CHUYÊN đề địa 6 HKII

Kiến thức - Biết được: nhiệt độ không khí; vì sao không khí có độ ẩm, 5 đới khí hậu chính trên Trái Đất - Nêu được: các nhân tố ảnh hưởng ảnh hưởng đến sự thay đổi của nhiệt độ không khí

CHUYÊN ĐỀ: KHÍ HẬU VÀ CÁC YẾU TỐ KHÍ HẬU

(3 Tiết)

A PHẦN CHUNG

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Biết được: nhiệt độ không khí; vì sao không khí có độ ẩm, 5 đới khí hậu chính trên Trái Đất

- Nêu được: các nhân tố ảnh hưởng ảnh hưởng đến sự thay đổi của nhiệt độ không khí, khái niệm khí áp, tên phạm vi hoạt động và hướng của các loại gió thổi thường xuyên trên Trái Đất, sự khác nhau giữa thời tiết và khí hậu

- Trình bày được: sự phân bố các đai khí áp cao và thấp trên Trái đất, quá trình tạo thành mây, mưa, sự phân bố lượng mưa trên Trái Đất, giới hạn và đặc điểm của 5 đới khí hậu

- Nhận xét được mối quan hệ giữa nhiệt độ không khí và độ ẩm

- Có ý thức bảo vệ môi trường, hạn chế biến đổi khí hậu

2 Kĩ năng

- Quan sát, nhận xét sơ đồ, hình vẽ các đai khí áp, gió, 5 đới khí hậu chính trên Trái Đất

- Quan sát, ghi chép một số yếu tố thời tiết đơn giản ở địa phương (nhiệt độ, gió, mưa) trong một vài ngày

- Dựa vào bảng số liệu, tính được nhiệt độ/lượng mưa trong ngày, tháng, năm của một địa phương

- Đọc được biểu đồ nhiệt độ, lượng mưa và rút ra nhận xét

- Đọc bản đồ phân bố lượng mưa trên thế giới và rút ra nhận xét

3 Năng lực cần phát triển

- Năng lực chung: tự chủ và tự học, giải quyết vấn đề và sáng tạo, giao tiếp và hợp tác

- Năng lực riêng: nhận thức khoa học địa lí,, sử dụng tranh ảnh

II Chuẩn bị

1 Giáo viên: tranh ảnh, bản đồ, lược đồ, biểu đồ

2 Học sinh: các số liệu về thời tiết địa phương, SGK,vở.

III Hoạt động dạy – học:

CHUYÊN ĐỀ: KHÍ HẬU VÀ CÁC YẾU TỐ KHÍ HẬU

(Tiết 1)

Hoạt động 1: Mở bài

1.1 Mục tiêu:

Gợi mở cho học sinh thấy những hiện tượng khí tượng rất quen thuộc xảy ra hàng ngày xung quanh cuộc sống của chúng ta được gọi là thời tiết, khí hậu; các yếu tố khí hậu đó là gì và có giống nhau ở tất cả mọi nơi hay không… Những điều

đó sẽ được làm rõ qua chủ đề “Khí hậu và các yếu tố khí hậu”

1.2 Tiến trình hoạt động

Thời

lượng

3 phút GV cho HS quan sát một số

hình ảnh và dẫn dắt: Thời

tiết và khí hậu có ảnh

hưởng lớn tới cuộc sống

hàng ngày của con người,

từ ăn, mặc, ở, cho đến các

hoạt động sản xuất Vì vậy,

việc nghiên cứu thời tiết và

khí hậu là một vấn đề hết

sức cần thiết Để nghiên

cứu vấn đề này, chúng ta

cần nắm được các yếu tố

chính của thời tiết và khí

hậu là: nhiệt độ, gió và

mưa

Quan sát hình ảnh

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 2.1: Thời tiết và khí hậu

2.1.1Mục tiêu:

- Nêu được sự khác nhau giữa thời tiết và khí hậu

2.1 2 Tiến trình hoạt động

Thời

lượng HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

7

phút

- GV cho HS xem 1 đoạn

video/ hình ảnh về chương

trình dự báo thời tiết và hỏi?

- Đây là chương trình gì?

- Chương trình này thông báo

về điều gì?

GV dẫn dắt

- Thời tiết là gì?

- Hiện tượng khí tượng là gì?

- Trong 1 ngày thời tiết biểu

hiện sáng, trưa, chiều như thế

nào?

