ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT lý SINH 2020 2021

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC LÝ SINHSỐ TÍN CHỈ : 2 Lý thuyết : 2 SỐ TIẾT HỌC : Lý thuyết : 30 Thực hành : 4 2.CHUẨN NĂNG LỰC: Sinh viên có kiến thức vật lý-lý sinh cơ bản để giải thích các

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC LÝ SINH

SỐ TÍN CHỈ : 2 Lý thuyết : 2

SỐ TIẾT HỌC : Lý thuyết : 30 Thực hành : 4

2.CHUẨN NĂNG LỰC: Sinh viên có kiến thức vật lý-lý sinh cơ bản để giải thích các

hoạt động của tế bào trong cơ thể sống và hiểu được nguyên lý hoạt động của một số thiết bị y học phục vụ cho chẩn đoán và điều trị trong y học

3.MỤC TIÊU HỌC TẬP:

Kiến thức:

1.Vận dụng kiến thức về cơ học để giải thích một số quá trình hoạt động của cơ thể con người (vận chuyển máu, trao đổi khí ở phổi, quá trình lan truyền và tác động của sóng âm trong cơ thể sống)

2 Vận dụng các nguyên lý nhiệt động học để giải thích: Quá trình và chiều biến đổi năng lượng trong cơ thể sống

3 Vận dụng kiến thức về điện sinh vật, các quy luật tác động của dòng điện đối với cơ thể sống để giải thích tác động của dòng điện với cơ thể sống và điện thế hoạt động trong cơ thể con người

4 Giải thích được nguyên lý tạo ảnh của mắt bằng vật lý quang học, tác động của ánh sáng lên cơ thể sống( tia tử ngoại, tia hồng ngoại,ánh sáng khả kiến) và nguyên lý hoạt động của một số thiết bị quang học (Laser, kính hiển vi, máy quang phổ)

5 Trình bày được bản chất, tính chất vật lý, nguyên lý, cách tạo ảnh và tác động hóa học của tia X

Thái độ: Sinh viên sẽ rèn luyện được:

1 Tính chuyên cần trong học tập, tuân thủ nội qui môn học

2 Kỹ năng tự học hiệu quả

3 Sắp xếp kế hoạch học tập phù hợp

MỤC TIÊU LỒNG GHÉP

với bộ môn

Chương – bài lồng ghép

Tên GV phụ trách

Mục tiêu 1.Vận dụng được các

kiến thức về cơ học để giải thích

được : Quá trình lan truyền và

tác động của sóng âm trong cơ

thể sống ; Quá trình vận chuyển

máu trong hệ tuần hoàn ; Quá

trình trao đổi khí ở hệ hô hấp

Hóa học Bài 8.Đại

cương về dung dịch (Mục tiêu 2)

Bài 10

Dung dịch keo (Mục

Th.s Hiền

tiêu 3)

Sinh học

Bài 4 Sự vận chuyển vật chất và truyền tin qua màng

tế bào

Th.s Hiền

Mục tiêu 2: Vận dụng các

nguyên lý nhiệt động học để giải

thích: Quá trình và chiều biến

đổi năng lượng trong cơ thể sống Hóa học

Động hóa học- Nhiệt động học ( Mục tiêu 2)

Th.s -Là

4 PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

- Dạy học tích cực, lấy sinh viên làm trung tâm

- Do đó, sinh viên cần chuẩn bị bài trước bằng cách đọc bài tại các tài liệu theo hướng dẫn của từng môn, xem các clip dạy học tương ứng và trả lời các câu hỏi trước khi đến lớp học ít nhât 2 tiếng

- Tại lớp học, sinh viên sẽ chủ động thảo luận các vấn đề lý thuyết theo sự định hướng của giảng viên, theo các câu hỏi bài tập tình huống đã chuẩn bị

- Các vấn đề đưa ra trên lớp thực sự có liên quan đến các bệnh lý thường gặp

- Với các bài khó tiếp cận trực tiếp với các ca bệnh, giảng viên sẽ thuyết trình theo các vấn đề cần thiết phục vụ các ca bệnh

