CHUYÊN đề địa 8 HKI

- Hiểu rõ đặc điểm các kiểu khí hậu chính của châu Á: Nêu và giải thích được sự khác nhau giữa kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục địa ở châu Á.. - Hiểu được sự phân hóa đa dạng của

CHUYÊN ĐỀ: KHÍ HẬU, CẢNH QUAN, SÔNG NGÒI CHÂU Á

(02 tiết)

A PHẦN CHUNG

I.Mục tiêu: Qua bài học, HS cần:

1 Kiến thức:

- Nắm được tính đa dạng , phức tạp của khí hậu châu Á và giải thích được vì sao châu Á có nhiều kiểu khí hậu và nhiều đới khí hậu

- Hiểu rõ đặc điểm các kiểu khí hậu chính của châu Á: Nêu và giải thích được sự khác nhau giữa kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục địa ở châu Á

- Hiểu được sự phân hóa đa dạng của các cảnh quan châu Á và nguyên nhân của

sự phân hóa đó

- Trình bày được đặc điểm chung của sông ngòi châu Á, giải thích được sự khác nhau về chế độ nước , giá trị kinh tế của các hệ thống sông lớn

2 Kĩ năng:

- Nâng cao kỹ năng phân tích biểu đồ khí hậu Xác định trên biểu đồ sự phân bố các đới và các kiểu khí hậu

- HS xác lập các mối quan hệ giữa khí hậu với vị trí , kích thước , địa hình ,biển

- HS mô tả đặc điểm khí hậu

3.Năng lực cần phát triển

- Năng lực chung : Tự học, giải quyết vấn đề , hợp tác ,giao tiếp( sáng tạo, tự

quản lý, sử dụng công nghệ thông tin, sử dụng ngôn ngữ, hợp tác….)

- Năng lực chuyên biệt : Sử dụng bản đồ , tranh ảnh để phân tích số liệu ,nhận

xét (Tư duy tổng hợp kiến thức, sử dụng hình ảnh, mô hình…….)

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên

- Lược đồ các đới khí hậu châu Á

- Các biểu đồ khí hậu phóng to(tr.9 SGK)

- Bản đồ tự nhiên và bản đồ câm châu Á

- Tranh ảnh về cảnh quan tự nhiên châu Á

2 Học sinh: SGK, vở ghi, tập bản đồ 8.

III Hoạt động dạy học

CHUYÊN ĐỀ: KHÍ HẬU, CẢNH QUAN, CHÂU Á

(Tiết 1)

Hoạt động 1: Mở bài

1.1 Mục tiêu:

- Củng cố kiến thức học sinh đã được học

- Đặt ra tình huống có vấn đề thu hút sự tập trung của học sinh

1.2 Tiến trình hoạt động

Thời

lượng

CỦA HS

NỘI DUNG

4 phút Gv tổ chức cho hs chơi trò chơi: chọn ôsố

Chuẩn bị: Gv chuẩn bị 4 bức tranh, mỗi

bức tranh mặt trước có đánh số 1,2,3,4

mặt sau là các hình ảnh về về khí hậu

của châu Á

GV kiểm định câu trả lời của HS

- HS mở hết các ô số  GV

hỏi: Vậy còn nhiều nơi khác trên châu

Á của chúng ta có khí hậu ntn, mỗi kiểu

khí hậu có cảnh quan tự nhiên ra

sao,kiểu khí hậu phổ biến của Châu Á

là gì -> bài học hôm nay

- HS lần lượt chọn lật các ô số, dưới mỗi ô số là một kiểu khí hậu, hs phải đọc tên 1 quốc gia châu

Á có kiểu khí hậu

đó GV kiểm định câu trả lời của HS

HS thực hiện lần lượt mở các ô số

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới Hoạt động 2.1 Tìm hiểu sự đa dạng của khí hậu châu Á

2.1.1Mục tiêu:

- Nắm được tính đa dạng , phức tạp của khí hậu châu Á và giải thích được vì sao châu Á có nhiều kiểu khí hậu và nhiều đới khí hậu

- Hiểu rõ đặc điểm các kiểu khí hậu chính của châu Á

2.1.2 Tiến trình hoạt động

Thời

lượng Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

14

phút

HĐ 1: Tìm hiểu sự đa

dạng của khí hậu châu

Á.

