LUẬN VĂN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI

Đểđáp ứng yêu cầu của công cuộc cải cách t pháp hiện nay thì về mặt lý luận và thực tiễn có nhiều vấn đề đặt ra cầnnghiên cứu, trong đó có vấn đề áp dụng pháp luật trong hoạt động xét xử

mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xây dựng Nhà nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namtheo định hớng nhà nớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa củadân, do dân, vì dân là chủ trơng lớn của Đảng Cộng sảnViệt Nam trong thời kỳ đổi mới

Trong Nhà nớc pháp quyền, t pháp có vai trò đặc biệtquan trọng, đảm bảo cho các đặc trng của Nhà nớc phápquyền đợc thể hiện đầy đủ, toàn diện Vì vậy, kiện toàn

và nâng cao chất lợng, hiệu quả hoạt động t pháp đợc Đảng

và Nhà nớc ta đặc biệt quan tâm

Trong nền t pháp nớc nhà, Tòa án đợc xác định là trụcột Hoạt động của Tòa án là nơi thể hiện rõ nhất chất lợnghoạt động và uy tín của hệ thống các cơ quan t pháp nóiriêng và toàn bộ quyền lực nhà nớc nói chung, vì vậy, để cảicách, nâng cao chất lợng hoạt động của Toà án trong đótrọng tâm là hoạt động xét xử là khâu đột phá của quátrình cải cách t pháp nớc nhà trong tiến trình xây dựng Nhànớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Thực tế hoạt động xét xử trong những năm gần đâycho thấy các vụ án dân sự ngày càng tăng đặc biệt là cáctranh chấp về nhà, đất Mặc dù Luật đất đai năm 2003 cóhiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2004 đã có nhiều quy địnhmới rõ ràng hơn tạo thuận lợi cho mọi công dân đa quyền sửdụng đất vào giao lu dân sự, góp phần thúc đẩy kinh tế gia

đình và xã hội phát triển thông qua hệ thống pháp luật Tuy

nhiên, pháp luật về đất đai vẫn còn nhiều khoảng trống,tính ổn định thấp, đặc biệt có những thời kỳ pháp luật

đất đai cha phù hợp với cuộc sống đã tạo ra các hoạt độngngầm trong lĩnh vực đất đai nh chuyển nhợng quyền sửdụng đất không qua chính quyền địa phơng Trong khi đó,yêu cầu của xã hội và công dân đối với công tác này ngàycàng cao; Luật đất đai năm 2003 có hiệu lực từ ngày01/07/2004 nhng nhiều văn bản pháp luật liên quan đếncông tác xét xử loại tranh chấp này cha đợc hớng dẫn, tậphuấn kịp thời; bên cạnh đó, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ,cơ sở, vật chất của các Tòa án cha đợc tiếp tục kiện toàn để

đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cải cách t pháp trong đó cóviệc tăng thẩm quyền trong xét xử cho Tòa án cấp huyện

Theo thống kê của Tòa án nhân dân tối cao thì trongnhững năm gần đây các vụ, việc dân sự đều tăng đáng

kể Số lợng đơn đề nghị Tòa án xem xét vụ án theo trình tựgiám đốc thẩm, tái thẩm ngày một tăng và tính chất ngàycàng phức tạp Trong đó phần lớn là các vụ, việc liên quan

đến tranh chấp nhà ở, chuyển nhợng quyền sử dụng đấtchiếm tỷ lệ lớn và là loại tranh chấp gay go nhất, phức tạpnhất trong số các tranh chấp về dân sự Do số lợng các vụ ántăng, tính chất ngày càng phức tạp và do nhiều nguyên nhânkhác nhau mà hoạt động xét xử của Tòa án còn bộc lộ nhữnghạn chế nhất định nh để quá thời hạn xét xử theo quy địnhcủa pháp luật, tỷ lệ các bản án, quyết định bị sửa, hủy do viphạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và do áp dụng sai phápluật về nội dung, về thủ tục tố tụng vẫn còn nhiều Tuy sốbản án bị hủy, sửa không nhiều nhng là nhợc điểm lớn nhất

trong hoạt động xét xử Đáng chú ý có một số vụ án tranhchấp về nhà, đất kéo dài qua nhiều năm, nhiều cấp xét xửlàm ảnh hởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.Vẫn còn tình trạng một số bản án giải quyết tranh chấp nhà,

đất tuyên không rõ ràng, gây khó khăn cho công tác thi hành

án dân sự Trong quá trình giải quyết vụ án, do việc nghiêncứu các văn bản pháp luật cha đầy đủ dẫn đến việc đánhgiá chứng cứ thiếu khách quan toàn diện, áp dụng văn bảnpháp luật không đúng dẫn đến phán quyết sai lầm hoặc viphạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng nên Tòa án cấp trên phảihủy hoặc sửa án của Tòa án cấp dới Trớc tình hình đóngành Tòa án nhân dân đã tập trung mọi nguồn lực đẩynhanh tiến độ và nâng cao chất lợng giải quyết các loại vụ

án, đặc biệt là các vụ án dân sự đảm bảo thời hạn xét xửtheo quy định của pháp luật, hạn chế đến mức thấp nhấtcác bản án, quyết định của Tòa án có sai lầm nghiêm trọng,khắc phục việc áp dụng sai pháp luật; tăng cờng công tác h-ớng dẫn áp dụng thống nhất các quy định của pháp luật liênquan đến công tác xét xử và tổ chức hoạt động của ngànhTòa án nhân dân Tiếp tục củng cố và nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức và bản lĩnhchính trị của đội ngũ cán bộ Thẩm phán Tòa án nhân dâncác cấp Hầu hết các bản án, quyết định của Tòa án đợc banhành đúng pháp luật, khách quan,thấu tình đạt lý đúng thờihạn luật định và có tính giáo dục ý thức tôn trọng pháp luậttrong quần chúng nhân dân Thực tiễn áp dụng pháp luậttrong hoạt động xét xử của ngành Tòa án nhân dân đã và

đang đặt ra những yêu cầu vừa cấp bách vừa lâu dài để

không ngừng nâng cao chất lợng xét xử trong quá trình thựchiện cải cách t pháp ở nớc ta theo đúng đờng lối của Đảng.Vì vậy, chất lợng áp dụng pháp luật trong hoạt động xét xửcủa Tòa án là một trong những yếu tố quan trọng có tínhchất quyết định chất lợng xét xử của Tòa án nhân dân Để

đáp ứng yêu cầu của công cuộc cải cách t pháp hiện nay thì

về mặt lý luận và thực tiễn có nhiều vấn đề đặt ra cầnnghiên cứu, trong đó có vấn đề áp dụng pháp luật trong hoạt

động xét xử của Tòa án nhân dân nói chung và áp dụngpháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng

đất tại Tòa án nhân dân nói riêng

Chính vì ý nghĩa lý luận và thực tiễn nh đã nêu trên

tôi đã lựa chọn vấn đề "Nâng cao chất lợng áp dụng pháp

luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân ở nớc ta hiện nay" làm

đề tài luận văn thạc sĩ luật

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

áp dụng pháp luật nói chung và áp dụng pháp luật tronghoạt động xét xử của Tòa án nhân dân là đề tài thu hút sựquan tâm của nhiều nhà khoa học pháp lý Đặc biệt trongtình hình hiện nay thì số lợng các bài viết, công trình nghiêncứu về cải cách t pháp và áp dụng pháp luật trong hoạt độngxét xử của Tòa án tăng lên rõ rệt Nghiên cứu những vấn đềliên quan đến việc áp dụng pháp luật trong hoạt động xét xử

đã đợc một số nhà khoa học, các bộ thực tiễn ngành Tòa ánthực hiện và đã đợc công bố trong các công trình khoa học nh:

- Luận án tiến sĩ luật học của tác giả Lê Xuân Thân: "áp dụng pháp luật trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân

ở Việt Nam hiện nay", năm 2004.

- Luận văn thạc sĩ của tác giả Chu Đức Thắng: "áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự của Tòa án nhân dân ở cấp tỉnh ở Việt Nam hiện nay", năm 2004.

- Tác giả Lu Tiến Dũng với bài "Bàn về áp dụng pháp luật trong công tác xét xử", Tạp chí Tòa án nhân dân số

tháng 5/2005

- Tác giả Phạm Thanh Hải Tòa án nhân dân huyện Đan

Phợng, Hà Tây với bài "Trao đổi thêm về việc áp dụng Điều

136 Luật đất đai năm 2003", Tạp chí Tòa án tháng 5/2005.

- Tiến sĩ Nguyễn Văn Cờng với bài "Những vấn đề cần trao đổi khi áp dụng Điều 136 Luật đất đai năm 2003", Tạp

chí Tòa án tháng 8/2005

- Tác giả Thủy Nguyên với bài " áp dụng luật hôn nhân gia

đình khi giải quyết vụ án có yếu tố nớc ngoài", Tạp chí Tòa án

nhân dân số 17 tháng 9/2005

- Ban biên tập Tạp chí Tòa án nhân dân với bài "Những vấn đề trao đổi khi áp dụng Điều 136 Luật đất đai năm 2003", Tạp chí Tòa án nhân dân tháng 9/2005.

