THUỐC THIẾT YẾU (EML) (DƯỢC XÃ HỘI HỌC SLIDE)

Trắc nghiệm, bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược và các ngành khác hay nhất có tại “tài liệu ngành Y dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide bài giảng dược xã hội học ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược và các ngành khác. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn dược xã hội học bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược và các ngành khác

THUỐC THIẾT YẾUEssentiel medicines list- EML

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Mục tiêu bài giảng

Sau khi học xong bài, sinh viên phải:

- Mô tả được định nghĩa và các ý nghĩa của EML

- Nêu được các tiêu chí lựa chọn và nguyên tắc xây dựng EML của

VN

Định nghĩa thuốc thiết yếu

Thuốc thiết yếu là những thuốc nhằm đáp ứng các nhu cầu chăm sóc ưu tiên sức khỏe của người dân.

Cốt lõi của khái niệm này là việc sử dụng một số

Danh mục thuốc thiết yếu- EML

EML nhằm chuẩn bị sẵn sàng trong bối cảnh các hệ thống

y tế vận hành trong suốt thời gian với số lượn g thích h ợp

, với các dạng bào chế thích hợp, chất lượng đảm bảo và

thông tin thích hợp, ở một mức giá mà cá nhân và cộng

đồng có thể chi trả được.

EML mẫu của WHO là một hướng dẫn để từ đó phát triển các EML của quốc gia và tổ chức y tế Nó không được thiết kế như là một tiêu chuẩn toàn cầu

Trong 30 năm qua EML mẫu đã được toàn cầu chấp nhận như một phương tiện mạnh mẽ để thúc đẩy công bằng sức khỏe.

Ý nghĩa của EML

Khái niệm thuốc thiết yếu là một khái niệm toàn cầu có thể

được áp dụng cho mọi nước, trong khu vực công và tư ở các cấp độ khác nhau của hệ thống CSSK

Từng được quan niệm chỉ liên quan đến các nơi có nguồn lực hạn chế, nhưng EML mẫu của WHO hiện được xem như có

liên quan đến cả các nước có thu nhập cao, trung bình và

thấp, đặc biệt trong những năm gần đây còn đưa vào cả các loại thuốc mới, hiệu quả cao và đắt tiền

Nó thúc đẩy sự hợp lý và giúp thiết lập các mục tiêu ưu

tiên cho hệ thống CSSK Việc sử dụng danh mục thuốc thiết

yếu quốc gia góp phần cải thiện chất lượng CSSK và tiết kiệm đáng kể chi phí dùng thuốc

EML tân dược là cơ sở để:

a) Xây dựng thống nhất các chính sách của Nhà nước về :

Đầu tư, quản lý giá, vốn, thuế, các vấn đề liên quan đến thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người nhằm tạo điều kiện có đủ thuốc trong EML phục vụ công tác BVCS và nâng cao SKND.b)…xây dựng chủ trương, chính sách trong việc tạo điều kiện cấp số đăng ký lưu hành thuốc, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc.c) Các đơn vị ngành Y tế tập trung các hoạt động …trong các khâu : Xuất khẩu, nhập khẩu, sản xuất, cung ứng, phân phối, tồn trữ, sử dụng thuốc thiết yếu an toàn, hợp lý, hiệu quả nhằm đáp ứng nhu cầu bảo vệ và CSSK nhân dân

Ý nghĩa của EML VN

EML tân dược là cơ sở để:

…d) Các trường chuyên ngành y dược tổ chức đào tạo, giảng dạy, hướng dẫn sử dụng thuốc cho các HS,SV

đ) Các cơ sở kinh doanh thuốc bảo đảm thuốc thiết yếu trong Danh mục với giá cả phù hợp; hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả

e) Xây dựng Danh mục thuốc thuộc phạm vi thanh toán của quỹ Bảo hiểm y tế

g) Hội đồng thuốc và điều trị xây dựng danh mục thuốc sử dụng trong bệnh viện đáp ứng nhu cầu điều trị trình Giám đốc bệnh viện phê duyệt

Ý nghĩa của EML VN

Tiêu chí để lựa chọn các loại thuốc thiết yếu

Thuốc thiết yếu được lựa chọn dựa trên

- tính phổ biến của bệnh tật và phù hợp với y tế cộng đồng ,

- có bằng chứng về hiệu quả, an toàn trên lâm sàng, và giá cả có so sánh và

- tính hợp lý giữa hiệu quả - chi phí.

Tiêu chí lựa chọn thuốc đưa vào EML tân dược của VN

1 Bảo đảm hiệu quả, an toàn cho người sử dụng;

2 Sẵn có với số lượng đầy đủ, có dạng bào chế phù hợp với điều kiện bảo quản, cung ứng và sử dụng;

3 Phù hợp với mô hình bệnh tật, phương tiện kỹ thuật, trình

độ của thầy thuốc và nhân viên y tế trong cơ sở KCB;

4 Giá cả hợp lý;

5 Đa số là đơn chất, nếu là đa chất phải chứng minh được

sự kết hợp đó có lợi hơn khi dùng từng thành phần riêng rẽ

về tác dụng và độ an toàn Trường hợp có hai hay nhiều thuốc tương tự nhau phải lựa chọn trên cơ sở đánh giá đầy đủ về hiệu lực, độ an toàn, chất lượng, giá cả và khả năng cung ứng.

Nguyên tắc xây dựng EML tân dược lần VI

1 Kế thừa EML Việt Nam lần thứ V, đồng thời tham khảo EML hiện hành của WHO, các hướng dẫn điều trị của

Bộ Y tế Việt Nam và căn cứ vào các tiêu chí lựa chọn thuốc cụ thể;

2 Phù hợp với chính sách, pháp luật về dược, thực tế

sử dụng và khả năng bảo đảm cung ứng thuốc của Việt Nam;

3 EML tân dược được sửa đổi, bổ sung để bảo đảm an toàn cho người sử dụng, một số loại thuốc có thể bị loại bỏ khỏi Danh mục nếu có những tác dụng có hại nghiêm trọng được phát hiện;

4 Các thuốc đưa vào EML tân dược dưới tên chung quốc tế, không đưa tên riêng chế phẩm

Hướng dẫn sử dụng EML tân dược VNa) Sử dụng phù hợp với:

+ Phạm vi hoạt động chuyên môn của giấy phép hoạt động đối với với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;

+ Danh mục kỹ thuật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định

b) Thông tư phân chia EML tân dược thành 3 nhóm chính:

- Các thuốc có ký hiệu (*) có phạm vi bán lẻ đến tủ thuốc của

trạm y tế và đại lý bán thuốc của doanh nghiệp

-Các thuốc có ký hiệu (**) là thuốc dự trữ, hạn chế sử dụng, chỉ sử dụng khi các thuốc khác trong nhóm điều trị không có hiệu quả và phải được hội chẩn (trừ trường hợp cấp cứu)

- Thuốc Methadon có ký hiệu (***)

Cập nhật EML

Khái niệm về thuốc thiết yếu là khái niệm tiên tiến bao hàm

sự cần thiết phải cập nhật thường xuyên việc lựa chọn các loại thuốc để phản ánh kịp thời

- các hướng lựa chọn điều trị mới và thay đổi nhu cầu điều trị; sự cần thiết để đảm bảo chất lượng thuốc;

- và sự cần thiết để phát triển liên tục các loại thuốc tốt hơn,

- thuốc cho các bệnh mới xuất hiện,

- và các thuốc để đáp ứng lại các dạng đề kháng đang thay đổi.

1 Sự tiến triển của EML của WHO

Khi WHO công bố EML Mẫu đầu tiên năm 1977, có 208

loại thuốc riêng lẻ, tất cả có thể được cung cấp để điều trị an toàn, hiệu quả cho phần lớn các bệnh truyền nhiễm và không

truyền nhiễm

Chỉ có khoảng 12 quốc gia đã có danh mục hoặc chương trình thuốc thiết yếu trong năm 1977 nhưng đến hiện nay, 4/5 các quốc gia đã thực hiện danh mục thuốc quốc gia

EML quốc gia thường liên quan chặt chẽ đến các hướng dẫn quốc gia về thực hành CSSK lâm sàng vốn được

sử dụng cho đào tạo và giám sát nhân viên y tế

VÀI NHẬN XÉT

Năm 1897, aspirin được giới thiệu như là dược phẩm tổng hợp đầu tiên Kể từ khi đó,

