Mo ta sach

Dấu chấm phảy ; dùng để ngăn cách các tên sách của 1 tác giả nếu ấn phẩm không có tên sách chung; ngăn cách giữa tác giả chính với những người cộng tác như người dịch, minh họa…, ngăn [r]

Chuyên đề

Mô tả sách

I/ Khái niệm:

Mô tả sách là ghi lại một cách đầy đủ, ngắn gọn các chi tiết của một quyển sách đó theo những qui tắc nhất định, giúp cho bạn đọc có khái niệm về quyển sách trước khi tiếp xúc trực tiếp với quyển sách đó.

II/ Nội dung mô tả:

A/ Tiêu đề mô tả:

Thường được viết trên dòng đầu của phích mô tả,

đó là tên tác giả hay tên sách tùy theo từng trường hợp.

B/ Nội dung mô tả:

Nội dung mô tả gồm các yếu tố chính của 1 quyển sách được chia thành 6 khu vực, ngăn cách bởi một

số dấu hiệu qui ước bắt buộc

Khu vực 1: Tên sách và khoản ghi tác giả Khu vực 2: Lần xuất bản

Khu vực 3: Địa chỉ xuất bản

Khu vực 4: Chi tiết số liệu

Khu vực 5: Tùng thư

Khu vực 6: Phụ chú

Sáu khu vực đó là:

1/ Khu vực tên sách và khoản ghi tác giả: Gồm

- Tên sách chính = Tên sách sóng đôi

Các chi tiết bổ sung cho tên sách (như những giải thích về nội dung, hình thức, thể loại, tính chất, công dụng của cuốn sách) yếu tố đó còn được gọi là phụ đề

- Khoản ghi tác giả: gồm tác giả chính và những người tham gia vào nội dung sách như người dịch, người minh họa, người giới thiệu, người sưu tầm, người biên soạn

2/ Khu vực lần xuất bản: Là khoản ghi lần xuất bản

Ví dụ: Tái bản lần 2 hoặc In lần thứ 5 có bổ sung và

Một mùa hè

thú vịThanh H ng ươ

Tái bản lần thứ hai

Một mùa hè thú vị / Thanh Hương – Tái bản lần thứ 2

3/ Khu vực địa chỉ xuất bản: Gồm nơi xuất bản, nhà xuất bản, năm xuất bản.

4/ Khu vực chi tiết số liệu: Gồm số trang: minh họa; khổ sách + tài liệu kèm theo.

* Nếu sách có tranh, ảnh màu

mô tả ghi: – Số trang.: minh họa ảnh màu

Ví dụ:

Trang tên sách:

MÔ TẢ Cái chén gáo dừa

Truyện tranh dân gian VN

Tranh: Anh Tuấn

Lời: Thiên Kim

Nhà xuất bản Kim Đồng

Hà Nội – 2009

Cái chén gáo dừa: Truyện tranh dân gian VN/ Tranh: Anh Tuấn, Lời: Thiên Kim – H.: Kim Đồng, 2009 –

102 tr.: minh họa ảnh màu;

16cm.

* Nếu sách không có tranh, ảnh

mô tả ghi: – Số trang

Ví dụ:

Giải bài tập Vật lí 7/Trần Thanh Nga – Tái bản lần 2 – H.: Giáo dục, 2009 – 154

5/ Khu vực tùng thư: Gồm tên tùng thư hay tên tủ sách

6/ Khu vực phụ chú: Gồm các chú thích làm sáng tỏ

và bổ sung cho khoản mô tả về nội dung và hình thức của quyển sách

Ví dụ: Quyển sách ngoài bìa ghi …

hoặc Đầu trang tên sách ghi …

Trang tên sách:

MÔ TẢ

Bộ giáo dục và đào tạo

Thiết kế bài giảng

Đầu trang tên sách ghi:

Bộ giáo dục và đào tạo

C/ Các dấu hiệu ngăn cách qui định cho các khu vực và các yếu tố.

Mỗi khu vực và mỗi yếu tố được báo hiệu trước bằng một kí hiệu dấu qui định thống nhất và bắt buộc

1/ Những kí hiệu dùng chung cho các khu vực và ngăn cách các khu vực:

a Dấu chấm gạch ngang ( –)

Cách viết là: Chấm, khoảng cách, gạch ngang, khoảng cách Dùng để ngăn cách giữa các khu vực viết nối tiếp nhau trừ khu vực phụ chú bắt đầu từ dòng mới.

