- Từ những năm 50 của thế kỉ XX, bùng nổ dân số đã diễn ra ở các nước đang phát triển châu Á, châu Phi và Mĩ Latinh do các nước này giành được độc lập, đời sống được cải thiện và nhữn[r]
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn: 23 /08/2012
Tiết 1 Ngày dạy: 27/08/2012
Phần một THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG
Bài 1 : DÂN SỐ
I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:
- Trình bày được quá trình phát triển ,tình hình gia tăng dân số thế giới, nguyên nhân và hậu quả
2 Kĩ năng:
- Đọc và hiểu cách xây dựng tháp dân số
- Đọc biểu đồ gia tăng dân số thế giới để thấy được tình hình gia tăng dân số trên thế giới
3 Thái độ :
- Ủng hộ các chính sách và các hoạt động nhằm đạt tỉ lệ gia tăng dân số hợp lí
II Phương tiện dạy học:
1.Giáo viên: - Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu Công nguyên đến năm 2050.
- Ảnh 2 tháp tuổi
2 Học sinh: - Sách giáo khoa
III Tiến trình dạy và học:
1 Ồn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới:
Khởi động: Trong chương trình địa lí 6, các em đã làm quen với các kiến thức cơ bản về địa lí tự nhiên, sang lớp 7 các em sẽ làm quen với các kiến thức về xã hội
và các châu lục trên thế giới Trong tiết học này các em sẽ tìm hiểu khái quát về dân số, sự gia tăng về dân số và hậu quả của nó đối với môi trường.
Hoạt động 1: Tìm hiểu về dân số và nguồn lao động (Cả
lớp )
Bước 1:
GV cho HS đọc thuật ngữ “Dân số”( Tr.186/ sgk)
- Làm thế nào để người ta biết được tình hình dân số ở một
địa phương?
- HS trả lời
- GV : Dân số là nguồn lao động quý báu cho sự phát triển
KT – XH của một địa phương, và dân số được biểu hiện cụ
thể bằng 1 tháp tuổi ( tháp dân số )
Bước 2:
GV hướng dẫn HS quan sát 2 tháp tuổi (H 1.1
sgk/Tr.4) Nhận xét?
- Tháp tuổi được chia thành mấy màu ? Ý nghĩa các màu ?
- HS dựa vào hình quan sát để trả lời.
- GV: Chuẩn xác kiến thức, giới thiệu về 3 dạng tổng quát
của tháp tuổi, tiêu chí đánh giá dân số già và dân số trẻ
Bước 3:
- Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số?
- HS trả lời và GV nhận xét, bổ sung :
- Tháp tuổi là biểu hiện cụ thể về dân số của một địa
phương.
- Tháp tuổi cho biết độ tuổi của dân số, số nam – nữ, số
1 Dân số, nguồn lao động.
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động… của một địa phương, một nước
- Dân số được biểu hiện cụ thể bằng một tháp tuổi
Trang 2người trong độ tuổi dưới tuổi lao động, trong độ tuổi lao
động và số người trên độ tuổi lao động.
- Tháp tuổi cho biết nguồn lao động hiện tại và tương lai
của địa phương
- Hình dạng tháp tuổi cho biết dân số trẻ hay dân số già.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự gia tăng dân số thế giới.
(Cặp/ nhóm)
Bước 1:
- HS tìm hiểu thuật ngữ “tỉ lệ sinh” và “tỉ lệ tử” (sgk/
Tr.188)
- Dựa vào SGK/ Tr.4, cho biết thế nào là gia tăng dân số tự
nhiên và gia tăng dân số cơ giới ?
Bước 2:
- GV hướng dẫn HS quan sát biểu đồ hình 1.2 SGK/ Tr.4,
nhận xét về tình hình tăng dân số thế giới từ đầu thế kỉ XIX
đến cuối thế kỉ XX ? Dân số thế giới bắt đầu tăng nhanh từ
năm nào? Giải thích nguyên nhân?
- HS trả lời, nhận xét, bổ sung
- Tại sao giai đoạn đầu công nguyên TK XV dân số tăng
chậm sau đó dân số tăng rất nhanh trong 2 thế kỉ gần đây ?
- HS :Dựa vào sgk trả lời
GV: nhận xét, tổng kết tình hình gia tăng dân số thế giới.
Bước 3:
- Phân tích mối quan hệ giữa sự gia tăng dân số nhanh với
môi trường tự nhiên ?
Hoạt động 3: Tìm hiểu về sự bùng nổ dân số thế giới,
hậu quả (nhóm )
Bước 1:
- Hs đọc sgk mục 3/tr.5
- Dân số tăng nhanh và đột ngột dẫn đến hiện tượng gì?
- HS : Dân số tăng nhanh trong 2 thế kỉ gần đây đã dẫn dẫn
đến hiện tượng bùng nổ dân số
- Bùng nổ dân số xảy ra khi nào? Hiện tượng bùng nổ dân
số chủ yếu xảy ra ở các nước nào ?
Bước 2:
- Em có nhận xét gì về sự gia tăng dân số của các nước trên
thế giới?
- Đối với các nước có nền kinh tế còn đang phát triển mà tỉ
lệ sinh quá cao thì hậu quả sẽ như thế nào ?
HS dựa vào SGK trả lời
- Bùng nổ dân số đã tác động như thế nào đến môi trường ?
- Hs dựa vào kiến thức thực tế trả lời.
Bước 3:
- Các nước đang phát triển có những biện pháp gì để khắc
phục bùng nổ dân số?
- Việt Nam thuộc nhóm nước có nền kinh tế nào ? Có tình
trạng bùng nổ dân số không ? Nước ta có những chính sách
gì để hạ tỉ lệ sinh ?
- Tháp tuổi cho biết độ tuổi của dân số,
số nam và nữ, nguồn lao động hiện tại
và tương lai của một địa phương
2 Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và XX.
- Trong nhiều thế kỉ, dân số thế giới tăng hết sức chậm chạp Nguyên nhân
do bệnh dịch, đói kém, chiến tranh
- Từ đầu thế kỉ XIX đến nay, dân số thế giới tăng nhanh Nguyên nhân: do có những tiến bộ về kinh tế - xã hội và y tế
3 Sự bùng nổ dân số.
- Từ những năm 50 của thế kỉ XX, bùng
nổ dân số đã diễn ra ở các nước đang phát triển châu Á, châu Phi và Mĩ Latinh do các nước này giành được độc lập, đời sống được cải thiện và những tiến bộ về y tế làm giảm nhanh tỉ lệ tử, trong khi tỉ lệ sinh vẫn cao
- Sự bùng nổ dân số ở các nước đang phát triển đã tạo sức ép đối với việc làm, phúc lợi xã hội, môi trường, kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội,…
Trang 34 Đánh giá :
- GV củng cố lại kiến thức cơ bản bài học
- GV hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi 2 sgk/tr.6
5 Hoạt động nối tiếp :
- GV dặn HS học bài cũ
- Chuẩn bị trước bài 2 “Sự phân bố dân cư Các chủng tộc trên thế giới” + Dân cư phân bố trên thế giới như thế nào?
+ Cĩ mấy chủng tộc chính trên thế giới?