Ngoài ra, trên các tạp chí khác nh: Tạp chí Kiểm sát, Tạpchí Dân chủ và pháp luật cũng có những bài viết nghiên cứu

về việc áp dụng pháp luật Các công trình nêu trên hoặcnghiên cứu việc áp dụng pháp luật trong việc xét xử của Tòa

án nhân dân nói chung hoặc áp dụng pháp luật trong hoạt

động xét xử các vụ án hình sự, các vụ án dân sự của Tòa án

nhân dân ở một số địa phơng cụ thể Cho đến nay cha cómột công trình nghiên cứu nào phân tích một cách toàndiện, đầy đủ, có hệ thống dới góc độ lý luận chung về Nhànớc và Pháp luật vấn đề áp dụng pháp luật trong quá trìnhgiải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhândân - loại tranh chấp gay go nhất, phức tạp nhất trong tất cảcác tranh chấp về dân sự.

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu

* Về đối tợng nghiên cứu:

Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận ápdụng pháp luật vào việc giải quyết các tranh chấp quyền sửdụng đất tại Tòa án nhân dân, nghiên cứu thực trạng áp dụngpháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng

đất, nguyên nhân và những bất cập trong việc áp dụng phápluật, từ đó đa ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lợngviệc áp dụng các văn bản pháp luật vào việc giải quyết cáctranh chấp quyền sử dụng đất

* Về phạm vi nghiên cứu:

Trong phạm vi một luận văn thạc sĩ luật học chuyênngành lý luận Nhà nớc và pháp luật, luận văn chỉ bao gồmnhững nội dung lý luận, thực tiễn có liên quan đến vấn đề

áp dụng pháp luật tố tụng và pháp luật nội dung trong việcgiải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhândân

Giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất là mộtlĩnh vực rộng với nhiều cơ quan khác có thẩm quyền thamgia Tuy nhiên, với khuôn khổ một luận văn thạc sĩ, tác giả chỉ

đi sâu nghiên cứu về việc áp dụng các văn bản pháp luậttrong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tạiTòa án nhân dân trong đó đi sâu phân tích nguyên nhân

và đa ra các giải pháp khắc phục

4 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

* Về mục đích:

Luận văn nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nângcao chất lợng áp dụng pháp luật trong việc giải quyết cáctranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân

* Về nhiệm vụ của luận văn:

- Phân tích cơ sở lý luận của việc áp dụng pháp luậttrong hoạt động xét xử của Tòa án đối với các tranh chấpquyền sử dụng đất Dới góc độ lý luận Mác - Lênin về Nhà nớcpháp luật, luận văn nêu khái niệm, đặc điểm, quy trình ápdụng pháp luật, tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hởng

đến chất lợng áp dụng pháp luật trong việc giải quyết cáctranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân

- Đánh giá chất lợng áp dụng pháp luật trong quá trìnhgiải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhândân từ năm 2000 đến năm 2005, rút ra những u điểm,thành tựu đạt đợc, những hạn chế và nguyên nhân củanhững hạn chế đó

- Đề xuất và luận chứng những quan điểm, giải phápchủ yếu nhằm nâng cao chất lợng áp dụng pháp luật trongviệc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa ánnhân dân

5 Cơ sở lý luận và phơng pháp nghiên cứu

* Phơng pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng các phơng pháp của triết học duy vậtbiện chứng, duy vật lịch sử Mác xít, trong đó chú trọng cácphơng pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, phơng phápphân tích và tổng hợp, phơng pháp lịch sử cụ thể Ngoài racòn sử dụng các phơng pháp của các bộ môn khoa học khác

nh thống kê, so sánh

6 Những đóng góp của luận văn

Luận văn phân tích khái niệm, đặc điểm, quy trình

áp dụng pháp luật, xác định tiêu chí đánh giá và các yếu tố

ảnh hởng đến chất lợng áp dụng pháp luật trong việc xét xửcủa Tòa án nhân dân nói chung và trong việc giải quyếttranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân nóiriêng

Đánh giá thực trạng chất lợng áp dụng pháp luật trongviệc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa ánnhân dân

Đề xuất giải pháp phù hợp thực tiễn hiện nay nhằmnâng cao chất lợng áp dụng pháp luật của Tòa án nhân dântrong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất

7 ý nghĩa của luận văn

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần bổ sung vàphát triển lý luận phục vụ yêu cầu thực tiễn của việc khôngngừng nâng cao chất lợng áp dụng pháp luật trong hoạt độngxét xử nói chung và trong việc giải quyết các tranh chấpquyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân nói riêng trong côngcuộc cải cách t pháp hiện nay Kết quả nghiên cứu của luậnvăn có thể làm t liệu tham khảo phục vụ cho công tác nghiêncứu giảng dạy khoa học pháp lý nói chung và đào tạo chứcdanh T pháp nói riêng Nội dung của luận văn cũng có thể gópphần xây dựng kỹ năng nghề nghiệp của ngời Thẩm phán,

kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, đặc biệt là đối với các Thẩm phándân sự, giải quyết các vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất

và các vụ án có liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng

đất

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệutham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chơng, 7 tiết

chơng 1

cơ sở lý luận về nâng cao chất lợng

áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp

quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân

1.1 Khái quát những vấn đề chung về áp dụng pháp luật

1.1.1 Khái niệm áp dụng pháp luật

Pháp luật xã hội chủ nghĩa là tổng hợp các quy tắc xử

sự chung thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhândân lao động dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản đợc cơ quannhà nớc và ngời có thẩm quyền ban hành theo trình tự nhất

định với các hình thức nhất định nhằm điều chỉnh cácmối quan hệ xã hội trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xãhội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Hình thức thể hiệncủa pháp luật xã hội chủ nghĩa là các quy phạm pháp luật đợccác chủ thể ban hành dới dạng văn bản có tên gọi khác nhau

và có hiệu lực pháp lý khác nhau Khi ban hành các văn bảnquy phạm pháp luật, Nhà nớc hớng tới mục đích là dùng các vănbản quy phạm pháp luật để điều chỉnh, quản lý các lĩnhvực của đời sống xã hội nh kinh tế, chính trị, văn hóa, giáodục, an ninh quốc phòng, khoa học kỹ thuật Tuy nhiên, đểpháp luật thực sự đi vào đời sống thì ngoài các yếu tố nh sựphù hợp của hệ thống quy phạm pháp luật bởi các điều kiệnkinh tế, lịch sử, trình độ phát triển của xã hội, Nhà nớc cònphải quan tâm đến hoạt động không kém phần quan trọng

là tổ chức thực hiện và áp dụng pháp luật một cách nghiêmminh Bởi vì, văn bản pháp luật khi ban hành dù hoàn chỉnh

đến đâu nhng nếu các quy định của văn bản đó khôngthực hiện đợc trên thực tế thì mục đích điều chỉnh phápluật vẫn cha đạt đợc.

Thực hiện pháp luật là hành vi của con ngời phù hợp vớinhững quy định của pháp luật, không trái, không vợt quáphạm vi các quy định của pháp luật và có lợi cho xã hội, choNhà nớc và cho cá nhân Đó là những hoạt động, những ph-

ơng cách, những quá trình làm cho những quy tắc xử sựchung chứa đựng trong các quy phạm pháp luật trở thànhhành vi, cách xử sự của các chủ thể pháp luật Thực hiện phápluật rất đa dạng và phong phú, phụ thuộc vào ý chí của mỗicá nhân, nhng cũng có thể chỉ phụ thuộc vào ý chí của Nhànớc; có thể đợc thực hiện xuất phát từ nhiều nguyên nhân

nh sự tự giác của bản thân chủ thể hoặc do ảnh hởng của dluận xung quanh hoặc là kết quả của việc áp dụng các biệnpháp cỡng chế của Nhà nớc

Thực hiện pháp luật có mục đích làm cho những quy

định của pháp luật đi vào cuộc sống Do các quy phạm phápluật rất phong phú nên cũng có nhiều hình thức thực hiệnkhác nhau Khoa học pháp lý đã xác định có bốn hình thứcthực hiện pháp luật là tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật,

sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật

Tuân thủ pháp luật: Là hình thức các chủ thể pháp luật

không thực hiện những hành vi mà pháp luật ngăn cấm, màcho các quy phạm pháp luật ngăn cấm đợc tôn trọng và thựchiện trên thực tế Ví dụ: Việc tuân thủ các quy định về

điều kiện chuyển quyền sử dụng đất Hộ gia đình và cánhân muốn chuyển nhợng quyền sử dụng đất phải có đầy

đủ giấy tờ theo quy định của Luật đất đai.v.v Chủ thểthực hiện hình thức tuân thủ pháp luật là tất cả các cơ quannhà nớc, nhân viên nhà nớc, các tổ chức, cá nhân và mọicông dân trong xã hội.

