Bài giảng Cơ khí đại cương: Chương 3 - ĐH Bách Khoa HN

Chương 3 - Xử lý nhiệt vật liệu và bề mặt sản phẩm. Chương này cung cấp cho người học những kiến thức về: Thực chất, đặc điểm, phân loại và ứng dụng; các phương pháp nhiệt luyện; các phương pháp hoá nhiệt luyện; phun phủ kim loại bằng nhiệt; các phương pháp phủ khác. Mời các bạn cùng tham khảo.

Trang 1

© B ộ môn Hàn & Công nghStudent Versionệ Kim lo ạ i - ĐCuuDuongThanCong.comHBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543https://fb.com/tailieudientucntt 1/23

Trang 2

© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 2/23

I Th ự c ch ấ t, đặ c đ i ể m, phân lo ạ i và ứ ng d ụ ng

II Các ph ươ ng pháp nhi ệ t luy ệ n

III Các ph ươ ng pháp hoá nhi ệ t luy ệ n

IV Phun ph ủ kim lo ạ i b ằ ng nhi ệ t

V Các ph ươ ng pháp ph ủ khác

Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 3

I.1 Th ự c ch ấ t, đặ c đ i ể m và ứ ng d ụ ng

Là những quá trình công ngh ệ bao gồm:

nung nóng, giữ nhiệt và làm nguội thay

Trang 4

I.1 Th ự c ch ấ t, đặ c đ i ể m và ứ ng d ụ ng

Là những quá trình công ngh ệ bao gồm:

nung nóng, giữ nhiệt và làm nguội thay

I 2 Phân loạ i cá c ph ươ ng pháp nhi ệ t luy ệ n kim lo ạ i

CÁC PHƯƠNG PHÁP NHIỆT LUYỆN KIM LOẠI

Trang 5

Trang 6

II 1 Ủ

Là quá trình nung nóng v ậ t ph ẩ m

nhiệt độ phù hợp (tu ỳ t ừ ng lo ạ i thép), giữ

ở nhiệt độ đó một thời gian làm nguội

Trang 7

Là quá trình nung nóng v ậ t ph ẩ m

nhiệt độ phù hợp (tu ỳ t ừ ng lo ạ i thép), giữ

ở nhiệt độ đó một thời gian làm ngu ộ i

t ự nhiên ( để ngu ộ i ngoài tr ờ i).

K ế t qu ả :

T ươ ng t ự nh ư Ủ

Th ờ i gian để ngu ộ i nhanh h ơ n so v ớ i khi Ủ

Trang 8

Trong môi tr ườ ng: N ướ c, D ầ u ho ặ c Dung d ị ch mu ố i.

Th ờ i gian gi ữ nhi ệ t: Tu ỳ theo chi ề u dày v ậ t Tôi.

II.3 Tôi

Trang 9

II.3 Tôi

Trang 10

Là quá trình đượ c th ự c hi ệ n sau khi Tôi :

Nung l ạ i t ớ i nhiệt độ thấp hơn , gi ữ nhi ệ t và

Ram ở nhi ệ t độ

Cao (450~680 o C)

Trang 11

Trang 12

III 1 Khá i niệ m chung

K/n: Hoá nhiệt luyện là phương pháp gia công nhiệt có thể làm thay đổi không chỉ cấu

tạo của kim loại mà còn cả thành phần hoá học của lớp bề mặt kim loại

Bánh r ă ng ph ả i c ứ ng ở ngoài, dai ở trong!!!

Trang 13

III 2 Cá c ph ươ ng phá p hó a nhiệ t luyệ n

III.2.1 Th ấ m cacbon.

K/n: Thấm cacbon là quá trình tăng cường thêm cacbon vào lớp bề mặt của sản phẩm

bằng thép

Ứ ng dụ ng:

• Dùng cho nh ữ ng s ả n ph ẩ m hay b ị va đậ p và ma sát nhi ề u trong quá trình làm vi ệ c Nh ữ ng

s ả n ph ẩ m đ ó c ầ n có b ề m ặ t c ứ ng để ch ố ng mài m ò n và lõi dai để ch ố ng va đậ p.

Thép dùng để th ấ m cacbon là lo ạ i thép cacbon thấ p (0,12 - 0,25% C) → l ớ p b ề m ặ t s ẽ tr ở thành thép cacbon cao (0,9 - 1,0% C) có đủ độ c ứ ng c ầ n thi ế t, trong khi đ ó bên trong s ả n

ph ẩ m v ẫ n là thép cacbon thấ p, m ề m và dai.

