TLH TRE EM

Cho vi dụ về sự ở trẻ em trong những giai đoạn những điều kiện, yếu tố, phát triển khác nhau của đời sống trẻ em; - hoàn cảnh quy định sự - Nghiên cứu xem sự phát triển phát triển của tr[r]

HỌC PHẦN: TÂM LÍ HỌC TRẺ EM HỆ: CAO ĐẲNG CƠ SỞ

THỜI LUỢNG: 45 TIẾT ( 3 ĐVHT )

3 THÁI ĐỘ:

- Trên cơ sở những tri thức TLHTE, bản than các em tự bồi dưỡng lòng yêu nghề, mến trẻ,mong muốn tìm hiểu trẻ để làm tốt công tác dạy học và giáo dục

- Có thái độ độc lập, tích cực, sáng tạo thực hiện các nhiệm vụ cá nhân và nhóm

- Có tinh thần hợp tác trong hoạt động học tập, nghiên cứu và vận dụng kiến thức giáo dụchọc vào nghề nghiệp trong tuơng lai

II TÀI LIỆU, THIẾT BỊ VÀ CÁC ĐIÈU KIỆN HỌC TẬP

1 TÀI LIỆU

1 Nguyễn Ánh Tuyết, Tâm lí học trẻ em, NXBHN, 1988

2 Nguyễn Ánh tuyết, Tâm lí học trẻ em lứa tuổi mầm non, NXB ĐHSP, 2002

3 Nguyễn Đức Thới, Tâm lí học, NXB Nha Trang, 2006

4 Nguyễn Quang Uẩn, Tâm lí học đại cương, NXBGD, 2001

5 Ngô Công Hoàn, TLHTE, NXBGD, 1994

2 THIẾT BỊ

- Máy chiếu; giấy khổ lớn băng keo, bút lông

- Tranh ảnh, phim tài liệu, phiếu bài tập

3 ĐIỀU KIỆN

- Sinh viên chủ động, tự giác và hợp tác để thực hiện nhiệm vụ học tập cá nhân và nhóm

- Có sự phối hợp của các cơ sở thực tế để sinh viên đuợc tiếp xúc sớm và thuờng xuyên vớigiáo dục mầm non

-************************** -PHẦN 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA TÂM LÍ HỌC TRẺ EM

CHƯƠNG I: ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TÂM LÍ HỌC TRẺ EM.

MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU:

- Qua chương này nhằm giúp các em nắm vững đối tượng của tâm lí học trẻ em

- Nắm vững nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu tâm lí học trẻ em

- Nắm và vận dụng những hiểu biết về trẻ để tổ chức cuộc sống cho trẻ sau này

LOGIC SƯ PHẠMHOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG

CỦA SV

Chương 1: Đối tượng, nhiệm vụ và

phương pháp nghiên cứu tâm lí học

trẻ em.

I Đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu

và ý nghĩa của TLHTE.

1 Đối tượng của TLHTE

Tâm lý học trẻ em nghiêncứu những sự kiện và quy luật

phát triển hoạt động, phát triển

các quá trình và phẩm chất tâm lý

và sự hình thành nhân cách của

trẻ trong sự phát triển của nó

Tâm lý học ở lứa tuổi mầmnon là một bộ phận của tâm lý

học trẻ em Nó nghiên cứu những

quy luật, những đặc điểm lứa tuổi

của các quá trình tâm lý, những

khả năng lứa tuổi của việc lĩnh

hội kinh nghiêm lịch sử - xã hội,

những nhân tố chủ đạo của sự

phát triển tâm lý v.v của trẻ em

lứa tuổi mầm non: từ lọt lòng đến

sáu tuổi

2 Nhiệm vụ của tâm lý học trẻ

Đối tượng của tâm lý học trẻ em là gì các em?