* H2.1 và b/đồ tự nhiên

Châu Á

? Dọc theo kinh tuyến

800Đ từ vùng cực bắc

đến xích đạo có những

Quan sát bản đồ

HS lên đọc tên 5 đới khí hậu trên H2.1

(Do lãnh thổ trải dài

từ vựng cực Bắc đến vùng xích đạo)

HS đọc thông tin

I Khí hậu và cảnh quan châu Á

1.Khí hậu châu Á phân hoá đa dạng

- Châu Á có các đới KH:

+ Đới KH cận cực và

đới KH nào?

HS trả lời, chỉ bản đồ

treo tường về các đới

KH

GV chuẩn kt chỉ trên bđ:

+ Đới KH cận cực và

cực: từ vòng cực Bắc

đến cực Bắc;

+ Đới KH ôn đới : Nằm

trong khoảng từ 400B

đến vòng cực Bắc;

+ Đới KH cận nhiệt:

Nằm khoảng từ chí tuyến

Bắc đến 400B;

+ Đới KH nhiệt đới:

Nằm khoảng từ chí tuyến

Bắc đến 50B;

+ Đới KH xích đạo: Từ 5

0B đến 5 0N

? Tại sao châu Á phân

hoá thành nhiều đới KH

khác nhau?

? Qsát H 2.1 và chỉ ra 1

trong các đới có nhiều

kiểu KH, đọc tên các

kiểu KH thuộc đới đó?

GV chỉ trên bđ các kiểu

KH của đới KH cận

Trả lời dựa vào H2.1

HS giải thích

HS khác nhận xét,

bổ sung

- HS thảo luận cặp đôi:

HS theo cặp đôi dựa vào lược đồ

Dựa vào lược đồ đọc kết quả

cực + Đới KH ôn đới + Đới KH cận nhiệt + Đới KH nhiệt đới

+ Đới KH xích đạo

Nguyên nhân: Do châu

Á có vị trí lãnh thổ kéo dài từ vùng cực B đến vùng xích đạo nên lượng bức xạ mặt trời phân bố ko đều, hình thành các đới KH thay đổi từ B đến N

2.Các kiểu khí hậu châu Á

- Mỗi đới khí hậu thường phân bố nhiều kiểu KH khác nhau tuỳ theo vị trí gần hay xa biển, địa hình cao hay thấp

nhiệt: kiểu cận nhiệt

ĐTH, cận nhiệt gió mùa,

cận nhiệt lục địa, kiểu

núi cao.

? Cho biết các kiểu KH

đó thay đổi theo hướng

nào?

? Tìm những nguyên

nhân dẫn đến việc KH

châu Á có sự phân hoá

nhiều kiểu KH? (KT

động não)

GV giải thích thêm: nơi

gần biển, chịu ảnh

hưởng trực tiếp của gió

và dòng biển -> KH ẩm;

vùng nội địa bị núi cao

nguyên chắn nên khô

hạn.

? Theo hình 2.1 Có đới

KH nào ko phân hoá

thành các kiểu KH? Giải

thích tại sao?

- NX chung về khí hậu

châu Á?

HS trả lời:

thay đổi từ duyên hải vào lục địa, thay đổi theo độ cao địa hình

Nguyên nhân: Do kích thước lãnh thổ rộng lớn, địa hình chia cắt phức tạp, núi và cao nguyên

đồ sộ ngăn ảnh hưởng của biển nên

có nhiều kiểu KH khác nhau

HS trả lời:

(Đới KH xích đạo

có khối khí xích đạo nóng ẩm thống trị quanh năm ; Đới

KH cực có khối khí cực khô, lạnh thống trị quanh năm nên

ko phân hóa đc thành nhiều kiểu KH)

 Châu Á có đầy

đủ các đới KH và nhiều kiểu KH khác nhau, phân hóa từ T sang Đ (từ duyên hải vào nội địa), phân hóa theo đai cao

Nguyên nhân: Do kích thước lãnh thổ rộng lớn, địa hình chia cắt phức tạp, núi và cao nguyên đồ sộ ngăn ảnh hưởng của biển nên có nhiều kiểu KH khác nhau

Hoạt động 2.2 Các đới cảnh quan tự nhiên của châu Á

2.2.1 Mục tiêu:

- Sự phân hoá đa dạng các cảnh quan tự nhiên của châu Á và nguyên nhân của

sự phân hoá đó

2.2.2 Tiến trình hoat động

Thời

lượng Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

9 phút

HĐ 2: Tìm hiểu các đới

cảnh quan tự nhiên châu

Á

* Hình 3.1 sgk/11:

? Dọc theo kinh tuyến 800

Đông, Châu Á có những

đới cảnh quan tự nhiên

nào?