5 LƯỢNG GIÁ

5.1.Lượng giá kiến thức: Câu hỏi trắc nghiệm (MCQ)

+ Lượng giá đầu kỳ( pretest): 10% ( 10 câu hỏi MCQ dạng nhớ, kiểm tra sự chuẩn bị bài của sinh viên cho buổi học, thời gian 30p, lấy điểm ngẫu nhiên 3 bài trên tổng số 7 bài)

+ Lượng giá giữa kỳ : 20% ( Sau khi học được 50-70% nội dung chương trình, số lượng 27, thời gian 17 phút, sử dụng câu hỏi MCQ trong bộ ngân hàng ở mức nhớ, hiểu

+ Lượng giá cuối kỳ : 70% ( Sau khi học hết môn, thi cùng với môn Hóa học, số lượng

40 câu, thời gian 25 phút, sử dụng câu hỏi MCQ ở cả 3 mức độ Câu hỏi dạng nhớ và hiểu không trùng với kiểm tra giữa kỳ

Cách tính điểm Lý sinh = ( Đầu kỳ x 0,1 + Giữa kỳ x 0,2 + cuối kỳ x 0,7)

Trọng số và phân bố số câu hỏi MCQ trong lượng giá cuối kỳ:

Mục tiêu Tỉ lệ % - Số câu Nhớ lại Hiểu Áp dụng

Mục tiêu 1: Vận dụng được các kiến thức về cơ học để giải thích được quá trình vận

chuyển máu trong hệ tuần hoàn; quá trình trao đổi khí ở hệ hô hấp,quá trình lan truyền và tác động của sóng âm trong cơ thể sống

Bài 1 Cơ học chất lưu (4)

Mục tiêu 1: Trình bày được

khái niệm, định luật cơ bản

về tĩnh học chất lưu Tự học

I Động học chất lưu lý tưởng

1 Đường dòng - ống dòng – trạng thái dừng

2 Phương trình liên tục

3 Phương trình Bernoulli

4 Áp dụng của phương trình Bernoulli

II Động lực học chất lưu thực

1 Lực ma sát nhớt

2 Lực cản nhớt – Công thức Stokes

3 Công thức Poiseuille

4 Tốc độ lắng - Ứng dụng

Mục tiêu 2 Giải thích được

ý nghĩa và ứng dụng của

phương trình liên tục –

phương trình Bernoulli trong

cơ thể (2)

Mục tiêu 3 Vận dụng công

thức Poiseuille để giải thích

ảnh hưởng của yếu tố hình

học của mạch máu lên ấp

suất và tốc độ chảy của

máu(2)

Truyết trình

Thuyết trình Bài 2.Vận chuyển máu trong hệ tuần hoàn và trao đổi khí ở hệ hô hấp(4)

Mục tiêu 1: Giải thích được

quá trình trao đổi khí ở phổi

và những yếu tố ảnh hưởng

(2)

Thuyết trình

I Thuyết động học phân tử( ĐHPT) về chất khí

1 Các định luật thực nghiệm về chất khí

2 Thuyết ĐHPT về chất khí

II Hiện tượng khuếch tán trong chất khí– Sự trao đổi khí ở phổi

1 Hiện tượng khuếch tán – định luật Fick

2 Sự trao đổi khí ở phổi và những yếu tố ảnh hưởng tới sự vận chuyển khí trong cơ thể

III Trạng thái căng mặt ngoài của chất lỏng

1 Áp suất phân tử

2 Các đại lượng đặc trưng cho trạng thái căng mặt ngoài của chất lỏng

Mục tiêu 2: Giải thích được

quá trình vận chuyển máu

trong hệ tuần hoàn Sự tạo

thành bọt khí trong ồng mao

quản.(2)

Thuyết trình và thảo luận nhóm

Hóa học;

Sinh học;

Hóa sinh

IV Hiện tượng mao dẫn

1 Hiên tượng làm ướt và không làm ướt

2 Áp suất phụ – Công thức Laplace

3 Hiện tượng mao dẫn – Định luật Jurin

V Các hiện tượng vận chuyển trong chất lỏng

1 Hiện tượng khuếch tán - Sự vận chuyển vật chất qua màng tế bào

2 Hiện tượng thẩm thấu và các quá trình trao đổi chất

VI Giải thích hiện tượng thường gặp trong y học: Tác dụng của bọt khí trong ông mao dẫn