Thi hành pháp luật (còn gọi là chấp hành pháp luật):

Các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý chủ động,tích cực bằng các hành vi cụ thể mà pháp luật quy định đợcthực hiện trong những hoàn cảnh, những quan hệ pháp luật

cụ thể Ví dụ: Thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân c

đang sử dụng đất, thực hiện các quy định về sinh đẻ có kếhoạch, thực hiện các nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dỡng con cáicủa cha mẹ v.v Chủ thể thực hiện hình thức thi hành phápluật này là tất cả các cơ quan nhà nớc, nhân viên nhà nớc, cáccá nhân, tổ chức và mọi công dân trong xã hội

Sử dụng pháp luật: Các chủ thể thực hiện pháp luật, chủ

động sử dụng các quyền thực hiện hoặc không thực hiệnquyền đợc pháp luật cho phép theo ý chí của mình Hìnhthức thực hiện pháp luật này khác hai hình thức tuân thủpháp luật và chấp hành pháp luật là các chủ thể quan hệpháp luật có quyền thực hiện hoặc không thực hiện cácquyền của mình, không bị bắt buộc phải thực hiện nh 2hình thức tuân thủ pháp luật và chấp hành pháp luật Ví dụ:Quyền khởi kiện hay không khởi kiện vụ án dân sự của cánhân theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, quyềnchuyển nhợng hay không chuyển nhợng quyền sử dụng đất ởcủa mình.v.v Chủ thể thực hiện hình thức sử dụng pháp

luật là tất cả các cơ quan nhà nớc, nhân viên nhà nớc, cánhân, tổ chức và mọi công dân trong xã hội.

áp dụng pháp luật: Là một trong những hình thức thực

hiện pháp luật và bao giờ cũng có sự tham gia của cơ quannhà nớc, cán bộ Nhà nớc có thẩm quyền áp dụng pháp luật làmột trong những hình thức của thực hiện pháp luật Nhà nớcthông qua các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền hoặc cánhân có thẩm quyền để ban hành các quyết định làm phátsinh, thay đổi hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụthể Thông qua đó, hoạt động áp dụng pháp luật bảo đảmcho pháp luật đợc tôn trọng, thi hành nghiêm chỉnh và thốngnhất: các quyền của chủ thể pháp luật đợc thực hiện và đợcbảo vệ trên thực tế; các hành vi vi phạm pháp luật đợc xử lýnghiêm minh và kịp thời Hoạt động áp dụng pháp luật diễn

ra hàng ngày trong các cơ quan nhà nớc và chỉ do nhân viênnhà nớc, cơ quan nhà nớc có thẩm quyền thực hiện Việc ápdụng pháp luật thờng do cơ quan nhà nớc đợc giao quyềnhoặc ngời có thẩm quyền tiến hành theo thủ tục hành chính

nh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyết địnhgiao đất hoặc thu hồi đất Trong hoạt động t pháp, áp dụngpháp luật đợc điều tra viên, kiểm sát viên, Thẩm phán, hộithẩm nhân dân tiến hành theo thủ tục nhất định để thuthập chứng cứ, xác minh, điều tra nhằm xác định sự thậtkhách quan sự việc, xác định quyền và nghĩa vụ của cácchủ thể pháp luật

Hình thức áp dụng pháp luật có ý nghĩa đặc biệtquan trọng, do có sự can thiệp của nhà nớc buộc các chủ thểpháp luật thực hiện pháp luật làm cho các quy định của pháp

luật đều đợc thực hiện chính xác, triệt để Qua đó tác

động vào các quan hệ xã hội, vào cuộc sống đạt hiệu quảcao nhất áp dụng pháp luật đợc tiến hành trong các trờng hợpsau:

- Khi cần áp dụng các biện pháp cỡng chế nhà nớc hoặc

áp dụng các chế tài pháp luật đối với những chủ thể có hành

vi phạm có quyền đề nghị Tòa án can thiệp và đa ra phánquyết buộc bên vi phạm phải có trách nhiệm bồi thờng thiệthại

- Trong một số quan hệ pháp luật, Nhà nớc thấy cầnthiết phải tham gia để kiểm tra, giám sát hoạt động của cácbên hoặc xác nhận sự tồn tại một số sự việc, sự kiện thực tế.Chẳng hạn nh công chứng, chứng thực hợp đồng mua bánnhà, đất; chứng nhận giấy đăng ký kết hôn, chứng nhậngiấy khai sinh, khai tử

Nh vậy, áp dụng pháp luật là hoạt động mang tính thựctiễn cụ thể và sinh động do cơ quan nhà nớc, nhân viên nhànớc đợc giao quyền tiến hành theo một thủ tục nhất định dopháp luật quy định và đồng thời là hình thức thực hiệnpháp luật, là thủ tục bắt buộc để Nhà nớc tổ chức cho các

chủ thể thực hiện pháp luật áp dụng pháp luật mang tínhthực tiễn, cụ thể và sinh động và đợc tiến hành theo mộtthủ tục nhất định do pháp luật quy định áp dụng pháp luật

là hình thức thực hiện pháp luật, là thủ tục bắt buộc để cáccơ quan nhà nớc thực hiện các biện pháp cỡng chế khi cóhành vi vi phạm pháp luật; khi phải giải quyết các tranh chấp

về quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý giữa các chủ thểhoặc khi nhà nớc cần phải can thiệp để thực thi các quyềncủa chủ thể theo quy định của pháp luật áp dụng pháp luật

có vai trò rất to lớn và rất quan trọng trong việc thực hiệnquyền lực nhà nớc trên các lĩnh vực của đời sống xã hội nhchính trị, kinh tế,văn hóa, an ninh quốc phòng

1.1.2 Đặc điểm của việc áp dụng pháp luật

áp dụng pháp luật có các đặc điểm chủ yếu sau:

- áp dụng pháp luật mang tính tổ chức, thể hiệnquyền lực nhà nớc Hoạt động áp dụng pháp luật chỉ donhững cơ quan nhà nớc hay những ngời có thẩm quyền tiếnhành và mỗi cá nhân, cơ quan nhà nớc có thẩm quyền chỉ

đợc giao một số hoạt động áp dụng pháp luật nhất địnhtrong phạm vi thẩm quyền của mình Trong một số trờng hợpcá biệt, một số tổ chức xã hội đợc Nhà nớc trao quyền cũng

có thể tiến hành áp dụng pháp luật Hoạt động áp dụng phápluật đợc tiến hành chủ yếu theo ý chí đơn phơng của cáccơ quan nhà nớc hay những ngời có thẩm quyền, không phụthuộc vào ý chí của những chủ thể có liên quan Trờng hợpcần thiết, áp dụng pháp luật đợc bảo đảm thực hiện bằng sựcỡng chế của Nhà nớc Trong quá trình áp dụng pháp luật các

cơ quan nhà nớc hay những ngời có thẩm quyền phải xemxét, cân nhắc thận trọng và dựa trên những quy phạm phápluật đã đợc xác định để ra văn bản áp dụng pháp luật cụthể Văn bản áp dụng pháp luật là hình thức thể hiện chínhthức của hoạt động áp dụng pháp luật; là văn bản pháp lý cábiệt mang tính quyền lực do các cơ quan nhà nớc, ngời cóthẩm quyền xây dựng, đợc Nhà nớc trao quyền ban hànhtrên cơ sở những quy phạm pháp luật, nhằm xác định cácquyền và nghĩa vụ pháp lý cụ thể của các cá nhân, tổ chứchoặc xác định những biện pháp, trách nhiệm pháp luật đốivới chủ thể vi phạm pháp luật.