- 1941 thế giới đã chứng kiến sự ra đời của thuốc kháng sinh đầu tiên

- 1943, thuốc chống sốt rét thương mại đầu tiên, và

- 1944, thuốc kháng lao đầu tiên

- Những năm 1950 chứng kiến việc sử dụng đầu tiên trên lâm sàng của thuốc tránh thai, thuốc cho bệnh tiểu đường

và các thuốc cho bệnh tâm thần

- Tiếp theo sau là sự phát triển nhanh chóng các thuốc trị các bệnh truyền nhiễm khác, các bệnh tim mạch và một loạt các bệnh khác

VÀI NHẬN XÉT

2 Tác động có ý nghĩa của thuốc thiết yếu về mặt kinh tế

Thuốc chiếm 15% - 30% chi phí y tế ở các nền kinh tế chuyển tiếp và 25% - 66% ở các nước đang phát triển Ở một

số nước đang phát triển, thuốc là các chi phí y tế lớn nhất đối với các hộ nghèo

EML giúp các nước hợp lý hóa việc mua và phân phối các loại thuốc, qua đó làm giảm chi phí cho hệ thống y tế

EML hướng dẫn cho việc mua sắm, cung ứng thuốc trong khu vực công, lập kế hoạch để hoàn trả chi phí thuốc, tài trợ thuốc

và sản xuất thuốc trong nước

3 Tính sẵn có của thuốc thiết yếu ở các nước đang phát triển vẫ n còn yế u kém do: hệ thống cung cấp và phân

phối thuốc yếu kém; không đủ cơ sở và nhân viên y tế; đầu tư thấp cho y tế và chi phí cao của các loại thuốc

Một nghiên cứu của WHO năm 2006 tại Trung Quốc cho thấy trong 41 loại thuốc được khảo sát chỉ có 19 là thuốc thiết yếu

và chỉ có 15% là thuốc generic có sẵn ở các nhà thuốc tư

Tại Uganda, khảo sát vào năm 2004 cho thấy trong số 28 loại thuốc thiết yếu trong danh mục, chỉ có 55% có thể được tìm thấy tại các cơ sở y tế miễn phí

Đến năm 2015, hơn 10 triệ u n gườ i ch ế t m ỗ i năm có thể tránh được nếu như gia tăng số lượng can thiệp y tế nhất

định, mà phần lớn trong số đó phụ thuộc vào các loại thuốc thiết yếu

VÀI NHẬN XÉT

4 Việc đưa các thuốc mới đắt tiền vào EML

EML mẫu mới hiện nay mở rộng ra các lĩnh vực điều trị khác Việc gần đây đưa vào các thuốc mới đắt tiền đã đặt ra nhiều câu hỏi.

Năm 2002, cơ quan này ban hành danh mục gồm 12 loại thuốc kháng virus HIV / AIDS đã được cấp bằng sáng chế ở nhiều nước, để tập trung sự chú ý toàn cầu về một nhu cầu

lớn y tế cộng đồng toàn cầu và để thúc đẩy các can thiệp để

mở rộng quyền tiếp cận vào những loại thuốc cứu sống Tại thời điểm đó, khó có khả năng chi trả cho các thuốc này tại hầu hết các nước

VÀI NHẬN XÉT

Vào 21.10 2015 , WHO công bố EML mẫu mới có thêm các loại thuốc mới phát triển gần đây cho bệnh lao kháng thuốc

(bedaquiline và delamanid), một số thuốc mới điều trị ung thư (như imatinib, rituximab và trastuzumab), và gây tranh cãi nhất là loại thuốc mới tác dụng kháng virus trực tiếp để điều trị viêm gan siêu vi C (sofosbuvir, simeprevir, daclatasvir, ledipasvir, và ombitasvir) Một số loại thuốc đó rất đắt tiền, ví dụ, các loại thuốc mới để điều trị viêm gan C có giá lên đến 95 000 USD cho mỗi đợt điều trị 12 tuần, và bằng sáng chế của chúng sẽ chỉ hết hạn trong 2024.

