Giao an dia ly lop 6

KiÕn thøc: - BiÕt ®îc sù chuyÓn ®éng tù quay quanh 1 trôc tëng tîng cña Tr¸i §Êt... HÖ qu¶ cña sù vËn ®éng tù quay quanh trôc..[r]

Trang 1

Tuần: 1

Tiết: 1

Ngày soạn: 20/8/2011Ngày dạy: 26/8/2011

2 Kiểm tra bài cũ:

- Giáo viên kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

- Địa lí là môn khoa học xã hội cơ bản Nó có lịch sử phát triển từ thời Cổ đại

Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bảng

* Hoạt động 1: Cá nhân 1 Nội dung của môn Địa lí 6

- GV cho HS quan sát tập tranh, ảnh về

cảnh quan trên Trái Đất

? Em thấy cảnh quan trên Trái Đất có

- Buổi tra t0 cao nhất (33oC)

- Buổi tối t0 giảm (19 - 25oC)

- Nhiệt độ từ sáng đến tối có sự thay

Trang 2

Hiểu vì sao trên Trái đất, mỗi miền lại có

đặc điểm tự nhiên riêng

? Em hãy một ví dụ và phân tích ví dụ đó

? Qua tìm hiểu bài ở nhà, em hãy cho biết

nội dung môn Địa lí 6 đề cập đến những

vấn đề nào ?

- Bản đồ, phơng pháp sử dụng nó tronghọc tập và trong cuộc sống

4 Củng cố:

? Môn Địa lí 6 giúp các em hiểu đợc những vấn đề gì ?

(Trái Đất, môi trờng sống)

? Để học tốt môn Địa lí 6 ta cần phải làm nh thế nào ?

(Liên hệ thực tế)

5 Hớng dẫn học tập.

- Học bài và trả lời các câu hỏi theo SGK

- Đọc bài đầu tiên của chơng 1 "Vị trí, kích thớc hình dạng của Trái Đất"

- Tìm hiểu các hiện tợng ĐL trong tự nhiên xung quanh các em nh: ma, sơng mù,

bão, cầu vồng, mây, gió

Trang 3

chơng i: Trái đất

Tiết: 2 - Vị trí, hình dạng và kích thớc của Trái đất

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Học sinh nắm đợc tên các hành tinh trong hệ Mặt trời

- Biết một số đặc điểm của hành tinh Trái Đất nh: vị trí, hình dạng, kích thớc

- Hiểu đợc một số khái niệm: kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc và biết đợc côngdụng của nó

2 Kiểm tra bài cũ.

? Môn Địa lí 6 giúp em hiểu đợc những vấn đề gì ?

? Để học tốt môn Địa lí 6 cần phải học nh thế nào ?

Trang 4

Trong vũ trụ bao la, Trái đất là hành tinh xanh duy trong hệ Mặt trời có sự sống của loài ng

? Kể trên 8 hành tinh trong hệ MT và cho

biết Trái đất nằm ở vị trí thứ mấy trong các

hành tinh theo thứ tự xa dần MT ? - Có 8 hành tinh trong hệ mặt trời

GV chuẩn xác

- Có 5 hành tinh: Hỏa, Thủy, Kim, Mộc,

Thổ đợc quan sát bằng mắt thờng thời cổ

+ Mặt trời cũng là một ngôi sao nhng là

một ngôi sao tự lớn, tự phát sáng, các sao

khác không tự phát sáng

Hoạt động 2: Cá nhân

+ GV cho HS quan sát quả địa cầu và H2

(SGK) để trả lời câu hỏi

II Hình dạng, kích thớc của TĐ

và hệ thống kinh vĩ tuyến.

? Hãy cho biết Trái đất có hình gì ? Độ dài

bán kính TĐ và đờng xích đạo của Trái

+ Hình cầu: Là hình khối cầu

? Em hãy cho biết thế nào là đờng kinh

tuyến (khái niệm về đờng kinh tuyến)

? Tại sao phải có kinh tuyến gốc

TL: - Để đánh số thứ tự các kinh tuyến

? Cứ cách nhau 10 ta có 1 đờng kinh tuyến thì

trên Trái Đất có nhiêu kinh tuyến ? (360KT ~

3600)

? Quan sát H3 cho biêt: Về bên phải và

bên trái của kinh tuyến gốc là những đờng

kinh tuyến nào ?

- Về bên phải của Kt gốc là KTĐ

- Về bên trái của KT gốc là KTT+ Về bên phải của KT gốc là BCĐ

HS trả lời

- GV chuẩn xác

+ Về bên trái của KT gốc là BCT

Trang 5

? Đối diện với KT gốc là KT bao nhiêu độ

(1800)

? Cho biết thế nào là đờng vĩ tuyến * Vĩ tuyến: là những đờng vuông góc với

KT và song song với đờng XĐ

? Hãy chỉ trên quả địa cầu những đờng vĩ

tuyến nào có độ dài lớn nhất ? Đờng đó

ngời ta gọi là gì ? đặc điểm ? (đờng xích

đạo)

- Đờng xích đạo là VT gốc chia đôiquả địa cầu ra làm 2 nửa BBC vàNBC

? Xác định vĩ tuyến chạy qua HN và cho

biết HN nằm ở bán cầu nào ? (Bắc bán

cầu)

- Cách 10 vẽ đờng KT ta có 180 ờng VT

đ-? Em hãy nhắc lại công dụng của hệ thống

kinh, vĩ tuyến

TL: Muốn xác định vị trí 1 điểm tra phải

dựa vào hệ thống kinh, vĩ tuyến

- GV nhắc lại vị trí của HS trên quả địa

- Xem trớc bài 2 "Bản đồ, cách vẽ bản đồ để tìm hiểu qua về khái niệm bản đồ",

vài đặc điểm của bản đồ

Rút kinh nghiệm sau bài học :

………

………Phê duyệt của tổ Phê duyệt của ban giám hiệu

Trang 6

Tuần: 3

Tiết: 3

Ngày soạn: 3/9/2011Ngày dạy:9/9/2011Ngày dạy điều chỉnh ……

- Quả địa cầu

- Một số bản đồ: Thế giới, châu lục, quốc gia, bán cầu

2 Kiểm tra bài cũ

? Nêu vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời

- Nêu ý nghĩa

? Giải bài tập 1- AGK

Xác định trên quả Địa cầu: Các đờng kinh tuyến Đông, Tây, vĩ tuyến Bắc, Nam, bán cầu Đông Tây

-3 Bài mới:

a Giới thiệu bài:

- GV giới thiệu một số loại bản dồ: thế giới,

châu lục, Việt Nam, SGK

1 Bản đồ là gì ?

? Trong thực tế ngoài bản đồ SGK còn có những

loại bản đồ nào ?