- áp dụng pháp luật là hoạt động theo trình tự, thủ tụcchặt chẽ do pháp luật quy định Pháp luật xác định rõ ràngcơ sở, điều kiện, trình tự, thủ tục, quyền lợi và nghĩa vụcủa các bên tham gia trong quá trình áp dụng pháp luật Cáccơ quan nhà nớc, ngời có thẩm quyền và các bên liên quantrong quá trình áp dụng pháp luật phải tuân thủ nghiêmngặt các quy định có tính thủ tục đó, để tránh những sựtùy tiện có thể dẫn đến việc áp dụng pháp luật không đúng,không chính xác Hình thức thể hiện của hoạt động áp dụngpháp luật là văn bản áp dụng pháp luật do cơ quan nhà nớc,ngời và tổ chức có thẩm quyền ban hành có tính chất cábiệt, một lần đối với các cá nhân, tổ chức cụ thể trongnhững trờng hợp xác định, phải phù hợp với pháp luật và dựatrên những quy phạm pháp luật cụ thể; đợc thể hiện trongnhững hình thức pháp lý xác định nh bản án, quyết định,lệnh Văn bản áp dụng pháp luật có hai loại: văn bản xác

định quyền và nghĩa vụ của chủ thể và văn bản bảo vệpháp luật chứa đựng những biện pháp trừng phạt, cỡng chế

đối với những cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật

- áp dụng pháp luật là hoạt động điều chỉnh cá biệt,

cụ thể đối với các quan hệ xã hội xác định trên cơ sở nhữngmệnh lệnh chung trong quy phạm pháp luật Hoạt động ápdụng pháp luật cá biệt hóa một cách cụ thể và chính xácnhững quy phạm pháp luật nhất định

- áp dụng pháp luật là hoạt động đòi hỏi tính sáng tạo.Các cơ quan nhà nớc, ngời có thẩm quyền khi áp dụng phápluật phải nghiên cứu kỹ vụ việc, phân tích làm sáng tỏ cấuthành pháp lý của nó, trong trờng hợp pháp luật cha quy địnhhoặc quy định cha rõ thì phải áp dụng tơng tự để từ đólựa chọn quy phạm pháp luật phù hợp, ra văn bản áp dụng phápluật và tổ chức thi hành Trong quá trình áp dụng pháp luật,ngời có thẩm quyền phải có ý thức pháp luật cao, có kinhnghiệm phong phú, có đạo đức trong sáng và có trình độchuyên môn nghiệp vụ cao

Tóm lại, hoạt động áp dụng pháp luật mang tính tổ

chức, tính quyền lực nhà nớc, đợc thực hiện thông qua cơquan nhà nớc, ngời có thẩm quyền hoặc các tổ chức xã hộikhi đợc Nhà nớc trao quyền, nhằm cá biệt hóa những quyphạm pháp luật vào các trờng hợp cụ thể đối với các cá nhân,

tổ chức cụ thể

1.1.3 Quy trình áp dụng pháp luật

Để hoạt động áp dụng pháp luật đợc chính xác, đạtchất lợng, hiệu quả cao cần tiến hành theo quy trình sau

đây:

* Xác định đối tợng, phân tích đánh giá đúng, chínhxác mọi tình huống, hoàn cảnh điều kiện của vụ việc thực

tế đã xảy ra

Trớc khi quyết định áp dụng pháp luật, các cơ quan nhànớc, ngời có thẩm quyền phải điều tra, xem xét, kể cả cácbiện pháp chuyên môn đặc biệt nh xem xét thực địa, trngcầu giám định, áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời đểlàm sáng tỏ những sự việc có liên quan Khi điều tra, xemxét phải đảm bảo sự khách quan, toàn diện và đầy đủnhững tình tiết của vụ việc; phải nghiên cứu, xác định vụviệc đó thực sự có ý nghĩa pháp lý hay không, đánh giá đợctầm quan trọng về mặt pháp lý của nó; tuân thủ các quy

định mang tính thủ tục gắn với mỗi loại vụ việc Các cơquan áp dụng pháp luật phải quan tâm không chỉ kết quảviệc xem xét đánh giá sự việc khách quan mà phải xác minhkết quả đó có mang tính chân lý và đúng pháp luật haykhông?

Trên cơ sở đó xem xét có cần phải áp dụng pháp luật

đối với vụ việc cụ thể hay không? Nếu cần thì chuyển sanggiai đoạn tiếp theo của quy trình

* Lựa chọn quy phạm pháp luật phù hợp, phân tích làmsáng tỏ nội dung, ý nghĩa của quy phạm pháp luật đối với tr-ờng hợp cần áp dụng pháp luật

Trớc hết, phải xác định ngành luật điều chỉnh để đi

đến lựa chọn quy phạm pháp luật cụ thể thích ứng với vụviệc Quy phạm đợc lựa chọn phải từ các văn bản quy phạmpháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm xảy ra sự việc cần

áp dụng Trong trờng hợp văn bản quy phạm pháp luật có quy

định hiệu lực trở về trớc (hiệu lực hồi tố) thì áp dụng theoquy định đó Trong trờng hợp văn bản quy phạm pháp luật

có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụngquy phạm trong văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý caohơn Trong trờng hợp văn bản quy phạm pháp luật không quy

định trách nhiệm pháp lý hoặc quy trách nhiệm pháp lýnhẹ hơn đối với hành vi xảy ra trớc ngày văn bản có hiệu lựcthì áp dụng quy phạm pháp luật của văn bản mới

Khi đã lựa chọn đợc quy phạm pháp luật cụ thể, cơquan nhà nớc, ngời có thẩm quyền phải t duy khoa học, logic,biện chứng làm sáng tỏ, nhận thức đúng đắn nội dung và ýnghĩa của quy phạm pháp luật

* Ban hành văn bản áp dụng pháp luật Giai đoạn này làquan trọng nhất của quá trình áp dụng pháp luật, văn bản ápdụng pháp luật cá biệt hóa, cụ thể hóa những quyền vànghĩa vụ chung chứa đựng trong các văn bản quy phạm phápluật để ấn định những quyền và nghĩa vụ pháp lý cụ thểcủa các chủ thể pháp luật hoặc những biện pháp, tráchnhiệm pháp lý đối với những ngời vi phạm

Văn bản áp dụng pháp luật phải phù hợp với lợi ích vàmệnh lệnh của Nhà nớc đợc thể hiện trong các đạo luật vàvăn bản quy phạm pháp luật khác Vì vậy, khi ra văn bản, cáccơ quan nhà nớc, ngời có thẩm quyền phải đánh giá những

tình tiết của vụ việc mang tính pháp lý, có cơ sở khoa học

và thực tiễn; phải "chí công, vô t" không thể xuất phát từ

động cơ cá nhân hoặc quan hệ riêng t Văn bản áp dụngpháp luật phải đáp ứng những yêu cầu sau:

- Văn bản áp dụng pháp luật phải đợc ban hành đúngthẩm quyền đúng tên gọi và trình tự, thủ tục do pháp luậtquy định; nội dung văn bản phải rõ ràng, chính xác, đầy

đủ, hình thức văn bản phải đảm bảo các quy định của thủtục hành chính

- Văn bản áp dụng pháp luật phải đợc ban hành có cơ

sở pháp lý, chỉ rõ chi tiết cụ thể tới điểm, khoản, điều củavăn bản pháp luật áp dụng Nếu văn bản áp dụng pháp luật đ-

ợc ban hành trong trờng hợp áp dụng pháp luật tơng tự thìphải có sự lý giải kỹ càng về tính hợp pháp, hợp lý của việc ápdụng pháp luật tơng tự đó, đồng thời cũng phải ghi rõ đã ápdụng tơng tự quy phạm pháp luật nào hoặc nguyên tắc phápluật nào

- Văn bản áp dụng pháp luật phải đợc ban hành có cơ

sở thực tế, căn cứ vào những sự kiện, những đòi hỏi thực tế

đầy đủ, chính xác và có thật thì mới đảm bảo áp dụngpháp luật chính xác, có tính thuyết phục

Văn bản áp dụng pháp luật phải đợc ban hành phù hợp vớinhu cầu thực tế của cuộc sống thì mới bảo đảm cho văn bảnquy phạm pháp luật có tính hiện thực Nếu văn bản áp dụngpháp luật không phù hợp với thực tế thì khó đợc thi hànhnghiêm chỉnh, thi hành kém hiệu quả, thậm chí không thểthi hành

* Tổ chức thực hiện văn bản áp dụng pháp luật Đây làgiai đoạn cuối cùng của quá trình áp dụng pháp luật, tiến hànhnhững hoạt động tổ chức nhằm bảo đảm cho việc thực hiện

đúng văn bản áp dụng pháp luật nh việc tổ chức thi hànhbản án v.v Trong quá trình tổ chức thực hiện văn bản cầntiến hành các hoạt động kiểm tra, giám sát việc thi hànhquyết định áp dụng pháp luật nhằm đảm bảo để quyết

định đó đợc thực hiện nghiêm chỉnh, đúng pháp luật

Cuộc sống xã hội hàng ngày có không ít những sự kiện,những quan hệ xảy ra trong thực tế liên quan tới lợi ích cánhân, tổ chức cần phải đợc pháp luật điều chỉnh ngay lậptức để đảm bảo lợi ích của công dân, các tổ chức và củaNhà nớc, song pháp luật không thể điều chỉnh hết các quan

hệ xã hội để có những quy phạm pháp luật mới, điều chỉnhvấn đề này đòi hỏi phải có thời gian Mặt khác, rất nhiều sựkiện xảy ra đột xuất, nhất thời nên cũng cha hẳn đã cần