Bài 3.Dao động và sóng cơ - Sóng âm và siêu âm (6)

Mục tiêu 1: Trình bày được

dao động điều hòa và hiệu

ứng dopler(1)

Mục tiêu 2 Trình bày đặc

tính vật lý của sóng

âm.Nguyên lý thu và phát

sóng âm (3)

Hiểu và xác định được miền

nghe, ngưỡng nghe và

ngưỡng chói

Tự học

Thuyết trình

Thảo luận nhóm

I Dao động và sóng cơ

1 Dao động cơ điều hòa và các đặc trưng của dao động cơ điều hòa

2 Định nghĩa, phân loại và các đặc trưng của sóng cơ

3 Hiệu ứng Doppler

II Sóng âm

1 Đặc tính vật lý và sinh lý của sóng âm

2 Cơ chế vật lý của quá trình nghe

III Siêu âm

1 Siêu âm – Đặc tính của siêu âm

3 Các hiệu ứng của siêu âm

4 Nguyên lý thu và phát sóng siêu âm

5 Ứng dụng trong y học

Sự thay đổi của các tần số âm thanh tác động lên tai người ( chia 30 sinh viên tại phòn g thực tập)

Mục tiêu 3: Ứng dụng sóng

âm và hiệu ứng Doppler

trong y học(2)

Thuyết trình, chiếu các slide mô phỏng(

hình ảnh siêu âm)

Mục tiêu 2:Vận dụng các nguyên lý nhiệt động học để giải thích: Quá trình và chiều biến đổi năng lượng trong cơ thể sống.ăng lượng trong cơ thể sống

Bài 4 Nhiệt động lực học các hệ thống sống (4)

Mục tiêu 1:Trình bày được

các dạng năng lượng tồn tại

trong cơ thể sống(1)

Mục tiêu 2: Giải thích được ý

nghĩa các nguyên lý nhiệt

động học (2)

Thuyết Trình

Thuyết trình

I Các dạng năng lượng trên

cơ thể sống

II Nguyên lí thứ nhất nhiệt động lực học

1 Định luật, hệ quả

2 Áp dụng nguyên lý thứ nhất vào hệ thống sống

III Nguyên lí thứ hai nhiệt động lực học

1 Quá trình thuận nghịch và bất thuận nghịch

2 Một vài thông số nhiệt động quan trọng

3 Nguyên lí thứ hai

4 Áp dụng nguyên lý thứ hai cho hệ thống sống

Mục tiêu 3 Vận dụng các

nguyên lý nhiệt động học để

giải thích chiều biến đổi năng

lượng trong các tổ chức và

hoạt động sống(1)

Thuyết trình

Hóa học

Mục tiêu 3: Vận dụng kiến thức về điện sinh vật, các quy luật tác động của dòng điện đối với cơ thể sống đề giải thích điện thế hoạt động của tổ chức sống, nguyên lý hoạt động của các thiết bị điện được ứng dụng trong điều trị

Bài 5.Điện sinh học (2)

Mục tiêu 1: Trình bày được

khái niệm, cơ chế phát sinh

các loại điện thế sinh vật trên

tế bào sống(1)

Thuyết trình

Bài 5.Điện sinh học

I Các lọai điện thế sinh học cơ bản

1 Các lọai điện thế sinh vật cơ bản

2 Cơ chế của hiện tượng điện sinh vật

3 Sự lan truyền của điện thế họat động trên tế bào thần kinh

II Điện thế họat động của tổ chức sống

1 Điện thế hoạt động của tim

Mục tiêu 2: Giải thích được

điện thế hoạt động của tế bào

cơ tim(1)

Thuyết trình

2 Các điện thế họat động khác thường dùng trong chẩn đoán

Mục tiêu 3: Trình bày được

các quy luật chính của tác

động điện đối với tế bào và

mô của cơ thể sống Tự học

III Độ dẫn điện của tế bào và mô

IV Ứng dụng của dòng điện trong điều trị

Mục tiêu 4: Hiểu được tác

dụng của dòng điện một chiều

và xoay chiều đối với cơ

thể(1,5)

