- Đoạn trích như một bức tranh tuyệt đẹp của con người trước biển cả : Hình ảnh ông lão đánh cá Xan-ti-a-go đơn độc nhưng dũng cảm săn đuổi và chinh phục được con cá Kiếm - một con cá lớ[r]
Trang 1ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ ( Hemingue) gồm 10 câu.
Câu 1: Giới thiệu ngắn gọn về Hê-minh-uê và sáng tác văn chương của ông?
1 Hê-minh-uê (1899-1961) sinh trưởng trong một gia đình khá giả tại ngoại ô Chicagô ( Mỹ), thuở nhỏ thường theo cha - một thầy thuốc đi về rừng núi phía nam hoang dã của những người da đỏ.Mười tám tuổi, Hêminguê bước vào nghề phóng viên Đại chiến I, ông tình nguyện nhập ngũ, bị thương nặng, Hêminguê trở về nước với tâm trạng chán chường, không thể hoà nhập với một nước Mỹ đang hết sức thoả mãn vì sự giàu có của mình Cùng với một số trí thức, nghệ sỹ trẻ, Hêminguê tự xưng là “Thế hệ bỏ đi” và bắt
tay vào viết những tác phẩm nổi tiếng như: Mặt trời vẫn mọc, Giã từ vũ khí…Trước làn
sóng chống phát xít, Hêminguê tham gia đội quân chống phát xít ở Tây Ban Nha (1937) làm phóng viên mặt trận, dựng phim viết kịch…Đại chiến II bùng nổ, ông rong ruổi chiếc du thuyền nhỏ đi săn tàu ngầm phát xít, tham gia vào cuộc đỏ bộ ở Noocmăngđi, tham gia giải phóng Pari… Sau chiến tranh, Hêminguê sống chủ yếu ở Cuba Một sáng chủ nhật tháng bảy năm 1961, Hêminguê đã tự sát vì cảm thấy không còn đủ sức “Viết một áng văn xuôi đơn giản và trung thực về con người” Ông đã từng được nhận giải thưởng Pulitde (1953) và giải Nôben (1954)
Ông là người đề xướng và trung thành với nguyên lí “tảng băng trôi” trong sáng tác văn học Ông là tác giả của hàng loạt tiểu thuyết xuất sắc: Giã từ vũ khí, Hạnh phúc ngắn ngủi của Phran-xít Má-cô-bơ, Chuông nguyện hồn ai, Ông già và biển cả,…
2 Ông già và biển cả được coi là một kiệt tác văn chương thế giới Tác phẩm thể hiện niềm tin bất diệt vào ý chí và nghị lực con người, chuyển tải thông điệp nổi tiếng của Hê-minh-uê: Con người ta sinh ra không phải để dành cho thất bại, con người có thể bị hủy diệt chứ không thể bị đánh bại
Câu 2 : Anh (chị ) hiểu như thế nào nguyên lí “Tảng băng trôi” do Hêminhuê đề xướng? Xuất phát từ hình ảnh của tảng băng bảy phần chìm, chỉ một phần nổi, Hêminguê yêu cầu nhà
văn không trực tiếp công khai làm cái loa phát ngôn cho ý tưởng của mình, mà nói lên bằng hình tượng có nhiều sức gợi, để người đọc tự rút ra ẩn ý Nhân vật trong nguyên lí này là nhân vật hành động, hoặc là đối thoại, hoặc là độc thoại nội tâm, nhà văn chỉ xuất hiện trong tác phẩm nếu bằng lời dẫn truyện thì nó cũng bí ẩn, mập mờ, thái độ nhà văn bộc lộ bằng những giọng nói ngược khó xác định, có khi vừa trữ tình vừa mỉa mai, hoặc vừa tả thực vừa biểu tượng…Cả một thế hệ các nhà văn trẻ, không chỉ ở nước Mỹ, đã đổi mới lối viết và đi theo phong cách này
Câu 3 : Tóm tắt tác phẩm Ông già và biển cả
- Suốt tám mươi tư ngày liền, ông già Xan-ti-a-gô không kiếm được con cá nào Mọi người dân
trong làng chài ấy xem lão đã “đi đứt” vì gặp vận rủi Vào ngày thứ tám mươi lăm, ông lão chèo thuyền ra khơi trước khi trời sáng Lần này lão đi thật xa
- Thế rồi, một con cá lớn tính khí kì quặc mắc mồi Đây là một con cá kiếm khổng lồ mà ông
hằng mong ước Khi mặt trời mọc vào ngày thứ ba, con cá bắt đầu lượn vòng Sau cuộc vật lộn
cực kỳ căng thẳng và nguy hiểm, Xan-ti-a gô giết được con cá
Trang 2- Con cá dài hơn chiếc thuyền của lão Lão nghĩ nó sẽ mang lại vận may cho mình Nhưng lúc ông già quay vào bờ, từng đàn cá mập hung dữ đuổi theo rỉa thịt con cá kiếm Ông lão phải đơn độc chiến đấu đến kiệt sức với lũ cá mập Khi ông già mệt rã rời quay vào bờ thì con cá kiếm chỉ còn trơ lại bộ xương
Câu 4 : Nội dung, ý nghĩa của đọan trích “ Ông già và biển cả”?
