàng trai nhận rõ tình cảm của mình là tình yêu vững bền theo năm tháng, không xoá nhoà, không thay đổi:

“Rằng vạn ngàn năm chẳng đổi thay”

Tình cảm đang dâng trào với bao mộng ước, thì một sự thật chua xót hiện lên:

Em bỏ mùa đông bước theo chồng Vườn hoa thu cuối, lạnh buồn không?

Một sự chơi vơi, hụt hẫng cay đắng hiện ra, trái tim chàng dành cả tình yêu cho người con gái đó, bỗng chốc tan thành mây khói Sự ra đi của người yêu làm cho chàng trai đau khổ tê tái, trái tim chàng tan vỡ ri máu, vết thương lòng lại thêm một lần đau xót, sự vụn vỡ ấy không lấy gì bù đắp nổi, sự mất mát tình cảm thiêng liêng ngự trị ấp ủ bấy lâu đã khiến chàng trai bật khóc:

Lòng đau đớn quá ! Tôi than khóc

Giọng thơ ngắt quãng, dấu chấm than đột ngột như chấm hết cho một mối tình dang dở Câu thơ thấp thoáng nỗi đau như nghẹn: “đau đớn quá!”

Một sự thật ngang trái là người con gái đó đã cất bước theo chồng, chàng trai biết là đã mất đi tình yêu, mất đi người mình yêu: “tôi mất em rồi”, nhưng sự thật đó chàng vẫn không muốn tin, không thể tin Sự lặp lại câu hỏi: “có phải không?” càng tạo nên sự tiếc nuối hững hờ đau khổ :

“Tôi mất em rồi có phải không?”

Người con gái đã ra đi, thời gian vẫn không xoá nhoà được tình yêu và nỗi nhớ, bao nhiêu ki niệm tràn về là bấy nhiêu nỗi đau xót, giờ đây chi còn mình chàng với nỗi cô đơn, đau đớn, sự khắc nghiệt đến tàn khốc của hoàn cảnh cũng như sự cô đơn quá sức chịu đựng của con người:

Những đêm giá l ạ nh bu ố t mùa trăng Mình tôi cô đ ộ c quá đêm rằm

Sự cô đơn có thể chi là một lẽ thường tình nhưng sự “cô độc quá” khiến câu thơ trở nên bi thương chua xót, là sự cô đơn xâm chiếm tâm hồn, nỗi lòng ấy không thể chia sẻ cùng ai, vết thương ấy không dễ dàng liền lại Trong sự tột cùng đau khổ, hình ảnh người con gái ấy thinh thoảng vẫn hiện về trong nỗi nhớ thương:

Còn thương hoa cũ trong lòng ấy Người hiểu lòng tôi thấu hỡi chăng?

Người con gái ấy ra đi để lại tình yêu dang dở cho chàng, sự đau khổ tuyệt vọng lên đến đinh điểm, để lúc này đây lòng muốn khóc mà mắt cũng không rơi lệ:

Mình tôi đau đớn quên than khóc

Chàng liên tưởng đến một sự thật phũ phàng chua xót như ngàn mũi kim cứa vào trái tim tan vỡ :

“Người bỏ tình tôi, ân ái chồng người”

Khi tình cảm, tình yêu đã in sâu vào trái tim khối óc, tình yêu chàng đã trao trọn cho người con gái đó, không gì lay chuyển được, trơ ra đó:

Tình tôi như đá ch ẳ ng đ ổ i thay

Nhưng cuối cùng nhận về là con số không tròn trĩnh, chi là giấc mộng phù du:

Ngàn năm hoa nở như thế đấy Rồi cũng theo mây theo gió bay

Sự ra đi của người yêu, sự mất mát đó để lại cho chàng bao tiếc nuối:

Tôi tiếc cho tôi chẳng có nàng

Để tình tôi ấy giữa vườn hoang

Loài hoa tím ấy phai trong nắng Tôi ước tình tôi có được nàng

Tình yêu chi còn lại là hoài niệm, nhưng những ki niệm về người yêu thương vẫn còn mãi,chàng tự đặt câu hỏi cho số phận mình, bao giờ cho tìm lại được tình yêu, tìm lại được tháng ngày hạnh phúc, tìm lại được bến đỗ bình yên cho cuộc đời:

Tôi biết về đâu giữa trần ai?

Loài hoa tím biếc cánh tàn phai Thoảng hương hoa cũ bay trong gió Tan cánh hoa thơm với nhuỵ đài

Bài thơ là cả nỗi niềm cay đắng của người trong cuộc và những người đang yêu có cùng cảnh ngộ Vết thương lòng nào rồi cũng sẽ lành trở lại theo thời gian Nhưng những tình cảm tình yêu cho đi thì không gì có thể bù đắp nổi Bài thơ để lại trong lòng người đọc man mác nỗi buồn nhưng nó cũng chất chứa tình yêu cao cả Chi có yêu thương, không có thù hận – đó mới là tình yêu đẹp, cao cả, vững bền theo thời gian