Chương 6 - Công nghệ hàn và cắt kim loại. Chương này cung cấp cho người học những kiến thức về: Khái niệm, đặc điểm, phân loại; công nghệ và thiết bị hàn hồ quang; công nghệ và thiết bị hàn điện tiếp xúc; công nghệ và thiết bị hàn khí, hàn vẩy, dán kim loại; công nghệ và thiết bị cắt nhiệt; khuyết tật hàn và các phương pháp kiểm tra chất lượng hàn. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 1 / 62
CHƯƠNG 4 - CÔNG NGHỆ ĐÚC KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
CHƯƠNG 6 - CÔNG NGHỆ HÀN VÀ CẮT KIM LOẠI
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 2© B ộ môn Hàn & Công nghStudent Versionệ Kim lo ạ i - ĐCuuDuongThanCong.comHBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543https://fb.com/tailieudientucntt 2 / 62
Trang 3© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 3 / 62
Tr ướ c GC Sau GC
Trang 4© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 4 / 62
I Khá i niệ m, đặ c đ i ể m, phân lo ạ i
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
V Công ngh ệ và thi ế t b ị c ắ t nhi ệ t
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
IV Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn khí, hàn v ẩ y, dán kim lo ạ i
VI Khuy ế t t ậ t hàn và các ph ươ ng pháp ki ể m tra ch ấ t l ượ ng hàn
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 5© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 5 / 62
Hàn là ph ươ ng pháp công ngh ệ n ố i các chi ti ế t
b ằ ng kim lo ạ i l ạ i v ớ i nhau b ằng cách nung nóng
ch ỗ n ố i đế n tr ạ ng thái hàn (chả y ho ặ c d ẻ o) Sau
Trang 6© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 6 / 62
* Hàn được nhiều loại vật liệu khác nhau:
- Kim lo ạ i đ en <-> Kim lo ạ i đ en,
- Kim lo ạ i <-> V ậ t li ệ u phi kim, v.v
* Chế tạo các kết cấu phức tạp(mà các ph ươ ng pháp khác không th ự c hi ệ n đượ c).
* Độ bền m ối hàn cao, m ối hàn kín.
Trang 7© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 7 / 62
+) C ă n c ứ theo tr ạ ng thái kim lo ạ i m ố i hàn (tr ạ ng thái hàn) chia thành hai nhóm hàn chính:
+) C ă n c ứ theo d ạ ng n ă ng l ượ ng s ử d ụ ng Hàn đ i ệ n, hà n hó a họ c, hà n c ơ họ c, …
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 8© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 8 / 62
I Khá i niệ m, đặ c đ i ể m, phân lo ạ i
I.3- Phân lo ạ i
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 9© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 9 / 62
I Khá i niệ m, đặ c đ i ể m, phân lo ạ i
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
V Công ngh ệ và thi ế t b ị c ắ t nhi ệ t
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
IV Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn khí, hàn v ẩ y, dán kim lo ạ i
VI Khuy ế t t ậ t hàn và các ph ươ ng pháp ki ể m tra ch ấ t l ượ ng hàn
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 10© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 10 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.1- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 11© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 11 / 62
Trang 12© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 12 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.1- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
II 1 2 Phân loạ i cá c ph ươ ng pháp hàn đ i ệ n h ồ quang tay
Phân loạ i theo đ i ệ n c ự c
Phân loạ i theo hồ quang
Phân loạ i theo môi
Trang 13© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 13 / 62
II.1.3 Thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
Khi hàn hồ quang có thể dùng dòng điện một chiều hay dòng điện xoay chiều
→ Ưu điểm của dòng điện một chiều là hồ quang có tính ổn định cao và có thể đổi cực để
điều chỉnh mức độ đốt nóng vật hàn
Tuy nhiên, trong thực tế người ta thường dùng hàn hồ quang với dòng điện xoay chiều
→ Ưu điểm của dòng điện xoay chiều là thiết bị rẻ hơn, nhỏ, nhẹ, cơ động hơn, vận hành
cũng đơn giản hơn, hiệu suất cao hơn và tiêu hao điện năng ít hơn so với thiết bị dòng điện
một chiều
Nguồn điện hàn và máy hàn phải thoả mãn các yêu cầu sau:
Điện thế không tải Uo phải đủ lớn để gây hồ quang nhưng không gây nguy hiểm khi sử
dụng
Với dòng một chiều: Uo = 35 ÷ 55V
Với dòng xoay chiều: Uo = 55 ÷ 80V
Với các giá trị điện thế tải trên,khi có (hồ quang cháy) điện thế hạ xuống tương