đến các quy phạm pháp luật mới Giải pháp cho những tìnhhuống này là áp dụng pháp luật tơng tự để giải quyết Tuynhiên, việc áp dụng pháp luật tơng tự phải rất hạn chế, chỉkhi thật sự cần thiết mới nên áp dụng Việc áp dụng pháp luậttơng tự phải xuất phát từ lợi ích của xã hội, của Nhà nớc và củacông dân, đồng thời phải đảm bảo những yêu cầu của phápchế xã hội chủ nghĩa Không đợc tùy tiện áp dụng nguyên tắctơng tự

1.2. Khái niệm, đặc điểm và quy trình áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng

đất tại Tòa án nhân dân

1.2.1 Khái niệm áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất của Tòa án nhân dân

Theo pháp luật hiện hành thì xét xử là hoạt động đặctrng, là chức năng riêng có của Tòa án nhân dân Hoạt độngxét xử của Tòa án nhân dân là hoạt động trung tâm và chủyếu của hoạt động t pháp áp dụng pháp luật trong hoạt độngxét xử của Tòa án là một nội dung cụ thể, đặc biệt và quantrọng của hình thức áp dụng pháp luật nói chung áp dụngpháp luật trong hoạt động xét xử của Tòa án nói chung và ápdụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sửdụng đất tại Tòa án nhân dân hiện nay là việc thực hiệnpháp luật của Thẩm phán và hội thẩm nhân dân trong quátrình xác định sự thật khách quan của vụ án để ban hànhcác bản án, quyết định nhân danh Nhà nớc Cộng hòa xã hộichủ nghĩa Việt Nam, phán xét, phân xử đúng, sai, xác địnhtính có căn cứ hay không có căn cứ, có hợp pháp hay khônghợp pháp đối với các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ củacác chủ thể pháp luật Xét xử là chức năng đặc biệt của Tòa

án, "Tòa án nhân dân tối cao, các Tòa án nhân dân địa

ph-ơng, các Tòa án quân sự và các Tòa án khác do luật định lànhững cơ quan xét xử của nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam" [20, tr 3]

Có thể thấy rằng, Tòa án nhân dân là cơ quan duynhất đợc giao quyền xét xử các vụ án hình sự, dân sự, kinh

tế, lao động và hành chính nên hoạt động xét xử của Tòa ánnhân dân chính là hoạt động áp dụng pháp luật trong cáclĩnh vực giải quyết vụ án hình sự, dân sự, kinh tế, lao động

và hành chính Khi giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng

đất, hội đồng xét xử có quyền và nghĩa vụ nghiên cứu hồsơ vụ án và tiến hành xét xử, đánh giá tính hợp pháp, tính

có căn cứ đối với việc yêu cầu của đơng sự có căn cứ pháp lýhay không? Ai là ngời có quyền sử dụng đất đó? Có quyềnlựa chọn các văn bản, quy phạm pháp luật phù hợp, chính xác

và ban hành các bản án, quyết định nhằm bảo vệ quyền lợihợp pháp của các chủ thể pháp luật hoặc buộc các chủ thểphải thực hiện nghĩa vụ của mình theo quy định của phápluật

Trong đời sống xã hội, tranh chấp quyền sử dụng đấtphát sinh giữa các chủ thể quan hệ pháp luật (gọi chung làcác đơng sự) bởi do đất đai là tài sản có giá trị lớn đối vớicác bên đơng sự, việc tranh chấp thắng hay thua có ảnh h-ởng rất lớn đến đời sống, kinh tế và hoạt động kinh doanhcủa họ Trong quá trình tranh chấp luôn tồn tại một hoặc tấtcả các bên đơng sự không thực hiện theo các quy định củapháp luật Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trênnhng tựu trung lại có các nguyên nhân chính sau:

- Khi các bên đơng sự không thỏa thuận đợc với nhau

về cách thức giải quyết tranh chấp phát sinh, một bên hoặccác bên đơng sự không muốn thực hiện đúng các quy phạmpháp luật

- Khi tranh chấp quyền sử dụng đất, không phải đơng

sự nào cũng biết hoặc cũng hiểu đợc các quy phạm pháp luậtcủa Bộ luật dân sự, Luật đất đai cũng nh các hớng dẫn thihành Luật đất đai, vì vậy họ hành xử một cách tự nhiên, bộtphát theo thói quen cuộc sống đời thờng Đây là tình trạngphổ biến nhất đối với các loại quan hệ pháp luật dân sự nóichung cũng nh quan hệ pháp luật về đất đai nói riêng Bêncạnh đó, hệ thống quy phạm pháp luật dân sự về giải quyếtcác tranh chấp quyền sử dụng đất có số lợng lớn, quy định lạichung chung, không rõ ràng nên cần có nhiều văn bản dới luật

nh Nghị định của Chính phủ; Thông t liên ngành; Nghịquyết của hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao h-ớng dẫn thi hành

- Khi các tranh chấp quyền sử dụng đất xảy ra, nếu các

đơng sự không tự giải quyết đợc thì họ có quyền gửi đơnkhởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp có thẩm quyền để yêucầu Tòa án giải quyết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp phápcủa mình Sau khi nhận đợc đơn khởi kiện của đơng sự,Tòa án tiến hành thụ lý vụ án và giải quyết theo trình tự màpháp luật tố tụng dân sự quy định nh thẩm tra, xác minh cáctình tiết liên quan đến vụ án; lựa chọn quy phạm pháp luật

điều chỉnh để giải quyết vụ án và cuối cùng là ra bản án,quyết định buộc các đơng sự thi hành bằng các hình thức

tự nguyện thi hành hoặc có sự cỡng chế thi hành của cơquan thi hành án dân sự

áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấpquyền sử dụng đất, ngoài cơ quan Tòa án còn có sự tham gia

của cơ quan Viện kiểm sát và cơ quan thi hành án dân sựcùng giữ vai trò là chủ thể của hoạt động áp dụng pháp luật.Nếu thiếu sự tham gia của các chủ thể này thì có thể sẽ dẫntới việc áp dụng pháp luật không chính xác, khách quan vàtriệt để Tuy nhiên, Tòa án nhân dân luôn là chủ thể chủyếu trong việc áp dụng pháp luật để giải quyết các vụ ántranh chấp quyền sử dụng đất.

Qua sự phân tích trên, có thể đa ra khái niệm áp dụngpháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng

đất của Tòa án nhân dân là hình thức thực hiện pháp luật mang tính tổ chức, tính quyền lực của Nhà nớc đợc thực hiện thông qua Hội đồng xét xử, do Thẩm phán chủ tọa phiên tòa chủ trì nhằm xác định sự thật khách quan, phân

xử đúng, sai, xác định tính có căn cứ hay không có căn cứ

để ban hành các bản án, quyết định nhân danh Nhà nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đơng sự góp phần ổn định trật tự xã hội và củng cố mối đoàn kết trong nội bộ nhân dân.

áp dụng pháp luật trong giải quyết các tranh chấpquyền sử dụng đất của Tòa án nhân dân có vai trò rất quantrọng trong việc xây dựng và bảo vệ pháp chế xã hội chủnghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của các cá nhân

và tổ chức, góp phần to lớn vào việc xây dựng một Nhà nớcpháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, do dân, vìdân

1.2.2 Đặc điểm áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân

áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấpquyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân là sự biểu hiện cụthể của việc áp dụng pháp luật dân sự và pháp Luật đất đainói chung Vì vậy, nó mang đầy đủ các đặc điểm của ápdụng pháp luật (đã trình bày cụ thể ở mục 1.1.2.) Tuy nhiên,với tính chất phong phú đa dạng của các quan hệ pháp luậtdân sự về đất đai cùng với những quy định về trình tự,thủ tục giải quyết các vụ việc tranh chấp quyền sử dụng đất

do pháp luật tố tụng dân sự quy định thì áp dụng pháp luậttrong việc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa

án nhân dân có những đặc điểm riêng biệt, đó là:

- ở giai đoạn đầu tiên của quy trình áp dụng pháp luật

là tiến hành thu thập chứng cứ, lấy lời khai của đơng sự vàtiến hành một số hoạt động tố tụng khác để làm rõ các tìnhtiết liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất Tòa ánnhân dân là chủ thể chủ yếu của hoạt động này Hoạt động

đối chất, xem xét, thẩm định tại chỗ, ủy thác thu thậpchứng cứ là nhiệm vụ của Tòa án chứ không phải của các cơquan điều tra nh trong tố tụng hình sự, Tòa án tiến hànhmột số hoạt động tố tụng theo một trình tự, thủ tục do Bộluật tố tụng dân sự quy định Tuy nhiên, pháp luật cũng quy

định Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát việc tuân theopháp luật trong tố tụng dân sự nói chung và trong giải quyếttranh chấp quyền sử dụng đất nói riêng Viện kiểm sát nhân

dân tham gia phiên tòa đối với những vụ án do Tòa án thuthập chứng cứ mà đơng sự khiếu nại, các việc dân sự thuộcthẩm quyền giải quyết của Tòa án, các vụ việc dân sự màViện kiểm sát kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án.

