Keát luaän: Khoâng gian xung C 3:Taï i moã i vò trí nhaá t ñònh kim các em thực hiện C2 và C3 quanh nam chaâm , xung quanh nam chaâ m đề u chæ moä t hướ n g - Gợi ý : Hiện tượng xảy ra[r]
Trang 1Tuần : 13 Ngày soạn : 19-11-2012 Tiết : 25 Ngày dạy : 21-11-2012
I Mục tiêu :
1
Kiến thức : - Mơ tả được thí nghiệm của Ơ-xtét để phát hiện dịng điện cĩ tác dụng từ.
2 Kĩ năng : - Biết dùng nam châm thử để phát hiện sự tồn tại của từ trường
3 Thái độ : - Có tác phong làm việc cẩn thận , kiên trì chính xác , trung thực
II Chuẩn bị :
1 GV: - Cho mỗi nhóm : 2 giá TN; 1 nguồn 3V hoặc 4,5 V ;1 kim nam châm được đặt trên giá , có
trục thẳng đứng ; 1 công tắc ;1 đoạn dây dẫn bằng costan tan dài khoảng 40 cm ; 5 đoạn dây dẫn nối bằng đồng có vỏ cách điện dài 30 cm ; 1 biến trở ; 1ampekế GHĐ 1,5 A , ĐCNN 0,1 A
2.
HS : - Xem trước bài
III Tổ chức hoạt động dạy và học :
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ: - Nêu cấu tạo của 1 nam châm ? Nam châm có tính cgất gì ?
- Làm bài tập 21.2 SBT ?
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:
- Cho HS nhắc lai kiến thức
lớp 7 về tác dụng của dòng
điện Vậy nếu dòng điện
chạy qua dây dẫn thẳng hay
dây dẫn có hình dạng bất kì
thì có những tác dụng đó hay
không vào bài hôm nay ta
cùng tìm hiểu
- HS làm theo yêu cầu của GV
Hoạt động 2: Phát hiện tính chất từ của dòng điện:
- Làm một TN mở đầu để gây
hứng tứ cho hs : hoạc nâu
vấnđề giữa điện và từ có gì
liên quan với nhau không ?
Hoặc có thể nêu vấn đề như
trong SGK
- Yêu cầu hs :
-Nghiên cứu cách bố trí TN
- Nhận nhận thức vấn đề cần giải quyết trong bài học
- Làm TN phát hiện tác dụng từ của dòng điện
-Bố trí và tiến hành làm TN như môtả trên 22.1 SGK và thực hiện C1
C1: Kim nam châm bị lệch khỏi
I Lực từ :
1 thí nghiệm:C1 : Không
2 Kết luận: Dòng điện chạy
qua dây dẫn có hình dáng bất kỳ đều gây ra tác dụng lực từ lên nam châm đặt gần nó ta
nói dòng điện có tác dụng từ Bài 22 : TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG
ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG
Trang 2như hình 22.1 SGK , trao đổi
về mục đích TN
- Bố trí và tiến hành TN theo
nhóm , trao đổi các câu hỏi
C1 , lưu ý luc 1đầu đặt dây dẫn
AB song song với kim nam
châm đứng thăng bằng
- Đến các nhóm theo dõi hs
tiến hanøh làm TN , quan sát
hiện tượng
- Yêu cầu hs trả lời câu hỏi :
Trong TN trên , hiện tượng xẩy
ra với kim nam châm chứng tỏ
điều gì ?
phương bắc nam
- Cử đại diện nhóm báo cáo và trình bày kết quả TN
- Rút ra kết luận về tác dụng từ của dòng điện
Kết luận : Dòng điện chạy qua dây dẫn có hình dáng bất kỳ đều gây ra tác dụng lực từ lên nam châm đặt gần nó ta nói dòng điện có tác dụng từ.
