- GV thoâng baùo: Cac bon coù tính chaát hoùa hoïc cuûa phi kim như: Tác dụng với kim loại, với oxi, với hiđro, ở điều kiện rất khó khăn tác dụng với H2 ở 100OC để tạo thành CH4, tác dụ[r]
Trang 1Bài 27 - Tiết 33
Tuần dạy: 18
1 MỤC TIÊU
1.1) Kiến thức: HS biết
- Cacbon có 3 dạng thù hình chính: kim cương, than chì và cacbon vô định hình
- Cacbon vô định hình ( than gỗ, than xương, mồ hóng……) có tính hấp phụ và hoạt động hóa học mạnh nhất Cacbon là phi kim hoạt động hóa học yếu: tác dụng với oxi và một số oxit kim loại
- Ứng dụng của cacbon
1.2) Kĩ năng: Rèn HS kĩ năng
- Quan sát hình ảnh thí nghiệm và rút ra nhận xét về tính chất của cacbon
- Viết các PTHH của cacbon với oxi, với một số oxit kim loại
- Tính lượng cacbon và hợp chất của cacbon trong PUHH
1.3) Thái độ: Giáo dục học sinh ý thức tụ giác tham gia các hoạt động và cẩn thận khi thực hiện
thí nghiệm
2 TRỌNG TÂM :
- Tính chất hóa học của cacbon
- Ứng dụng của cacbon
3 CHUẨN BỊ :
3.1) Giáo viên: Dụng cụ: Ống nghiệm, ống hình trụ, nút cao su có vuốt, giá thí nghiệm, kẹp sắt,
kẹp gỗ, cốc thủy tinh, đèn cồn
Hóa chất: Mực xanh, bông thấm nước, CuO, C, nước vôi trong
3.2) Học sinh: Đọc trước thông tin, xem kĩ các thí nghiệm SGK / 82, 83
4 TIẾN TRÌNH :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện
4.2/ Kiểm tra miệng
Câu hỏi
* HS1: Nêu phương pháp điều chế clo
trong phòng thí nghiệm ? Viết PTHH
minh họa ? (10đ)
* HS 2: Nêu phương pháp điều chế
clo trong công nghiệp ? Viết PTHH
minh họa ? (10đ)
- HS nhận xét phần trình bày của các
bạn
- GV: Nhận định chung
Đáp án
Dùng chất oxi hóa mạnh (MnO2) tác dụng với dung dịch HCl đặc
PTHH 4HClđđ + MnO2 ⃗dunnhe MnCl2+ Cl2 + 2H2O
(dd) (r) (dd) (k) (l)
Clo được điều chế bằng phương pháp điện phân dung dịch NaCl bão hòa có màng ngăn xốp
PTHH 2NaCl + 2H2O ⃗dienphancomangngan 2NaOH + Cl2
+ H2 (dd) (l) (dd) (k) (k)
* HS làm đủ các BT về nhà, trình bày đẹp
Điểm
4đ 5đ
4đ 5đ 1đ
Trang 24.3/ Bài mới :
* GV: Tiết trước chúng ta nghiên cứu tính chất của phi kim, cụ thể có nhiều ứng dụng là clo.
Trong bài học này ta tiếp tục nghiên cứu xem cacbon có những tính chất gì đặc biệt và có những ứng dụng gì trong đời sống, sản xuất ?
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
* Hoạt động 1: Tìm hiểu các dạng thù hình của cacbon.
- GV gọi HS nêu ví dụ
HS nêu ví dụ
- Từ ví dụ GV gọi HS nêu khái niệm dạng thù hình là gì ?
HS nêu khái niệm
- GV chốt ý
Chuyển ý: Cacbon có dạng thù hình hay không ?
? Cacbon có những dạng thù hình nào, Tính chất vật lí của
mỗi dạng thù hình đó ?
- GV: Ta chỉ xét tính chất của cacbon vô định hình
* Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất của cacbon
- GV hướng dẫn HS tiến hành thí nghiệm về sự hấp thụ
của cacbon
Cho mực xanh (hoặc tím) chảy qua lớp bột than gỗ, phía
dưới có đặt 1 chiếc cốc thủy tinh như hình 3.7 SGK /82
HS: Hoạt động nhóm làm thí nghiệm, nêu hiện tượng và
kết luận tính chất của than gỗ
HS: đại diện nhóm nhận xét hiện tượng.
Dung dịch thu được trong cốc thủy tinh không màu.
? Qua hiện tượng trên em có nhận xét gì về tính chất của
than gỗ ?
(Than gỗ có tính hấp phụ chất màu xanh trong dung dịch)
- GV giải thích:
Than gỗ xốp Than xương làm từ xương.
Bằng nhiều thí nghiệm khác nhau người ta nhận thấy
than gỗ có khả năng giữ trên bề mặt của nó các chất khí,
chất tan trong dung dịch.
HS: liên hệ thực tế nêâu ứng dụng của tính hấp phu này.
( Làm trắng đường: Than xương
Chế tạo mặt nạ phòng độc, lọc nước, khử mùi khét của
cơm )
- GV chốt ý ghi bảng
Cacbon có tính chất hóa học của phi kim không ?