Nhưng sự phát triển tâm

lý của trẻ em còn chịu sựtác động của những quyluật riêng và có những đặcđiểm đặc trưng tạo nênnhiệm vụ đặc biệt của tâm

lý học trẻ em Nhữngnghiên cứu của tâm lý họctrẻ em hướng vào nhữngđặc điểm và quy luật riêngbiệt đó của sự phát triển trẻ

em

Trên cơ sở của đối tượng

SV: là đời sống tâm lí trẻ em

SV nêu một số quy luật về sự phát triển TLTE

- Làm sáng tỏ các quy luật và đặc

điểm của sự phát triển, tìm hiểu

những nguyên nhân quy định sự

phát triển đó là nhiệm vụ quan

trọng của tâm lý học trẻ em

- Tâm lý trẻ em nghiên cứu

những đặc điểm của hoạt động

phản ánh và sự phát triển của nó

ở trẻ em trong những giai đoạn

khác nhau của đời sống trẻ em;

Nghiên cứu xem sự phát triển

của mỗi quá trình tâm lý, những

đặc điểm hoạt động tâm lý và sự

hình thành nhân cách của trẻ

diễn ra như thế nào qua các thời

kỳ, giai đoạn phát triển nhất định

và chịu tác động của những yếu

tố nào

- Tâm lý học trẻ em cũng nghiên

cứu những đặc điểm của hoạt

động thần kinh cấp cao của trẻ

em ở các giai đoạn phát triển

khác nhau nhằm tìm ra cơ sở

khoa học tự nhiên của sự phát

triển tâm lý, tìm hiểu xem những

yếu tố di truyền có ảnh hưởng

không và nếu có, ảnh hưởng ở

mức độ nào đối với sự phát triển

của nó, TLHTE có nhữngnhiệm vụ cơ bản sau:

Để giải quyết nhữngvấn đề này đòi hỏi phảiphân tích chu đáo tất cảnhững điều kiện, yếu tố,hoàn cảnh quy định sựphát triển của trẻ trong sựtác động tương hỗ giữachúng, phân tích nhữngmâu thuẫn xảy ra một cách

có quy luật trong quá trìnhđứa trẻ chuyển từ trình độphát triển này sang trình độkhác và được giải quyếttrong quá trình phát triểncủa trẻ như thế nào

Vd: não ở giai đoạn từ 0-6tuổi phát triển mạnh mẽ cầnphải giáo dục cho trẻ điều gì

Sinh viên nghe giảng

Cho vi dụ về sựphát triển

tâm lý trẻ em.

- Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm

non còn có nhiệm vụ nghiên cứu

những đặc điểm mang tính quy

luật về sự chuyển đoạn trong tiến

quá trình nhận thức thế giới xung

quanh của trẻ em giúp chúng ta

hiểu sâu sắc và rõ ràng hơn bản

chất chung của nhận thức con

người

Sự hiểu biết những đặc

điểm và quy luật của sự phát triển

tâm lý trẻ em giúp nhà giáo dục

có phương pháp giáo dục có hiệu

quả cho từng lứa tuổi nhất định,

và hơn nữa cho từng em trên cơ

sở vận dụng những hiểu biết này

vào việc theo dõi, giáo dục các

em Với tâm lý học trẻ em, nhà

giáo dục có thể biến những dự

kiến về tương lai của trẻ em

thành hiện thực, tạo những điều

kiện cần thiết cho sự phát triển về

Chuyển đoạn từ cuối tuổi lên

2 đầu lên 3và giai đoạn chuẩn

em có ý nghĩa lớn cả vềmặt lý luận và thực tiễn

Những phương phápgiáo dục trên cơ sở nhữngthành tựu của tâm lý họctrẻ em không những nhằmđảm bảo cho sự phát triểntâm lý, nhân cách của trẻđạt hiệu quả cao mà cònnhằm phát hiện những tiềmnăng về trí tuệ cũng nhưnhững chức năng tâm lýcao cấp khác ở mỗi lứatuổi

Tạo được bước

đà cho sự phát triển của trẻ

Phân tích ý nghĩa của tâm líhọc trẻ em

Sinh viên nghe giảng

mọi mặt của các em.

