Nhưng thực tế cho thấy, không ít các bậc phụ huynh và giáo viên thườngkhó chịu, hay nổi nóng và thậm chí la hét, đánh đập trẻ trước những biểu hiệnngang ngạnh, cứng đầu của trẻ ở thời kỳ
Trang 1TRƯỜNG MẦM NON THÀNH VÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP TRẺ 3-4 TUỔI VƯỢT QUA KHỦNG HOẢNG TUỔI LÊN BA Ở TRƯỜNG
Trang 21 Mở đầu 1
2.3.2 Tạo cơ hội để trẻ được nói, được đưa ra ý kiến và được
làm một số hoạt động trong và ngoài lớp học
7
2.3.3 Xử lý tốt các tình huống khi trẻ thể hiện rõ sự khủng
hoảng tuổi lên ba
132.3.4 Cô giáo luôn là tấm gương sáng cho trẻ noi theo 162.3.5 Phối kết hợp với phụ huynh cùng giúp trẻ vượt qua khủng
hoảng tuổi lên 3
172.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Danh mục các đề tài SKKN đã được Hội đồng đánh giá, xếp
loại
Trang 41 Mở đầu:
1.1 Lý do chọn đề tài
Trẻ em là thế hệ Mầm non tương lai của đất nước, việc chăm sóc và giáodục trẻ phát triển toàn diện là một vấn đề quan trọng trong chiến lược phát huynhân tố của Đảng và Nhà nước ta Vì giáo dục học mầm non là bậc học đầu tiêntrong hệ thống giáo dục quốc dân Ở giai đoạn này hoạt động vui chơi đã xuấthiện và bắt đầu phát triển mạnh vào cuối tuổi ấu nhi, môi trường của trẻ được
mở rộng hơn, ngôn ngữ phát triển mạnh mẽ, nhận thức chuyển từ cảm tính sangnhận thức lý tính, từ tư duy trực quan hành động sang tư duy trực quan hìnhtượng, từ hoạt động vô thức chuyển sang có ý thức Từ đó, kéo theo những cấutạo tâm lý mới – nhân cách đang được hình thành Đây được coi là một giaiđoạn quan trọng trong quá trình phát triển, hình thành nhân cách và phát triểntâm lý của trẻ mầm non Quy trình phát triển tâm lý của trẻ Mầm non thườngphải trải các thời kỳ, các giai đoạn khủng hoảng, trong đó có khủng hoảng ở lứatuổi lên ba.[1]
Khi trẻ lên 3, tự ý thức của trẻ phát triển mạnh Khi ấy, trẻ tìm mọi cách
để khẳng định mình, khẳng định cái tôi của mình trong môi trường gia đình vànhà trường Vì vậy, trẻ trở nên lầm lì, bướng bỉnh, ngang ngạnh, đỏng đảnh, khóchịu, thậm chí chống đối, vô lễ, làm ngược lại với lời người lớn Đây là nhữngnét cấu tạo tâm lý mới chỉ xuất hiện ở khủng hoảng tuổi lên 3 mà trước đó chưabao giờ xuất hiện ở trẻ Thời kỳ này hết sức quan trọng đối với trẻ, một số nhàtâm lý học coi đó thực sự là chặng đường “vàng” trên con đường phát triểnthành người kể từ lúc sơ sinh đến lúc trưởng thành Việc giáo dục trẻ bìnhthường đã khó, nhưng khi lên 3 tuổi, ở trẻ xuất hiện những đặc điểm tâm lý mới,xuất hiện khủng hoảng nên giáo dục trẻ ở giai đoạn này càng trở nên khó khănhơn Nhưng thực tế cho thấy, không ít các bậc phụ huynh và giáo viên thườngkhó chịu, hay nổi nóng và thậm chí la hét, đánh đập trẻ trước những biểu hiệnngang ngạnh, cứng đầu của trẻ ở thời kỳ trẻ lên 3 tuổi.[2] Điều đó cho thấy, phụhuynh và giáo viên mầm non chưa nhận thức được về hiện tượng khủng hoảngcủa trẻ, chưa biết được ảnh hưởng và tầm quan trọng cuộc khủng hoảng đối với
sự phát triển nhân cách trẻ Do đó, thường có những biện pháp giáo dục chưađúng, gây những tác động ngược chiều, làm những cơn khủng hoảng của trẻ kéodài và diễn ra khủng hoảng nặng hơn Chính điều này ảnh hưởng không tốt đến
sự phát triển tâm lý trẻ