Số đỏ/ Vũ Trọng Phụng –

In lần thứ 2 – H : Văn học,

2008 – 345 tr.; 20,5 cm – (Tủ sách văn học)

Ví dụ:

b Dấu móc vuông ([ ]) được dùng trong trường hợp các yếu tố không lấy được ở nguồn chính theo qui định mà do người cán bộ thư viện tìm ra từ các nguồn tài liệu khác.

Ví dụ:

+ Sách không có nơi xuất bản, mô tả ghi [Kđ.]

+ Sách không có nhà xuất bản, mô tả ghi [K nxb.]

c Dấu ba chấm ( .) dùng để chỉ rõ việc lượt bỏ bớt các thông tin trong một yếu tố mô tả nào đó

Ví dụ: sách có 4 tác giả trở lên thì khi mô tả chúng

ta chỉ ghi 3 tác giả sau đó chấm ba chấm ( )

Lê Phú, Nguyễn Ba

Trần Bảy, Nguyễn Thị Hương

Thiết kế bài giảng

Tiếng việt 5

Nhà xuất bản Hà Nội

2009

Thiết kế bài giảng tiếng

việt 5 / Lê Phú, Nguyễn Ba, Trần Bảy, … - H, 2009 – 415tr.; 24cm

2005 – 312tr.; 24cm

d Dấu ngoặc đơn ( ): chỉ dùng cho khu vực tùng thư.

2009 – 154tr.; 24cm - (Tủ sách Vật lí)

2/ Các dấu dùng riêng cho từng yếu tố:

a Dấu bằng ( = ): dùng để ngăn cách giữa tên

sách chính và tên sách sóng đôi, đặt trước tên sách sóng đôi

Ví dụ:

b Dấu gạch chéo ( / ): dùng để ngăn cách

giữa tên sách và khoản ghi tác giả

Ví dụ: Dế mèn phiêu lưu kí / Tô Hoài

Tiếng Anh 7

English 7

Lê Thị Thanh Nguyệt

Tái bản lần thứ 7

Tiếng Anh 7 = English 7 /

Lê Thị Thanh Nguyệt – Tái bản lần thứ 7 – H.: Giáo dục,

1998 – 214tr.; 21cm

Ba chàng ngự lâm pháo thủ = Lestrois

mousquetaures

c Dấu hai chấm ( : ) được đặt trước các tên sách khác nhau sau tên sách chính, trước các phụ

đề bổ sung cho tên sách Ngăn cách giữa nơi xuất bản và tên nhà xuất bản, giữa số trang và minh họa

Văn nghệ

n mày dĩ vãng Ă : tiểu thuyết / Chu Lai – H : Văn học, 2005 – 238tr : minh họa ảnh

d Dấu chấm phảy ( ; ) dùng để ngăn cách các tên sách của 1 tác giả (nếu ấn phẩm khơng cĩ tên sách chung); ngăn cách giữa tác giả chính với những người cộng tác như người dịch, minh họa…, ngăn cách giữa số trang và minh họa với khổ sách, giữa các nơi xuất bản với nhau.

Ví dụ:

Tiểu thuyết Ngơ Tất Tố :

Trong rừng nho ; Tắt đèn ; Lều chỏng / Ngơ Tất Tố – H.: Văn học, 2004 – 357tr. ; 21cm

TIỂU THUYẾT (Ngô Tất Tố)

Gs: Nguyễn Thạch Giang

hiệu đính và chú giải

Họa sĩ Lê Lam trình bày và minh họa.

NGUY N DU Ễ Truy n Kiều / Nguyễn Du ệ ; Gs: Nguyễn Thạch Giang hiệu đính và chú giải ; Họa sĩ Lê Lam trình bày và minh họa

e Dấu chấm ( . ) dùng để ngăn cách các tên sách của các tác giả trong cùng một cuốn sách mà cuốn sách đó không có tên sách chung.

VŨ TRỌNG PHỤNG

Số đỏ Giông tố

Vỡ đê Tiểu thuyết.