- Đoạn trích như một bức tranh tuyệt đẹp của con người trước biển cả : Hình ảnh ông lão đánh
cá Xan-ti-a-go đơn độc nhưng dũng cảm săn đuổi và chinh phục được con cá Kiếm - một con cá lớn nhất trong cuộc đời đi biển của ông lão – đó chính là biểu tượng về vẻ đẹp của ước mơ và hành trình gian khổ của con người để biến ước mơ thành hiện thực
- Từ đó thấy được ý chí, nghị lực của ông lão đánh cá trong cuộc chinh phục con cá kiếm cũng như chống chọi với sự dữ dội của biển khơi
Câu 5: Sự thể hiện nguyên lý Tảng băng trôi trong đoạn trích “Ông già và biển cả”?
- Phần nổi: Miêu tả một cuộc săn bắt cá Ông lão là người săn cá, cá kiếm là con mồi
- Phần chìm: ( biểu tượng, ẩn dụ)
+ Nhân vật Xantiago như một biểu tượng về Con người lao động có khát vọng đẹp.Để đạt
được ước mơ, lí tưởng, con người phải trải qua cuộc đọ sức quyết liệt
( Ông lão chiến thắng con cá là nhờ thạo nghề giàu kinh nghiệm, nghị lực phi thường, niềm tin vào khả năng chiến thắng,trí tuệ sáng suốt)
+Con cá kiếm là biểu tượng của ước mơ,l í tưởng mà mỗi con người theo đuổi trong cuộc
đời
+ Biển cả là khung cảnh kỳ vĩ tương ứng với môi trường lao động đầy thử thách của con
người
+Cuộc đi câu là hành trình theo đuổi một khát vọng to lớn vượt ra ngoài giới hạn của con
người
Trong mọi hoàn cảnh và điều kiện ta nhận thấy “con người chỉ có thể bị hủy diệt chứ không bị đánh bại”.
Câu 6 : Hình ảnh con cá kiếm trước và sau khi ông lão chiếm được nó được thể hiện như thế nào? Điều này gợi lên suy nghĩ gì? Vì sao có thể coi con cá kiếm như một biểu tượng?
+ Khi chưa bị chế ngự: nó có vẻ đẹp kì vĩ, kiêu hùng , là biểu tượng cho ước mơ, lí tưởng mà
mỗi người thường đeo đuổi trong cuộc đời
+ Khi bị chế ngự: nó mất đi vẻ đẹp mơ hồ, lung linh, trở nên cụ thể, hiện thực là biểu tượng
cho ước mơ đã trở thành hiện thực, không còn khó nắm bắt hoặc xa vời, cho thấy con người luôn theo đuổi những ước mơ chân chính
Tóm lại, Con cá kiếm trở thành biểu tượng vì nó là hiện thân của cái đẹp, cái cao thượng mà
ông lão thật sự yêu quý, ngưỡng vọng Cho nên ông lão không đơn thuần coi nó chỉ là một con mồi mà còn có thái độ, quan hệ đặc biệt đối với con cá, nâng nó lên thành ước mơ, thành người bạn , “ người anh em”
Câu 7: Theo anh/ chị , tiểu sử và sự nghiệp của Hê-minh-uê có những điểm gì đáng lưu ý?
+ Hê-minh-uê (1899-1961) là nhà văn Mĩ
+ Ông thích thiên nhiên hoang dại, thích phiêu lưu mạo hiểm và đã từng tham gia hai cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất và lần thứ hai
Trang 3+ Sự nghiệp văn học của Hê-minh-uê khá đồ sộ, trong đó có những tác phẩm tiêu biểu
như: Giã từ vũ khí, Ông già và biển cả…
+ Hê-minh-uê là người đề xướng và thực thi nguyên lí “tảng băng trôi”, (đại thể: nhà văn
không trực tiếp phát ngôn cho ý tưởng của mình, mà xây dựng hình tượng có nhiều sức gợi để người đọc có thể rút ra phần ẩn ý)
+ 1954, ông được nhận giải thưởng Nô ben về văn học
Câu 8: Trong đoạn trích “ Ông già và biển cả ”, ông lão Xan-ti-a-gô có những nỗi đau tinh thần nào?