Vì vậy, bản thân tôi là giáo viên mầm non cùng các bậc phụ huynh cần cónhận thức đúng về sự biến đổi tâm lý ở thời kỳ trẻ lên 3, hiểu và thông cảmtrước những biểu hiện khủng hoảng tâm lý ở trẻ Từ đó có những biện pháp tácđộng phù hợp, tạo ra môi trường phát triển tốt cho trẻ Ngược lại, nếu khôngđược giải quyết bằng những phương pháp giáo dục đúng đắn thì nó sẽ để lại ấntượng sâu đậm, kéo dài suốt thời kỳ ấu thơ, để lại dấu ấn nặng nề về sau này.Đồng thời, có thể làm xuất hiện những cơn khủng hoảng tâm thần khác Hiệntượng khủng hoảng của trẻ ở lứa tuổi lên ba có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự hìnhthành và phát triển nhân cách toàn diện của trẻ Việc tìm ra những biểu hiện, làm
rõ những nguyên nhân, từ đó đề xuất những biện pháp giáo dục đúng đắn sẽ
Trang 5giúp trẻ nhanh chóng vượt qua cơn khủng hoảng, phát triển tốt về mặt tâm lý,tạo cơ sở tiền đề cho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ trong nhữnggiai đoạn tiếp theo.[3] Với những lý do trên, bản thân tôi là một giáo viên trựctiếp dạy trẻ 3- 4 tuổi, bằng sự hiểu biết của mình, đồng thời dựa trên sự tiếp thu,
học hỏi, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số giải pháp giúp trẻ 3- 4 tuổi
vượt qua khủng hoảng tuổi lên ba ở trường mầm non Thành Vân” muốn chia
sẻ với các bạn đồng nghiệp Từ đó giúp trẻ nhanh chóng vượt qua khủng hoảng
ở tuổi lên ba
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu nhằm tìm hiểu hiện tượng khủng hoảng lứa tuổi lên
ba Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp giáo dục đúng đắn giúp trẻ nhanhchóng vượt qua khủng hoảng, phát triển tốt về mặt tâm lý
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Giúp trẻ 3- 4 tuổi vượt qua khủng hoảng tuổi lên ba ở trường mầm nonThành Vân
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu, đọc sách báo, tạp chí, các giáo trình tàiliệu có liên quan
Phương pháp nghiên cứu lí luận trên cơ sở phân tích, tổng hợp qua các tàiliệu
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
Phương pháp trực quan, quan sát
Phương pháp trò chuyện, đàm thoại
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1 Cơ sở lí luận:
Khủng hoảng tâm lý là một khái niệm thường gặp trong tâm lý học, nóđược đưa ra lần đầu tiên trong Lý thuyết về sự phát triển tâm lý xã hội củaEncônin (1960) Theo ông, cuộc đời mỗi người trải qua 8 giai đoạn riêng biệt vàmỗi giai đoạn sẽ có một khủng hoảng tâm lý đặc trưng Nó chỉ xảy ra trong vàitháng, cường độ và mức độ ảnh hưởng của mỗi cuộc khủng hoảng là khác nhau
ở mỗi người Đây là một hiện tượng tự nhiên và bất kì ai cũng phải trải qua.[4]
Khủng hoảng tuổi lên ba là một cuộc khủng hoảng tâm lý thường kéo dài
từ nửa cuối năm thứ ba đến nửa đầu năm thứ tư của cuộc đời mỗi con người.Giai đoạn này, trẻ có rất nhiều sự thay đổi trong tâm tính, khiến nhiều bố mẹmệt mỏi và lo lắng Khi một đứa trẻ lên 3 tuổi, các bé đã nhận thức được mình làmột cá nhân độc lập và bé cũng cố gắng khẳng định tính độc lập, tự chủ đó củamình Trẻ biết được mình có nhiều khả năng, kỹ năng; mong muốn được làmnhiều thứ, được tôn trọng nhưng lại bị kiểm soát quá mức bởi người lớn Kếtquả là có những phản ứng tiêu cực Trẻ muốn có cơ hội được thể hiện mìnhnhưng khi thực hiện chắc chắn rằng trẻ cũng sẽ gặp vô số thất bại, khó khăn vàsai lầm Tuy vậy, nhờ thế đứa trẻ sẽ học được nhiều thứ hơn Đôi khi, ở một sốtrường hợp, trẻ em không có bất kì phản ứng hay hành vi tiêu cực nào rõ rànghoặc là chưa đến mức được coi là tiêu cực ở giai đoạn khủng hoảng tuổi lên ba,
Trang 6mọi đứa trẻ thường trông khá buồn bã, hay có những hành vi lầm lì, chống đối,ương ngạnh, bướng bỉnh, ăn vạ, nói tục… [5]
Thực tế tại trường mầm non Thành Vân, đa số giáo viên có sự hiểu biết vềtâm lí lứa tuổi lên ba còn chưa sâu, việc giúp trẻ vượt qua cuộc khủng hoảngtuổi lên ba còn chưa triệt để Chính vì điều này, là một số giáo viên trực tiếp dạylớp 3-4 tuổi tôi cũng như một số đồng nghiệp còn gặp phải nhiều khó khăn,vướng mắc trong việc giáo dục trẻ, vô tình có cái nhìn phiến diện, lệch lạc đôikhi không công bằng với trẻ Điều này ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triểnnhân cách của trẻ sau này
Bản thân tôi và giáo viên cùng lớp nhận thấy rằng: việc sử dụng các biệnpháp và hình thức giáo dục giúp trẻ vượt qua khủng hoảng tuổi lên ba còn chưamang lại hiệu quả cao, các bậc phụ huynh còn áp đặt và rập khuôn khi giáo dụctrẻ, chưa có cái nhìn đúng đắn, toàn diện về tâm lí khủng hoảng lứa tuổi mà trẻđang trải qua Điều đó khiến trẻ sợ hãi và dấu vết khủng hoảng tuổi lên ba luônnặng nề với trẻ khiến tính cách và tâm lí của trẻ không được phát triển nhưmong đợi của mục tiêu giáo dục Với những lý do trên, bằng sự hiểu biết củamình, nhận thức rõ tầm quan trọng của giai đoạn “khủng hoảng của tuổi lên ba”.Tôi nghĩ rằng cần tìm ra các giải pháp giáo dục tích cực nhất để giúp trẻ 3 -4tuổi tự tin vượt qua khủng hoảng
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Trong năm học 2020-2021 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân côngdạy lớp 3- 4 tuổi theo chương trình giáo dục mầm non Trong quá trình trực tiếpgiảng dạy giao tiếp với trẻ trong các hoạt động trên lớp tôi có gặp những thuậnlợi và khó khăn như sau:
* Thuận lợi:
+ Luôn được sự quan tâm hướng dẫn chỉ đạo sát sao về chuyên môn củaphòng giáo dục và đạo tạo Thạch Thành, ban giám hiệu nhà trường mầm nonThành Vân
+ Được nhà trường và tổ chuyên môn thường xuyên dự giờ thăm lớp vàgóp ý kiến trong các giờ lên lớp giúp chuyên môn của tôi ngày càng tiến bộ hơn
+ Nhà trường đã đầu tư trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi tương đối đầy đủ,phục vụ cho các cháu học tập và vui chơi
+ Bản thân tôi là giáo viên được phân công được phụ trách lớp 3-4 tuổi tôiluôn cố gắng học tập rèn luyện đổi mới các phương pháp giáo dục khác nhau đểthu hút sự chú ý của trẻ và đạt hiệu quả giáo dục tốt nhất
* Khó khăn:
+ Đa số trẻ trong lớp tôi là con thứ nhất trong gia đình nên trẻ được bố
mẹ, ông bà chiều chuộng
+ Trong lớp có nhiều trẻ do bố mẹ đi làm ăn xa ở với ông bà nên việcchăm sóc giáo dục trẻ còn chưa được quan tâm
+ Một số trẻ lần đầu tiên đến trường đi học nên các cháu còn khóc nhiều,đến lớp còn rất nhiều bỡ ngỡ chưa thích nghi với điều kiện sinh hoạt của lớp
Trang 7+ Do ảnh hưởng thời tiết khắc nghiệt, tình hình dịch bệnh coovid- 19 diễn
ra phức tạp trẻ nghỉ học nhiều cũng ảnh hưởng không ít đến việc tiếp thu bàihọc
* Khảo sát thực trạng:
Bảng khảo sát thực trạng đầu năm học 2020-2021
Tổng số trẻ Trẻ đạt yêu cầu
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Xây dựng mối quan hệ tốt giữa giáo viên với trẻ và giữa các trẻ với nhau.
Tình trạng khủng hoảng tuổi lên ba sẽ thôi thúc nhu cầu chứng tỏ bản thânmình, khiến trẻ thường có xu hướng làm trái lời người lớn vì vậy ngay từ đầunăm học, tôi đã xây dựng mối quan hệ tốt đẹp khi trẻ ở bên cô giáo và các bạn.Phát triển một mối quan hệ tích cực giữa cô giáo với trẻ và giữa các trẻ với nhau
đã mang lại nhiều lợi ích to lớn và lâu dài với cuộc sống của trẻ, cả về mặt tâm
lý và tình cảm xã hội Một đứa trẻ sẽ thể hiện tốt hơn trên lớp nếu chúng cảmthấy được cô giáo của chúng ghi nhận, đánh giá cao, quan tâm và được các bạncùng lớp chơi cùng Mọi trẻ đều cảm thấy rất vui khi được cô giáo yêu thương
và được đối xử công bằng
* Mối quan hệ giữa cô và trẻ
Bản thân tôi là một giáo viên chủ nhiệm lớp 3-4 tuổi, tôi luôn xác địnhmình như người mẹ hiền thứ 2 của trẻ Tôi luôn cư sử với thái độ ân cần, niềm
nở, biết cách lắng nghe trẻ Nhưng không phải vì thế mà tôi đáp ứng tất cảnhững nhu cầu đưa ra của trẻ Trong nhiều trường hợp, tôi phải cương quyết khiđưa ra quyết định của mình đối với những yêu cầu của trẻ
Ví dụ: Cháu Hoàng Bách đến lớp thường rất hay khóc nhè, cháu luôn
vùng vằng không chịu vào lớp cùng cô giáo và các bạn Cháu luôn ôm chặt lấy
bà nhất định không chịu xa bà khi bà đưa vào lớp học Thời gian đầu năm học,
Trang 8tôi thấy thật sự khó khăn, không biết mình phải làm cách gì giúp cháu có niềmvui, sự tự tin và thích đến lớp Với thái độ ân cần, niềm nở tôi luôn để ý, quantâm đến cháu, luôn lắng nghe và chia sẻ những khó khăn mà cháu gặp phải ở lớphọc Dần dần cháu cảm thấy cô giáo và các bạn trong lớp thật sự gần gũi và thânthiện Từ đó cháu yêu cô giáo, yêu các bạn và rất thích đến lớp.
Để hình thành thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ, tôi còn phải là ngườibạn đáng tin cậy của trẻ, giúp trẻ tin tưởng mà bộc lộ những suy nghĩ, cảm xúc,qua đó tôi có thể điều chỉnh những biện pháp giáo dục cho phù hợp với tâm lítừng trẻ
Ví dụ: Khi tôi tạo được sự gần gũi với trẻ, trẻ kể với tôi rằng “ Cô ơi! ở
nhà con đã nhặt rau giúp đỡ mẹ con đấy.”hoặc“ Cô ơi! Nhà con có con mèo màu vàng rất là xinh ạ.
Hình ảnh cô giáo gần gũi trẻ
Đó chính là hiệu quả của việc gần gũi trẻ đúng lúc và hình thành cho trẻthói quen tốt Vì thế tạo mối quan hệ tốt cho trẻ là một điều rất quan trọng trongviệc giáo dục trẻ, hình thành những bài học đạo đức đầu tiên cho trẻ
Với trẻ, giai đoạn này thực sự là giai đoạn khó khăn, trẻ cần nhận được sựquan tâm, yêu thương của cô giáo hơn bao giờ hết Hãy tôn trọng cái tôi của trẻ
Trang 9bằng cách hỏi trẻ và cho trẻ được lựa chọn trong chừng mực có thể Tôi đã tìm
ra cách để tạo được mối quan hệ tốt giữa tôi và trẻ
Ví dụ: Đầu năm học, lớp tôi có nhiều cháu nói “không” với những yêu
cầu của cô giáo như: “ Con không thích chơi với bạn”,“ Con không muốn ăn
cháo”,…Trẻ nói “không” với tất cả những điều này có nghĩa là trẻ không hợp
tác với tôi để thực hiện nhiệm vụ ở lớp Là giáo viên chủ nhiệm, tôi đãphối kết hợp với cô giáo trong lớp tìm hiểu tâm lí của từng trẻ xem xét nguyệnvọng các con muốn gì? Tôi luôn tôn trọng cái tôi của trẻ bằng cách không quáttháo, trừng mắt hay đòn roi với trẻ mà tôi đã đưa ra cho trẻ một sự lựa chọn
như:“ Con muốn chơi với bạn hay chơi một mình?”, “ con muốn ăn cháo hay
ăn cơm?”, …Cách này, có thể sẽ tránh được tiếng nói “ không” bướng bỉnh của
trẻ
Trẻ nhỏ sẽ cảm thấy vui vẻ hơn khi biết được người lớn đang lắng nghenhững gì bé đang cố gắng bày tỏ Nếu trẻ tỏ vẻ khó chịu vì cô giáo không cholấy đồ chơi mà bé thích trong lúc học bài, tôi sẽ nói với về một điều gì đó khiến
trẻ phải tò mò chờ đợi như “ Các con ơi! đồ chơi trong tiết học hôm nay cô Gấm
đã chuẩn bị rất đẹp đấy nhé.” Hay “ Bài học hôm nay, cô Gấm có điều bất ngờ dành tặng cho các con Chúng mình hãy chờ đợi điều bất ngờ đó nhé” Từ đó
trẻ quên đi những suy nghĩ khác trong khi cô tổ chức hoạt động học
Ví dụ: Bé Hoài Anh rất thích chơi búp bê, cháu thường đem búp bê đến
lớp học Tôi không muốn bé chơi với búp bê khi học bài vì tôi đã chuẩn bị đồ
dùng học tập cho trẻ Tôi đã nói với với bé như: “Cô biết con rất muốn chơi với
bạn búp bê đó, nhưng bây
giờ là giờ học, con hãy cất
em búp bê đó đi và khi nào
học xong cô sẽ cho con
chơi nhé” Nhưng do khủng
hoảng cháu Hoài Anh rất
ương bướng không chịu cất
búp bê của mình đi để học
bài Tôi đã gọi riêng trẻ ra
ngoài và nhẹ nhàng nói
thầm với trẻ “ Con hãy cất
búp bê vào trong cặp của
mình nhé không có các bạn
trong lớp sẽ lấy búp bê của
con chơi đấy.” Chắc chắn
khi đó trẻ sẽ yên tâm và
tạm cất búp bê vào cặp của
Trang 10mình rồi quay vào lớp học cùng các bạn Hình ảnh cô động viên trẻ cất búp bê vào cặp
* Mối quan hệ giữa trẻ với nhau
Tôi tạo mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với nhau thông qua tổ chức cáchoạt động tập thể: trò chuyện, thảo luận, vui chơi theo đội, các trò chơi đóng vai,chia sẻ cảm xúc kinh nghiệm, trưng bày sản phẩm, chia sẻ ý tưởng, sinh nhật
bạn nhằm tạo mối quan hệ tốt giữa trẻ với trẻ Tôi đã tổ chức cho trẻ được vui chơi thật nhiều, nhất là các trò chơi đóng vai.
Ví dụ: Bé Thu Minh rất hay giành đồ chơi của bạn và nhất định không
chịu trả lại đồ chơi cho bạn Nếu ép bé thì bé sẽ ăn vạ hoặc sẽ trả đũa bạn bằngcách đánh hoặc cào cấu bạn Tôi đã nhiều lần thử phương pháp thuyết phụcnhưng không thấy có hiệu quả, tôi chuyển sang thử cho bé chơi đóng vai “Chịgái chăm em” và giải quyết tình huống hai chị em giành nhau đồ chơi và kết quảthật bất ngờ sau hôm đó số lần bé giành đồ chơi của bạn giảm đi, thái độ của bérất vui vẻ và tự hào khi được chơi cùng bạn
Như vậy, xây dựng và phát triển mối quan hệ tốt giữa giáo viên với trẻ vàgiữa các trẻ với nhau sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn và lâu dài với cuộc sốngcủa trẻ Khi áp dụng biện pháp vào trực tế ở lớp tôi nhận thấy trẻ lớp tôi đã có sựthay đổi tích cực Trẻ ngoan, hoạt động tự tin, mạnh dạn hơn trong giao tiếptham gia hoạt động cùng các bạn một cách hòa đồng và thân thiện Đặc biệt làtrẻ thể hiện rõ sự yêu mến cô giáo và các bạn hơn
2.3.2 Tạo cơ hội để trẻ thể hiện mình thông qua các thời điểm trong ngày.
Mỗi đứa trẻ đều mang trong mình sự tò mò, chính sự tò mò đấy đã thúcđẩy trẻ tự khám phá thế giới xung quanh theo cách riêng của mình Để trẻ lên 3nhanh chóng thoát khỏi sự khủng hoảng và thể hiện khả năng của bản thân, giáoviên là người tạo cho trẻ cơ hội để thể hiện chính mình bằng cách giúp trẻ bộc lộnhững ý tưởng một cách thoải mái, dẫn dắt trẻ thực hiện để đạt được nhu cầukhám phá của trẻ Vì vậy, tôi thường xuyên tạo cho trẻ có được môi trường giáodục tốt, là giáo viên chủ nhiệm lớp, tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ được nói, đượcđưa ra ý kiến của mình nhằm giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp Thông qua cáchoạt động trong một ngày của trẻ ở lớp
* Thông qua giờ đón trẻ
Khi đón trẻ, tôi luôn tỏ thái độ ân cần niềm nở, ánh mắt trìu mến mà trẻnhận được từ tôi và những cử chỉ nhẹ nhàng, lời nói dịu dàng tôi dành cho trẻ.Với cách đón trẻ như vậy trẻ sẽ không còn sợ sệt, thích đến lớp và rất thích gần
cô giáo Từ đó trẻ sẽ an tâm khi ở bên tôi và các bạn Với cách đón trẻ như vậytrẻ sẽ không còn sợ sệt, thích đến lớp và rất thích gần cô giáo Từ đó trẻ sẽ antâm khi ở bên cô giáo và các bạn
Ví dụ: Với cháu Bùi An Nhiên - là 1 học sinh lần đầu đến trường mầm
non đi học nên cháu rất nhút nhát, ít nói, khóc nhiều Mỗi buổi sáng đến lớp
Trang 11cháu thường hay vùng vằng, không thích vào lớp và đòi về với mẹ Nhưng vớilòng yêu trẻ và kiên trì tôi đã cởi mở trò chuyện, giao tiếp cùng cháu Tôi đãkhơi gợi những câu hỏi để trẻ trả lời vui vẻ và trẻ sẽ quên đi nỗi nhớ nhà Saumột thời gian ngắn, tôi đã mang lại cho cháu được cảm giác như ở nhà, cháu đãmạnh dạn, tự tin hơn khi đến lớp, cháu biết trò chuyện với cô, với bạn những ý
kiến của mình như “ Cô ơi con muốn uống nước”, “ cô ơi! con có dép đẹp
này”hay “ Bạn cho tôi xin 1 cái kẹo nhé” Câu nói hồn nhiên của trẻ khiến tôi
rất vui Từ đó, tôi đã tạo ra nhiều cơ hội hơn nữa để khuyến khích trẻ tự tin
Hình ảnh cô đón trẻ vào lớp học.
* Thông qua hoạt động học:
Mỗi trẻ em đều có một sự khác biệt về hoàn cảnh, môi trường sống, điềukiện gia đình và học tập Điều này đồng nghĩa với việc từng trẻ sẽ có hứng thú,
cách học và khả năng tiếp thu khác nhau Chính vì thế, người lớn cần chú ý
những điều xảy ra trong suốt thời thơ ấu của trẻ Vì nó có thể ảnh hưởng trựctiếp hoặc gián tiếp đến tương lai của trẻ Đồng thời phải xây dựng dựa trênnhững cơ sở mà trẻ đã được biết và có thể thực hiện được Từ đó tôi đã tìm hiểu
và lựa chọn nội dung dạy học phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ trongnhóm lớp, không xây dựng những gì quá khó đối với trẻ, giúp trẻ hứng thú tìmhiểu, khám phá và sáng tạo
Tôi luôn tạo cho trẻ một cảm giác thoải mái “ Học mà chơi, chơi mà học”,tôi không gò ép trẻ hay áp đặt trẻ khi muốn trẻ lĩnh hội tri thức mới Tôi thườngxuyên động viên, khích lệ trẻ, tạo điều kiện để trẻ phát huy tính chủ động sángtạo của mình Tôi luôn lấy phương trâm “Lấy trẻ làm trung tâm” làm phươngpháp dạy học thân thiện với trẻ Tôi chỉ đóng vai trò là người quan sát điềuchỉnh, xây dựng nội dung phù hợp và tổ chức hoạt động còn trẻ là trung tâm, làđối tượng tự khám phá và lĩnh hội tri thức
Trang 12Ví dụ: Trong hoạt động làm quen với văn học: Chủ đề: Gia đình: Bài thơ
“Thăm nhà bà” Để tạo cơ hội cho trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong việc đưa ra ý
kiến của mình tôi sử dụng các thủ thuật kết hợp với các đồ dùng trực quan nhưsân khấu rối để gợi mở cho trẻ hướng vào bài học Ngoài ra, tôi còn ứng dụngcông nghệ thông tin vào tiết học tạo ra môi trường học tập sống động hứng thú
và đạt hiệu quả cao trong quá trình dạy học đa giác quan cho trẻ Để tăng cườngtài liệu hấp dẫn phong phú phục vụ trẻ trong tiết học tôi thường xuyên sưu tầmhình ảnh, âm thanh sống động tự nhiên trên mạng để dạy trẻ, cung cấp thêm kiếnthức về thế giới xung một cách xác thực cho trẻ hứng thú hơn Từ đó tạo cho trẻniềm đam mê tìm hiểu, khám phá tri thức mới giúp trẻ tự tin hơn và đặc biệtnhanh chóng thoát khỏi sự khủng hoảng tuổi lên ba
Hình ảnh trẻ đang tham gia hoạt động học
* Thông qua hoạt động ngoài trời
Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động hàng ngày không thể
thiếu của trẻ mầm non Qua giờ hoạt động ngoài trời giúp trẻ được tiếp xúc gầngũi với thiên nhiên, đồng thời được khám phá, thỏa mãn nhu cầu hoạt động vuichơi cũng như nhu cầu khám phá về thế giới xung quanh của trẻ Ở độ tuổi 3- 4tuổi là giai đoạn trẻ đang hình thành và phát triển tâm lý xã hội, phát triển tưduy, trí tuệ, thể chất và nhiều kĩ năng khác Đặc biệt, thông qua hoạt động ngoàitrời trẻ sẽ được chơi tự do theo ý thích Do vậy, tôi luôn theo dõi, động viên sự
tự tin, lạc quan của trẻ mỗi khi trẻ gặp khó khăn bằng các cụm từ “con giỏi
lắm” “ Con sắp làm được rồi”, “từ từ thôi con”
Trong khi trẻ chơi, tôi chỉ đóng vai trò là người quan sát, gợi mở, giảiquyết xung đột giữa các trẻ khi chơi, tôi không can thiệp sâu vào quá trình chơicủa trẻ Bởi vì khi trẻ chơi trẻ sẽ có sự sáng tạo, tự điều chỉnh hành vi chơi khitrẻ thấy phù hợp.Từ đó trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin hơn