Sự khác nhau giữa hoạt động điều tra trong tố tụnghình sự và hoạt động xác minh, thu thập chứng cứ giải quyếttranh chấp quyền sử dụng đất trong tố tụng dân sự, khôngchỉ đơn thuần ở chủ thể của hoạt động mà còn thể hiện ởnhiệm vụ điều tra Nếu nh trong tố tụng hình sự, việc chứngminh tội phạm là trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tốtụng, thì trong tố tụng dân sự nghĩa vụ cung cấp chứng cứ

để chứng minh cho yêu cầu của mình là thuộc về đơng sự.Xuất phát từ nguyên tắc quyền tự định đoạt của các đơng sựcũng nh tính chất, đặc điểm của việc giải quyết tranh chấpquyền sử dụng đất, khi Tòa án nhân dân thụ lý giải quyết vụ

án tranh chấp quyền sử dụng đất thì Tòa án nhân dân đã có

hồ sơ về vụ tranh chấp quyền sử dụng đất đó Khi khởi kiện,bên nguyên đơn và bên bị đơn đều phải có nghĩa vụ xuấttrình chứng cứ liên quan và tự chứng minh yêu cầu của mình.Trờng hợp cơ quan nhà nớc, tổ chức xã hội khởi kiện thì Tòa ánnhân dân cũng yêu cầu các chủ thể này cung cấp những tàiliệu, chứng cứ cần thiết và Tòa án chỉ tiến hành xác minh, thuthập những chứng cứ trong trờng hợp cần thiết do Bộ luật tốtụng dân sự quy định Trong nhiều trờng hợp đơng sự khôngthể tự mình thu thập chứng cứ, nhất là các chứng cứ có liênquan đến việc quản lý hồ sơ của các cơ quan nhà nớc thì Tòa

án phải làm thay họ

Việc quy định nhiệm vụ xác minh, thu thập chứng cứcủa Tòa án nhân dân trong giải quyết tranh chấp quyền sửdụng đất nh trên là cơ sở để Tòa án nhân dân thực hiệntốt nhiệm vụ tố tụng của mình, mặt khác tạo điều kiện chonhững ngời tham gia tố tụng khác thực hiện đúng, đầy đủquyền và nghĩa vụ mà pháp luật quy định Thực trạng ở nớc

ta hiện nay trình độ dân trí nói chung, sự hiểu biết phápluật nói riêng của các đơng sự cha cao, cho nên Tòa án nhândân cần phải tích cực giúp đỡ, hớng dẫn đơng sự hiểu rõquyền lợi hợp pháp của họ, trên cơ sở đó thực hiện tốt nghĩa

vụ chứng minh

- Hoạt động áp dụng pháp luật nói chung đợc tiến hànhchủ yếu theo ý chí đơn phơng của các cơ quan nhà nớc cóthẩm quyền, không phụ thuộc vào ý chí của các chủ thể bị ápdụng pháp luật Trong quan hệ pháp luật dân sự, chủ thể chủyếu của tranh chấp quyền sử dụng đất là cá nhân, phápnhân, hộ gia đình Xuất phát trừ nguyên tắc bình đẳng vàquyền tự định đoạt của các đơng sự, Tòa án nhân dân vớivai trò là chủ thể chính của hoạt động áp dụng pháp luật chỉ

là "trọng tài" trong việc giải quyết tranh chấp giữa các bên

đ-ơng sự Trớc khi đa vụ án ra xét xử tại phiên tòa, Tòa án nhândân phải tiến hành hòa giải, chỉ khi nào các bên đơng sự (với

sự trung gian hòa giải của Tòa án nhân dân) không tự giảiquyết đợc tranh chấp với nhau thì Tòa án nhân dân mới đa raphán quyết trên cơ sở pháp luật để bảo vệ quyền và các lợiích chính đáng của các đơng sự buộc bên vi phạm phải thựchiện Khi các đơng sự không tự giác thi hành phán quyết của

Tòa án nhân dân thì mới thực hiện sự cỡng chế của cơ quanthi hành án.

- Khi áp dụng pháp luật đối việc giải quyết các tranhchấp quyền sử dụng đất, pháp luật có quy định nguyên tắc

áp dụng tập quán, áp dụng tơng tự pháp luật Đây là đặc

điểm riêng biệt, khác hẳn với áp dụng pháp luật trong việcgiải quyết các loại vụ án khác Nguyên tắc này xuất phát từtính đa dạng, phong phú, phức tạp của các quan hệ dân sự,

đặc biệt là trong tranh chấp quyền sử dụng đất Pháp luậtkhông thể dự liệu hết đợc mọi tình huống, trờng hợp phátsinh trong thực tế, khi giải quyết tranh chấp quyền sử dụng

đất, nhng Tòa án không thể từ chối đơn yêu cầu giải quyếtvì lý do pháp luật cha có quy định cụ thể

- Trớc đây, giai đoạn tổ chức thi hành án thuộc thẩmquyền của Tòa án nhân dân, nhng từ ngày 01 tháng 10 năm

1993, Pháp lệnh thi hành án dân sự mới có hiệu lực thì thẩmquyền thi hành các văn bản áp dụng pháp luật về giải quyếttranh chấp quyền sử dụng đất thuộc về cơ quan thi hành ándân sự Nh vậy, hiện nay áp dụng pháp luật trong giải quyếtcác vụ án dân sự nói chung, trong việc giải quyết tranh chấpquyền sử dụng đất nói riêng của Tòa án nhân dân chỉ baogồm ba giai đoạn: giai đoạn xác minh, thu thập chứng cứ, giai

đoạn lựa chọn quy phạm pháp luật và giai đoạn ban hành vănbản áp dụng pháp luật

1.2.3 Quy trình áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân

Để áp dụng pháp luật trong giải quyết các tranh chấpquyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân đợc chính xác, đạthiệu quả cao, cần tiến hành theo những giai đoạn sau:

*Giai đoạn thứ nhất: nghiên cứu, phân tích, đánh giá

các tình tiết, tài liệu, chứng cứ có liên quan đến vụ việc

Đây là bớc đầu tiên, có ý nghĩa rất quan trọng, là cơ

sở cho việc cho việc áp dụng pháp luật chính xác trong việcgiải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhândân Việc xem xét, đánh giá, đối chiếu các chứng cứ khôngtoàn diện, khách quan, thận trọng thì rất dễ dẫn đếnnhững sai lầm khi ban hành văn bản áp dụng pháp luật

Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự thì việcnghiên cứu hồ sơ của ngời Thẩm phán là công việc không thểthiếu đợc trớc khi tiến hành giải quyết tranh chấp quyền sửdụng đất tại Tòa án nhân dân Trong khi nghiên cứu hồ sơ, ng-

ời Thẩm phán cần có phơng pháp nghiên cứu phù hợp mới có thểnắm vững nội dung cơ bản cần giải quyết Không nắm đợctrọng tâm, yêu cầu cơ bản cần giải quyết của vụ việc, ngờiThẩm phán sẽ không thể có phơng hớng đúng đắn để xemxét, đánh giá các chứng cứ; các tài liệu, thông tin đợc thu thậpqua nghiên cứu hồ sơ không kết nối thành một thể thống nhất

Để có sự đánh giá mang tính khách quan và toàn diện, cần cóphơng pháp nghiên cứu đúng đắn Ngời Thẩm phán sẽ rất dễràng phát hiện các thông tin, các tình tiết chủ yếu của vụ việc

thông qua hồ sơ vụ án Từ đó, việc phân loại đánh giá chứng

cứ trực tiếp, chứng cứ gián tiếp, chứng cứ có ý nghĩa quyết

định, chứng cứ có ý nghĩa bổ trợ, liên quan…cũng sẽ dễ dàng

và thuận lợi

Thông thờng, khi nghiên cứu hồ sơ vụ án tranh chấpquyền sử dụng đất cần đợc tiến hành từ yêu cầu khởi kiện

và các tài liệu, chứng cứ của bên nguyên đơn trớc Xuất phát

từ yêu cầu khởi kiện và các tài liệu chứng cứ kèm theo Tòa ánxác định cụ thể vấn đề họ yêu cầu, các tài liệu kèm theo có

độ tin cậy hay không, còn thiếu những tài liệu gì, mức độchứng minh của của các tài liệu này nh thế nào Ngời cóquyền lợi và nghĩa vụ liên quan, nhân chứng của bên nguyên

đơn, bên bị đơn đã khai báo những gì…Cũng tơng tự,việc nghiên cứu, xem xét các tài liệu chứng cứ liên quan phía

bị đơn nhằm làm sáng tỏ lý lẽ, chứng cứ phản bác yêu cầucủa nguyên đơn có hay không có cơ sở; mức độ chứng minh

và độ tin cậy của các tài liệu chứng cứ do bị đơn xuấttrình ra sao, có cần phải thu thập thêm tài liệu, chứng cứ mớihay không Nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ việc sẽ giúp cho ngờiThẩm phán có đợc sự tự tin và tính chủ động hơn, giúp việc

áp dụng pháp luật có chất lợng tốt hơn

* Giai đoạn thứ hai: Tìm lựa chọn quy phạm pháp luật

phù hợp với vấn đề cần giải quyết của vụ việc

Tìm và lựa chọn quy phạm pháp luật là đối chiếu tìnhtiết sự việc xảy ra với quy phạm pháp luật để điều chỉnhphù hợp Có hay không có quy phạm pháp luật điều chỉnh?quy pháp luật điều chỉnh còn hiệu lực không? nếu cha có

quy phạm pháp luật điều chỉnh thì có quy phạm pháp luậtnào gần giống để áp dụng tơng tự hay không?

Trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân nóichung, trong việc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đấtnói riêng, việc tìm và lựa chọn quy phạm pháp luật để ápdụng là một giai đoạn bắt buộc, có ý nghĩa to lớn trong việcbảo đảm tính đúng đắn và hợp pháp của quyết định khiban hành Hiện nay số lợng văn bản quy phạm pháp luật liênquan lĩnh vực quản lý đất đai đợc Nhà nớc ta ban hành làrất lớn để đáp ứng yêu cầu thực tiễn quản lý đất đai Vìvậy, ngời Thẩm phán cần có sự tích lũy và cập nhật văn bảnpháp luật đất đai, văn bản pháp luật có liên quan đến lĩnhvực đất đai nhằm phục vụ tốt cho việc tra cứu, tìm và lựachọn quy phạm pháp luật phù hợp khi xem xét giải quyết tranhchấp quyền sử dụng đất Tìm và lựa chọn quy phạm phápluật trong lĩnh vực đất đai thờng là việc không đơn giảnvì số lợng văn bản trong lĩnh vực này là rất lớn và khá phứctạp Việc tìm và lựa chọn quy phạm pháp luật không chỉ dựatrên các văn bản quy phạm pháp luật do các đơng sự cungcấp mà còn phải nghiên cứu mở rộng ra các văn bản khác cóliên quan; tìm hiểu xem văn bản quy phạm pháp luật đó cócòn hiệu lực không hay đã đợc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ ch-a? nếu là bản sao thì phải đối chiếu với văn bản gốc để

đảm bảo tính chính xác khi áp dụng Sau đó, nghiên cứu kỹnội dung văn bản quy phạm pháp luật cần áp dụng để giảiquyết vụ án là một bớc quan trọng không thể bỏ qua

Việc tìm và lựa chọn quy phạm pháp luật chính xác,

đúng đắn và phù hợp để áp dụng khi giải quyết tranh chấp

quyền sử dụng đất đảm bảo cho việc ra bản án, quyết

định chính xác, phù hợp là việc làm quan trọng của ngờiThẩm phán Việc tìm và lựa chọn quy phạm pháp luật phảitrở thành kỹ năng nghề nghiệp của ngời Thẩm phán qua quátrình áp dụng pháp luật từ thực tiễn Chính kỹ năng nghềnghiệp và sự nhanh nhạy của ngời Thẩm phán sẽ mách bảoquy phạm pháp luật nào cần phải xem xét, nghiên cứu để ápdụng Kỹ năng nghề nghiệp càng ở trình độ cao thì việctìm và lựa chọn quy phạm pháp luật phù hợp càng nhanh nhạy

và càng chính xác

* Giai đoạn thứ ba: Ban hành văn bản áp dụng pháp luật

Ban hành văn bản áp dụng pháp luật trong giải quyếttranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân chính làviệc ban hành bản án, ban hành quyết định giải quyết tranhchấp quyền sử dụng đất giữa các đơng sự Bản án và quyết

định của Hội đồng xét xử đợc ban hành sau khi đã điềutra, xác minh, xem xét, đối chiếu các tài liệu, chứng cứ cótrong hồ sơ vụ án và qua thẩm tra, tranh luận công khai tạiphiên tòa có giá trị phán xét, phân xử nhằm giải quyết tranhchấp quyền sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật

Ngời Thẩm phán ban hành văn bản áp dụng pháp luật,giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất phải biết tổng hợpcác tình tiết vụ việc một cách chính xác, lôgic từ việc đốichiếu các chứng cứ đã thu thập đợc trong hồ sơ với các lờikhai, tài liệu đã đợc xem xét tại phiên tòa thì mới chọn đợcquy phạm pháp luật một cách chính xác để ban hành bản án

và quyết định một cách đúng đắn Bản án, quyết địnhgiải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất của Tòa án nhân

dân phải đảm bảo khách quan, nghiêm minh, đúng phápluật, nhng có tình, có lý, có tính thuyết phục lòng ngời; nộidung, hình thức bản án phải theo đúng quy định của phápluật Cách lập luận, phân tích, đánh giá, nhận định bằng lờivăn trong sáng Chất lợng của bản án, của quyết định là mộttrong những thớc đo rất quan trọng để đánh giá chất lợng ápdụng pháp luật trong việc xét xử của cơ quan Tòa án, đánhgiá năng lực, trình độ chuyên môn của ngời Thẩm phán.

1.3 Tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hởng đến chất ợng áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân

l-1.3.1 Các tiêu chí đánh giá chất lợng áp dụng pháp luật trong việc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất

Tiêu chí đánh giá chất lợng áp dụng pháp luật trong giảiquyết các tranh chấp quyền sử dụng đất tại Tòa án nhândân bao gồm:

* Tiêu chí thứ nhất: Mức độ chính xác, đúng pháp luật,

phù hợp với thực tiễn và khả năng thi hành của bản án, quyết

định của Tòa án nhân dân về giải quyết các tranh chấpquyền sử dụng đất

Bản án, quyết định của Tòa án nhân dân về việc giảiquyết các tranh chấp quyền sử dụng đất là một loại văn bản

áp dụng pháp luật, đòi hỏi phải đợc ban hành một cách hợppháp, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục, có căn cứpháp lý, phù hợp với thực tiễn cụ thể của sự việc và có khảnăng thi hành trên thực tế Muốn vậy, nội dung, lý lẽ và nhận

định của bản án và quyết định của Tòa án nhân dân phảixuất phát từ sự nhận xét, đánh giá khách quan sự việc, khôngthiên lệch vì bất cứ lý do gì để đa ra những phán quyếtcông bằng, phù hợp, thuyết phục đợc lòng ngời, có khả năngthi hành.

Bản án, quyết định của Tòa án nhân dân trong giảiquyết các tranh chấp quyền sử dụng đất đợc ban hành đúngthẩm quyền, theo đúng quy định của pháp luật tố tụng dân

sự là một trong những nội dung quan trọng thể hiện tính hợppháp của bản án, quyết định đó Trờng hợp một bản án,quyết định sai thẩm quyền thờng dẫn đến nhiều hậu quảxấu cho các đơng sự, cho nền dân chủ và pháp chế của đấtnớc, vi phạm các quyền tự do dân chủ của công dân Nếu nhviệc tranh chấp quyền sử dụng đất không thuộc thẩm quyềnxét xử của Tòa án nhân dân mà Tòa án nhân dân lại đa raxét xử, hoặc nh vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết củaTòa án nhân dân cấp huyện nhng Tòa án nhân dân cấptỉnh lại giải quyết là sai thẩm quyền, theo quy định củapháp luật thì bản án, quyết định đợc ban hành sẽ không hợppháp Nghiêm trọng hơn là tình trạng nhầm lẫn từ quan hệpháp luật dân sự trong tranh chấp quyền sử dụng đất đểrồi biến thành quan hệ pháp luật hành chính dẫn đến việc

áp dụng pháp luật hành chính ban hành bản án, quyết địnhoan, sai, không bảo vệ đợc quyền lợi cho công dân

Tính hợp pháp của bản án, quyết định của Tòa ánnhân dân về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất cònthể hiện ở việc bản án, quyết định đợc ban hành đúngtrình tự, thủ tục và trong thời hạn luật định Theo quy định

của pháp luật nớc ta, các bản án, quyết định phải đợc banhành theo nguyên tắc xét xử tập thể, quyết định theo đa

số và phải đảm bảo các thủ tục chặt chẽ, trong thời gian luật

định Việc áp dụng các thủ tục tố tụng dân sự có ý nghĩarất quan trọng trong việc xác định sự thật khách quan của

vụ án, nếu trong quá trình xem xét, giải quyết các tranhchấp quyền sử dụng đất, ngời Thẩm phán vi phạm thủ tụcquy định trong Luật tố tụng dân sự, dù là nhỏ, cũng đều có

ảnh hởng không tốt đến chất lợng xét xử Thời hạn tiến hànhgiải quyết một vụ việc tranh chấp quyền sử dụng đất cũng