- Cùng một thời gian thời tiết ở

khắp mọi nơi trên TĐ có giống

-Dự báo về thời tiết diễn

ra trong ngày hôm sau

-Nhiều lần: sáng, trưa, tối

-HS tìm kiến thức trong SGK trả lời

- Gió, mưa, sấm chớp, sương mù,cầu vồng

- Khác nhau

-Miền Bắc có mùa Đông lạnh, Miền Nam không

I Thời tiết và khí hậu

1 Thời tiết

Thời tiết là sự biểu hiện của các hiện tượng khí tượng ở 1 địa phương trong thời gian ngắn nhất định

nhau không?

- Thời tiết mùa Đông ở các tỉnh

phía Bắc và các tỉnh phía Nam

có gì khác biệt?

- Sự khác biệt này mang tính

tạm thời hay được lặp đi lặp lại

trong các năm?

- Đó là đặc điểm riêng biệt của

khí hậu 2 Miền Vậy khí hậu là

gì?

- Thời tiết và Khí hậu có đặc

điểm gì giống và khác nhau?

Thời tiết Khí hậu Gi

ốn

g

Đều là các hiện tượng khí tượng xảy ra ở một địa phương

cụ thể

Kh

ác

- Diễn ra trong thời gian ngắn

- Phạm vi nhỏ

- Luôn thay đổi

- Diễn ra trong thời gian dài

- Phạm vi rộng

- Có tính quy luật

có mùa Đông

2 Khí hậu

Là sự lặp đi lặp lại của tình hình thời tiết

ở 1 địa phương trong thời gian dài và trở thành quy luật

Hoạt động 2.2: Các yếu tố khí hậu

2.2.1 Mục tiêu:

- Biết được nhiệt độ không khí, nêu được các nhân tố ảnh hưởng đến nhiệt độ

không khí

- Nêu được khái niệm về khí áp và trình bày được sự phân bố các đai khí áp cao và

thấp trên Trái Đất

2.2 2 Tiến trình hoạt động

Thời

lượng

20 phút -Theo các em các yếu tố

cơ bản của thời tiết/khí

hậu là gì?

-Là những yếu tố cơ bản:

nhiệt độ, khí áp - gió,

mưa Còn sấm sét là hiện

tượng thời tiết đi kèm

trong cơn mưa; giông

lốc, mưa là 1 trong

- Nhiệt độ, mưa, gió, sấm sét, giông lốc, mưa đá…

II Các yếu tố khí hậu

1 Nhiệt độ không khí

những hình thức của gió

và mưa

-Nêu quy trình hấp thụ

nhiệt của mặt đất và

không khí

-Nhiệt độ của không khí

là gì?

- - Tại sao những ngày Hè

người ta thường hay ra

Biển hoặc lên vùng núi

cao để du lịch, nghỉ mát?

- Tại sao vào mùa Đông

những miền gần Biển lại

có không khí ấm hơn phần

đất liền?

- - Yêu cầu HS đọc mục 3b

sgk trang 56

- Nhận xét sự thay đồi

nhiệt độ theo độ cao?

- Dựa vào kiến thức đã

biết hãy tính sự chênh lệch

về độ cao giữa 2 địa điểm

trong H48

- Tại sao ở những vùng vĩ

độ thấp luôn nóng hơn ở

các vùng vĩ độ cao?

Mặc dù con người không

cảm thấy được sức ép của

không khí trên mặt đất

-Ánh sáng MT khi chiếu xuống TĐ đi qua lớp không khí Trong không khí có chứa bụi và hơi nước nên chỉ hấp thụ 1 phần nhỏ năng lượng của

MT Phần lớn còn lại được mặt đất hấp thụ làm cho mặt đất nóng lên tỏa nhiệt vào không khí làm cho không khí nóng lên

Đó là nhiệt độ của không khí

-HS thảo luận theo cặp để trả lời câu hỏi

- Chênh lệch nhau 1000m

- Do góc chiếu của ánh sáng MT

- Độ nóng, lạnh của không khí gọi là nhiệt độ không khí

- Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thay đổi của nhiệt độ không khí:

+ Theo vĩ độ :

Không khí ở các vùng vĩ độ thấp nóng hơn không khí

ở các vùng vĩ độ cao

+ Độ cao : Càng

lên cao nhiệt độ không khí càng giảm Lên cao 100m nhiệt độ giảm 0,60C

+ Vị trí gần hay xa biển : nhiệt độ

không khí ở những miền nằm gần biển

và những miền nằm sâu trong lục địa có

sự khác nhau

2 Khí áp và gió trên Trái đất

a Khí áp

- Khái niệm:

Không khí bao giờ củng

chuyển động từ khu khí áp

cao về khu khí áp thấp,

sinh ra gió Trên bề mặt

Trái Đất có các loại gió

thường xuyên thổi theo

những hướng nhất định

- Không khí tuy nhẹ

nhưng 90% không khí tập

trung ở gần Mặt đất đã tạo

nên sức ép lớn đối với bề

Mặt đất gọi là khí áp Vậy:

- Khí áp là gì?