Trong đoạn trích “Ông già và biển cả”, ông lão Xan-ti-a-gô có những nỗi đau tinh thần
- Ông chịu sự cô đơn xa cách của dân làng bởi 84 ngày liền chưa câu được con cá nào Một
ngư dân không đánh được cá trong một khoảng thời gian dài như vậy thì bị coi là thất bại, coi như đã chết về phương diện tinh thần
- Đau khổ vì không tìm thấy tri âm trên đất liền, ông chỉ tìm thấy tri âm ở loài cá chốn biển
khơi, cho nên ông coi biển là nhà, cá là bạn, con thuyền là chiếc giường
- Dằn vặt vì con cá kiếm là hiện thân của cái cao thượng, cái đẹp, là mục đích cuối cùng mà
ông phấn đấu theo đuổi Tuy nhiên, để tồn tại và khẳng định ý nghĩa của sự tồn tại, ông phải hủy hoại ngay cả cái mình vẫn yêu quý ngưỡng mộ
- Đau đớn vì bị lệ thuộc, bị tước mất thành quả lao động: Bắt được con cá là một vận may của
ông lão, là sản phẩm để khẳng định tài năng của ông lão nhưng chính ông lão lại là “miếng mồi” của nó và khốn khổ vì bị nó tha đi khắp nơi Ngay cả khi con cá chết đi rồi thì vận may lại biến thành vận rủi Đàn cá mập đã tấn công con cá kiếm, khi vào đến bờ, con cá kiếm chỉ còn là
bộ xương
Câu 9: Ý nghĩa ẩn dụ về mối quan hệ giữa ông lão Xan-ti-a-gô với con cá kiếm ?
- Viết theo nguyên lí “tảng băng trôi”, các hình tượng nhân vật trong Ông già và biển cả
thường mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc “Biển cả”, “ông già”, “con cá kiếm”,… đều mang nghĩa biểu tượng
- Mối quan hệ của ông lão với con cá kiếm không đơn thuần là người đi săn và vật bị săn, cũng
không phải là một cuộc săn bắt bình thường, mà nó mang ý nghĩa ẩn dụ cho hành trình của con người đi thực hiện khát vọng cao cả, khẳng định ý chí và ý nghĩa tồn tại của mình.
- Với Xan-ti-a-gô, con cá kiếm vừa là đối tượng chinh phục, vừa là đối tượng đáng kính nể, thậm chí bao hàm cả niềm cảm thông, tri kỉ (Xan-ti-a-gô trìu mến gọi cá kiếm, ngắm nhìn nó, thán phục và hài lòng về nó: “con cá là vận may của ta”… )
Câu 10: Tư tưởng “con người không thể bị đánh bại” trong đoạn trích “ Ông già và biển cả
” thể hiện như thế nào ?
- Tư tưởng “Con người không thể bị đánh bại” quán xuyến toàn bộ tác phẩm
- Con người đúng là “không thể bị đánh bại”, ngay cả khi nó bị thất thế và đơn độc, bởi con người có nghị lực, ý chí quyết tâm và sự khéo léo Quan hệ giữa con cá kiếm với ông lão đánh
cá biểu hiện ý nghĩa biểu tượng này Một con cá kiếm uy nghi, khổng lồ tung hoành giữa chốn biển khơi quen thuộc với một ông già bé nhỏ cô đơn đang ngày càng bị kéo ra xa bờ
Xan-ti-a-gô thì ở tuổi gần đất xa trời, mệt mỏi, kiệt sức, thiếu nước uống và lương thực Con cá kiếm thì
Trang 4ở giữa vương quốc của nó, nơi nó tràn trề sức mạnh nhất Ngậm lưỡi câu trong miệng, nó rẽ sóng ào ào kéo ông lão ra khơi xa Ông lão hết sức chật vật với nó (sợi dây xiết trên vai, tay trái
tê bại, tay phải đứt bật máu…) Nhưng cuối cùng, ông lão đã chinh phục được đối thủ đáng kính nể
Bằng chiến thắng này, ông lão đã khẳng định ý nghĩa tồn tại của mình với tư cách một người đánh cá chân chính