giáo viên treo bảng phụ Giáo viên kết luận và ghi bảng: vậy danh từ được phân thành 2 nhóm: Danh từ chỉ sự vật và danh từ chỉ đơn vị - Thay các từ in đậm bằng các từ -... khác - Nhận x[r]
Trang 1Ngày soạn: 3/10/2009 TUẦN 9 – BÀI 8 & 9
Tiếng việt: DANH TỪ
A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh nắm được:
- Đặc điểm của danh từ
- Các nhóm danh từ chỉ đơn vị và chỉ sự vật
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Ghi bảng phụ một số ví dụ mẫu
- Học sinh: Xem bài trước và tự trả lời câu hỏi
C Tiến trình tổ chức dạy - học bài mới
I Ổn định: Kiểm tra sỉ số, sách vở học sinh.
II Bài cũ:
- Hãy nhắc lại các lỗi sai trong việc dùng từ?
- Nêu cách khắc phục ? Kiểm tra bài tập 4 trang 30 sách bài tập
III Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Giới thiệu bài mới
2 Tiến trình tổ chức các hoạt động.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG
* Hoạt động 1: Hướng dẫn học
sinh tìm danh từ trong câu.
I - Đặc điểm của danh từ
- Em hãy nhắc lại những hiểu biết
của em về khái niệm danh từ ?
- Là từ chỉ người, chỉ vật nói chung
- Dựa vào hiểu biết đó em hãy
xác định danh từ trong cụm danh
từ “Ba con trâu ấy” ?
Giáo viên giải thích: “Con
trâu” là phần trung tâm của cụm
danh từ (con: danh từ chỉ đơn vị;
trâu: Danh từ chung) nhưng để
tiện cho việc phân tích ta coi “con
trâu” là danh từ
- Giáo viên: xung quanh danh từ
“con trâu” trong cụm từ đó còn có
những từ nào ?
- Con trâu (hoặc trâu)
+ Ba chỉ số lượng, đứng trước con trâu
+ Ấy là chỉ từ, đứng sau “con trâu”
- Ngoài danh từ “con trâu” trong - Vua, làng, thúng, gạo,
Tiết 33
Trang 2câu văn trên còn những danh từ
nào?
nếp
* Hoạt động 2: Hướng dẫn học
sinh tìm hiểu đặc điểm của
danh từ.
- Qua phần phân tích trên cho biết
danh từ biểu thị những gì?
Giáo viên giải thích thêm:
+ Biểu thị hiện tượng: Mưa,
gió…
+ Biểu thị khái niệm: làng, xã,
mùa xuân
- Chỉ người, chỉ vật, hiện tượng, khái niệm
- Dựa vào cụm danh từ “ba con
trâu ấy” “ba thúng gạo nếp”, cho
biết danh từ có khả năng kết hợp
như thế nào ?
+ Kết hợp với từ chỉ số lượng ở phía trước (số
từ sau sẽ học) + Kết hợp với các chỉ từ: này, ấy, đó, kia…ở phía sau
- Đặt câu với các danh từ vua
làng, thúng, gạo, nếp ?
- Qua các câu vừa đặt, em hãy
cho biết danh từ đó giữ chức vụ
cú pháp gì trong câu ?
Giáo viên: chức vụ điển hình của
danh từ vẫn là chủ ngữ, còn khi
làm vị ngữ cần có từ “là” đứng
trước
- Chủ ngữ và vị ngữ
sách giáo khoa trang 86
* Hoạt động 3: Phân loại danh
từ:
- Nghĩa của các danh từ in đậm
khác với danh từ đứng sau ở điểm
nào ? (giáo viên treo bảng phụ)
Giáo viên kết luận và ghi bảng:
vậy danh từ được phân thành 2
nhóm: Danh từ chỉ sự vật và danh
từ chỉ đơn vị
- Các từ in đậm đứng trước chỉ đơn vị để tính, đếm, đo lường sự vật
- Các từ còn lại đứng sau chỉ sự vật
II- Danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ
sự vật
- Thay các từ in đậm bằng các từ - “Con” “chú”;
Trang 3khác ‘viên” “ông”;
“thúng” “rá”; “tạ”
“cân”
- Nhận xét sau khi thay từ đó? - Khi thay 1 từ chỉ đơn
vị tự nhiên (chú, ông
…) thì đơn vị đo lường tính, đếm không thay đổi, còn khi thay 1 từ chỉ đơn vị quy ước bằng các từ khác (rá, cân ) thì đơn vị tính đếm, đo lường sẽ thay đổi theo
- Vì sao có thể nói: “Nhà có 3
thúng gạo rất đầy” nhưng không
thể nói “nhà có sáu tạ thóc rất
nặng” ?
Giáo viên đưa bảng phụ vẽ sơ
đồ phân loại danh từ:
Gọi học sinh diễn giải sơ đồ
- Khi sự vật được tính đếm, đo lường bằng đơn vị quy ước chính xác thì không cần miêu
tả về lượng (rất nặng) còn khi sự vật đã được tính đếm, đo lường bằng đơn vị ước chừng thì có thể miêu tả bổ sung về lượng
Danh từ
chỉ đơn vị
Danh từ chỉ sự vật
Danh từ đơn
vị tự nhiên Danh từ đơn vị quy ước
Danh từ đơn
vị chính xác
(kg, tấn, tạ,
mét …)
Danh từ đơn vị ước chừng (thìa, nắm, rá … )
DANH TỪ
Trang 4* Hoạt động 4: Hướng dẫn học
sinh thực hiện phần ghi nhớ.
- Cho học sinh đọc ghi nhớ 2
* Ghi nhớ 2 trang 87
* Hoạt động 5: Hướng dẫn học
sinh luyện tập.
III- Luyện tập
- Bài tập 1: Cho học sinh giải
miệng
1- Miệng:
DT chỉ sự vật
Gà, lợn, nhà, bàn
Đặt câu
- Bài tập 2: Cho học sinh thảo
luận tổ:
+ Tổ 1, 2: a
+ Tổ 3, 4: b
2 - a- Ông, vị,
cô, chú, bác, anh, chị, ngài, viên, người b- Quyển, quả, pho, từ
- Bài tập 3: Cho học sinh lên bảng
làm, cả lớp làm độc lập vào vở
- Bài tập 4:
- a) Tạ, tấn, ki – lô – gam
- b) Hũ, bó, vốc, gang, đoạn
4- Viết đúng các từ S, D; các vần uông, ương
- Bài tập 5: Lập danh sách các
danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ
sự vật trong bài chính tả (làm độc
lập)
IV Củng cố: - Thế nào là danh từ ?
- Phân loại danh từ ?
V Dặn dò: - Học bài, Làm bài tập 5, 6, 7 sách bài tập trang 33
- Chuẩn bị làm viết kể chuyện