GV cho HS lên xác định

các khu khí áp cao thấp

trên lược đồ và gọi tên

các đai khí áp đó

HS dựa vào sgk trả lời

HS lên bảng điền

Khí áp là sức ép của không khí lên bề mặt TĐ Đơn vị đo: mmHg

- Các đai khí áp trên

bề mặt Trái Đất: Khí

áp được phân bố trên

bề mặt TĐ thành các đai khí áp thấp và khí

áp cao từ Xích đạo

về 2 cực

+ Các đai khí áp thấp nằm ở khoảng vĩ độ

00 và khoảng vĩ độ

600 Bắc và Nam + Các đai khí áp cao nằm ở khoảng vĩ độ

300 Bắc và Nam và

900 Bắc và Nam (cực Bắc và Nam)

Hoạt động 3: Luyện tập

3.1 Mục tiêu:

- Kiểm tra mức độ ghi nhớ và vận dụng kiến thức của HS

3.2 Tiến trình hoạt động:

Thời

lượng

3 phút GV đưa ra câu hỏi trắc

nghiệm

1 Khi nói “ Ngày mai

không khí lạnh tăng cường” đó là dự báo về:

A Thời tiết

B Khí hậu

C Lượng mưa

D Độ ẩm

2 Kể tên các đai khí áp trên

Trái Đất

GV tổng kết toàn bộ tiết

học

HS chọn đáp án và lí giải câu trả lời

Áp thấp xích đạo, 2 đai

áp cao chí tuyến,2 đai áp thấp ôn đới, 2 đai áp cao cực

Đáp án A

Hoạt động 4: Vận dụng, mở rộng

Thời

lượng

6 phút -Tại sao không khí trên

mặt đất không nóng nhất

vào 12h trưa (lúc bức xạ

MT mạnh nhất) mà lại

nóng nhất vào lúc 13h?

- Gv cho HS quan sát sự

phân bố các đai khí áp

trên Trái đất và hỏi: tại

sao trong thực tế, các đai

khí áp không liên tục mà

bị chia cắt thành từng

khu riêng biệt

-Mặt đất nóng nhất vào lúc

13 giờ mà không phải lúc

12 giờ là vì: Các tia bức

xạ mặt trời khi đi qua khí quyển chúng chưa trực tiếp làm cho không khí nóng lên mà phải đợi mặt đất hấp thụ lượng nhiệt của măt trời rồi bức xạ vào không khí Lúc đó, không khí mới nóng lên

Điều đó giải thích tại sao không khí trên mặt đất không nóng nhất vào lúc

12 giờ trưa mà lại nóng nhất vào lúc 13 giờ

-Là do: sự phân bố xen kẽ giữa lục địa và đại dương

IV Điều chỉnh, bổ sung ( nếu có)

………

………

2 Đai khí áp thấp

1 Đai khí áp cao

Khoảng vĩ độ 00

B Khoảng các vĩ độ 600 Bắc và 600 Nam

Khoảng các vĩ độ 300 Bắc và 300 Nam

Khoảng các vĩ độ 900 Bắc và 900 Nam

B CÂU HỎI/BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ (6 phút)

1 Trắc nghiệm:

Câu 1: Nhiệt độ là gì? Những nhân tố nào làm thay đổi nhiệt độ không khí?

Câu 2: Khí áp là gì?

A Là sức ép của không khí lên trên bề mặt Trái Đất

B Là sự thay đổi của khí áp theo độ cao

C Là sức ép của không khí lên trên mặt nước biển

D Là giá trị của cột thủy ngân luôn ở giá trị 760mmHg

Câu 3: Nối các ý ở cột bên trái với cột bên phải sao cho phù hợp:

3 Tự luận:

- So sánh thời tiết và khí hậu

- Vẽ vào vở: hình Trái Đất, các đai khí áp cao, khí áp thấp

C PHỤ LỤC: MỘT SỐ HÌNH ẢNH SƯ DỤNG TRONG BÀI