Hiểu tâm lý học trẻ em còn làm

cho bản thân nhà giáo dục trở

nên hoàn thiện hơn Người có

kiến thức tâm lý học sẽ là người

biết quan sát tinh tế, hiểu trẻ, có

Đối với các giáo viên mầm

non, để có nghiệp vụ sư phạm tốt

mỗi người cần nắm vững khoa

học tâm lý nhằm làm chủ quá

trình học tập và rèn luyện để trở

thành người giáo viên có nghề

vững vàng

II Sơ lược về sự hình thành và

phát triển của TLHTE

Do đó, tâm lý họcphải được coi là bộ mônnghiệp vụ Tóm lại, trong

hệ thống các khoa học giáodục mầm non, tâm lý họctrẻ em vừa là khoa học cơbản, vừa là khoa học cơ sởlại vừa là khoa học nghiệpvụ

Sự hình thành và pháttriển của tâm lí học trẻ em ởtrên thế giới và Việt Nam rađời rất muộn

Thảo luận

Những tư tưởng đầu tiên về sự

cần thiết phải tìm hiểu đặc điểm

tâm hồn của trẻ bắt đầu từ thế kỷ

XVII với nhà giáo dục học Tiệp

Khắc lỗi lạc I.A Cômenxki Trong

tác phẩm "Lý luận dạy học vĩ đại"

và "Thế giới trông thấy trên các

bức tranh" ông đã nói đến sự cần

thiết phải xây dựng một hệ thống

dạy học phù hợp với những đặc

điểm tâm hồn của trẻ

Thế kỷ XVIII, J.J Rutxô,

nhà triết học, nhà văn, nhà giáo

dục học nổi tiếng người Pháp đã

nhận xét rất tinh tế những đặc

điểm tâm lý của trẻ thơ Ông

khẳng định: trẻ em không phải là

người lớn thu nhỏ lại và người

lớn không phải lúc nào cũng hiểu

được trí tuệ và tình cảm độc đáo

của trẻ Ông đề cao khả năng

phát triển tự nhiên của trẻ và cho

rằng mọi sự can thiệp của người

lớn vào con đường phát triển tự

nhiên ấy đều có hại

Thế kỷ XIX, tâm lý học trẻ

em thực sự ra đời vào nửa sau

của thế kỷ, gắn liền với sự xâm

nhập của các tư tưởng tiến hoá

và di truyền học vào khoa học

tâm lý Những công trình của

Chúng ta sẽ điểm quacác tư tưởng

Tổ chức cho sinh viênphát biểu

SV nghe giảng

Phát biểu

J.Lamac và S.Darwin có ý nghĩa

rất lớn, nó làm cho người ta chú ý

tới vấn đề phát triển tâm lý, thúc

đẩy các nhà tâm lý quan sát

những thay đổi trong đời sống

tâm lý của trẻ ở các thời kỳ khác

nhau trong sự phát triển của nó

Ngay từ đầu những năm

60, tại Viện Khoa học giáo dục đã

có một bộ phận nghiên cứu tâm

lý trẻ em bao gồm cả tuổi mầm

non, cấp I, cấp II Đến năm 1970

đã thành lập riêng một tổ tâm lý

Mẫu giáo chuyên nghiên cứu về

tâm lý trẻ trước tuổi học, tại Viện

khoa học giáo dục Ban đầu việc

nghiên cứu chủ yếu hướng tới

những đặc điểm tâm lý theo lứa

tuổi Trong lĩnh vực này, tác giả

Đỗ Thị Xuân sau những năm

nghiên cứu đã cho ra cuốn "Đặc

điểm tâm lý trẻ em 6-7 tuổi"

(NXBGD - 1974) Về sau cùng với

việc nghiên cứu những đặc điểm

tâm lý theo lứa tuổi, các cán bộ

nghiên cứu của tổ tâm lý mẫu

giáo đã tiến hành nghiên cứu

những chức năng tâm lý riêng

biệt Vào những năm 1972

-1977, phối hợp với một số cơ

quan có liên quan họ đã thực

Như vậy, so với nềnTLH trên thế giới thì TLHTEnói chung ra đời muộn hơn rấtnhiều

SV nghe giảng

Nghe giảng

hiện những nghiên cứu về ngôn

ngữ trẻ mẫu giáo Việt Nam từ 3

a) Phải coi hoạt động là

nguồn gốc của toàn bộ nền văn

hoá loài người, của thế giới tinh

thần của con người Hoạt động

cũng chính là động lực phát triển

tâm lý, không thể nghiên cứu tâm

lý trẻ em ngoài hoạt động của

chính bản thân trẻ

b) Phải tính đến tính chất

tổng thể, hoàn chỉnh, trọn vẹn

của đối tượng nghiên cứu Hơn

nữa phải đặt đối tượng nghiên

cứu vào trong mối quan hệ với

các loại hiện tượng khác

c) Muốn thấy được tính chất tổng

thể hoàn chỉnh, trọn vẹn của đối

tượng nghiên cứu phải xếp hiện

tượng nghiên cứu vào hệ thống

đó

Trong nghiên cứu trẻ

em, việc sử dụng cácphương pháp cần chú ýnhững nguyên tắc sau:

Hoạt động là nơi tinhthần, tâm lý thực hiện chứcnăng của chúng đối vớicuộc sống thực của conngười

Khi nghiên cứu mộthiện tượng tâm lý nào đókhông được tách nó ra khỏitoàn bộ đời sống tâm lý củacon người, cũng như khinghiên cứu một đặc điểmnào đó của một loại hiệntượng tâm lý cũng khôngđược tách nó ra khỏi cácđặc điểm khá

Lấy việc vâng lời ởtrẻ nhỏ làm ví dụ, ta thấy cóthể có một hệ thống độngcơ: từ chỗ vâng lời đểđược ăn kẹo, để khỏi bịmắng đến vâng lời vì muốnlàm vui lòng bố mẹ

Các hiện tượng tâm

lý không bất biến Nghiên

Nêu các PP

SV lấy ví dụ

Sv lấy ví dụ

d) Cần nghiên cứu, xem xét các

hiện tượng tâm lý trong sự nảy

sinh, biến đổi và phát triển của

hiện đa dạng của hoạt động tâm

lý của trẻ mà họ nghiên cứu cùng

những điều kiện, diễn biến của nó

trong đời sống tự nhiên hàng

ngày

- Ưu điểm của phương pháp

quan sát

+ Tiến hành nhanh

+ Chuẩn bị không mất nhiều thời

gian, công sức, tiền của, phương

tiện

+ Thu thập thông tin trực quan, sinh

cứu một hiện tượng tâm lýphải thấy được quá khứ,hiện tại và tương lai của

nó, đồng thời cũng phảithấy tính ổn định của nótrong một thời điểm nhấtđịnh, trong những điều kiệnnhất định

Quan sát là gì? Trongdạy học và giáo dục tại saophải sự dụng PP này?

Chính vì vậy, quansát phải làm thế nào để trẻkhông biết là mình đang bịquan sát, nó sẽ mất tựnhiên, không thoải mái,toàn bộ hành vi sẽ thay đổi

Phải làm thế nào để trẻhành động một cách tự do,

Sv thảo luận

Thảo luận về ưu-nhược điểm PPQS

động, đa dạng.

- Nhược điểm:

+ Chỉ cho biết những đặc điểm bên

ngồi, phụ thuộc nhiều vào ý muốn

chủ quan nhà nghiên cứu

+ Khối lượng tri giác khơng lớn,tài

liệu ghi nhận thiếu khách quan, thiếu

tồn diện,và người nghiên cứu

thường bị động

c, Muốn quan sát có hiệu quả cần

tuân thủ các bứơc sau:

- QS những biểu hiện tâm lí

của HS trong điều kiện tự nhiên của

cuộc sống, nhất là trong hoạt động

học tập, vui chơi và các quan hệ

giao tiếp

- Cần phải QS một cách có

hệ thống, xuất phát về nguyên tắc

về tính trọn vẹn của nhân cách

- QS phải đảm bảo tính

khách quan: Ghi chép phải đầy đủ,

chi tiết, chỉnh xác, khách quan, thận

trọng

b.Phương pháp thực nghiệm:

tự nhiên, cĩ như thế ngườinghiên cứu mới thu đượcnhững tài liệu đúng sựthực

“ Suy bụng ta rabụng người”

Muốn quan sát cĩhiệu quả cần phải tuân thủnhưỡng điều gì?

Tổ chức phân tích

Thảo luận, trả lời

SV lấy ví dụ

- Thực nghiệm là quá trình tác

động vào con người một cách chủ

động trong những điều kiện đã được

khống chế để gây ra ở đối tượng

những bgiểu hiện cần nghiên cứu

một cách khách quan

- Các loại thực nghiệm:

- Thực nghiệm trong phòg thí

nghiệm

- Thực nghiệm trong điều

kiện tự nhiên

- Ưu và nhược điểm:

Ưu: Xác định được quy luật

và cơ chế, vạch rõ được các thành

phần và cấu trúc của hiện tượng

tâm lý

Nhược: PP này chuẩn bị công

phu và phức tạp, khó tiến hành

Mang tính chủ quan, tốn nhiều công

súc, tiền của

Ví dụ như, J.Piaget,nhà tâm lý học người Thụy

Sĩ, muốn tìm hiểu đặc điểm

tư duy của trẻ tuổi mẫugiáo, ơng đã làm nhiềuthực nghiệm, trong đĩ cĩnhững thực nghiệm sau:

1 Lấy 6 đồng xu trịnxếp dàn hàng ngang, lấy 6đồng xu trịn khác xếpthành hàng thứ 2 kéo dàihơn Hỏi trẻ hàng nàonhiều hơn, ít hơn hay bằngnhau

2 Lấy một cốc nướcrĩt vào một cái lọ hẹp,nước lên đến một độ caonhất định Cũng cốc nước

ấy nhưng khi rĩt vào lọ thứhai rộng hơn, mực nước sẽthấp hơn ở lọ thứ nhất Hỏitrẻ bên nào nước nhiềuhơn, ít hơn hay bằng nhau

Sau khi tiến hànhthực nghiệm trên ở trẻ, ơngthấy hầu như tất cả trẻ em4-5 tuổi đều trả lời: hàngthứ hai nhiều hơn; lọ thứ

Phân tích ví dụ

c Test

Khái niệm:

Test là một phép đo lường đã

được chuẩn hoá trên một số lượng

người đủ là đại diện tiêu biểu

b, Một số test cơ bản thường sử

bài tập test

nhất nhiều nước hơn Từnhững kết quả của nhiềuthực nghiệm như kiểu trên,ơng rút ra nhận xét: Tư duycủa trẻ lứa tuổi này mangtính chất trực giác, chủquan

Khái niệm và ưunhược điểm của pp trắcnghiệm

Nêu khái niệm

Nghe giảng

Thảo luận

- Tiến hành nhanh,Đảm bảo lượng hoá, chuẩn hoá việc

đo đạc

* Nhược:

- Chỉ cho biết kết quả,

ít bộc lộ quá trình suy nghĩ, mang

tính chủ quan cao

- Đòi hỏi công phu,đảm bảo yêu cầu của một bộ test

d.Nghiên cứu sản phẩm hoạt

động

Các pp nghiên cứu khác: PP trị

chuyện, pp nghiên cứu tiểu sử cá

nhân, điều tra…

PP này cĩ ưu và nhược điểm

gì trong nghiên cứu TL

Sản phẩm hoạt động của trẻ em đĩ là những tranh vẽ, "tượng nặn", đồ thủ cơng, "cơng trình" xây dựng, những câu chuyện, những bài thơ do các em sáng tác

Tĩm lại, các phương pháp nghiên cứu TLN khá phong phú Mỗi PP điều cĩ những ưuđiểm và hạn chế nhất định

Muồn nghiên cứu TLN một cách khoa học chính xác, khách quan cần phải:

-Sử dụng các PPthích hợp với vấn đề nghiên cứu

-Sử dụng phối hợp, đồng bộ các PP nghiên cứu để đem lại kết quả khách quan, tồn diện

Cho ví dụ về các sản phẩm trẻ tạo ra

Câu hỏi ơn tập chương 1

1) Tâm lý học trẻ em nghiên cứu cái gì? Hãy làm rõ nhiệm vụ nghiên cứu củatâm lý học trẻ em tuổi mầm non

2) Nêu ý nghĩa của tâm lý học trẻ em về mặt lý luận và thực tiễn

3) Việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu tâm lý trẻ em cần phải chú ýnhững nguyên tắc nào?

4) Hãy phân tích các phương pháp quan sát, thực nghiệm và trắc nghiệm Lấycác ví dụ từ các công trình đã biết để chứng minh cho hiệu quả nghiên cứu của cácphương pháp đó

CHƯƠNG II: NHỮNG QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÍ TRẺ EM.

MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU:

- Qua chương này nhằm giúp các em nắm vững mối quan hệ giữa hoàn cảnh xã hội với sự phát triển TL trẻ em: Gia đình, văn hóa, giáo dục

- Nắm vững và tổ chức tốt mối quan hệ giữa hoạt động và giao tiếp đối với TL trẻ em

- Nắm và hiểu rõ, cũng như giải thích được mối quan hệ giữa điều kiện sinh học với

Chương 2: Những quy luật cơ

bản của sự phát triển tâm lí trẻ

em.

Sự phát triển tâm lí trẻ có phải phẳng lặng, êm ả hay chỉ đến hện lại lên như một Sinh viên thảo

chuyển hoá lẫn nhau để luôn tạo

ra cái mới, chưa hề có Cái mới

này là kết quả phát triển tất yếu

của quá khứ, là sự kế thừa quá

khứ theo phương thức phủ định

Nói cách khác, cái mới không nẩy

sinh từ bản thân nó, như quả

không nảy sinh từ quả, mà từ cái

không phải quả, là hoa Nhưng

quả cũng tự hoàn thiện bản thân

mình Cái mới chỉ có thể nảy sinh

bằng cách phủ định cái trước đó,

để rồi tự hình thành và hoàn thiện

bản thân mình trên cơ sở của

Đặc điểm cơ bản củaphạm trù người, như Marx

đã phát thiện ra là một thựcthể tư sản sinh ra bản thânmình bằng hoạt động (laođộng) của chính mình

Trong khi đó mọi loài đều

do "Thượng đế" sinh ra, đã

có sẵn tất cả Mỗi động vậtchỉ có khả năng sinhtrưởng (khác với phát triển)tức là cứ tuần tự theo lịchthời gian mà bộc lộ những

gì tổ tiên đã cho sẵn, được

"mã hoá" ngay trong hìnhthái Còn đối với người,mỗi cá thể phải thực hiệnmột quá trình phát triển; tức

là quá trình tự mình tạo racho mình những cái mới,lấy từ trong nền văn hoá -

xã hội do thế hệ trước sángtạo ra (tức là trong đốitượng, nơi năng lực người

luận không phẳng lặng, cho ví dụ

Sinh viên thảoluận

Sinh viên nghe giảng

SV lấy ví dụ

2 Trẻ em là gì?

a Trẻ em là một khái

niệm lịch sử?

- Buổi đầu của xã hội loài

người, chưa thể có được khái

niệm trẻ em Thuở ấy, người ta

coi trẻ em như người lớn thu nhỏ

lại, nghĩa là giữa trẻ em và người

Trẻ em là gì?

Bởi vì hoạt động củangười lớn không cao hơnhẳn hoạt động của trẻ em -cũng làm bấy nhiêu việc,với những thao tác giốnghệt nhau Người ta làm racho trẻ em các công cụ sảnxuất giống với người lớn,chỉ có khác nhau về cỡ

Một lý do nữa, thuở ấynhững thao tác lao độngsản xuất không khác baonhiêu so với thao tác sửdụng công cụ sinh hoạt

Các thao tác hoạt động cònquá thô sơ, đơn điệu, khiếncho sự khác biệt về tâm lýgiữa trẻ em và người lớncoi như không đáng kể

Tuổi thơ rất ngắn ngủi

Như vậy, trong tiếntrình phát triển của loàingười, lao động sản xuất là

Thảo luận; trẻ

em là những đứa trẻ đang trưởng thành; trẻ e là trẻ em;trẻ em là thực thể thu nhỏ của người lớn…

Nghe và phân tích quan điểmcủa Rút xô

Phân tích bước tiến trong nhân cách trẻ

sống ngày càng yêu cầu cao hơn,

buộc trẻ em phải chờ đến một

tuổi nào đó mới đi học được, cần

phải chơi đã rồi mới đi học

thức phủ định của trẻ em, là giai

đoạn phát triển mới của đời sống

Ngược lại trong quá trìnhphát triển một cá thể, ở mộttrình độ văn minh nhất địnhthì loại hình hoạt động đầutiên là chơi rồi đến học tập,sau đó mới lao động sảnxuất

Trẻ em có phải sinh ra là

đã có sẵn các chức năng tâm lí giống người lớn chưa các em?

Vd: Khủng hoảng tuổi lên 3Khủng hoảng tuổi dậy thì…

là việc giải quyết các mâu thuẫn trong sự phát triển

Nên Người là quátrình đứa trẻ lĩnh hội kinhnghiệm lịch sử - xã hộiđược loài người sáng tạo

Thảo luận: Chưa, vì…

Nêu biểu hiện khủng hoảng tuổi lên 3

II Mối quan hệ giữa hoàn cảnh

ra và giữ lại trong nền vănhoá, bằng hoạt động củachính trẻ em và luôn luônđược người lớn hướng dẫn

- tức là giáo dục Đây chính

là cơ chế về sự phát triểncủa trẻ em Phân tích cơchế về sự phát triển của trẻ

ta dễ nhận ra những đặcđiểm, những mối quan hệgiữa nền văn hoá với sựphát triển của trẻ, giữa hoạtđộng của chính trẻ em với

sự phát triển của nó, giữagiáo dục của người lớn với

sự phát triển của trẻ emv.v

Những mối quan hệnày mang tính phổ biên vàtính tất yếu ảnh hưởng lớnđến sự phát triển tâm lý trẻ

em, vì vậy đó chính là quyluật

Sau đây là nhữngmối quan hệ mang tính quyluật, hay nói đúng hơn, đó

là những quy luật phát triểncủa trẻ em

Trẻ tồn tại và phát triển trong các mối quan hệ: gia đình, giáo dục,hoạt động, giao tiếp, …

SV nghe giảng

xã hội và sự phát triển tâm lí trẻ

tình thương yêu ruột thịt

Chỉ có trong gia đình đứa trẻ mới

hưởng được đầy đủ tình yêu

thương, mới có những phút vui

đùa, thích thú bên mẹ, trò chuyện

thủ thỉ với người thân, được vỗ

về âu yếm khi ăn, khi ngủ Sống

trong môi trường tràn ngập tình

yêu thương ấy, đứa trẻ sẽ được

thoả mãn nhu cầu về tình cảm

mang tính chất ruột thịt để phát

triển Có thể gọi đây là những

"niềm vui phát triển" được coi

như liều thuốc bổ cả về tâm thần

lẫn thể trạng, mà nếu thiếu hụt thì

sẽ bị héo hon chậm phát triển

*) Người lớn trong gia đình dạy

trẻ bằng giao tiếp trực tiếp và

thường xuyên với nó

Phương thức này không cần

chương trình, bài bản một cách

lớn lao, hệ thống Người lớn dạy

trẻ thường xuyên ở mọi nơi, mọi

lúc, trong các tình huống của

cuộc sống thực ở xung quanh

Chúng ta đi tìm hiểu MQH giữa gia đình với sự phát triển TLTE

Gia đình là gì? GĐ có vai trò như thế nào trong sự phát triển TLTE?

Trong gd trẻ quan hệ với cha, mẹ, anh em…

Đó là một tình cảm đặc biệt

mà người lớn dành cho trẻ

em nhỏ trong gia đình Trên

cơ sở tình yêu thương ruột thịt mà nuôi dưỡng (tức là nuôi mà nâng niu ấp ủ) và dạy dỗ (tức là dạy mà dỗ dành cho trẻ theo mình) trẻ

em, nghĩa là nuôi dạy bằng tình thương Người lớn trong gia đình hết lòng vì đứa trẻ, và nổi bật lên tất

cả là vai trò người mẹ, với hai đức tính đặc trưng là nhạy cảm và sẵn sàng đối với sự phát triển của đứa con Nhờ tính nhạy cảm, người mẹ dễ dàng phát hiện được những biến đổi

dù là rất nhỏ về tính tình vàsức khoẻ của đứa con

Nhờ tính sẵn sàng mà người mẹ bao giờ cũng đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển của đứa trẻ, không trừ một khó khăn trởngại nào