? Nhận xét chung về các

đới cảnh quan của châu

Á?

? Đâu là các đới cảnh quan

phân bố ở khu vực KH gió

- HS đọc tên các đới cảnh quan trên hình 3.1

và cho biết kiểu khí hậu tương ứng ?

Lớp theo dõi nhận xét

HS trả lời dựa vào hình 3.1 & 2.1

HS kể tên và xđ trên lược đồ các đới cảnh quan

+ Rừng lá kim: ở Bắc

Á (KH ôn đới lục địa) + Rừng cận nhiệt đới ẩm: Đông Á (KH gió mùa)

+ Rừng nhiệt đới ẩm:

Đông Nam Á ( KH gió mùa)

+ Thảo nguyên, hoang mạc, bán hoang mạc:

Trung Á ( khí hậu lục địa)

+ Cảnh quan núi cao, rừng hỗn hợp và rừng

lá rộng, rừng và cây bụi lá cứng địa trung hải, chiếm diện tích nhỏ

HS trả lời

(rừng cận nhiệt đới ẩm, rừng nhiệt đới ẩm ->

2.Các đới cảnh quan tự nhiên

mùa và đâu là các đới

cảnh quan ở khu vực KH

lục địa?

? Nguyên nhân nào khiến

cho cảnh quan châu Á

phân hóa như vậy?

? Những đới cảnh quan

nào chiếm diện tích lớn?

Nêu đặc điểm các đới đó

và tình hình phân bố, sử

dụng chúng?

? Cho biết thực trạng của

các cảnh quan ở châu Á

hiện nay?

? Trước thực trạng đó,

chúng ta cần phải làm gì?

(Tích hợp: Bảo vệ rừng,

trồng rừng -> Bảo vệ

môi trường)

KH gió mùa;

rừng lá kim, thảo nguyên, hoang mạc, bán hoang mạc, ->

KH lục địa)

Nguyên nhân: do sự phân hóa đa dạng của các đới, các kiểu khí hậu dẫn đến sự phân hóa đa dạng của các cảnh quan ở châu Á.

- Ngày nay đa số các cảnh quan rừng, xa van

và thảo nguyên đã bị con người khai phá biến thành đất trồng trọt Rừng tự nhiên còn rất ít

-> Cần bảo vệ cảnh quan tự nhiên, bảo vệ rừng, trồng rừng

- Cảnh quan tự nhiên ở Châu Á phân hóa đa dạng với nhiều loại + Rừng lá kim (tai-ga): diện tích rộng lớn nhất + Rừng cận nhiệt

ở Đông Á và rừng nhiệt đới ẩm ở ĐNA và Nam Á:

Là rừng giàu bậc nhất thế giới,

Đ-TV phong phú đa dạng

- Ngày nay đa số các cảnh quan rừng, xa van và thảo nguyên đã bị con người khai phá biến thành đất trồng trọt Rừng tự nhiên còn rất ít -> Cần bảo vệ cảnh quan tự nhiên, bảo vệ rừng

Hoạt động 2 3 Tìm hiểu về các kiểu khí hậu phổ biến ở châu Á

2.3.1 Mục tiêu

HS hiểu rõ đặc điểm các kiểu khí hậu chính của châu Á: Nêu và giải thích được sự khác nhau giữa kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục địa ở châu Á

2.3.2 Tiến trình hoạt động

Thời

lượng Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

10

phút

HĐ 3: Tìm hiểu 2 kiểu khí

hậu phổ biến ở châu Á

- PP: hoạt động nhóm

- KT: mảnh ghép, thảo luận

nhóm

* Sử dụng kĩ thuật mảnh

ghép:

Vòng 1: nhóm chuyên gia

+ Nhóm 1, 2: Nghiên cứu sgk,

cho biết đặc điểm và nơi phân

bố của kiểu khí hậu gió mùa

+ Nhóm 3,4: Nghiên cứu sgk,

cho biết đặc điểm và nơi phân

bố của kiểu khí hậu lục địa

HS đọc thông tin

HS thực hiện

HS xác định trên H2.1

HS trả lời trên hình 2.1 các khu vực thuộc kiểu khí hậu gió mùa

HS thực hiện

HS xác định trên H2.1

2 Khí hậu châu

Á phổ biến là các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa.

a Các kiểu khí hậu gió mùa:

- Phân bố:

+ Gió mùa nhiệt đới: ở Nam

Á, ĐNÁ + Gió mùa cận nhiệt và ôn đới:

ở Đông Á

- Đặc điểm: Một năm có 2 mùa: + Mùa đông: có gió thổi từ nội địa ra biển , khí hậu lạnh, khô, ít mưa

+ Mùa hạ: có gió từ đại dương thổi vào lục địa, khí hậu nóng,

ẩm, mưa nhiều

- Cảnh quan chủ yếu là rừng rậm, rừng thường xanh

Vòng 2: nhóm mảnh ghép

4 nhóm đổi vị trí, hình thành

nhóm mới

GV nx, chốt kt

? Nguyên nhân tại sao lại có sự

khác nhau giữa 2 kiểu khí hậu

này?