ứng 15 ÷ 25V với dòng một chiều và 25 ÷ 40V với dòng xoay chiều
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 14© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 14 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.1- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
II.1.3 Thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
Đường biểu diễn quan hệ V-A
Ở đây Ih - Cường độ dòng điện hàn (A)
Điện thế nguồn hàn phải thay đổi nhanhphù hợp với sự thay đổi điện trở hồquang nhằm ổn định sự cháy của hồquang Thông thường nguồn hàn cóquan hệ giữa U và I (đặc tính ngoài) là
ngược nhau → có dạng đặc tuyến dốc
Cường độ dòng điện hàn thay đổi đựơctheo hai kiểu: vô cấp và phân cấp
Nguồn xoay chiều U và I phải lệch phanhau, tránh cả hai giá trị cùng một lúc
Trang 15© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 15 / 62
II.1.3 Thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
Trang 16© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 16 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.1- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
II.1.4 Đ i ệ n c ự c và que hàn
Điệ n cự c
Điện cực không chảy gồm có điện cực than, điện cực grafit và điện cực vônfram Điện
cực than và điện cực grafit chỉ dùng khi hàn với dòng điện một chiều Điện cực vonframdùng khi hàn với dòng điện một chiều hay xoay chiều
Điện cực chảy (còn gọi là que hàn điện) tuỳ theo công dụng của nó và thành phần hoá
học của kim loại được hàn có thể chế tạo bằng các vật liệu khác nhau như thép, gang,
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 17© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 17 / 62
II.1.5 Công ngh ệ hàn h ồ quang tay
Trang 18© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 18 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.1- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
II.1.5 Công ngh ệ hàn h ồ quang tay
B VỊ TRÍ MỐ I HÀ N TRONG KHÔNG GIAN
Xét trong mặt phẳng ngang
Từ 0 ÷ 600 các mối hàn thuộc
vị trí hàn sấp
Từ 60 ÷ 1200 các mối hànthuộc vị trí hàn đứng hayngang
Trang 19© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 19 / 62
II.1.5 Công ngh ệ hàn h ồ quang tay
C CHẾ ĐỘ HÀN HỒ QUANG TAY
) (
Trang 20© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 20 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.1- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang tay
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 21© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 21 / 62
II.2- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn trong môi tr ườ ng khí b ả o v ệ (hàn TIG, MIG/MAG)
Trong phương pháp hàn điện hồ quang, ngoài việc dùng lớp thuốc bọc điện cực (quehàn), chất trợ dung, còn có cách bảo vệ mối hàn khỏi bị ôxy hoá và nitơ hoá bằng cáchdùng những dòng khí bảo vệ đẩy không khí ra khỏi môi trường hồ quang và giữ cho kim
loại nóng chảy không tiếp xúc thẳng với không khí bên ngoài
Trang 22© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 22 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.2- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn trong môi tr ườ ng khí b ả o v ệ (hàn TIG, MIG/MAG)
II.2.1 Công ngh ệ hàn MIG/MAG
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 23© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 23 / 62
II.2.2 Công ngh ệ hàn TIG
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 24© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 24 / 62
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
II.3- Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn d ướ i l ớ p thu ố c (SAW)
Hàn hồ quang tự động không mất thời gian thay đổi que hàn như hàn tay Hàn hồ quang
tự động mối hàn tự động mạnh và làm cho kim loại chảy sâu hơn, vì thế với những mốihàn đòi hỏi chiều dày lớp hàn lớn hơn cũng có thể chỉ cần hàn một lần
Tất cả những điều đó làm cho năng suất hàn được nâng cao so với hàn tay hơn 5 - 10
lần
Hàn tự động cũng không cần phải dùng kính bảo vệ mắt cho thợ hàn và được gọi là hàn
hồ quang tự động dưới lớp thuốc (hàn hồ quang kín)
Phương pháp hàn tự động được dùng nhiều trong công nghiệp hiện nay là phương pháphàn hồ quang kín
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 25© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 25 / 62
II 3 2 Công nghệ