đợc luật tố tụng dân sự quy định chặt chẽ, đòi hỏi ngờiThẩm phán phải thực hiện nghiêm chỉnh Mọi vi phạm thủ tục

và thời hạn ban hành bản án và quyết định của Tòa án nhândân đều ảnh hởng xấu đến tính hợp pháp của nó

Tính chính xác, khách quan của bản án, quyết địnhcủa Tòa án nhân dân giải quyết các tranh chấp quyền sửdụng đất biểu hiện ở toàn bộ nội dung văn bản, từ việc môtả các tình tiết của sự việc một cách khách quan đến việcxem xét đối chiếu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vàviệc tranh luận công khai tại phiên tòa đến việc nhận địnhmột cách chính xác, khách quan về sự việc Việc đánh giáchứng cứ và nhận định các tình tiết của sự việc khôngkhách quan, còn thiếu sót, cho dù là tình tiết có lợi hay bất lợicho một trong các bên đơng sự đều dẫn đến kết quả ápdụng pháp luật không chính xác Tính chính xác và tínhkhách quan trong các bản án, quyết định của Tòa án nhândân còn biểu hiện ở việc chọn quy phạm pháp luật đúng,viện dẫn điều luật, giải thích nội dung quy phạm pháp luật

đầy đủ và chính xác; nếu nh viện dẫn điều luật không

đầy đủ, giải thích, áp dụng pháp luật theo chủ quan củamình thì bản án, quyết định đợc ban hành không cònkhách quan, chính xác nữa

Tính chính xác, khách quan của bản án, quyết định củaTòa án nhân dân thể hiện ở khả năng tìm và lựa chọn quyphạm pháp luật, khả năng áp dụng chính xác pháp luật Thực tếcho thấy, pháp luật về đất đai cũng nh pháp luật liên quan

đến đất đai đợc các cơ quan có thẩm quyền ban hànhnhiều, liên tục để điểu chỉnh cho phù hợp với chính sách, phápluật của Nhà nớc qua từng giai đoạn lịch sử khác nhau, do đó

đòi hỏi ngời Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân phải nghiên cứu,tìm tòi và lựa chọn chính xác văn bản pháp luật để áp dụnggiải quyết trong từng vụ án khác nhau nhằm mục đích cuốicùng là xét xử công bằng, khách quan, bảo vệ quyền và lợi íchhợp pháp cho các bên đơng sự

Tính chính xác, khách quan của bản án, quyết địnhcủa Tòa án nhân dân giải quyết tranh chấp quyền sử dụng

đất còn biểu hiện ở cách viết bản án, văn phong thể hiệntrong bản án cần trong sáng, giản dị, cụ thể và mẫu mực;tính chính xác của số liệu; tính đúng pháp luật và tính khảthi của phán quyết Những phán quyết của Tòa án nhân dângiải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất đúng pháp luật,

có lý có tình, không thiên vị là sản phẩm của một quá trìnhlao động nghiêm túc, đầy trách nhiệm của ngời Thẩm phán,chính là những biểu hiện tính công minh của một bản án,quyết định của Tòa án nhân dân

Cùng với tính chính xác, khách quan, bản án và quyết

định của Tòa án nhân dân còn cần có tính công minh, phùhợp với thực tiễn và có khả năng thi hành trên thực tế mới tạonên sức mạnh thuyết phục lòng ngời, đợc d luận xã hội, quầnchúng nhân dân đồng tình ủng hộ Đây cũng chính là tiền

đề quan trọng không thể thiếu đợc đối với việc thi hành bản

án, quyết định của Tòa án nhân dân Khi một bản án,quyết định giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đấtnói riêng của Tòa án nhân dân đợc khẳng định trong nhândân và đời sống xã hội, đợc thi hành một cách nghiêm túc sẽgóp phần rất quan trọng vào việc xây dựng niềm tin củaquần chúng nhân dân vào công lý, vào pháp luật, vào hoạt

động của Tòa án nhân dân trong công cuộc cải cách t pháp

đã và đang đặt ra hiện nay

* Tiêu chí thứ hai: Đảm bảo nguyên tắc các đơng sự

bình đẳng trớc pháp luật và các nguyên tắc tố tụng kháctrong quá trình giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng

đất

Yêu cầu đầu tiên cần phải đạt đợc ở một phiên tòa giảiquyết các tranh chấp quyền sử dụng đất là mức độ thực hiệnnguyên tắc "mọi công dân đều bình đẳng trớc pháp luậtkhông phân biệt nam, nữ, dân tộc, tín ngỡng, tôn giáo, thànhphần xã hội, địa vị xã hội" [22] Cho dù đơng sự là ai, thuộcthành phần nào trong xã hội, là dân tộc thiểu số hay không, lànam hay nữ… thì tại phiên tòa đều đợc đối xử bình đẳng

và đều phải tuân thủ các quy định chung của pháp luật,không có trờng hợp ngoại lệ Nguyên đơn, bị đơn hay là ngờilàm chứng…đều có những quyền nh nhau và phải thực hiện

nghĩa vụ nh nhau theo quy định của pháp luật; các đơng sự

đều phải đợc đối xử bình đẳng nh nhau, không có việc

ơng sự này quan trọng hơn đơng sự kia hoặc ngợc lại Các

đ-ơng sự có quyền bình đẳng trong việc đa ra chứng cứ đểchứng minh cho yêu cầu của mình và giá trị các chứng cứkhông tùy thuộc vào địa vị xã hội của ngời cung cấp chứng cứ.Các đơng sự có quyền đợc trả lời những vấn đề đợc hỏi; đợctrình bày những ý kiến, nguyện vọng của mình trớc phiên tòa.Thực hiện tốt nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trớcpháp luật sẽ giúp cho bản án, quyết định Tòa án nhân dân banhành giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất đảm bảo

đợc tính chính xác, khách quan và không thiên vị, lệch lạc; ngợclại mọi vi phạm nguyên tắc này trong quá trình giải quyết cáctranh chấp quyền sử dụng đất sẽ làm ảnh hởng không tốt đếnchất lợng xét xử

Yêu cầu tiếp theo cần phải đạt đợc tại các phiên xét xửcủa Tòa án nhân dân giải quyết các tranh chấp quyền sửdụng đất là tính dân chủ và tính khách quan cần phải đợcthực hiện ở mức độ cao trong toàn bộ quá trình tiến hànhphiên tòa Tính dân chủ và khách quan đợc thể hiện ở cácthủ tục công bố, giải thích quyền và nghĩa vụ của nhữngngời tham gia tố tụng; quyền đợc nhờ luật s bảo vệ quyền lợi

và lợi ích của mình trớc phiên tòa; quyền đợc trình bày ýkiến tranh luận; quyền kháng cáo v.v… đều chứa đựng nộidung dân chủ và thể hiện tính khách quan rõ nét Trongphiên tòa, Thẩm phán, chủ tọa phiên tòa phải tổ chức choviệc tranh luận công khai việc tranh chấp giữa các bên đơng

sự ở mức độ thoải mái nhất và phải lắng nghe mọi lý lẽ của

các đơng sự trình bày Việc các đơng sự đợc đa ra cácchứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình tại phiên tòa mộtcách thoải mái là thể hiện tính dân chủ nhất; việc Thẩmphán, chủ tọa phiên tòa lắng nghe lý lẽ của các đơng sựtranh luận tại phiên tòa là thể hiện tính khách quan nhất.

Qua sự phân tích trên, cho thấy hình thức tổ chứcphiên tòa; nội dung các bớc, các thủ tục để tiến hành phiêntòa xét xử dân sự nói chung, phiên tòa giải quyết các tranhchấp quyền sử dụng đất nói riêng đảm bảo tính dân chủ,khách quan và bình đẳng của các đơng sự trớc pháp luậttrở thành một nhân tố quan trọng ảnh hởng đến chất lợngxét xử của Tòa án nhân dân; là một tiêu chí quan trọngkhông thể thiếu đợc để đánh giá chất lợng áp dụng pháp luậttrong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân

* Tiêu chí thứ ba: Uy tín của Thẩm phán trong đời sống

xã hội và sự tín nhiệm của nhân dân với ngành Tòa án nhân

dân

Nh chúng ta đã biết, "Thẩm phán là ngời đợc bổ nhiệmtheo quy định của pháp luật để làm nhiệm vụ xét xửnhững vụ án và giải quyết những việc khác thuộc thẩmquyền của Tòa án" [46]

Thẩm phán là cán bộ, công chức đợc Nhà nớc bổ nhiệmtheo một trình tự, thủ tục nhất định Khi thực hiện chứcnăng nghề nghiệp đợc giao Thẩm phán không nhân danhmình và cơ quan, tổ chức nơi mình công tác mà nhândanh Nhà nớc để tuyên một bản án, quyết định để bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức chính trị xã