VÀI NHẬN XÉT

Có phải khái niệm ban đầu của thuốc thiết yếu đã mất đi tý nghĩa ban đầu của nó như là một danh sách các thuốc

cơ bản dành cho các nguồn lực hạn chế?

Trong nhiều năm, EML mẫu của WHO đã được các nước xem là chỉ áp dụng cho nơi nào có nguồn lực hạn chế, và được cho là chỉ bao gồm các loại thuốc cơ bản nhất Đây là một sự hiểu lầm lớn

Ý tưởng về việc lựa chọn một danh sách hạn chế các thuốc thiết yếu được áp dụng trong tất cả các quốc gia và trong các định chế khác nhau

VÀI NHẬN XÉT

WHO cho rằng việc đưa các điều trị ung thư mới vào danh mục, cũng như các tùy chọn tối cần thiết đối với bệnh lao kháng thuốc, là nhất quán với định nghĩa thuốc thiết yếu.

Năm 2002, WHO đã quyết định rằng chỉ riêng yếu tố chi phí

sẽ không n gă n cả n một loại thuốc được đưa vào danh

mục, nếu như các tiêu chuẩn khác về an toàn, hiệu

quả, và so sánh chi phí-hiệu quả được đáp ứng

Đến quyết định năm 2015 bao gồm một loạt các thuốc kháng virus trực tiếp cho bệnh viêm gan siêu vi C đã giới thiệu một cách tiếp cận mới là liệt kê một số loại thuốc rất hiệu quả, thay vì chọn một phác đồ duy nhất

VÀI NHẬN XÉT

Theo WHO "Việc đưa vào EML tất cả các thuốc kháng virus trực tiếp được đề xuất là nhằm thúc đẩy cạnh tranh giữa các phương án thay thế có sẵn và cho phép lựa chọn các phác đồ điều trị kết hợp tối ưu, có hoặc không có sự kết hợp liều cố định hiện có".

Việc xác định so sánh chi phí - hiệu quả phụ thuộc rất nhiều

vào giá thuốc trong một tình huống nhất định Kinh nghiệm quá khứ cho thấy rằng hầu hết các loại thuốc mới niêm yết

đã giảm giá theo thời gian khi các phiên bản generic trở thành có sẵn.

VÀI NHẬN XÉT

Các loại thuốc thiết yếu mới phản ánh những tiến bộ trong điều trị vừa có tính phù hợp cao tới sức khỏe cộng đồng , như vậy WHO đã quyết định các sản phẩm này sẽ có sẵn cho tất cả những người cần chúng trong tất cả các nước.

Các nước trên thế giới hiện nay cần cân nhắc xem có nên đưa các loại thuốc đắt tiền vào trong EML quốc gia của họ Sự lựa chọn này vẫn còn là một trách nhiệm của từng nước, và cần phải dựa trên các ưu tiên và khả năng của hệ thống y tế quốc gia, bao gồm cả năng lực chẩn đoán, điều trị và khả năng triển khai.

VÀI NHẬN XÉT

Tuy nhiên, khi đưa một thuốc vào EML, tự nó chưa đảm bảo

là NB sẽ tiếp cận được chúng Các EML chỉ là bước đầu tiên trong quá trình thực hiện chính sách theo hướng đảm bảo quyền tiếp cận các loại thuốc này, như là một phần của y tế toàn cầu và mục tiêu phát triển bền vững.

Chính sách thuốc thiết yếu toàn diện vẫn là cần thiết , bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau, chẳng hạn như nghiên cứu

và phát triển thích hợp, cơ chế tài chính, chính sách chung bao gồm cả các biện pháp khác nhau để vượt qua rào cản bảo hộ bằng sáng chế, đảm bảo chất lượng, hệ thống cung ứng, và sử dụng an toàn và có so sánh chi phí- hiệu quả.

VÀI NHẬN XÉT

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Andy L Gray, Veronika J Wirtz, Ellen F M 't Hoen,

Michael R Reich, Hans V Hogerzeil, Essential medicines are still essential , www.thelancet.com, Vol 386 October

24, 2015

2 Bộ Y tế, TT 45/2013/TT-BYT ngày 26/12/2013 về

Ban hành danh mục thuốc thiết yếu tân dược lần VI

3 WHO, Essentiel medicines,