Chi ề u sâu cacbon khuy ế ch tán vào kim lo ạ i th ườ ng 0,5 - 2mm

Trang 14

III.2.2 Th ấ m nit ơ

K/n: Thấm nitơ quá trình tăng cường thêm nitơ vào lớp bề mặt của sản phẩm bằng thép

để lớp bề mặt đó có độ cứng cao và tính chống ăn mòn ở một chiều sâu không lớn (0,1 0,5 mm)

-Ứ ng dụ ng:

• Đượ c dùng cho các chi ti ế t b ằ ng thép h ợ p kim (ch ứ a nhôm, crôm, môlip đ en…) hay b ị va

đậ p và ma sát nhi ề u trong quá trình làm vi ệ c.

• Đượ c dùng cho các chi ti ế t b ằ ng thép cacbon không c ầ n độ c ứ ng b ề m ặ t cao nh ư ng l ạ i c ầ n tính ch ố ng ă n mòn b ề m ặ t cao.

Trang 15

III.2.3 Th ấ m cacbon và nit ơ (xyanua).

K/n: Thấm cacbon và nitơ (xyanua) là quá trình tăng cường cả cacbon và nitơ vào lớp bề

mặt của sản phẩm bằng thép để nâng cao độ cứng; tính chống mòn và giới hạn mỏi của

lớp bề mặt Chiều sâu thấm xyanua không lớn (0,1 - 0,2mm)

Ứ ng dụ ng:

• Đượ c dù ng có hi ệ u qu ả nh ấ t đố i vớ i nh ữ ng chi ti ế t c ỡ nh ỏ và c ỡ trung bình.

Trang 16

III.2.4 Th ấ m kim lo ạ i.

K/n: Thấm kim loại là quá trình tăng cường các nguyên tố nhôm, crôm, silic, bo, berili vào lớp bề măt của sản phẩm bằng thép để làm cho thép có thêm những tính năng quý

như chịu nhiệt, chống gỉ, chống mài mòn, v.v

- Thấm kim loại được tiến hành bằng cách nung nóng sản phẩm thép đến nhiệt độ nhất

định và giữ sản phẩm ở vị trí tiếp xúc với một trong các nguyên tố nêu trên, các nguyên

tố này có thể ở dạng rắn, lỏng hoặc khí Nhờ vậy các nguyên tố kim loại sẽ khuyếch tánvào bề mặt sản phẩm

Trang 17

Trang 18

Là quá trình phun các kim lo ạ i ho ặ c h ợ p kim c ứ ng lên b ề m ặ t c ủ a chi ti ế t máy,

sau khi phun ta nh ậ n đượ c chi ti ế t v ớ i l ớ p b ề m ặ t có các đặ c tính đặ c bi ệ t

IV.1 Phun ph ủ b ằ ng ng ọ n l ử a khí cháy

IV.2 Phun ph ủ b ằ ng h ồ quang

IV.3 Phun ph ủ b ằ ng plasma

IV.4 Phun cao tố c

Trang 19

Phun ph ủ b ằ ng ng ọ n l ử a khí cháy

Trang 20

Trang 21

Trang 22

V 1 Công nghệ CVD (Ph ươ ng pháp b ố c h ơ i hóa h ọ c)

Công nghệ CVD (Chemical Vapour Deposition) còn gọi là công nghệ bốc bay trong

chân không để tạo lớp phủ kim loại và cêramic lên các bề mặt bằng các vật liệu khác

nhau, đặc biệt để tạo lớp phủ chịu mài mòn như TiC; TiN, Al2O3… các lớp phủ chống ăn

mòn như Cr, Al, Si…

V.2 Công nghệ PVD (Ph ươ ng pháp b ố c h ơ i chân không)

Công nghệ PVD (Physical Vapour Deposition) là công nghệ áp dụng tác động vật lý

để tạo lớp phủ Sự hình thành lớp phủ bao gồm: hóa hơi vật liệu phủ; bốc bay chất phủ

đến bề mặt; ngưng tụ, khuếch tán tạo lớp phủ

Trang 23

© B ộ môn Hàn & Công nghStudent Versionệ Kim lo ạ i - ĐCuuDuongThanCong.comHBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543https://fb.com/tailieudientucntt 23/23

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	1,3 MB