HS trả lời trên hình 2.1 các khu vực thuộc kiểu khí hậu lục địa

Nhóm đại diện lên báo cáo

HS 1 nhóm lên báo cáo, các nhóm khác

nx, bổ sung

* NN: Do vị trí nằm gần hay xa biển;

ảnh hưởng của gió mùa, của địa hình -> sự khác biệt của

2 kiểu khí hậu này

b Các kiểu khí hậu lục địa:

- Phân bố: ở vùng nội địa và Tây Nam Á

- Đặc điểm: Một năm có 2 mùa +Mùa đông: Lạnh, khô +Mùa hạ: Nóng, khô

- Lượng mưa tb năm thay đổi từ

200 – 500 mm

- Độ ẩm không khí thấp (do độ bốc hơi lớn)

- Biên độ nhiệt ngày - đêm và các mùa trong năm rất lớn

- Cảnh quan hoang mạc, bán hoang mạc phát triển

Hoạt động 3: Luyện tập

3.1 Mục tiêu

- Kiểm tra mức độ nhận thức của học sinh về bài học

3.2 Tiến trình hoat động

Thời

lượng HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

3 phút GV phát phiếu cho HS

theo cặp

Gv chuẩn xác kiến thức

GV tổng kết toàn bộ tiết

học

HS thực hiện hoạt động Phiếu hoc tập

PHIẾU HỌC TẬP Câu 1 : Đánh dấu (x) vào ô trống thích hợp trong bảng

Cân và cân cực

Ôn đới Cân

nhiệt

Nhiệt đới

Xích đạo

1 Hoang mạc và bán hoang

mạc

2 Xa van , cây bụi

3 Rừng niệt đới ẩm

4 Rừng cận nhiệt đới ẩm

5 Rừng và cây bụi lá cứng

6 Thảo nguyên

7 Rừng hỗn hợp

8 Rừng lá kim

9 đài nguyên

Hoạt động 4: Vận dụng, mở rộng Thời

lượng

HS

NỘI DUNG

5 phút GV yêu cầu HS vẽ sơ đồ tư duy

để khái quát đặc điểm khí hậu,

cảnh quan Châu Á

HS nào vẽ xong trước Gv nhận

xét chẩm điểm

GV y c các HS cả lớp về nhà

tiếp tục hoàn thiện

HS thực hiện hoạt động

Sơ đồ tư duy: khí hâu cảnh quan châu Á

IV.Điều chỉnh bổ sung ( nếu có)

B/ CÂU HỎI / BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH:

1.Trắc nghiệm

Câu 1 Ở châu Á đới khí hậu có nhiều kiểu khí hậu nhất là

a.Đới khí hậu cực và cận cực

b.Đới khí hậu ôn đới

c.Đới khí hậu nhiệt đới Đáp án đúng: d

d.Đới khí hậu cận nhiệt

Câu 2 Ở châu Á hoang mạc và bán hoang mạc phát triển mạnh:

a.Vùng nội địa

b Tây Nam Á

c Cả 2 câu a, b đều đúng Đáp án đúng: c

d Câu a đúng, câu b sai

Câu 3 Rừng lá kim ( taiga) chủ yếu được phân bố ở:

a.Liên bang Nga

b Trung Quốc

c Ấn Độ

d Đông Nam Á Đáp án đúng: a

Câu 4 Rừng cận nhiệt và nhiệt đới ẩm phân bố nhiều ở:

a Đông Trung Quốc

b Đông Nam Á

c Nam Á

d.Tất cả đều đúng Đáp án đúng: d

2.Tự luận

Câu 1 Quan sát H2.1 SGK nêu đặc điểm của khí hậu châu Á? Vì sao khí hậu

châu Á lại có đặc điểm như vây?

Câu 2 Dựa vào H3.1 SGK em hãy cho biết sự thay đổi các cảnh quan tự nhiên

từ tây sang đông theo vĩ tuyến 40 0 B và giải thích tại sao có sự thay đổi đnhư vậy?