Người lớn có thể vừa làm việc nhà, vừa theo dõi dạy

dỗ con cái, tập dượt cho con khôn lớn Con hỏi mẹ đáp, mẹ gọi con thưa, mẹ

kể con nghe, mẹ ru con

Thảo luận và trả lời

GD là tế bào của XH; GD giúp trẻ lĩnh hội nền văn hóa xã hội

SV so sánh

sự khác biệt giữa những trẻ được sống trong ty

thương với những đứa trẻ

mô côi Rút ra kết luận

QT gd này không cần bài bản, chương trình, kế

*) Gia đình không tiến hành tác

động đồng loạt với trẻ em trong

nhóm hay trong tập thể, mà chăm

sóc dạy dỗ từng cháu một (kể cả

với các trẻ sinh đôi), do đó đứa

trẻ có điều kiện được chăm sóc

chu đáo, tỷ mỹ từ lúc ngủ tới bữa

ăn, được bảo ban cặn kẽ từ lời

ăn tiếng nói, từ cách đi, đứng đến

những cách ứng xử thông

thường trong cuộc sống, đáp ứng

kịp thời các nhu cầu phù hợp với

thể trạng và nét tâm lý riêng của

Tóm lại, người mẹ đã đưa con

vào thế giới của những giá trị văn

hoá mà gia đình đã thừa nhận và

thực hiện hàng ngày Đặc biệt là

qua lời ru, mẹ đã dạy cho con

nghệ thuật âm nhạc và thơ ca

dân tộc để con biết yêu vẻ đẹp

thiên nhiên, yêu quê hương đất

nước, yêu bà con xóm làng, từ đó

mà thêm giàu lòng nhân ái

- Gia đình có thể truyền cho trẻ

thưởng thức, con nói sai

mẹ sửa, con làm sai mẹ ngăn ngừa

Nhận xét về phương pháp tác động giáo dục trong gia đình khác gì với GD nhà trường?

Trong gia đình ai sẽ là người giáo dục con trẻ?

“ Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”?

Trong gia đình lại thường

có nhiều thành viên khác nhau, và mỗi người ít nhiềuđều có tham gia vào việc chăm sóc nuôi dạy trẻ, dù

có ý thức hay không ý thức nhưng đều tác động mạnh

mẽ đến đứa trẻ

Trước hết đó là việc nuôi

và dạy được kết hợp một cách tự nhiên, khéo léo:

cho con ăn mẹ có thể trò chuyện, bảo ban nhiều điều, cho con ngủ mẹ có thể cho con nghe những điệu hát, những câu thơ hay

hoạch

Thảo luận

- GD bằng tìnhthương

- GD cá biệt cho từng đứa khác nhau

Thảo luận về trách nhiệm giáo dục trẻ trong gia đình

Phân tích GV:vừa là mẹ, là

cô giáo, vừa

là người nghệ sĩ

em những tinh hoa của nền văn

hoá dân tộc.Nhờ phương thức

tác động đặc biệt này, gia đình có

ảnh hưởng tuyệt đối trong quá

trình phát triển của trẻ thơ Đặc

biệt trong lĩnh vực bồi bổ đạo đức

- thẩm mỹ cho trẻ thì văn hoá gia

đình chiếm ưu thế tuyệt đối, và

mặt đạo đức - thẩm mỹ lại chính

là cái cốt lõi trong nền tảng ban

đầu của nhân cách mỗi con

người

Tóm lại, văn hoá gia đình là

môi trường rất cần thiết cho trẻ

thơ Đó là nền văn hoá mà con

người được tiếp cận sớm nhất, là

môi trường xã hội đầu tiên của

mỗi người, với một phương thức

tác động rất phù hợp đối với quá

mới nhằm chuẩn bị cho họ bước

Trẻ em đã tiếp thu văn hoá gia đình một cách tự nhiên,nhẹ nhàng, mà hiệu quả lại cao Văn hoá gia đình để lại ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn đứa trẻ, khiến đôi khi ta tưởng như đó là bản năng thứ hai của con người

Chính văn hoá gia đình đã gieo vào đầu óc non nớt của trẻ những mầm mống

có khả năng làm nảy nở trong đó một tâm hồn với những phẩm chất đạo đức

và năng khiếu mang hình bóng của nền văn hoá gia đình

Đối với trẻ thơ, giaiđoạn đầu tiên của đờingười (từ lọt lòng đến 6tuổi) giáo dục nhằm pháttriển các chức năng tâm lý,

Phân tích các tác động của gia đình

SV cho ví dụ

SV nghe