? Vậy bản đồ là gì ? Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ tơng đối

chính xác vẽ vùng đất hay toàn bộ

bề mặt Trái đất rên 1 mặt phẳng

? Nêu tầm quan trọng của việc sử dụng bản đồ

trong việc học địa lí

TL: Để có khái niệm chính xác về vị trí, sự

phân bố các đối tợng, hiện tợng địa lí tự nhiên,

KT-XH của vùng đất khác nhau trên TĐ

2 Vẽ bản đồ.

GV dùng quả địa cầu và bản đồ TG

? Xác định hình dạng, vị trí các châu lục ở bản

đồ và quả địa cầu

? Em hãy tìm những điểm giống và khác nhau

về hình dạng các lục địa trên bản đồ và trên quả

địa cầu

+ Bản đồ: Là hình vẽ thu nhỏ cácmiền đất đai trên bề mặt Trái đất,lên mặt phẳng 1 tờ giấy

GV cho HS thảo luận nhóm:

Trang 7

Nhóm 1, 2: Tìm điểm giống nhau

Nhóm 3, 4: Tìm điểm giống nhau

+ Giống: Là hình ảnh thu nhỏ của Trái đất hay

các lục địa

+ Khác: - Bản đồ là mặt phẳng

- Lục địa là mặt cong

GV giới thiệu: H4 là biểu thị bề cong của quả

đất đợc dàn ra mặt giấy

? Em có nhận xét gì về H4 khác H5 nh thế nào ?

? Tại sao đảo Grơnlen trên bản đồ H5 lại to gần

bằng diện tích lục địa Nam Mĩ

(Thực tế chỉ = 1/9 lục địa Nam Mĩ

- GV giải thích:

+ Khi dàn mặt cong sang mặt phẳng phải điều

chỉnh nên bản đồ có sai số

+ Phơng pháp chiếu Meccato các đờng kinh

tuyến, vĩ tuyến là những đờng thẳng song song

Càng về phái 2 cực, sai lệch càng lớn (các lục

địa bị biến dạng đi)

 đảo Grơnlen gần cực B có S gần = Nam Mĩ ở

gần xích đạo

? Hãy nhận xét sự khác nhau về hình dạng đờng

kinh tuyến, vĩ tuyến ở bản đồ H5, 6, 7

- HS nhận xét

- GV chuẩn xác

- H5: Các đờng kinh tuyến songsong với nhau, các đờng VT songsong với nhau và là một đờng nằmngang

- H6: KT là đờng cong và chun lại

? Nêu vai trò của bản đồ trong việc dạy, học

ĐL?

4 Tầm quan trọng của bản đồtrong việc dạy và học ĐL

Trang 8

4 Củng cố.

? Bản đồ là gì ?

Nêu tầm quan trọng của bản đồ trong dạy và học ĐL

? Em hãy hoàn thành sơ đồ sau:

GV yêu cầu HS đọc phần chữ đỏ (trang 1)

- Học bài

- Trả lời câu hỏi 1, 2- SGK

- Đọc bài "Tỉ lệ bản đồ"

- Chia lớp làm 4 nhóm HS chuẩn bị thớc tỉ lệ để làm bài tập tiết sau

………

Tuần: 4

Tiết: 4

Ngày soạn: 6/9/2011Ngày dạy:16/9/2011Ngày dạy điều chỉnh…

bài 3: tỉ lệ bản đồ

I Mục tiêu:

- Học sinh hiểu tỉ lệ bản đồ là gì ? và nắm đợc ý nghĩa của 2 loại: số tỉ lệ và thớc tỉ lệ

- Biết cách tính các khoảng cách thực tế dựa vào số tỉ lệ và thớc tỉ lệ

Trang 9

- Thớc tỉ lệ.

IV Ph ơng pháp:

- Vấn đáp gợi mở

- Nhóm học tập

III Tiến trình dạy học:

2 Kiểm tra Bài cũ.

? Bản đồ là gì ? Bản đồ có tầm quan trọng nh thế nào trong việc dạy và học Địa lí

? Những công việc cần thiết để vẽ đợc bản đồ

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài:

- GV dùng 2 bản đồ khác nhau về tỉ lệ 1 ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ.

- Giới thiệu phần ghi tỉ lệ của mỗi bản đồ

- Yêu cầu HS lên đọc rồi ghi ra bảng tỉ lệ

? Đọc tỉ lệ của 2 loại bản đồ H8, 9 Cho biết

những điểm giống nhau và khác nhau ?

+ Giống: Thể hiện cùng một lãnh thổ

+ Khác: Có tỉ lệ khác nhau

? ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ * ý nghĩa: Tỉ lệ bản đồ cho biết BĐ

đ-ợc thu nhỏ bao nhiêu so với thực địa

? Đọc SGK và cho biết: Có mấy loại tỉ lệ bản đồ? - Có 2 dạng tỉ lệ

- Tỉ lệ số: 1

100 000 :

TS MS

? Quan sát H8, 9 cho biết:

? Mỗi 1cm/ bản đồ tơng ứng với khoảng

cách bao nhiêu trên thực địa ?

1cm = 7.500m (H8) = 15000m (H9)

? Vậy mức độ nộidung của bản đồ phụ

thuộc vào yếu tố gì ? - Nội dung của bản đồ phụ thuộc vào tỉlệ bản đồ

- HSTL

? Muốn bản đồ có sự chi tiết cao thì sử

dụng loại tỉ lệ nào ? - Bản đồ có tỉ lệ càng lớn thì số lợng cácđối tợng ĐL đa lên bản đồ càng nhiều

Trang 10

2 Đo tính các khoảng cách thực địa đa vào tỉ lệ thớc hoặc tỉ lệ / bản đồ.