- GV thông báo: Cac bon có tính chất hóa học của phi
kim như: Tác dụng với kim loại, với oxi, với hiđro, ở điều
kiện rất khó khăn ( tác dụng với H 2 ở 100 O C để tạo thành
CH 4 , tác dụng với C trong lò điện để tạo thành CaC 2 …)
Cacbon có tính chất của 1 phi kim nhưng là 1 phi kim yếu.
- GV: Yêu cầu HS nhớ lại phản ứng cacbon cháy trong
oxi ở lớp 8 nêu hiện tượng, viết PTHH ?
HS: C cháy trong oxi với ngọn lửa sáng hơn tạo ra khói
I Các dạng thù hình của cacbon.
1 Dạng thù hình là gì ?
Các dạng thù hình của một nguyên tố hóa học là những đơn chất khác nhau do nguyên tố đó tạo nên
VD: Nguyên tố oxi có 2 dạng thù hình là:
Oxi (O2) và Ozon (O3)
2 Cacbon có những dạng thù hình nào ?
- Các dạng thù hình của cacbon: kim cương, than chì, cacbon vô định hình
II Tính chất của cacbon
1 Tính chất hấp phụ
- Than gỗ có tính hấp phụ
- Than gỗ, than xương, mới điều chế có tính hấp phụ cao được gọi là than hoạt tính
Trang 3trắng CO 2
Liên hệ: Tại sao khi sử dụng than để đun, nấu, nung
gạch ngói, xe chạy gây ô nhiễm môi trường ? Biệp pháp
phòng chống ?
+ Than cháy làm cho lượng oxi giảm đồng thời sản phẩm
sinh ra là khí CO 2 , nếu nhiện liệu đốt không hết (lượng C
dư) CO (khói đen) gây độc hco con người, mưa axit,
hiệu ứng nhà kính.)
+Phòng chống: Đặt ống khói cho lò đun nấu Lò xây
phải xa nơi dân cư Tăng cường trồng cây để xanh để hấp
phụ khí CO 2 và gải phóng khí O 2
- GV làm thí nghiệm:
+ Trộn 1 ít bột CuO và C rồi cho vào đáy ống nghiệm
khô, có ống dẫn hkí sang cốc chứa dd Ca(OH) 2
+ Đốt nóng ống nghiệm.
HS: quan sát TN, nhận xét hiện tượng:
+ Hỗn hợp trong ống nghiệm từ màu đen chuyển sang màu
đỏ.
+ Nước vôi trong vẫn đục.
- GV: Vì sao nước vôi vẫn đục ?
Chất rắn mới được sinh ra có màu đỏ là chất gì ?
HS:
+ Dung dịch nước vôi trong vẫn đục vì sản phẩm có khí
CO 2
+ Chất rắn tạo thành có màu đỏ là Cu.
- GV: Gọi HS viết PTHH ghi rõ điều kiện phản ứng:
Trạng thái, màu sắc
- GV ở nhiệt độ cao C còn khử được một số oxit kim loại
khác như PbO, ZnO, …
HS: viết PTHH: C + FeO ->
C + ZnO ->
C + CO2 ->
C + PbO ->
Chú ý: Cacbon không khử được các oxit mạnh trừ Al
các kim loại đầu dãy hoạt động hóa học.
* Hoạt động3 : Tìm hiểu ứng dụng của C
HS: Đọc thông tin SGK nêu ứng dụng của C
? Ngoài các ứng dụng trên cacbon còn có những ứng
dụng nào mà em biết ?
HS: (Than gỗ dùng làm nhiên liệu trong công nghiệp ( lò
xây, ò rèn,…), chất khử màu, cực điện, ruột bút chì, điều
chế một số kim loại.
- GDHN các ngành nghề có liên quan
2 Tính chất hóa học
a) Cacbon tác dụng với oxi: oxit axit
PTHH
C (r) + O2 (k)
o
t
b) Cacbon tác dụng với kim loại
PTHH 2CuO (r) + C (r)
o
t
2Cu (r) + CO2 (k) Đen đen đỏ không màu
III Ứng dụng của cacbon
Tùy thuộc vào tính chất của mỗi dạng thù hình, người ta sử dụng cacbon trong đời sống và sản xuất
4.4/ Câu hỏi, bài tập củng cố.
1 Thế nào là dạng thù hình của một nguyên tố ? nêu ví dụ ? ( phần I )
Trang 42 C có những tính chất hóa học nào ? Viết PTHH ( phần I )
3 Dựa vào tính chất của Cacbon Hãy nêu ứng dụng của Cacbon ( phần III )
4.5/ Hướng dẫn học sinh tự học
- Đối với bài học ở tiết học này:
+ Học bài, làm BT 2, 3 4, 5 SGK / 84
Hướng dẫn BT 5: mC có trong 5kg than chứa 90oC: 0,9 x 5 = 4,5kg
nhiệt lượng tỏa ra
3
4,5 10
394 147750 12
x
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
+ Chuẩn bị: “Các oxit của cacbon”
+ Cacbon có những oxit nào ?
+ Tính chất những oxit đó ?
- GV nhận xét tiết dạy
5 RÚT KINH NGHIỆM
………
………
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học :
………