Mục tiêu 5 Hiểu được

nguyên lý hoạt động của một

số thiết bị (Máy điện

châm,Máy tạo nhịp tim, máy

khử rung, dao phẫu thuật

điện) được ứng dụng trong y

học(0.5)

Thuyết trình

Thuyết trình

Mục tiêu 4 Giải thích được nguyên lý tạo ảnh của mắt bằng vật lý quang học,tác động của ánh sáng lên cơ thể sống( tia tử ngoại, tia hồng ngoại,ánh sáng khả kiến) và nguyên lý hoạt động của một số thiết bị quang học (Laser, kính hiển vi, máy quang phổ)

Bài 6 Quang sinh học(5)

Mục tiêu 1

Trình bày được nội dung

chính của hai thuyết về bản

chất ánh sáng

Các tác động của ánh sáng lên

cơ thể sống và sơ lược về

quang học của mắt.(2)

Tự học

Thuyết trình

Bài 6 Quang sinh học

1 Bản chất của ánh sáng

2 Tác động của ánh sáng lên

cơ thể sống

3 Mắt và các tật khúc xạ

Sự cảm thụ ánh sáng của mắt với các ánh sáng có bước sóng khác nhau.( 30sv/ nhóm, tại phòng thực

Mục tiêu 2.Giải thích được

nguyên lý chung sửa các tật

trình và thảo luận Mục tiêu 3 Vận dụng kiến

thức quang sinh học để giải

thích sự cảm thụ ánh sáng của

Thảo luận nhóm

mắt với các ánh sáng có bước

sóng khác nhau (2)

Mục tiêu 4 Trình bày nguyên

lý hoạt động của một số thiết

bị quang học dùng trong y –

sinh học (ống dẫn sáng, khúc

xạ kế, kính hiển vi, LASER,

máy quang phổ, phân cực kế) Thuyếttrình và

slide mô phỏng

4 Máy quang phổ, kính hiển vi

5 Laser Nguyên tắc hoạt động và ứng dụng

Mục tiêu 5 Trình bày được bản chất, tính chất vật lý, nguyên lý, cách tạo ảnh và tác động hóa học của tia X

Bài 7: ………(4)

1 Trình bày được bản chất,

tính chất vật lý và tác động

hóa học của tia X

2 Trình bày được nguyên lý,

cách tạo ảnh của tia X và các

phương pháp sử dụng tia X

trong Y học

3 Mô tả cấu tạo của 1 máy

chụp X quang

6 CÁN BỘ GIẢNG DẠY :

- Giảng viên : Th.s Phạm Thị Vân, Th.s Hà Minh Tâm, Th.s Nguyễn Thị

Hiền, Th.s Mai Thị Là

- Kỹ thuật viên : Tô Thị Hằng Nga, Nguyễn Hồng Mạnh, Nguyễn Thị

Chinh

7 TÀI LIỆU THAM KHẢO :

1 Vật lý –Lý sinh, (2016), Trường ĐH Y Dược Hải Phòng

2 Vật lý lý sinh y học (2006), Trường Đại học Y Hà Nội

3 Nguyễn Văn Thiện, Phan Sỹ An, Phan Thị Lê Minh, Đoàn Thị Giáng Hương, Trần Thị Ngọc Hoa, Ngô Tuấn Dũng, Nguyễn Thanh Thủy (2014), Vật Lý Lý sinh y Học, Nxb Y học, Hà Nội.

8 CƠ SỞ VẬT CHẤT :

Lý thuyết :

- Giảng đường chung đạt tiêu chuẩn cho các bài giảng thuyết trình

9 KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY :

Trong 15 tuần đầu của học kỳ 1 năm 1 Hóa học và Lý sinh cùng học và thi kết thúc Tổng thời lượng của Lý sinh là 34 giờ ( 30 giờ lý thuyết ; 4 giờ thực hành)

Tổng: 7 buổi lý thuyết, 2 bài thực hành