+ Nhóm 3: Từ đoạn đờng Tuần Quý Cáp - đờng Lý Tự Trọng

+ Nhóm 4: Đoạn đờng từ Lý Thờng Kiệt đến Quang Trung

* Hớng dẫn:

- Dùng compa hoặc thớc kẻ đánh dấu khoảng cách rồi đặt vào thớc tỉ lệ

- Đo khoảng cách theo đờng chim bay từ điểm này sang điểm khác Đo từ chính

giữa các kí hiệu (không đo từ cạnh kí hiệu

- Kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lĩ

………

Tuần: 5

Tiết: 5

Ngày soạn: 17/9 /2009Ngày dạy:24/9/2011

Ng y dà ạy điều chỉnh

phơng hớng trên bản đồ kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí

I Mục tiêu:

- Học sinh biết và nhớ quy định về phơng pháp trên bảnđồ

- Hiểu thế nào là kinh độ, vĩ độ và tọa độ Địa lí của 1 điểm

- Biết cách tìm kinh độ, vĩ độ và tọa độ Địa lí, phơng hớng trên bản đồ, trên quả địa cầu

II Kiến thức trọng tâm

- Kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí

III Ph ơng ti ệ n d ạ y h ọ c :

- Bản đồ châu á, bản đồ khu vực Đông Nam á

- Quả địa cầu

IV Ph ơng pháp:

Trang 11

- GV đa ra mô hình quả địa cầu.

TL: Lấy hớng tự quay của Trái đất từ Đông

-Tây Hớng vuông góc với chuyển động của

Trái đất là Bắc, Nam

- GV giới thiệu khi xác định phơng hớng trên

bản đồ

Chú ý: Phần chính giữa coi là phần trung tâm

- Từ tâm xích đạo: Phía trên là Bắc, dới là

Nam, phải là Đông, trái là Tây

? Em hãy nhắc lại, rồi tìm và chỉ hớng của

đ-ờng kinh tuyến, vĩ tuyến trên quả địa cầu

dựa vào yếu tố nào ?

- Dựa vào các đờng KT, VT để xác

T 00 Đ

TN N ĐN

2 Kinh độ, vĩ độ và tọa độ Địa lí

? Hãy cho biết điểm C trên H11 là điểm gặp

nhau của đờng kinh tuyến - vĩ tuyến nào ? a Khái niệm kinh độ, vĩ độ và tọa

độ Địa lí

GV:

+ Khoảng cách từ C - kinh tuyến gốc là xác

Trang 12

định kinh độ của điểm C.

+ Khoảng cách từ C - xích đạo là xác định vĩ

độ của điểm C

? Vậy kinh độ, vĩ độ của 1 điểm là gì ? VT đi qua điểm đó đến KT và VT gốc

? Tọa độ Địa lí của 1 điểm là gì ? - Tọa độ Địa lí của 1 điểm là kinh

độ, vĩ độ của điểm đó trên bản đồ

GV dùng bảng phụ và hệ thống KT, VT b Cách viết tọa độ ĐL của 1 điểm

- Một HS viết tọa độ ĐL nh sau:

nh sau:

A 1300Đ B 1100T C 1300T

100B 100B 00B+ Nhóm 2+ 5: làm phần C c Các điểm có tọa độ ĐL cho sẵn là

E và D

E 1400Đ D 1200Đ

00B 100N

4 Củng cố bài:

? Căn cứ vào đâu ngời ta xác định đợc phơng hớng

? Cách viết tọa độ Địa lí ? Cho ví dụ

Trang 13

Tuần: 6

Tiết: 6

Ngày soạn: 17/9/2011Ngày dạy: 1/10/2011Ngày dạy điờu chỉnh

kí hiệu bản đồ cách biểu hiện địa hình trênbản đồ

- Một số bản đồ có kí hiệu phù hợp với sự phân loại trong SGK

- Một số bản đồ kinh tế, dân c, khoáng sản, nông nghiệp

a Thế nào là kinh độ, vĩ độ, tọa độ Địa lí ?

b Hãy viết tọa độ Địa lí của các điểm sau:

A 200N B 160T C 1300Đ

1050Đ 800B 800B

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài:

Bất kì một loại bản đồ nào cũng có một loại ngôn ngữ đặc biệt, đó là hệ thống kí hiệu Cáchbiểu hiện và ý nghĩa của chúng ra sao? Đó là nội dung bài học hôm nay

b Bài giảng:

- GV giới thiệu một số bản đồ kinh tế: CN, NN,

GTVT

1 Các loại kí hiệu bản đồ.

- Yêu cầu HS quan sát hệ thống kí hiệu rồi so

sánh các kí hiệu với hình dạng thực tế của các

? Quan sát H14 cho biết có mấy loại kí hiệu

th-ờng dùng và kể tên một số đối tợng địa lí đợc

biểu hiện bằng các loại kí hiệu

- Có 3 loại kí hiệu thờng gặp: ờng, điểm, diện tích

đ-? Có mấy dạng kí hiệu: - Có 3 dạng kí hiệu: Hình học,

chữ, tợng hình

? Cho biết mặt phẳng hình giữa các loạ kí hiệu

và dạng kí hiệu thông qua H14, H15 (Kí hiệu diện tích dạng tợng hình)

? Vậy đặc điểm quan trọng nhất của kí hiệu là - Kí hiệu phản ánh sự phân bố vị trí

Trang 14

gì ? các đối tợng ĐL trong khoảng cách.

2 Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ.

* Quan sát H16, cho biết:

? Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu m?

(100m)

? Dựa vào các đờng đồng mức cho biết: ở 2 sờn

núi phía Đông và phía Tây, sờn nào có độ dốc

lớn hơn ?

(Sờn Tây vì có các đờng đồng mức dày hơn)

+ GV giải thích đờng đồng mức là gì ?

(Các điểm có trị số nh nhau (cùng độ cao) đợc

nối lại thành đờng đồng mức)

? Để thể hiện độ cao địa hình, ngời ta làm nh

thế nào ? - Biểu hiện độ cao địa hình bằngthang màu hoặc đờng đồng mức

- GV giới thiệu qui ớc dùng thang màu biểu

* Lu ý: Đờng đồng mức và đờng thẳng sâu cùng

dạng kí hiệu song cách biểu hiện ngợc nhau

đ ờng

KH diện tích

5 Hớng dẫn học tập:

- Trả lời các câu hỏi 1, 2, 3

Trang 15

- Xem lại nội dung bài học.

- Chuẩn bị địa bàn, thớc dây cho bài thực hành giờ sau

………

Thực hành Tập sử dụng địa bàn và thớc đo để vẽ sơ đồ lớp học

I Mục tiêu:

a Kĩ năng:

- Học sinh biết cách sử dụng địa bàn, tìm phơng hớng các đối tợng địa lí trên bản

đồ

- Biết đo các khoảng cách trên thực tế và tính tỉ lệ khi đa lên lợc đồ

- Biết vẽ sơ đồ đơn giản của 1 lớp học trên giấy

Câu 1: Có mấy loại kí hiệu thờng gặp ? Lấy ví dụ vẽ các dạng kí hiệu đó

Câu 2: Xác định các hớng còn lại ở các hình sau:

N

TB

Trang 16

B: Đáp án và biểu điểm:

Câu 1: 4 điểm

- Có 3 dạng kí hiệu thờng gặp (1 điểm)

+ Kí hiệu diểm: Cảng biển, sân bay (1 điểm)

+ Kí hiệuđờng: ranh giới các quốc gia, đờng tàu hỏa (1 điểm)

+ Kí hiệu diện tích: vùng trồng lúa, trồng dừa, vùng công nghiệp (1 điểm).Câu 2: Kẻ đợc các hớng còn lại (1,5 điểm)

- GV giới thiệu địa bàn: HS quan sát

- GV hớng dẫn HS cách sử dụng địa bàn c Cách sử dụng địa bàn.

Chia lớp làm 4 nhóm, chia mỗi nhóm 1 địa

bàn và 1 thớc đo

- Xoay hộp đầu xanh trùng vạch số 0

- HS chuẩn bị: giấy, máy tính, bút

Phân công:

- Đúng hớng đờng 1800 là đờng Bắc,Nam

- Phân biệt kinh tuyến và vĩ tuyến, vẽ hình minh họa

- Bản đồ là gì ? Vai trò của bản đồ trong dạy học địa lí

Trang 17

Tuần: 8

Tiết: 8

Ngày soạn: 8/10/2011Ngày dạy:15/10/2011Ngày dạy bổ sung

Kiểm tra một tiết

I Mục tiêu:

Qua bài kiểm tra, HS cần:

- Đánh giá việc nắm kiến thức của HS về mức độ hiểu biết và vậndụng kiến thức

Câu 1: Nêu khái niệm về kinh tuyến và vĩ tuyến.

Nếu cứ cách 10 ta vẽ 1 đờng kinh tuyến thì trên Trái Đất sẽ có mấy đờng kinhtuyến ?

Trang 18

E = 2000m (1điểm).

4 Củng cố :

- GV thu bài, rút kinh nghiệm giờ kiểm tra

5 Hớng dẫn về nhà:

- Đọc trớc bài 7: Sự vận động quay quanh trục của Trái Đất và các hệ quả

………

Tuần: 9

Tiết: 9

Ngày soạn: 9/10/2011Ngày dạy:22/10/2011

Ngày dạy bổ sung Bài 7: sự vận động tự quay quanh trục

của trái đất và các hệ quả

I Mục tiêu: Sau bài học, HS cần:

a Kiến thức: - Biết đợc sự chuyển động tự quay quanh 1 trục tởng tợng của Trái

Đất Hớng chuyển động của Trái Đất từ Tây sang Đông Thời gian tự quay 1 vòng trục của

Trái Đất là 24h

- Trình bày đợc một số hệ quẩ của sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

b Kĩ năng: - Biết dùng quả địa cầu, chứng minh hiện tợng ngày đêm kế tiếp nhau

Trang 19

GV: giới thiệu quả địa cầu là mô hình thu nhỏ

của Trái Đất Độ nghiêng của trục nối 2 đầu

1 Sự vận động của Trái đất quanh trục.

Lu ý: Thực tế trục Trái Đất là trục tởng tợng nối

2 đầu cực

- Trục nghiêng là trục tự quay

- Nghiêng 66033' trên mặt phẳng quỹ đạo

? Quan sát cho biết: Trái Đất tự quay quanh trục

theo hớng nào ?

- Hớng tự quay của Trái Đất từTây - Đông

HS: Lên bảng thể hiện hớng quay của Trái Đất

trên quả địa cầu

? Thời gian tự quay một vòng quanh trục trong 1

ngày, 1 đêm đợc quy ớc là bao nhiêu giờ

- Thời gian TĐ tự quay 1 vòng

= 24h (1ngày , 1 đêm)

- Thời gian quay thêm để thấy đợc vị trí xuất

hiện ban đầu của Mặt trời

? Tính tốc độ tự quay quanh trục của Trái Đất?

(24 múi giờ ~ 24 khu vực giờ)

? Vậy mỗi khu vực, mỗi múi giờ chênh lệch nhau

bao nhiêu giờ ? Mỗi khu vực giờ giờ rộng bao

nhiêu kinh tuyến ?

- Chia bề mặt Trái đất thành 24khu vực giờ

- Mỗi khu vực có một giờ riêng(đó là giờ khu vực)

giới

Năm 1888, hội nghị Quốc tế thống nhất khu vực

có kinh tuyến gốc 00 đi qua đài thiên văn Grinuýt

làm khu vực giờ gốc

- Là khu vực có kinh tuyến 00

di qua chính giữa (khu vực giờthứ 7)

? Dựa vào H20, khi ở khu vực giờ gốc là 12h ở

nớc ta là mấy giờ, ở Bắc Kinh, Matxcơva là mấy

giờ ? (VN: 7h, BK 7h, Matxcơva 12h)

- GV mở rộng: Trong hải trình của đoàn thủy thủ

Mazenlăng đi vòng quanh TG về phía Tây trong

1083 ngày (lịch về là 6/9 nhng thực tế là 7/9)

? Tại sao lại có hiện tợng nh vậy ?

- Trái Đất quay từ T - Đ Khi đi về phía Tây qua - Phía Đông có giờ sớm hơn

Trang 20

150 kinh chậm đi 1h (phía Tây chậm hơn 1h).

* GV chuyển ý

- GV dùng ngọn đèn và quả địa cầu minh họa

hiện tợng ngày đêm 2 Hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục.

a Hiện tợng ngày đêm.

? S đợc chiếu sáng gọi là gì ? S không đợc chiếu

sáng gọi là gì ?

- GV: Đẩy quả địa cầu từ Tây- Đông thể hiện

ngày đêm luân phiên

- Khắp nơi trên TĐ đều có hiệntợng ngày, đêm

? Tại sao hằng ngày quan sát bầu trờ thấy có Mặt

Trời, Mặt Trăng và các ngôi sao chuyển động từ

nào ở 2 nửa cầu ?

? Các vật chuyển động trên TĐ có hiện tợng gì ? - Các vật thể chuyển động trên

- NCN vật chuyển động về bênrái

- Đọc trớc bài sau: Sự chuyển động của TĐ quanh Mặt trời

………

Trang 21

Phê duyệt của tổ Phê duyệt của ban giám hiệu

Tuần: 10

Tiết: 10

sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời

I Mục tiêu: Sau bài học, HS cần nắm đợc:

a Kiến thức

- Cơ chế chuyển động của Trái đất quay quanh Mặt trời

- Nhớ đợc vị trí: Xân phân, Hạ chí, Đông chí, Thu phân trên quỹ đạo Trái Đất

- Tranh vẽ về sự chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời

- Mô hình sự chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời

- HS 1: Vận động tự quay của Trái đất sinh ra hệ quả gì ?

- GV giới thiệu H23 phóng to

1 Sự chuyển động của Trái

đất quanh Mặt trời

+ GV nhắc lại chuyển động tự quay quanh trục,

h-ớng, độ nghiêng của trục Trái đất ở các vị trí: Xuân

phân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí

? Theo dõi chiều mũi tên trên trục Trái đất thì TĐ

cùng một lúc tham gia mấy chuyển động

- Trái đất chuyển động quanh

- GV dùng mô hình quả địa cầu quay quanh Mặt

trời lặp lại chuyển động tịnh tiến của Trái đất ở các

vị trí: Thu phân, Xuân phân, Đông chí, Hạ chí theo

quỹ đạo hình elíp

Trang 22

? Khi chuyển động trên quỹ đạo, lúc nào TĐ gần

MT nhất, khoảng cách là bao nhiêu ?

- Trong quá trình chuyển

động : Trục TĐ không đổi ớng và luôn ngiêng

TĐ: Ngả dần nhất, chếch xa nhất

Ngả gần nhất Chếch xa nhất

Nhận nhiều Nhận ít

Nóng (Hạ) Lạnh (Đông) 22/12 Đông chí

Hạ chí

NCN NCB

Ngả gần nhất Chếch xa nhất

Nhận ít Nhận nhiều

Đông Hạ

23/9 Xuân phân

Thu phân

NCB NCN

Hai bán cầu hớng

về MT nh nhau

MT chiếu thẳng góc

đờng XĐ lợng ánh sáng và nhiệt nhận

nh nhau.

NBC chuyển nóng sanglạnh BBC chuyển lạnh san nóng

21/3 Xuân phân

Thu phân

NCB NCN

Hai bán cầu hớng

về MT nh nhau

MT chiếu thẳng góc

đờng XĐ lợng ánh sáng và nhiệt nhận

nh nhau.

NBC chuyển lạnh sang nóng BBC chuyển nóng san lạnh+ GV kết luận:

- Sự phân bố ánh sáng, lợng nhiệt và cách tính mùa ở cầu B và N trái ngợc nhau

? Nêu cách tính mùa theo dơng lịch và âm lịch ?

- Các nửa vùng ôn đới có sự phân chia về khí hậu thành 4 mùa rõ rệt

- Các nớc trong khu vực nội chí tuyến, sự biểu hiện các mùa không rõ (2 mùa rõ làmùa khô và mùa ma)

+ Lu ý HS:

- Xuân phân, Thu phân, Hạ chí, Đông chí là những tiết chỉ các mùa trong năm

- Lập Xuân, lập Hạ, lập Thu, lập Đông là những tiết chỉ thời gian bắt đầu một mùamới và kết thúc một mùa cũ Có vị trí cố định trên quỹ đạo của Trái đất quanh Mặt trời

4 Củng cố:

* Đánh dấu x vào ý đúng:

- Trái đất chuyển động tịnh tiến trên quỹ đạo Mặt trời nghĩa là:

+ Trong khi chuyển động quanh Mặt ttrời - TĐ còn tự quay quanh trục

Trang 23

+ Hớng chuyển động của Trái đất trên quỹ đạo quanh Mặt trời trùng với hớng

chuyển động tự quay của Trái đất

+ Khi chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt trời.Trục Trái đất vẫn giữ nguyên độ

nghiêng và hớng nghiêng của trục không đổi

* Học sinh đọc ghi nhớ SGK

a Ôn tập: Sự vận động tự quay quanh trục của Trái đất và các hệ quả

b Nắm chắc 2 vận động chính của Trái đất

- Đọc: Hiện tợng ngày đêm dài ngắn theo mùa

- Đố em: Trên Trái đất, chỗ nào lạnh nhất, chỗ nào nóng nhất ?

………

Tuần: 11

Tiết: 11

hiện tợng ngày dài đêm ngắn theo mùa

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- HS biết đợc hiện tợng ngày, đêm chênh lệch giữa các mùa và hệ quả của sự vận

động của Trái đất quanh Mặt trời

- Hiểu đợc các khái niệm về đờng chí tuyến B, chí tuyến N, vòng cực Bắc, vòng

- Nêu nguyên nhân sinh ra các mùa trên Trái đất

- Điền vào ô trống:

Đông chí NCNNCB NóngLạnh22/12 Hạ chí

Đông chí NCNNCB NóngLạnh

Trang 24

3 Bài giảng:

* Giới thiệu bài:

Hiện tợng ngày, đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả quan trọng thứ hai của vận

động quanh Mặt trời của Trái đất

Hiện tợng này biểu hiện rất rõ ở các vĩ độ khác nhau

Càng lên vĩ độ ngày càng xa

Từ 66033'B đến cực: ngày =24h

NBC 23660027'N33'N

Ngày < đêmNgày = 24h

Đêm = 24h Đông

Càng đến cực Nam ngàycàng ngắn lại Đêm dài từ

66033'N đến cực đêm =24h

Nhóm3:

- Nêu ranh giới ánh sáng MT chiếu thẳng góc với Mặt đất vào ngày 22/6 và22/12 Đờng giới hạn các khu vực có ngày hoặc đêm dài 24h

HS thảo luận - trả lời:

- Ngày 22/6, ánh sáng chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23027'B, đó là chítuyến B

- Ngày 22/12, ánh sáng chiếu thẳng góc với MT ở vĩ tuyến 23027'B, đó là chítuyến Nam

Các vĩ tuyến 66033'B và N là những đờng giới hạn của các khu vực có ngày,

Trang 25

Cực N HạKết luận 1- 6 thángMùa h Mùa đông1- 6 tháng

4 Củng cố:

a Nếu Trái đất vẫn chuyển động tịnh tiến xung quanh MT, nhng không chuyển

động quanh trục thì sẽ có hiện tợng gì xảy ra ?

b.Giải thích câu ca dao: "Đêm tháng năm cha nằm đã sáng

Ngày tháng 10 cha cời đã tối"

c Đêm trắng là gì ? Tại sao ở các vùng có vĩ độ cao lại có hiện tợng đêm trắng ?

- Phân tích đợc các hiện tợng đã học vào ngày 22/6 và 22/12

- Đọc trớc bài sau "Cấu tạo bên trong của TĐ"

………

Tuần: 12

Tiết: 12

Bài 10: cấu tạo bên trong của trái đất

I Mục tiêu:

- HS hiểu và trình bày đợc cấu tạo bên trong của Trái đất gồm 3 lớp: Đặc tính riêng

của mỗi lớp về độ dày, về trạng thái, tính chất và nhiệt độ

- Biết lớp vỏ Trái đất đợccấu tạo do 7 mảng địa lớn và một số địa mảng nhỏ ?

- HS yêu thích khám phá tự nhiên

- Phần 1: Cấu tạo bên trong của Trái Dất

III Đồ dùng:

- Quả Địa cầu

- Hình vẽ SGK, hình minh họa trong PTDH Địa 6

a Trái đất có 2 vận động chính, kể tên và hệ quả của mỗi vận động ?

b Nêu ảnh hởng của các hệ quả của vận động tự quay quanh trục và vận động quanh

Mặt trời của Trái đất tới sản xuất và đời sống

3 Bài mới

Trang 26

- GV giới thiệu, vào bài.

? Dựa vào H 26 và bảng 3.2 Trình bày đặc điểm cấu tạo bên trong của TĐ

? Tâm động đất và lò mắc ma ở phần nào của Trái đất ? Lớp đó có trạng thái nh thế nào ? Nhiệt độ ?

? Lớp này có ảnh hởng đến XH loài ngời không

- HS: Trạng thái rắn, nhiệt độ 600 -9000C

- Khi mắc ma trào – chảy, động vật, thực vật xung quanh ảnh hởng lớn đến sản xuất và đời sống củacon ngời

- GV giới thiệu H27

- Các địa mảng của lớp vỏ Trái đất

- Yêu cầu HS đọc SGK, xác định các lục địa và đại dơng

Dựa vào bảng chú giải H27

 Trái đất luôn chuyển động

? Nêu những địa mảng chính của lớp vỏ Trái đất Đó là những địa mảng nào ?

* GV kết luận:

- Vỏ TĐ không phải là một khối liên tục

- Do một số địa mảng kề nhau tạo thành

- Các địa mảng có thể di chuyển với tốc độ chậm

+ Có 3 cách tiếp xúc:

Tách xa nhau

Xô chồm lên nhau

Trợt bậc

Kết quả của 3 cách tiếp xúc đó:

- Hình thành những dãy núi ngầm dới đại dơng

Trang 27

- Khi các địa mảng di chuyển có những cách nào ?

Cách xa nhau

Hai mảng gặp nhau

Trợt bậc

5 Hớng dẫn học ở nhà.

- Làm câu hỏi 1, 2, 3 vào vở

- Chuẩn bị bài thực hành: Quả địa cầu, Bản đồ TN thế giới

- Tìm và xác định vị trí 6 lục địa và 4 đại dơng trên địa cầu

Tuần: 13 Ngày soạn: 8/11/2011

Tiết: 13 Ngày dạy: 18/11/2011

Bài 11: sự phân bố lục địa và đại dơng

trên bề mặt trái đất

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: - HS biết đợc sự phân bố lục địa và đại dơng trên bề mặt TĐ ở 2

bán cầu

2 Kĩ năng: - Biết tên, xác định đúng vị trí của 6 lục địa và 4 đại dơng trên quả

địa cầu hoặc bản đồ thế giới

Trang 28

b Nêu cấu tạo bên trong của Trái đất ? Tầm quan trọng của Trái đất với xã hộiloài ngời.

3 Bài mới:

? Quan sát H28 cho biết:

? Tỉ lệ diện tích lục địa và S đại dơng ở 2 nửa cầu

? Quan sát trên bản đồ thế giới (quả địa cầu)

? Lục địa nào có S lớn nhất ?

? Lục địa nào có S nhỏ nhất ?

? Các lục địa nào nằm hoàn toàn ở NCB, lục địa

nào nằm hoàn toàn ở NCN ?

(Lục địa Phi nằm giữa xích đạo)

- Lục địa á, Âu có S lớn nhấtnằm ở BBC Lục địa Ôtrâylia có

? Có mấy đại dơng ? Đại dông nào có S lớn nhất:

Đại dơng nào có S nhỏ nhất

- Có 4 dạidơng: Thái BD lớnnhất Bắc BD nhỏ nhất

? Các đại dơng có ăn thông với nhau không ?

Con ngời đã làm gì để nối các đại dơng giao

thông đờng biển với nhau ?

(Hai kênh đào Panama & Xuy-ê

- Các đại dơng đều ăn thông vớinhau

+ Các bộ phận của rìa lục địa

? Phân biệt lục địa và châu lục

- Lục địa: Chỉ có phần đất liền xung quanh bao

bọc bởi đại dơng, không kể các đảo: Là một khái

niệm về tự nhiên

- Châu lục: Bao gồm toàn bộ phần đất liền và các

đảo lớn ở xung quanh Là những bộ phận không

thể tách rời của các quốc gia trong châu lục

- Châu lục là một khái niệm có tính chất văn hóa,

lịch sử  S lục địa (S châu lục)

4 Củng cố:

- Xác định vị trí, đọc tên các lục địa trên Trái đất

- Chỉ giới hạn các đại dơng, đọc tên Đại dơng nào lớn nhất ?

Trang 29

- Đọc trớc bài sau: Các TP tự nhiên của Trái Đất.

………

Tuần: 14

Tiết: 14

Chơng II: Các thành phần tự nhiên của trái đất

Bài 12: Tác động của nội lực và ngoại lực trong việc hình thành địa hình bề mặt trái đất

I Mục tiêu:

a Kiến thức:

- HS hiểu nguyên nhân của việc hình thành địa hình bề mặt Trái đất do tác động

của nội lực và ngoại lực

- Hiểu đợc nguyên nhân sinh ra và tác hại của các hiện tợng núi lửa, động đất và

cấu tạo của núi lửa

b, Thái độ: - HS yêu thích, khám phá địa hình bề mặt trái đất

a Xác định vị trí, giới hạn và đọc tên các lục địa và đại dơng trên bản đồ TG

b Có thể gọi Trái đất là "Trái nớc" đợc không ? Vì sao ?

S đại dơng = 71%; S lục địa = 29%

3 Bài mới:

Trang 30

- GV hớng dẫn HS quan sát bản đồ thế giới

? HS: Xác định khu vực tập trung nhiều núi

cao, tên núi, đỉnh cao nhất, đồng bằng rộng

 Đó là kết quả tác động lâu dài của 2 lực

1 Tác động của nội lực và ngoại lực.

? N.nhân nào gây ra sự khác biệt của bề mặt

(Nội lực, ngoại lực, )

+ Nội lực: Là những lực sinh ra bên trong lòng

đất: nén ép, uốn nếp, đứt gãy đất đá, đẩy vật

chất nóng chảy nên khỏi mặt đất, làm mặt đất

gồ ghề

- Là lực sinh ra bên trong TĐ làmthay đổi vị trí lớp đất đá của vỏ TĐdẫn tới hình thành địa hình nh: tạo núi,tạo lục, hoạt động núi lửa, động đất.+ Ngoại lực: Là lực sinh sa bên ngoài mặt đất,

chủ yếu là quá trình phong hóa, xâm thực, san

bằng những gồ ghề của địa hình

* Ngoại lực: Là những lực xảy rabên trên bề mặt đát, chủ yếu làquá trình phong hóa các loại đất

đá và quá trình xâm thực, sự vỡvụn của đá do nhiệt độ, khôngkhí, biển động

? Nếu nội lực có độ nâng địa hình lực mạnh

hơn ngoại lực san bằng thì núi có đặc điểm

gì ?

(Núi cao nhiều, ngày càng cao)

? Ngợc lại (Hạ thấp địa hình)

- GV lấy VD: Vùng núi: Voi, Yên Phụ

2 Núi lửa và động đất.

? Núi lửa và động đất do lực nào sinh ra ? a Núi lửa

? Quan sát H31, hãy chỉ ra và đọc tên từng bộ

phận của núi lửa ? Núi lửa đợc hình thành nh

thế nào ? Hoạt động của núi lửa ra sao ?

? Núi lửa ảnh hởng đến cuộc sống con ngời

nh thế nào

- HSTL GV bổ sung

- Chuẩn xác, bổ sung

(Vành đai núi lửa TBD phân bố 7200 núi lửa

sống, hoạt động mãnh liệt nhất thế giới)

- Là hình thức phun trào mắc madới bề mặt đất

- Núi lửa đang phun hoặc mớiphun là núi lửa hoạt động

- Núi lửa ngừng phun là núi lửatắt, dung nham bị phân hủy tạothành lớp đất đá phì nhiêu thuậnlợi cho phát triển nông nghiệp

? Việt Nam có địa hình núi không ? Phân bố ở

đâu ? Đặc trng ?

HS: (Cao nguyên núi lửa Tây Nguyên, miền

Đông Nam Bộ 800m núi lửa)

? Vì sao Nhật Bản, Ha Oai có nhiều núi lửa ?

(Nằm ven các đại dơng)

b Động đất

- GV yêu cầu HS đọc mục động đất và cho

biết:

Trang 31

- Là hiện tợng các lớp đất đá gầnmặt đất bị rung chuyển gây thiệthại về ngời và của.

? Vì sao có động đất ?

? Hiện tợng động đất xảy ra ở đâu ? Nêu tác

hại nguy hiểm của động đất ?

? Để hạn chế tai họa của động đất, con ngời có

những biện pháp khắc phục nào ?

- Hạn chế tác hại của động đất:

+ Xây nhà chịu chấn động lớn

+ Nghiên cứu dự báo để sơ tán dân

 Động đất là tai họa của con

ng-ời Là sự chấn động do nhamthạch ở nơi đó bị đứt gãy

- HS đọc bài đọc thêm

4 Củng cố:

a Nguyên nhân của việc hình thành địa hình bề mặt Trái đất

b Hiện tợng động đất, núi lửa có ảnh hởng nh thế nào đến địa hình bề mặt TĐ

- Làm bài tập 1 SGK

………

Bài 13: địa hình bề mặt trái đất

I Mục tiêu

a Kiến thức:

- HS phân biệt đợc độ cao tuyệt đối và độ cao tơng đối của địa hình

- Biết khái niệm núi và sự phân loại núi theo độ cao, sự khác nhau giữ già và

núi trẻ

- Hiểu thế nào là địa hình Cacxtơ

b Kĩ năng:

- Chỉ đúng trên bản đồ thế giới những vùng núi già, một số vùng núi trẻ nổi

tiếng ở các châu lục

- Phần 1: Núi và độ cao của núi

III Đồ dùng:

- Bản đồ địa hình Việt Nam Bản đồ Tự nhiên thế giới

- Bản đồ, tranh ảnh về các loại núi và hang động, thắng cảnh du lịch

IV Ph ơng pháp

- Vấn đáp gợi mở

Trang 32

- Nhóm học tập

V Hoạt động trên lớp:

1 ổn định tổ chức:

- Sĩ số: 6A:………… 6B :…………

a Tại sao nói, nội lực và ngoại lực là 2 lực đối nghịch nhau ?

b Nguyên nhân sinh ra và tác hại của động đất và núi lửa

3 Bài mới

* Đặt vấn đề:

- GV cho HS quan sát một bức tranh về cảnh núi, sông,

? Em hãy cho biết trong tranh này có những hình ảnh gì ?

- GV giới thiệu cho HS một số tranh, ảnh các loại

núi và yêu cầu HS quan sát H36 1 Núi và độ cao của núi.

? Dựa vào tranh, ảnh và vốn hiểu biết của mình

hãy mô tả núi

+ Độ cao so với mặt đất ?Có mấy bộ phận ? Tả

đặc điểm

- GV khái quát:

- Là những phần của vỏ Trái đất nhô lên rất cao so

với các đồng bằng lân cận hay mực nớc biển

? Vậy núi là dạng địa hình gì ? Đặc điểm ? - Núi là dạng địa hình nhô cao

- GV: Yêu cầu HS đọc bảng phân loại núi (căn cứ

độ cao).Tự ghi nhớ - Căn cứ vào độ cao phân 3 loạinúi (SGK)

? Ngọn núi cao nhất nớc ta là bao nhiêu m? Tên là

gì ? Thuộc loại núi gì ?

- Tìm một số núi thấp, núi trung bình trên bản đồ

Việt Nam (Gợi ý: Đỉnh Phanxiphăng cao > 3148m

(dãy Hoàng Liên Sơn)

- Thấp: < 1000m

- TB: 1000- 2000m

- Cao > 2000m

? Bằng kiến thức thực tế, qua tài liệu sách, báo

em cho biết: + Độ cao tuyệt đối đợc tính:Khoảng cách đo chiều thẳng

đứng của một điểm (đỉnh núi,

đồi) đến điểm nằm ngang mực

TB của nớc biển

? Châu nào có độ cao TB cao nhất trong các đại

lục trên thế giới?

? Dãy núi nào cao, đồ sộ nhất thế giới ?

? Đỉnh núi nào đợc gọi là nóc nhà thế giới ? Độ

cao ? ở đâu ? thuộc loại núi gì ?

- Xác định vị trí dãy núi ngọn núi đó trên bản đồ ?

? Quan sát H34 SGK, cho biết cách tính độ cao

tuyệt đối của núi, khác cách tính độ cao tơng đối

của núi nh thế nào ?

? Quy ớc nh vậy, thờng độ cao nào lớn hơn ?

+ Độ cao tơng đối: Khoảngcách đo chiều thẳng đứng của 1

điểm (đỉnh núi, đồi) đến chỗthấp nhất của chân

 ĐCTĐ > ĐC tơng đối

(Hoạt động nhóm HS) 2 Núi già, núi trẻ.

? Qua kênh chữ và kênh hình 35, hình thành phơng

pháp phân loại núi gì, núi trẻ theo đặc điểm sau:

Đặc điểm

hình thái - Độ cao lớn do ít bị bào mòn.- Có các đỉnh cao, nhọn, sờn sốc, - Thờng thấy bị bào mòn nhiều- Dáng mềm, đỉnh tròn, sờn

Trang 33

thung lũng sâu thoải, thung lũng rộng.

Dãy Anpơ (châu Âu)

- Dãy Himalây (châu á)

- Anđét (Nam Mĩ)

- Dãy Uran (giữa C á và C.Âu)

- Dãy Xcândinvơ (Bắc Âu)

Long, Chùa Hơng Tích ) nêu câu hỏi

? Em hãy nêu đặc điểm của các núi đá vôi, độ

cao? Hình dáng ? - Địa hình đá vôi có nhiều hìnhdạng khác nhau, phổ biến là có

đỉnh nhọn, sắc, sờn dốc đứng

? Nguồn gốc thuật ngữ Cacxtơ ?

? Tại sao nói đến địa hình Cácxtơ là ngời ta hiểu

ngay đó là địa hình có nhiều hang động ?

+ Đá vôi là loại đá dễ hòa tan

+ Trong điều kiện khí hậu thuận lợi

+ Nớc ma thấm vào kẽ nứt của đá khoét mòn tạo

thành hang động trong khối núi

- Trong vùng núi đá vôi cónhiều hang động đẹp, có giá trị

du lịch lớn

? Vậy địa hình Cácxtơ có giá trị kinh tế nh thế

? Nêu giá trị kinh tế của miền núi đối với xã hội

- GV giải thích:

Sự hình thành nhũ đá, măng đá, trứng tiên, dòng

sông ngầm trong hang động địa hình Cácxtơ

- Miền núi là nơi có tài nguyênrừng vô cùng phong phú

- Nơi giàu TNKS

- Nhiều danh lam thắng cảnh

đẹp

4 Củng cố:

a Nêu sự khác biệt giữa độ cao tơng đối và độ cao tuyệt đối

Nêu sự phân loại núi theo độ cao

b Núi già, núi trẻ khác nhau ở điểm nào ?

c Địa hình Cacxtơ có giá trị kinh tế nh thế nào ?

- Học bài cần nắm đợc sự khác nhau giữa núi già và núi trẻ

-Tìm hiểu thêm các dạng địa hình khác của bề mặt Trái Đất

ôn tập

I Mục tiêu:

a Kiến thức: - Củng cố kiến thức đã học từ đầu năm đến nay

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	150,24 KB