VŨ TRỌNG PHỤNG

Số đỏ . Giông tố . Vỡ đê : Tiểu thuyết / Vũ Trọng Phụng

g Dấu phảy ( , ) dùng để ngăn cách giữa tên

nhà xuất bản và năm xuất bản, ngăn cách các tác giả trong cùng một nhóm

Lê Thị Thu Hương , … – TP

Hồ Chí Minh: Văn nghệ , 2009

h Dấu cộng (+) dùng trong trường hợp ấn phẩm

có tài liệu kèm theo (thường dùng ở chi tiết số liệu đặt sau khổ sách như: Khổ sách + tài liệu kèm theo)

Thiết kế bài giảng địa lí 5

3/ Viết tắt:

Đối với ấn phẩm tiếng việt thông thường dùng

các chữ cái viết tắt như sau:

III) Các loại mơ tả: Mơ tả chính và mơ tả bổ sung

của ấn phẩm Phích mơ tả chính (phích chính) được

dùng trong Mục lục phân loại và Mục lục chữ cái TIÊU ĐỀ MÔ TẢ

Tên sách chính = Tên sách sóng đôi: chi tiết bổ sung cho tên sách /

Khoản ghi tác giả – Khoản ghi lần xuất bản – Nơi xuất bản : Nhà xuất bản, năm xuất bản – Số trang : minh họa ; khổ sách + Tài liệu kèm theo – (Tùng thư)

TÊN TÁC GIẢ

Tên sách chính = Tên sách sóng đôi: chi tiết bổ sung cho tên sách / Tên tác giả – Lần xuất bản – Nơi xuất bản : Tên nhà xuất bản, năm xuất bản

– Số trang : minh họa; khổ sách + tài liệu kèm theo – (Tùng thư)

Tên sách chính = Tên sách sóng đôi: chi tiết bổ sung cho tên sách /

Tên tác giả – Lần xuất bản – Nơi xuất bản : Tên nhà xuất bản, năm xuất bản – Số trang : minh họa; khổ sách + tài liệu kèm theo – (Tùng thư)

Phụ chú

tác giả hoặc cĩ từ 4 tác giả trở lên)

SƠ ĐỒ 2

KHKS

SỐ ĐKCB

KHPL KHTG - KHTS

Tên sách chính: chi tiết bổ sung cho tên sách / Tên tác giả – Lần

xuất bản – Nơi xuất bản, năm xuất bản – Số trang

TIÊU ĐỀ MƠ TẢ

2/ Mơ tả bổ sung :

Hỗ trợ cho mơ tả chính, dùng trong mục lục chữ cái Tùy theo từng trường hợp, mơ tả chính và mơ tả bổ sung cĩ thể cho tên sách hoặc theo tên tác giả.

* Mơ tả bổ sung tên sách trường hợp tài liệu được mơ tả chính cho tác giả:

SƠ ĐỒ 3 KHKS

SỐ ĐKCB

KHPL KHTG - KHTS

TÁC GIẢ 2

TIÊU ĐỀ MƠ TẢ Tên sách: chi tiết bổ sung cho tên sách / Tên tác giả – Lần xuất bản – Nơi xuất bản, năm xuất bản – Số trang

* Mơ tả bổ sung tên tác giả với mơ tả chính theo tên tác giả trường hợp sách cĩ 2, 3 tác giả.

SƠ ĐỒ 4

KHKS

SỐ ĐKCB

KHPL KHTG - KHTS

TÊN TÁC GIẢ

Tên sách chính = Tên sách sóng đôi: chi tiết bổ sung cho tên sách / Tên tác giả – Lần xuất bản – Nơi xb: Tên nhà xb, năm xuất bản – Số trang: minh họa; khổ sách + tài liệu kèm theo – (Tùng thư)

S t p: ố ậ Tên riêng của tập / Tác giả – Năm xuất bản của tập – Số trang

SƠ ĐỒ 5

KHKS

SỐ ĐKCB

KHPL KHTG - KHTS

- Trường hợp cuốn sách có nhiều tập mang một tên chung nhưng mỗi tập có tên sách riêng thì ở chi tiết số trang trong phần chung chỉ ghi: 3T.; 21cm Và ở phần riêng mô tả như sau:

T.1: Tên tài liệu – Số trangT.2: Tên tài liệu – Số trangT.3: Tên tài liệu – Số trang

- Trường hợp chi tiết năm xuất bản ở mỗi tập khác nhau như:

T.1 Xb năm 2005

T.2 Xb năm 2006

T.3 Xb năm 2007

Mô tả chỉ ghi: 2005 – 2007

Những truyện ngắn hay viết cho thiếu nhi/ Phong Thu tuyển chọn và viết lời bình, - H.: Giáo dục, 2002 – 2T ; 21cm

T.1: Dùng cho học sinh tiểu học – 212tr.

T.2: Dùng cho học sinh trung học cơ

sở – 216tr.

Tam quốc diễn nghĩa/ La Quán Trung; Phan Kế Bính dịch; Bùi Kỷ hiệu đính – H.: Giáo dục, 1988 – 1996 – 8T (319 + 304 + 268 + 238 + 274 + 266 +

268 + 228tr.) ; 21cm

Ví dụ:

IV/ Các qui định cho từng yếu tố:

1/ Tiêu đề mô tả: Tiêu đề mô tả ghi nổi bật trên dòng đầu của tấm phích, ghi sát vạch dọc thứ nhất Tiêu đề mô tả thường là tên các tác giả cá nhân hoặc tác giả tập thể.

Đối với sách không có tác giả hay có từ 4 tác giả trở lên, ấn phẩm của cơ quan, đoàn thể qui định mô tả theo tên ấn phẩm thì tên ấn phẩm đó là tiêu đề mô tả.

a.Tác giả cá nhân:

* Tác giả Việt Nam: Mô tả theo họ – đệm – tên như trình bày trên ấn phẩm, khi xếp vào mục lục thì xếp theo họ.

Ví dụ: Tên tác giả là Vũ Trọng Phụng

mô tả ghi: VŨ TRỌNG PHỤNG

* Tác giả các nước phương Tây, Ả rập, Ấn độ và các nước Châu Phi: Mô tả theo họ Trên ấn phẩm thường trình bày tên trước họ sau, nên khi mô tả chúng ta phải ghi đảo lại Họ phải ghi lại đầy đủ, tên được phép viết tắt, tên để trong ngoặc đơn.

Tào Tuyết Cần Mô tả: TÀO TUYẾT CẦN

Tên tác giả là cá nhân hay tác giả tập thể phải lấy ở trang tên sách là chủ yếu, nếu lấy ở ngoài bìa thì phần phụ chú phải ghi: tác giả ngoài bìa …

+ Đối với sách có 1 tác giả thì họ tên của tác giả ghi ở tiêu đề mô tả, sau đó ở khoản ghi tác giả nhắc lại toàn bộ họ tên của tác giả đúng thứ tự ghi

+ Đối với sách có 2,3 tác giả thì chỉ mô tả 1 tác giả đầu Ở khoản ghi tác giả nhắc lại toàn bộ họ tên của 2, 3 tác giả đúng theo thứ tự in trên trang tên sách, các tác giả cách nhau dấu phảy

Ví dụ:

Trang tên sách

Mô tả

LÊ ANH XUÂN

Giải bài tập toán 5 /

Lê Anh Xuân, Thanh An,

Vũ Dương Thụy – H.: Giáo dục

Lê Anh Xuân,

Thanh An

Vũ Dương Thụy

Giải bài tập toán 5

Nxb Giáo dục

+ Sách có 4 tác giả trở lên mô tả theo tên sách, khoản ghi tác giả chỉ nhắc lại 3 tác giả rồi dùng dấu ba chấm ( … )

Thu Huệ, Phan Thị Thanh

… – H.: Văn học, 2005 – 423tr 19 cm

+ Trường hợp tên sách bao hàm tên của tác giả

mà nội dung là tác phẩm của tác giả đó thì lấy tên tác giả làm tiêu đề mô tả, tên sách nhắc lại toàn

bộ như ấn phẩm, song không nhắc lại tên tác giả

ở khoản ghi tác giả

Ví dụ:

Trang tên sách

Mô tả

Thô vaên

Phan Chaâu Trinh

Huỳnh Lý biên soạn

Nhà xuất bản Văn học

1999

Thơ văn Phan Châu Trinh / Huỳnh Lý biên soạn – H.: Văn học, 1999 - 541tr.; 24 cm

PHAN CHÂU TRINH

Tuyển tập Phan Châu

soạn – Đà Nẵng: Nxb Đà Nẵng; Trung tâm nghiên cứu quốc học, 1995 – 831tr.; 21 cm

+ Tuyển tập của 1 tác giả mà tên sách chỉ cĩ tên của tác giả thì lấy tên của tác giả làm tiêu đề mơ

tả, ở khoản ghi tên sách nhắc lại như tên ấn phẩm

Ví dụ:

Trang tên sách:

Mơ tả

TÁC GIẢ 1

Tên sách 1: phụ đề / Tác giả 1 Tên sách 2: phụ đề/ Tác giả 2 … – L n xb ầ –

N i xb: Nxb, n m xb – S trang.; kh ơ ă ố ổ sách – (Tùng thư)

Phụ chú

+ Trường hợp ấn phẩm khơng cĩ trang tên sách chung mà cĩ 2, 3 trang tên sách riêng của 2, 3 tác giả với tên sách riêng thì tiêu đề mơ tả là tác giả thứ nhất

VŨ TRỌNG PHỤNG

Số đỏ: tiểu thuyết / Vũ Trọng Phụng Hồn bướm mơ tiên: tiểu thuyết / Khái Hưng – H.: Văn học,

2004 – 317tr.; 24cm

VŨ TRỌNG PHỤNG

SỐ ĐỎ Tiểu thuyết Nxb Văn học, 2004

KHÁI HƯNG

HỒN BƯỚM MƠ TIÊN

Tiểu thuyết Nxb Văn học, 2004

Ví dụ: Trang tên sách 1 Trang tên sách 2

Mô tả:

b.Tác giả tập thể:

- Tiêu đề mô tả chính cho tác giả tập thể được sử dụng cho những tài liệu do các tổ chức, cơ quan, đoàn thể cùng chịu trách nhiệm về nội dung Tác giả tập thể thứ nhất được ghi ở tiêu đề mô tả, các tác giả tập thể khác ghi ở khoản ghi tác giả, cách nhau dấu phảy

- Mô tả chính theo tác giả tập thể gồm các nhóm sau đây mô tả như sau:

* Các tổ chức chính trị xã hội:

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 9/ Đảng cộng sản Việt Nam – H.: Sự thật, 2001 – 50tr.; 19cm

VIỆN BẢO TÀNG CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Báo cáo và thông báo khoa học của Viện Bảo tàng cách mạng việt Nam (6.1994) – H., 1995 – 100tr.; 24cm

2/ Khu vực tên sách và khoản ghi tác giả:

- Khu vực này bắt đầu bằng vạch dọc thứ 2

- Trật tự các yếu tố và các dấu hiệu phân chia trong khu vực như sau:

Tên sách chính

= Tên sách sóng đôi

phụ đề.

/ Khoản ghi tác giả

; Để phân biệt các nhóm tác giả ở khoản ghi tác giả (tác giả chính ; người sưu tầm ; biên soạn ; người giới thiệu)

, Để phân biệt tác giả trong cùng một nhóm

– Ngăn cách giữa khu vực tên sách, khoản ghi tác

giả với khu vực lần xuất bản hay địa chỉ xuất bản.

a Tên sách chính:

- Tên sách chính: Là tên sách được sao chép lại đúng như trong trang tên sách, nếu tên sách quá dài, lượt bỏ bớt ở giữa nhưng phải đảm bảo đủ nghĩa Khi lượt bỏ dùng dấu chấm lửng (… )

- Tên sách sóng đôi thường là tiếng việt và 1 thứ tiếng nước ngoài.

SIX GREAT SCIENTISTS

(Song ngữ Việt Anh)

Nxb Giáo dục - 1998

BORDER (R)

Sáu nhà khoa học lớn = Six Great Scientists: Song ngữ Việt Anh / Rosemary Border – H.: Giáo dục, 1998 – 123tr.; 21cm

- Các chi tiết bổ sung cho tên sách hay còn gọi là phụ đề: đây là yếu tố phản ánh đặc điểm của quyển sách đó Có nhiều loại phụ đề khác nhau như sau:

+ Phụ đề giải thích nội dung của ấn phẩm

Ví dụ: Mẹ ơi hãy yêu con lần nữa: tập truyện ngắn

Số đỏ: Ti u thuy t ể ế

+ Phụ đề chỉ công dụng của ấn phẩm

Ví dụ: Tập làm văn lớp 7: sách dùng cho giáo viên và phụ huynh.

Bí quyết để cĩ làn da đẹp: sách dành cho bạn gái.

+ Phụ đề cho biết giá trị của ấn phẩm

Ví dụ: Bỏ trốn : Truyện ngắn đạt giải nhất cuộc thi viết truyện cho thiếu nhi năm 2000 – 2001 hội nhà văn Việt Nam.