Hoạt động 3: Tìm hiểu về từ trường:
- Nêu vấn đề : Trong TN trên
kim nam châm đặt dưới dây
dẫn điện thì chịu tác dụng của
lực từ có phải chỉ có vị trí đó
thì có lực từ tác dụng lên kim
nam châm không ? làm thế nào
để trả lời được câu hỏi đặt ra ?
- Bổ sung cho mỗi nhóm một
thanh nam châm yêu cầu hs
làm TN theo phương án đã đề
xuất Đến các nhómm yêu cầu
các em thực hiện C2 và C3
- Gợi ý : Hiện tượng xảy ra
đối với kim nam châm trong
TN trên chứng tỏ không gian
xung quanh
dòng điện , xung quanh nam
châm có gì đặc biệt ?
- Đề nghị hs đọc kĩ kết luận
trong SGK và trả lời câu hỏi từ
trường tồn tại ở đâu ?
- HS trao đổi vấn đề mà GV đã đê ra , đề xuất phương án TN kiểm tra
- Làm TN và thực hiện C2 , C3
C2:Không gian xung quanh nam châm , xung quanh dòng điện có lực từ tác dụng lên kim nam châm đặt trong nó kim nam châm lệch khỏi hướng nam -bắc
C3:Tại mỗi vị trí nhất định kim nam châm đều chỉ một hướng nhất định
Kêt luận :- Không gian xung quanh nam châm , xung quanh nam châm dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó ta nói trong không gian đó có từ truờng
-Tại mỗi vị trí trong từ trường của thanh nam châm hoặc của dòng điện kim nam châm đều chỉ một hướng nhất định
II Từ trường :
1 Thí nghiệm :
C2:Không gian xung quanh nam châm , xung quanh dòng điện có lực từ tác dụng lên kim nam châm đặt trong nó kim nam châm lệch khỏi hướng nam – bắc
C3 : kim nam châm luôn chỉ 1 hướng nhất định
2 Kết luận: Không gian xung
quanh nam châm , xung quanh nam châm dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó ta nói trong không gian đó có từ truờng
-Tại mỗi vị trí trong từ trường của thanh nam châm hoặc của dòng điện kim nam châm đều chỉ một hướng nhất định
Hoạt động 4: Tìm hiểu cách nhận biết từ trường:
Trang 3- GV gợi ý : Hãy nhớ lại các
TN nào đã làm đôi vơi nam
châm và và từ trường gợi cho
ta phương pháp phát hiện ra từ
trường ?
- Nêu câu hỏi :
-Cần căn cú vào đặc tính nào
của từ trường để phát hiiện ra
từ trường ?
- Thông thường dụng cụ đơn
giản nhất để nhận biết từ
trường là gì ?
- Mô tả được cách dùng kim nam châm để phát hiện lực từ của dòng điện trong dây dẫn thẳng
- Rút được k ết luận về cách nhận biết từ trường
Cách nhận biết từ trường : Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên nam châm thì nơi đó có từ trường
3 Cách nhận biết từ trường :
Dùng nam châm thử , nơi nào có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường
Hoạt động 5: Vận dụng:
- Cho hs làm C4, C5 ,C6 vào
vở
- HS làm C4, C5 ,C6
C4: Đặt kim nam châm thử vào không gian của dây dẫn Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng bắc nam thì chứng tỏ trong dây dẫn đó có dòng điện
C5: Đó là TN đặt kim nam châm ở trạng thái tự do , khi đã đứng yên , kim nam châm luôn chỉ hướng Bắc – Nam
C6: Không gian xung kim nam châm có từ trường
- Nhắc lại cách tiến hành TN để phát hiện ra tác dụng từ của dòng điện trong dây dẫn thẳng
III V ậ n d ụ ng :
C4 , C5 : HS tự làm C6 : Không gian xung kim nam châm có từ trường
IV C ủng cố : - Cho hs đọc phần ghi nhớ sgk.
- Đặt câu hỏi : Sau khi học bài hôm nay , các em biết những gì về từ tính của nam châm ?
V
H ướng dẫn về nhà : - Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Cho hs đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 23 SGK