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 26© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 26 / 62
I Khá i niệ m, đặ c đ i ể m, phân lo ạ i
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
V Công ngh ệ và thi ế t b ị c ắ t nhi ệ t
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
IV Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn khí, hàn v ẩ y, dán kim lo ạ i
VI Khuy ế t t ậ t hàn và các ph ươ ng pháp ki ể m tra ch ấ t l ượ ng hàn
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 27© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 27 / 62
K/n: Phương pháp hàn điện tiếp xúc là một trong những phương pháp hàn tiên tiến không
cần phải dùng que hàn hoặc chất trợ dung mà vần đảm bảo được mối hàn tốt
Phương pháp hàn điện tiếp xúc dựa trên nguyên lý phát nhiệt khi dòng điện đi qua điện
trở để đốt cháy chỗ hàn bằng nguồn điện Jun - Lenxơ Q = RI2t, sau đó ngắt dòng điện và
ép với một lực thích đáng để nối hai chi tiết cần hàn lại với nhau Dòng điện dùng trong hàn
điện tiếp xúc đều là điện xoay chiều, điệp áp và cường độ sẽ điều chỉnh tuỳ theo vật hàn tohay nhỏ
tiếp xúc còn được dùng nhiều trong xây dựng (hàn cốt thép xây dựng)
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 28© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 28 / 62
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
III.1- Khá i niệ m, đặ c đ i ể m, phân lo ạ i
Hàn chảy
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 29© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 29 / 62
III.2.1 Hàn đ i ệ n tr ở
K/n: Trong phương pháp hàn điện trở các đầu chi tiết hàn được tiếp xúc với nhau với
một lực ép nhẹ và được đốt nóng bằng dòng điện tới trạng thái dẻo, sau đó ngắt điện
và ép cho hai cho tiết dính lại với nhau thành một khối
Khi hàn các mặt lớn bằng phươngpháp này thì khó được mối hàn tốt vì
sự nung nóng chi tiết không đều trong
mặt tiếp xúc → diện tích mặt cắt khôngnên quá 1000mm2
Năng suất tương đối thấp
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 30© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 30 / 62
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
III.2- Hà n đố i đầ u ( hà n giá p mố i)
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 31© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 31 / 62
Phương pháp hàn chảy gián đoạn
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 32© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 32 / 62
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
Trang 33© B ộ môn Hàn & Công nghStudent Versionệ Kim lo ạ i - ĐCuuDuongThanCong.comHBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543https://fb.com/tailieudientucntt 33 / 62
Trang 34© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 34 / 62
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
III.3- Hàn điể m
-Resistance Spot Welding - How It Works.flv
-The Common Weld Quality System-spot Welding.flv
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 35© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 35 / 62
III.4.1- Khá i niệ m, đặ c đ i ể m
K/n: Hàn đường hay hàn lăn dùng để hàn các vật liệu tấm với chiều dày tổng cộng
dưới 4mm Phương pháp hàn này khác với hàn điểm ở chỗ người ta thay các điện cựcthanh bằng điện cực hình con lăn
Đặ c điể m:
Khi con l ă n quay, v ậ t hàn n ằ m gi ữ a hai con l ă n,
nh ờ th ế m ố i hàn là m ộ t đườ ng r ấ t kín không cho các
Hàn đườ ng đượ c dùng để hàn các d ầ m, ố ng và các chi ti ế t khác b ằ ng thép và kim lo ạ i màu c ầ n có
m ố i ghép kín.
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 36© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 36 / 62
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
III.4- Hàn đườ ng
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 37© B ộ môn Hàn & Công ngh ệ Kim lo ạ i - Đ HBKHN, Email: bmhan-fme@mail.hut.edu.vn, Đ T: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543 37 / 62
I Khá i niệ m, đặ c đ i ể m, phân lo ạ i
II Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn h ồ quang
V Công ngh ệ và thi ế t b ị c ắ t nhi ệ t
III Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn đ i ệ n ti ế p xúc
IV Công ngh ệ và thi ế t b ị hàn khí, hàn v ẩ y, dán kim lo ạ i
VI Khuy ế t t ậ t hàn và các ph ươ ng pháp ki ể m tra ch ấ t l ượ ng hàn
Student VersionCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt