Hòa giải 2.1 Khái niệm Theo từ điển Tiếng Việt 1998, tr.430: “Hòa giải là việc thuyết phục các bên đồng ý chấm dứt xung đột, xích mích một cách ổn thỏa”; hoặc là hình thức giải quyết tr
Trang 1KỸ NĂNG THƯƠNG LƯỢNG, HÒA GIẢI
VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
Trang 2NỘI DUNG BÀI GIẢNG
I Khái quát về tranh chấp Hợp đồng
II Các phương thức giải quyết tranh chấp
III Kỹ năng của Luật sư khi thương lượng giải quyết tranh chấp hợp đồng
IV Kỹ năng của Luật sư khi hòa giải giải quyết tranh chấp hợp đồng
V Lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp: Xử lý tình huống
Trang 3I Khái quát về tranh chấp Hợp đồng
1 Khái niệm
Tranh chấp HĐ là các xung đột, mẫu thuẫn phát sinh giữa các bên
do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ HĐ
*/ Các yếu tố của một tranh chấp HĐ
nghĩa vụ;
hậu quả phát sinh từ sự vi phạm;
Trang 4Khái quát về tranh chấp Hợp đồng
2 Đặc điểm của tranh
Trang 5II Các phương thức giải quyết tranh chấp
•Trọng tài
•Tòa án
Trang 61 Thương lượng 1.1 Khái niệm
- Theo từ điển tiếng Việt 1998, tr.942 “Thương lượng là việc bàn bạc nhằm đi đến thỏa thuận giải quyết vấn đề nào đó giữa hai bên”;
- Là hình thức giải quyết tranh chấp không có vai trò của
người thứ ba;
Trang 71.2 Ưu và nhược điểm của thương lượng
Đảm bảo bí mật kinh doanh
Duy trì quan hệ kinh doanh
Có thể lợi dụng thương lượng để trì hoãn việc thực hiện nghĩa vụ hoặc nhằm làm hết thời hiệu khởi kiện;
Trang 8Các bên có thái độ thiện chí;
Các bên hiểu rõ được vị trí của mình trong tranh chấp;
Vai trò của Luật sư trong phương thức thương lượng
Trang 92 Hòa giải
2.1 Khái niệm
Theo từ điển Tiếng Việt 1998, tr.430: “Hòa giải là việc thuyết
phục các bên đồng ý chấm dứt xung đột, xích mích một cách ổn thỏa”; hoặc là hình thức giải quyết tranh chấp cần vai trò của
người thứ ba độc lập, do hai bên cùng chấp nhận hay chỉ định, làm vai trò trung gian nhằm tìm kiếm giải pháp thích hợp chấm dứt tranh chấp;
• Bên thứ ba không ở vị trí xung đột lợi ích, không có lợi ích gắn liền với các bên, có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm liên quan đến lĩnh vực phát sinh tranh chấp;
• Bên thứ ba có thể đóng vai trò (i) hòa giải (ii) đánh giá yêu cầu của các bên và đưa ra khuyến nghị (có tính chất không ràng buộc)
Trang 102.2 Ưu và nhược điểm của Hòa giải
Ưu điểm
Giải quyết hiệu quả đối với tranh
chấp liên quan nhiều đến chuyên môn;
cơ quan hoặc cá nhân hòa giải, đánh giá
hoặc giải quyết tranh chấp;
Các khuyến nghị giải quyết tranh chấp của Bên thứ ba không có giá trị bắt
buộc thi hành đối với các bên;
Việc tuân thủ kết quả hòa giải phụ thuộc vào thiện chí của các bên;
Có thể lợi dụng hòa giải để trì hoãn việc thực hiện nghĩa vụ hoặc nhằm làm hết thời hiệu khởi kiện;
Tốn chi phí
Trang 112.3 Các tranh chấp không được hòa giải
- Điều 181 Bộ luật tố tụng dân sự;
- Mục 2 Phần II Nghị quyết số 02/2006/NQ-HĐTP
Trang 12Vai trò của Luật sư trong việc thương lượng,
hòa giải các tranh chấp hợp đồng là gì ?
Trang 133 Trọng tài, Tòa án 3.1 Khái niệm
• Trọng tài: là hình thức giải quyết tranh chấp thông qua hoạt
động của trọng tài viên với tư cách là bên thứ ba độc lập nhằm chấm dứt xung đột bằng việc đưa ra một phán quyết buộc các bên tranh chấp phải thực hiện (là hình thức kết hợp giữa yếu tố thỏa thuận và tài phán);
• Tòa án: là hoạt động giải quyết tranh chấp thông qua hoạt động
của cơ quan tài phán nhà nước, nhân danh quyền lực nhà nước
để đưa ra các phán quyết buộc các bên có nghĩa vụ thi hành và được bảo đảm thi hành bằng sức mạnh cưỡng chế;
Trang 14Năng lực chuyên môn
Tính linh hoạt trong thủ
tục Thuận lợi trong việc áp
dụng các biện pháp khẩn
cấp tạm thời Nhân chứng Thời gian Tính bí mật Phí tổn
Trang 15Tính chung thẩm của phán quyết
Trang 16Sự công nhận quốc tế Thường khó đạt được sự công nhận quốc
tế (thường phải thông qua các hiệp định song phương hoặc quy tắc chặt chẽ)
Được sự công nhận quốc tế thông qua Công ước Newyork 1958.
Hiện nay có 138 quốc gia trên thế giới là thành viên của CU này Việt Nam tham gia
công ước vào ngày 12.9.1995
Năng lực chuyên môn Còn nhiều hạn chế Khá cao
Tính linh hoạt trong thủ tục Không Linh hoạt
Thuận lợi trong việc áp
dụng các biện pháp khẩn
cấp tạm thời
Thuận lợi hơn Phải thông qua TA
Nhân chứng Thuận lợi hơn Kém thuận lợi hơn
Thời gian Kéo dài Nhanh chóng
Tính bí mật Thường không cao Không công khai
Phí tổn ???? ????
Trang 17Áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Xem Nghị quyết số
02/2005/NQ-HĐTP ngày 27/4/2005/NQ-02/2005/NQ-HĐTP
hướng dẫn thi hành một số quy định
tại Chương VIII “Các biện pháp
khẩn cấp tạm thời của Bộ luật tố
tụng dân sự”
Khoản 1 Điều 99 BLTTDS và Mục 1
NQ 02/2005/NQ-HĐTP
Trang 18Các trường hợp có thể đề nghị TA tuyên hủy QĐ của
Trọng tài (Điều 54 - PLTTTM)
với thoả thuận của các bên theo quy định của Pháp lệnh
trong trường hợp có một phần quyết định trọng tài không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài thì phần này bị huỷ
chấp có trọng tài viên vi phạm nghĩa vụ của TTV quy định tại
khoản 3 Điều 13
Trang 19III Kỹ năng của Luật sư khi thương lượng giải quyết
tranh chấp hợp đồng
1 Chiến lược thương lượng
nhiều lợi ích nhất có thể được
hợp chia sẻ lợi ích
agreement)
Trang 202 Kỹ thuật thương lượng
• Salami slicing: Mặc cả theo 3-4 đề xuất thương lượng khác nhau
• Anchoring: đưa ra một lựa chọn thương lượng duy nhất hoặc giải pháp trọng tài/tranh tụng
• Final offer: đề xuất thương lượng cuối cùng
• Đưa ra một đề xuất thương lượng thăm dò đối phương
• Đưa ra một con số thương lượng tổng thể (lump sum
settlement/package proposal) hay chi tiết (breakdown
settlement)
Trang 213 Ngôn ngữ thương lượng
• Mở đầu cuộc thương lượng
• Thảo luận một tình huống
• Thu thập, tìm hiểu thông tin
• Thể hiện quan điểm sơ bộ
• Đưa ra tín hiệu cân nhắc
• Đưa ra ý kiến đề xuất
• Mặc cả trao đổi lợi ích
• Đưa ra đề xuất tổng thể
• Tóm tắt lại kết quả thương lượng
• Soạn thảo văn bản thương lượng
• Kết thúc việc thương lượng
Trang 224 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình và kết quả
thương lượng
Thế mạnh không cân xứng giữa các bên
trọng tài
Trang 235 Các yếu tố quyết định đến thành công của việc
• Kỹ năng giao tiếp
- Trình bày và diễn đạt một cách có hiệu quả
- Biết lắng nghe và đặt câu hỏi phù hợp
Trang 24IV Kỹ năng của Luật sư khi hòa giải giải quyết
tranh chấp hợp đồng
1 Các bước hòa giải (10 bước)
- Thuyết phục các bên tham gia diễn đàn hòa giải;
- Thu thập sự cam kết và đồng ý của các bên về quy tắc hòa giải;
- Tiếp xúc và chuẩn bị sơ bộ
- Thỏa thuận về địa điểm hòa giải và họp với các bên
- Tìm hiểu những vấn đề cần hòa giải và lịch trình hòa giải
- Thu thập thông tin;
- Quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc thảo luận và thương
lượng;
- Sử dụng các chiến thuật vượt qua những bế tắc trong quá trình hòa
giải;
- Kết thúc hòa giải và ghi lại kết quả hòa giải;
- Những việc thực hiện sau khi chấm dứt hòa giải
Trang 252 Những vấn đề lưu ý khi tiến hành hòa giải
• Không chi phối tiến trình hòa giải mà kiểm soát tiến trình đó
• Sử dụng các kỹ năng tạo điều kiện thuận lợi cho việc hòa giải;
• Tránh ở trên cương vị phán quyết hoặc đưa ra tư vấn về vấn đề cần hòa giải
• Phải xác định được những vấn đề cần hòa giải
• Phải nỗ lực tìm hiểu nhu cầu và mục đích thực sự của các bên;
• Không được vi phạm trách nhiệm bảo mật
• Không trở thành người tạo ra thỏa thuận “deal maker”
Trang 263 Các phương thức hòa giải
3.1 Hòa giải có tính chất đánh giá
- Đánh giá điểm mạnh và điểm yếu của mội bên
- Dự kiến kết quả tranh tụng hay trọng tài
- Đề xuất các thỏa thuận hòa giải dựa trên cơ sở nhân nhượng theo thế mạnh-yếu của các bên
- Thúc ép các bên giải quyết hoặc chấp nhận một khuôn khổ hay đề xuất thương lượng cụ thể
- Tìm hiểu các lợi ích cơ bản của từng bên
- Dự kiến những tác động về lợi ích nếu không hòa giải thành
- Xây dựng và đề xuất những kiến nghị hòa giải chung chung dựa trên cơ sở lợi ích
- Thúc ép các bên chấp nhận các đề xuất hòa giải của hòa giải viên
Trang 273.2 Hòa giải có tính chất hỗ trợ
- Đưa ra những câu hỏi trong các buổi họp chung hoặc họp riêng với từng bên
- Giúp các bên xây dựng các đề xuất thương lượng của riêng họ
- Giúp các bên trao đổi đề xuất thương lượng
- Giúp các bên đánh giá các đề xuất thương lượng
- Giúp các bên hiểu được những lợi ích cơ bản của nhau
- Giúp các bên xây dựng và kiến nghị những giải pháp thương lượng chung chung dựa trên cơ sở lợi ích
Trang 28
-4 Bài học thành công của hòa giải viên
Có khả năng xây dựng mối quan hệ tốt với các bên tranh chấp dựa trên sự hiểu biết, đồng cảm và tin cậy.
Có khả năng đưa ra các giải pháp hòa giải một cách sáng tạo;
Có kỹ năng hòa giải:
Giữ cho việc thương lượng tập trung vào các vấn đề cần hòa giải
Tránh đứng về một bên trong bất cứ vấn đề quan trọng nào ở các phiên họp chung
Làm sáng tỏ các nhu cầu của phía bên kia
Để cho mọi người được xả hơi khi qua căng thẳng
Cố gắng thuyết phục một hoặc các bên từ bỏ lập trường cố
định của mình
Giúp đặt ra một khuôn khổ cho việc thương lượng
Giúp lập nên những ưu tiên trong số các nhà thương lượng
Trang 295 Các tổ chức cung cấp dịch vụ hòa giải thương mại quốc tế
• Các tổ chức trọng tài quốc tế:
- Trọng tài của Phòng thương mại quốc tế-ICC
- Tòa án trọng tài quốc tế Luân đôn-LCIA
- Hiệp hội trọng tài Hoa Kỳ-AAA
- Viện trọng tài Luân Đôn- CIArb
- Hội đồng hòa giải Hồng Kông (trực thuộc Trung tâm trọng tài quốc tế Hồng Kông –HKIAC)
- Trung tâm hòa giải Singapore-SMC (trực thuộc Học viện Luật pháp Singapore)
• Các tổ chức mới:
- ADR Group, vv.;
- Trung tâm giải quyết tranh chấp hiệu quả-CEDR
Trang 30V Lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp
Trang 31Tình huống 1
Bên A có mua của Bên B một số máy bơm phục vụ cho việc xây dụng khách sạn X, các bên có thỏa thuận về điều khoản thanh
toán như sau:
“Bên A có nghĩa vụ thanh toán cho Bên B 20% tổng giá trị hàng hóa ngay sau khi ký kết hợp đồng, 80% tổng số tiền còn lại tương đương với 460 triệu đồng phải thanh toán ngay sau khi ký biên bản nhận hàng”.
Ngày 6/10/2008, Bên B giao hàng và Bên A ký biên bản bàn giao hàng Tuy nhiên, Bên A không thanh toán theo thỏa thuận trong Hợp đồng với lý do gặp khó khăn do công trình không được
nghiệm thu Bên B không có bất cứ chấp thuận gia hạn thực hiện nghĩa vụ thanh toán nào cho Bên A
Hỏi: Bên B đến đề nghị anh (chị) tư vấn lựa chọn phương thức
giải quyết tranh chấp Hợp đồng mua bán với Bên A.
Trang 32Tình huống 2
Bên A mua và đã thanh toán toàn bộ giá trị của 01 chiếc máy
cẩu tháp từ Bên B với giá trị 2 tỷ đồng (đây là chiếc cẩu tháp
Bên B đang cho Bên C thuê và hiện Bên C đang sử dụng vào việc xây dựng trụ sở làm việc và hệ thống nhà xưởng cho 01 Công ty của Nhật Bản) Tuy nhiên, Bên B đã không bàn giao dứt điểm và
tiếp tục tạo điều kiện cho Bên C khai thác một cách trái phép
chiếc cẩu trục
Bên A đến nhờ anh (chị) tư vấn lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp
Trang 33Tình huống 3
Bên A và Bên B là 02 pháp nhân hoạt động theo LDN 2005, có
ký với nhau 01 Hợp đồng cung cấp kênh truyền hình Theo Hợp đồng các bên có thỏa thuận như sau:
tổng số tiền là 960 triệu đồng trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký; Phí hàng năm sẽ được tính kể từ ngày kênh thuê bao riêng được đưa vào sử dụng
phải chịu một khoản bồi thường tương đương 03 tháng tiền thuê bao.
Bốn mươi lăm ngày sau khi ký HĐ,Bên A ko thanh toán tiền theo thỏa thuận với lý do cho rằng Bên B đã đưa ra những quy định trong HĐ bất hợp lý Bên B đến đề nghị anh (chị) tư vấn giải
Trang 34Các tiêu chí đánh giá
Quy định của pháp luật
Thiện chí của các bên
Thời gian và tính kịp thời
Chuyên môn
Chi phí
Hiệu quả kinh tế
Bảo mật
Khả năng cưỡng chế thi hành
Kiểm soát quá trình bởi các bên
Quy định trong Hợp đồng
Lợi thế và bất lợi của thân chủ
Trang 35Q & A Thank You!
Trang 36Transitional Page