Các mô hình văn hóa quản lý Mô hình tháp Eiffel Tháp Eiffel c a Paris đ c ch n làm bi u t ng cho mô ủ ượ ọ ể ượ hình v n hóa này vì tháp có đ d c đ ng, cân đ i, thu h p ă ộ ố ứ ố ẹ đ nh và n i r ng đáy, ch c ch n, v ng chãi. Gi ng nh ở ỉ ớ ộ ở ắ ắ ữ ố ư m t b máy chính th ng, đây th c s là bi u t ng cho ộ ộ ố ự ự ể ượ th i đ i c khí. Ngay c c u trúc c a nó c ng quan tr ng ờ ạ ơ ả ấ ủ ũ ọ h n ch c n ng. ơ ứ ă Lãnh đ o, quy n l c và m i quan h gi a các thành viênạ ề ự ố ệ ữ c tr ng c a mô hình tháp Eiffel là phân chia lao đ ng h ng vai trò và Đặ ư ủ ộ ướ ch c n ng. M i vai trò đ c phân b trong m t b ph n, nhi m v s ứ ă ỗ ượ ố ộ ộ ậ ệ ụ ẽ đ c hoàn thành theo k ho ch. M t giám sát viên có th theo dõi quá ượ ế ạ ộ ể trình th c hi n nhi m v , m t qu n lý theo dõi công vi c c a nhi u giám ự ệ ệ ụ ộ ả ệ ủ ề sát viên; và c th phân chia theo th t .ứ ế ứ ự H th ng c p b c trong mô hình hình tháp khác xa so v i mô hình gia ệ ố ấ ậ ớ đình. Th t cao h n đ c phân chia m t cách rõ ràng, th hi n ch c ứ ự ơ ượ ộ ể ệ ứ n ng đi u hành th t th p h n. Nhân viên tuân l nh ông ch vì h có vai ă ề ứ ự ấ ơ ệ ủ ọ trò ch đ o. Ông ch có đ quy n l c pháp lý đ ra l nh cho nhân viên, ỉ ạ ủ ủ ề ự ể ệ quy t đ nh các đi u kho n h p đ ng, áp ch hay đ n gi n là bu c nhân ế ị ề ả ợ ồ ế ơ ả ộ viên ph i làm vi c theo s ch đ o c a ông ta. Ông ch đ c tuy n ch n ả ệ ự ỉ ạ ủ ủ ượ ể ọ theo đ nh h ng vai trò. N u ng i lãnh đ o này không đ m nhi m đ c ị ướ ế ườ ạ ả ệ ượ thì s có ng i thay th mà không có s khác bi t v nhi m v c ng nh ẽ ườ ế ự ệ ề ệ ụ ũ ư lý do t n t i c a t ch c. Th c hi n công vi c hi u qu có ý ngh a quy t ồ ạ ủ ổ ứ ự ệ ệ ệ ả ĩ ế đ nh và m c đ hoàn thành công vi c s là c s đánh giá hi u qu . ị ứ ộ ệ ẽ ơ ở ệ ả Trong mô hình này, ng i ta ít quan tâm đ n c h i hay phong cách cá ườ ế ơ ộ nhân. K t qu là quy n hành xu t phát t n ng l c n m gi vai trò. N u ế ả ề ấ ừ ă ự ắ ữ ế b n g p s p sân golf, b n không c n ph i nh ng s p và s p c a b n cóạ ặ ế ở ạ ầ ả ườ ế ế ủ ạ th c ng không thích nh th . H th ng c p b c trong mô hình tháp r t ể ũ ư ế ệ ố ấ ậ ấ khách quan, d a trên pháp lý trong đó t t c m i ng i đ u tuân th các ự ấ ả ọ ườ ề ủ quy đ nh c a công ty và các quy đ nh này áp d ng cho m i c p b c đ làmị ủ ị ụ ọ ấ ậ ể t ng tính hi u qu c ng nh tính áp ch . ă ệ ả ũ ư ế M i vai trò t ng c p đ trong h th ng th b c đ c mô t , x p lo i ỗ ở ừ ấ ộ ệ ố ứ ậ ượ ả ế ạ theo m c đ khó, đ ph c t p và trách nhi m cùng v i m c l ng t ng ứ ộ ộ ứ ạ ệ ớ ứ ươ ươ ng. Ti p theo là s tìm ki m ng i thích h p v i v trí đó. Trong quá ứ ế ự ế ườ ợ ớ ị trình tuy n d ng, phòng nhân s s l a ch n m t cách công b ng, khách ể ụ ự ẽ ự ọ ộ ằ quan, d a trên tiêu chí k n ng làm vi c, n ng l c phù h p v i yêu c u ự ỹ ă ệ ă ự ợ ớ ầ công vi c và t đó phân vi c h p lý. Quá trình đánh giá n ng l c, th ng ệ ừ ệ ợ ă ự ă ti n c ng t ng t nh v y.ế ũ ươ ự ư ậ T duy, h c h i và thay đ iư ọ ỏ ổ Cách th c con ng i t duy, h c h i và thay đ i nh ng công ty theo mô ứ ườ ư ọ ỏ ổ ở ữ hình tháp khác h n nh ng công ty theo mô hình gia đình. i v i nhân ẳ ữ Đố ớ công theo mô hình hình tháp, mô hình gia đình là chuyên quy n đ c đoán,ề ộ vô lý, khó hi u. Thay vì tuân th các th t c quy đ nh và nh ng chu n ể ủ ủ ụ ị ữ ẩ m c khách quan, mô hình gia đình luôn thay đ i nh ng v trí ch ch t ự ổ ữ ị ủ ố ho c c n tr tính c nh tranh.ặ ả ở ạ H c h i trong mô hình tháp là tích l y nh ng k n ng c n thi t, phù h p ọ ỏ ũ ữ ỹ ă ầ ế ợ v i vai trò và v trí cao h n. Ví d b n đang là nhân viên và mong mu n ớ ị ơ ụ ạ ố th ng ti n v trí tr ng phòng thì b n ph i rèn luy n các k n ng, ki n ă ế ở ị ưở ạ ả ệ ỹ ă ế th c và n ng l c đ đ đ m nhi m công vi c v trí đó. i v i công ty ứ ă ự ủ ể ả ệ ệ ở ị Đố ớ theo mô hình tháp Eiffel, con ng i đ c quan ni m gi ng nh ngu n v n ườ ượ ệ ố ư ồ ố hay ngu n ti n m t. Nh m t h th ng các k n ng, nh ng ng i có đ ồ ề ặ ờ ộ ệ ố ỹ ă ữ ườ ủ ph m ch t n ng l c có th lên k ho ch, tri n khai, c i t nhân s đ đ t ẩ ấ ă ự ể ế ạ ể ả ổ ự ể ạ đ c m c tiêu là khai thác và gia t ng giá tr t i đa ngu n nhân l c. Nh ượ ụ ă ị ố ồ ự ư v y, có th nói nhi m v c a phòng nhân s chính là kinh doanh kh n ngậ ể ệ ụ ủ ự ả ă c a con ng i. T t c các ho ch đ nh v nhân s , đánh giá nhân s , tuy nủ ườ ấ ả ạ ị ề ự ự ể d ng, đào t o và luân chuy n công vi c đ u có nhi m v giúp đ phân ụ ạ ể ệ ề ệ ụ ỡ lo i và phân b ngu n l c phù h p v i t ng vai trò xác đ nh.ạ ổ ồ ự ợ ớ ừ ị Thay đ i theo mô hình tháp di n ra thông qua s thay đ i v đi u l , quy ổ ễ ự ổ ề ề ệ đ nh. Cùng v i s thay đ i v m c đích, công ty ph i đi t s thay đ i v ị ớ ự ổ ề ụ ả ừ ự ổ ề nh ng yêu c u đ t ra cho nhân công. Vì th v n hóa doanh nghi p theo ữ ầ ặ ế ă ệ mô hình tháp Eiffel khó thích nghi tr c s thay đ i c a môi tr ng. B i ướ ự ổ ủ ườ ở s thay đ i di n ra c c k ph c t p và t n nhi u th i gian. Ph i vi t l i ự ổ ễ ự ỳ ứ ạ ố ề ờ ả ế ạ c m nang h ng d n công vi c, thay đ i các th t c chính sách, ch đ , ẩ ướ ẫ ệ ổ ủ ụ ế ộ ph i xem xét vi c th ng ch c và đánh giá l i ch t l ng. “C i ti n” hay ả ệ ă ứ ạ ấ ượ ả ế “h p lý hóa” là nh ng thu t ng đáng s trong mô hình hình tháp. ợ ữ ậ ữ ợ Khích l , khen th ng và gi i quy t mâu thu nệ ưở ả ế ẫ Nhân công theo mô hình hình tháp r t k tính, nghiêm ng t. H lo l ng ấ ỹ ặ ọ ắ khi thi u m nh l nh hay s đ nh h ng. Nhi m v là m t khái ni m quan ế ệ ệ ự ị ướ ệ ụ ộ ệ tr ng v i nhân viên h ng vai trò.ọ ớ ướ Mâu thu n đ c xem nh s vô lý, ung nh t trong th t c k c ng và là ẫ ượ ư ự ọ ủ ụ ỷ ươ s xúc ph m t i hi u qu công vi c. Phê phán và phàn nàn đ c gi i ự ạ ớ ệ ả ệ ượ ả quy t thông qua nhi u đi u l và th t c pháp lý đ tìm ra s th t.ế ề ề ệ ủ ụ ể ự ậ Theo Vitinfo, Minh Hi u (t ng h p theo Chinh ph c làn sóng v n hóa)ế ổ ợ ụ ă Bài có liên quan: Mô hình lò ấp trứng Mô hình v n hóa lò p tr ng d a trên quan đi m v c ă ấ ứ ự ể ề ơ c u t ch c không quan tr ng b ng s hoàn thi n cá ấ ổ ứ ọ ằ ự ệ nhân. N u t ch c t ra r ng l ng, chúng nên là ế ổ ứ ỏ ộ ượ nh ng cái nôi cho s t th hi n và t hoàn thi n. M c ữ ự ự ể ệ ự ệ ụ tiêu là gi i phóng con ng i kh i nh ng l l i quen ả ườ ỏ ữ ề ố thu c, tr nên sáng t o h n và gi m thi u th i gian t ộ ở ạ ơ ả ể ờ ự duy trì cu c s ng. Mô hình này mang tính cá nhân và ộ ố quân bình. Lãnh đ o, quy n l c và m i quan h gi a các ạ ề ự ố ệ ữ thành viên Mô hình v n hóa lò p tr ng đóng vai trò là m t sân ch i lành m nh đ ă ấ ứ ộ ơ ạ ể phát huy nh ng ý t ng và đáp l i m t cách thông minh nh ng sáng ki n ữ ưở ạ ộ ữ ế m i. Ví d đi n hình là nh ng công ty m i Thung l ng Silicon, ớ ụ ể ữ ớ ở ũ Canifornia, Scotlen; đây là nh ng công ty th u, đ c sáng l p b i m t ữ ầ ượ ậ ở ộ nhóm ng i giàu ý t ng đã t b ng i ch l n h n ngay tr c k tr ườ ưở ừ ỏ ườ ủ ớ ơ ướ ỳ ả l ng. Tr thành cá nhân đ c l p, h không b ràng bu c b i lòng trung ươ ở ộ ậ ọ ị ộ ở thành đ i v i công ty và có th t phát tri n b n thân. ố ớ ể ự ể ả V n hóa lò p tr ng không ch g m có nh ng công ty đ i m i quy mô nh .ă ấ ứ ỉ ồ ữ ổ ớ ỏ H có th là m t nhóm bác s hành ngh , các đ i tác h p pháp, m t s ọ ể ộ ỹ ề ố ợ ộ ố chuyên gia t v n, thanh tra viên đ t cách hành ngh hay b t k m t ư ấ ủ ư ề ấ ỳ ộ nhóm chuyên gia nào làm vi c g n nh đ c l p nh ng yêu thích chia s ệ ầ ư ộ ậ ư ẻ tài nguyên, kinh nghi m. M t s ý ki n cho r ng mô hình lò p tr ng s làệ ộ ố ế ằ ấ ứ ẽ mô hình t ch c c a t ng lai. ổ ứ ủ ươ Vì mô hình lò p tr ng có c u trúc t i gi n nên h th ng th t c p b c ấ ứ ấ ố ả ệ ố ứ ự ấ ậ c ng đ c tinh gi n. Ng i n m quy n ra l nh là nh ng cá nhân nghiêm ũ ượ ả ườ ắ ề ệ ữ kh c, có nh ng ý t ng gây h ng thú m t cách t nhiên và ngu n c m ắ ữ ưở ứ ộ ự ồ ả h ng kh i d y t t m nhìn xa đã cu n hút ng i khác làm vi c v i h . ứ ơ ậ ừ ầ ố ườ ệ ớ ọ Mô hình v n hóa này th ng xuyên ho t đ ng môi tr ng tình c m t n ă ườ ạ ộ ở ườ ả ậ tâm. Tuy nhiên, th c ch t s t n tâm này ít h ng t i con ng i h n là ự ấ ự ậ ướ ớ ườ ơ h ng t i s thay đ i c a th gi i, xem xét b n ch t c a s bù đ p xã h i. ướ ớ ự ổ ủ ế ớ ả ấ ủ ự ắ ộ Mô hình lò p tr ng u ái quá trình sáng t o và đ i m i. Do m i quan h ấ ứ ư ạ ổ ớ ố ệ thân thi t, s chia ngu n c m h ng và m c tiêu phi th ng, mô hình ế ẻ ồ ả ứ ụ ườ ở m c hoàn h o nh t có th r t trung th c, hi u qu , an toàn và h ng thú, ứ ả ấ ể ấ ự ệ ả ứ ph thu c vào m i quan h tr c ti p và s g n bó trong công vi c. Vì s ụ ộ ố ệ ự ế ự ắ ệ ự g n bó này hoàn toàn t nguy n, đ c nuôi d ng và b i đ p b i hy v ng ắ ự ệ ượ ưỡ ồ ắ ở ọ và lý t ng, nó có th tr thành kinh nghi m quý báu và có ý ngh a nh t ưở ể ở ệ ĩ ấ trong cu c đ i con ng i. c tr ng c a mô hình lò p tr ng là s gi i ộ ờ ườ Đặ ư ủ ấ ứ ự ớ h n v quy mô do “ph m vi ki m soát” c a ng i lãnh đ o, b i vì khó mà ạ ề ạ ể ủ ườ ạ ở có th giao ti p m t cách t nhiên và tho i mái v i h n 75-100 ng i.ể ế ộ ự ả ớ ơ ườ T duy, h c h i và thay đ iư ọ ỏ ổ Thay đ i trong mô hình lò p tr ng có th di n ra r t nhanh chóng và b t ổ ấ ứ ể ễ ấ ộ phát vì các thành viên r t hòa h p v i nhau. i u này đ c th hi n r t rõấ ợ ớ Đ ề ượ ể ệ ấ n u quan sát quá trình ng tác c a ban nh c Jazz, ng i d ng đ u c ế ứ ủ ạ ườ ứ ầ ố g ng đ a ra m t cái gì đó m i m , ban nh c s ch i theo n u h thích và ắ ư ộ ớ ẻ ạ ẽ ơ ế ọ b qua n u h không thích. M i ng i tham d đ u hòa chung m t giai ỏ ế ọ ọ ườ ự ề ộ đi u, c m xúc. Nh ng b i vì khán gi không xác đ nh đ c rõ m c tiêu c ệ ả ư ở ả ị ượ ụ ụ th nào nên v n đ là ph i có s xác đ nh l i và tìm ra gi i pháp chung.ể ấ ề ả ự ị ạ ả Nh ng công ty m i c a M theo mô hình lò p tr ng hi m khi đ t đ c sữ ớ ủ ỹ ấ ứ ế ạ ượ ự hoàn thi n v s n ph m và th tr ng. Mô hình v n hóa h c cách sáng t oệ ề ả ẩ ị ườ ă ọ ạ ch không ph i cách t n t i khi nhu c u th tr ng thay đ i. ứ ả ồ ạ ầ ị ườ ổ Khích l , khen th ng và gi i quy t mâu thu nệ ưở ả ế ẫ Dòng ch “70h m t tu n và yêu quý nó” trên áo T-shirt c a Hãng máy ữ ộ ầ ủ tính Apple s d ng trong nh ng ngày đ u tiên là s khích l nhi t tâm và ử ụ ữ ầ ự ệ ệ to l n nh t đ i v i m i cá nhân. Ph i có m t cu c c nh tranh đ đóng gópớ ấ ố ớ ỗ ả ộ ộ ạ ể vào vi c hình thành m t cái gì đó m i m . Ai c ng mu n dành quy n ệ ộ ớ ẻ ũ ố ề “ki m soát” trong tay. Ngoài m ra quá trình sáng t o, h c ng mu n có ể ở ạ ọ ũ ố m t chút quan tâm đ n an toàn cá nhân m t chút mong mu n v l i ộ ế ộ ố ề ợ nhu n và quy n l c. N u thành công, m i ng i s đ c h ng r t nhi u ậ ề ự ế ọ ườ ẽ ượ ưở ấ ề th . N u không, chính mô hình lò p tr ng c ng th t b i. i l p v i mô ứ ế ấ ứ ũ ấ ạ Đố ậ ớ hình v n hóa gia đình, quy n lãnh đ o trong mô hình lò p tr ng là do ă ề ạ ấ ứ “đ t đ c” ch không ph i đ c “quy cho”. B n s theo ng i có ti n ạ ượ ứ ả ượ ạ ẽ ườ ế trình công vi c àm b n n t ng nh t và ng i có ý t ng có tính kh thi ệ ạ ấ ượ ấ ườ ưở ả nh t. Quy n l c gây c n tr thành t u c a t p th s b lên án. Mâu thu nấ ề ự ả ở ự ủ ậ ể ẽ ị ẫ đ c gi i quy t qua s phân chia công vi c hay s c g ng làm cho ng i ượ ả ế ự ệ ự ố ắ ườ khác th y đ c công vi c nào t t nh t.ấ ượ ệ ố ấ Mô hình Tên lửa dẫn đường M c tiêu là nhân t c n b n đ i v i mô hình tên l a ụ ố ă ả ố ớ ử đi u khi n. M i th đ c th c hi n đ gi v ng ý ề ể ọ ứ ượ ự ệ ể ữ ữ đ nh chi n l c và đ t đ c m c tiêu. M i ng i ị ế ượ ạ ượ ụ ỗ ườ đ u bi t rõ công vi c c a mình và thù lao c a h ề ế ệ ủ ủ ọ đ c tr theo k t qu đóng góp th c t .ượ ả ế ả ự ế Lãnh đ o, quy n l c và m i quan h gi a các ạ ề ự ố ệ ữ thành viên Mô hình tên l a h ng nhi m v do m t đ i ng ử ướ ệ ụ ộ ộ ũ hay nhóm d án đ m trách. i u này khác v i mô ự ả Đ ề ớ hình v n hóa tháp Eiffel h ng vai trò ch các ă ướ ở ỗ thành viên nh n nhi m v không đ c b trí tr c. ậ ệ ụ ượ ố ướ H ph i làm b t c đi u gì đ hoàn thành nhi m v ,ọ ả ấ ứ ề ể ệ ụ và cái c n làm th ng không rõ ràng và có th ph i ti n hành tìm ki m.ầ ườ ể ả ế ế C quan hàng không v tr qu c gia (NASA) đã tiên phong s d ng nhóm ơ ũ ụ ố ử ụ d án làm vi c trong tàu th m dò v tr gi ng nh tên l a đi u khi n. ự ệ ă ũ ụ ố ư ử ề ể Để hoàn thành nhi m v h cánh m t tr ng c n 140 k s thu c các l nh v c ệ ụ ạ ặ ă ầ ỹ ư ộ ĩ ự khác nhau. óng góp c a h có ý ngh a quan tr ng s ng còn nh t là Đ ủ ọ ĩ ọ ố ấ ở th i đi m th i gian không th xác đ nh tr c. Do t t c các k s đ u làm ờ ể ờ ể ị ướ ấ ả ỹ ư ề vi c hòa thu n v i nhau nên đ có đ c k t qu t ng h p t t nh t, ph i ệ ậ ớ ể ượ ế ả ổ ợ ố ấ ả xem xét c quá trình làm vi c. Không h có h th ng th b c nào có th ả ệ ề ệ ố ứ ậ ể l p lu n r ng “Chuyên môn c a A gi i h n B”. M i ng i đ u bi t rõ côngậ ậ ằ ủ ỏ ơ ỗ ườ ề ế vi c c a mình. Làm th nào đ t t c các thành viên cùng tham gia ho t ệ ủ ế ể ấ ả ạ đ ng? T t c đ u ngang nhau, ho c ít nh t g n nh ngang nhau vì không ộ ấ ả ề ặ ấ ầ ư ai bi t s đóng góp c a ng i khác.ế ự ủ ườ Nhóm làm vi c nh th s c n ng i lãnh đ o ho c đi u ph i, ng i ch u ệ ư ế ẽ ầ ườ ạ ặ ề ố ườ ị trách nhi m khâu l p ráp ph và khâu cu i cùng. Tuy nhiên, ng i đi u ệ ắ ụ ố ườ ề hành chung có th bi t ít h n nh ng chuyên gia m i ngành và c n ph i ể ế ơ ữ ở ỗ ầ ả tôn tr ng h . Nh ng nhóm này theo ch ngh a quân bình vì có th h c n ọ ọ ữ ủ ĩ ể ọ ầ đ n s giúp đ c a b t k chuyên gia nào đ đ i h ng đ t đ c m c tiêu.ế ự ỡ ủ ấ ỳ ể ổ ướ ạ ượ ụ H có th bi t m c tiêu nh ng không ch c ch n v đ ng h ng. Mô hìnhọ ể ế ụ ư ă ắ ề ườ ướ tên l a th ng có s c lôi cu n các chuyên gia và có tinh th n k lu t chéo.ử ườ ứ ố ầ ỷ ậ Ch ng h n trong m t công ty qu ng cáo, m t ng i vi t qu ng cáo, m t ẳ ạ ộ ả ộ ườ ế ả ộ ng i thi t k , m t ng i lo ph ng ti n truy n thông, m t ng i lo phim ườ ế ế ộ ườ ươ ệ ề ộ ườ qu ng cáo và m t đ i di n tài kho n có th cùng làm vi c v i nhau trong ả ộ ạ ệ ả ể ệ ớ m t chi n d ch v i s đ ng thu n c a khách hàng. T t c cùng gi m t ộ ế ị ớ ự ồ ậ ủ ấ ả ữ ộ vai trò, tuy nhiên, vai trò đó là gì ph thu c vào chi n d ch cu i cùng đ cụ ộ ế ị ố ượ khách hàng a thích.ư Mô hình tên l a r t t n kém do ph i thuê các chuyên gia. Nhóm có xu ử ấ ố ả h ng làm vi c t m th i, m i quan h không còn kh ng khít khi d án k t ướ ệ ạ ờ ố ệ ă ự ế thúc và các ph ng ti n th c hi n s ng ng ho t đ ng. Thành viên s gia ươ ệ ự ệ ẽ ừ ạ ộ ẽ nh p nh ng nhóm d án khác, v i m c đích khác, kéo dài trong vài ngày ậ ữ ự ớ ụ hay vài tu n và có th có r t nhi u h i viên. Mô hình v n hóa này không ầ ể ấ ề ộ ă chi m đ c c m tình và s t n t y nh ng là đi n hình cho n n v n hóa ế ượ ả ự ậ ụ ư ể ề ă trung l p.ậ Giá tr nhân v n t i cao trong mô hình v n hóa tên l a đi u khi n th hi nị ă ố ă ử ề ể ể ệ cách th c b n làm vi c và m c đ đóng góp cho k t qu chung Th c t , ở ứ ạ ệ ứ ộ ế ả ự ế m i thành viên đ u cùng nhau chia s đ gi i quy t v n đ . óng góp ỗ ề ẻ ể ả ế ấ ề Đ t ng đ i c a m i các nhân có th không r ch ròi nh trong mô hình thápươ ố ủ ỗ ể ạ ư Eiffel, n i m i vai trò đ c mô t rõ ràng và k t qu có th đ nh l ng ơ ỗ ượ ả ế ả ể ị ượ đ c.ượ T duy, h c h i và thay đ iư ọ ỏ ổ Mô hình tên l a d n đ ng theo cách h ng m c tiêu, s d ng tín hi u ử ẫ ườ ướ ụ ử ụ ệ ph n h i nên nó chuy n đ ng tròn, thay vì chuy n đ ng t nh ti n. Tuy ả ồ ể ộ ể ộ ị ế nhiên, n u chuy n đ ng t nh ti n, tên l a c ng hi m khi thay đ i m c ế ể ộ ị ế ử ũ ế ổ ụ tiêu. Do đó, b ph n lái có tính chính xác và b n v ng, không h ng t i ộ ậ ề ữ ướ ớ m c tiêu hay ti m l c m i.ụ ề ự ớ H c h i bao g m “hòa h p” v i m i ng i, kh n ng “phá b ng” nhanh, ọ ỏ ồ ợ ớ ọ ườ ả ă ă đ m đ ng vai trò còn thi u trong t p th , th c hành nhi u h n lý thuy t,ả ươ ế ậ ể ự ề ơ ế tr thành trung tâm gi i quy t v n đ thay vì trung tâm k lu t. Vi c đánhở ả ế ấ ề ỷ ậ ệ giá th ng do ng i ngang hàng hay c p d i ch không ph i c p trên ườ ườ ấ ướ ứ ả ấ đ a ra.ư S thay đ i di n ra nhanh chóng trong mô hình tên l a đi u khi n. M c ự ổ ễ ử ề ể ụ tiêu luôn v n đ ng, nhi u m c tiêu m i xu t hi n, nhóm làm vi c m i ậ ộ ề ụ ớ ấ ệ ệ ớ đ c hình thành, nhóm c gi i tán. Ng i chuy n t nhóm này sang nhómượ ũ ả ườ ể ừ khác d n đ n xu h ng luân chuy n công vi c l n h n lòng trung thành ẫ ế ướ ể ệ ớ ơ v i công ty. Xét v nhi u m t, mô hình tên l a đi u khi n đ i l p v i mô ớ ề ề ặ ử ề ể ố ậ ớ hình gia đình v i s i dây liên h b n v ng, dài lâu và tràn đ y tình c m ớ ợ ệ ề ữ ầ ả yêu m n.ế Khích l , khen th ng và gi i quy t mâu thu nệ ưở ả ế ẫ Khích l d n tr thành b n ch t trong n n v n hóa này. ó là các thành ệ ầ ở ả ấ ề ă Đ viên trong nhóm luôn say mê, chung m c đích và m c tiêu h ng t i s n ụ ụ ướ ớ ả ph m cu i cùng. Hãng Apple Mancintosh, h say mê sáng t o m t “c ẩ ố ọ ạ ộ ỗ máy v đ i”. S n ph m c a c máy này là thành t u phi th ng trong đó ĩ ạ ả ẩ ủ ỗ ự ườ mâu thu n và thù oán cá nhân đ c g t sang m t bên. Ch có s tham gia ẫ ượ ạ ộ ỉ ự đông đ o m i có s cam k t r ng rãi. S đ ng tâm nh t trí ch nên ả ớ ự ế ộ ự ồ ấ ỉ ở ph m vi dù r ng l n đ có th lôi kéo đ c s tham gia c a t t c m i ạ ộ ớ ể ể ượ ự ủ ấ ả ọ ng i.ườ Mô hình v n hóa tên l a có xu h ng cá nhân hóa vì nó cho phép s l ngă ử ướ ố ượ l n nh ng chuyên gia các l nh v c khác nhau cùng làm vi c v i nhau ớ ữ ở ĩ ự ệ ớ trong m t c s t m th i. B i c nh làm vi c luôn thay đ i. Ch có s kiên ộ ơ ở ạ ờ ố ả ệ ổ ỉ ự đ nh theo đu i con đ ng phát tri n cá nhân là không thay đ i. i ng ị ổ ườ ể ổ Độ ũ làm vi c chia s ni m say mê gi a các thành viên, tuy nhiên nó s t b ệ ẻ ề ữ ẽ ự ị lo i b và bi n m t khi công vi c k t thúc. Các thành viên r t vui v , có ạ ỏ ế ấ ệ ế ấ ẻ phong cách riêng và thông minh nh ng h h p tác v i nhau vì ti n ch ư ọ ợ ớ ề ứ không ph i vì m c tiêu. H không c n ph i bi t quá rõ v nhau và có th ả ụ ọ ầ ả ế ề ể tránh làm đi u đó.ề Theo Vitinfo, Minh Hi u (t ng h p theo Chinh ph c làn sóng v n hóa)ế ổ ợ ụ ă Mô hình văn hóa gia đình Khi nói đ n gia đình là chúng ta ngh ngay đ n mái m ế ĩ ế ấ thân thu c, mang tính nhân v n đ y thiêng liêng. Trongộ ă ầ mô hình v n hóa doanh nghi p gia đình, m i quan h gi a các thành viên ă ệ ố ệ ữ tr c ti p g n g i nh ng có th b c trên d i, nh trong gia đình.ự ế ầ ũ ư ứ ậ ướ ư Lãnh đ o, quy n l c và m i quan h gi a các thành viênạ ề ự ố ệ ữ Ng i lãnh đ o gi ng nh “ng i cha”, giàu kinh nghi m và có quy n ườ ạ ố ư ườ ệ ề hành l n đ i v i nhân viên – “ng i con”. K t qu là s hình thành doanh ớ ố ớ ườ ế ả ự nghi p h ng quy n l c, trong đó ng i lãnh đ o gi vai trò nh ng i ệ ướ ề ự ườ ạ ữ ư ườ cha bi t vi c gì c n làm và bi t đi u gì t t cho con cái. ây là lo i quy n ế ệ ầ ế ề ố Đ ạ ề l c h t s c thân thi n, ôn hòa không h có tính đe d a, áp l c.ự ế ứ ệ ề ọ ự V i mô hình v n hóa doanh nghi p gia đình, s hài lòng trong các m i ớ ă ệ ự ố quan h gia đình t o ra đ ng l c làm vi c, n ng su t lao đ ng cao và kh ệ ạ ộ ự ệ ă ấ ộ ả n ng gi i quy t mâu thu n. Vi c làm hài lòng c p trên là m t ph n ă ả ế ẫ ệ ấ ộ ầ th ng. Lãnh đ o ph i làm g ng, có ti ng nói, t o đ c m u hình riêng, ưở ạ ả ươ ế ạ ượ ẫ có v th và mong mu n c p d i “cùng chung chí h ng”,… Ng i lãnh ị ế ố ấ ướ ướ ườ đ o khéo léo đóng vai trò là ch t xúc tác, t o ngu n n ng l ng d i dào, ạ ấ ạ ồ ă ượ ồ và có s c h p d n đ n t n sâu th m tình c m và ni m say mê c a c p ứ ấ ẫ ế ậ ẳ ả ề ủ ấ d i. H gi ng nh ng i lãnh đ o các phong trào gi i phóng, c i t , ph nướ ọ ố ư ườ ạ ả ả ổ ả đ i, khai sáng cho các thành viên và c xã h i.ố ả ộ Quy n l c trong mô hình v n hóa gia đình đ c th c thi thông qua s hòa ề ự ă ượ ự ự h p gi a các thành viên. S tr ng ph t l n đ i v i các thành viên là ợ ữ ự ừ ạ ớ ố ớ không còn đ c m i ng i yêu m n. Áp l c đ i v i h là tính đ o đ c xã ượ ọ ườ ế ự ố ớ ọ ạ ứ h i ch không ph i là tài chính hay pháp lý. Quy n l c trong mô hình gia ộ ứ ả ề ự đình không th tranh giành đ c vì nó không ph thu c vào nhi m v mà ể ượ ụ ộ ệ ụ vào v trí đ c quy cho. Ng i nhi u tu i h n s có nhi u quy n hành ị ượ ườ ề ổ ơ ẽ ề ề h n, h ph i đ c h ng d n m t cách toàn di n và trung thành tuy t đ i ơ ọ ả ượ ướ ẫ ộ ệ ệ ố đ x ng đáng v i đ a v c a mình.ể ứ ớ ị ị ủ V n hóa doanh nghi p theo mô hình gia đình có xu h ng tr thành môi ă ệ ướ ở tr ng khép kín. L ng thông tin càng nhi u, truy n th ng, t p t c gia ườ ượ ề ề ố ậ ụ đình càng phong phú thì s i dây liên k t càng b n ch t, môi tr ng càng ợ ế ề ặ ườ khép kín thì ng i ngoài càng c m th y khó kh n khi tr thành m t thànhườ ả ấ ă ở ộ viên. Nhi u t p đoàn theo mô hình v n hóa gia đình nh Ai C p, Italia, ề ậ ă ư ở ậ Singapore, B c Tri u Tiên, Tây Ban Nha và đi n hình là Nh t B n. Ng i ắ ề ể ậ ả ườ Nh t đã xây d ng doanh nghi p có t ch c nh m t gia đình truy n ậ ự ệ ổ ứ ư ộ ề th ng. o đ c trong kinh doanh chính là tình c m th ng yêu gi a ố Đạ ứ ả ươ ữ nh ng con ng i th b c khác nhau, ng i tr tu i h n thì đ c nâng ữ ườ ở ứ ậ ườ ẻ ổ ơ ượ niu, chi u chu ng, còn ng i nhi u tu i h n thì đ c kính tr ng. o đ c ề ộ ườ ề ổ ơ ượ ọ Đạ ứ kinh doanh này còn t o ra đ c nhi u giá tr l n h n b t c b n h p đ ng ạ ượ ề ị ớ ơ ấ ứ ả ợ ồ hay giao kèo trói bu c nào. Quan h gia đình trong doanh nghi p r t b n ộ ệ ệ ấ ề lâu và t n t y. Các công ty Nh t B n tìm m i cách đ cung c p nh ng s nậ ụ ậ ả ọ ể ấ ữ ả ph m giá r cho nhân viên, giúp h tìm ch , giúp con cái h đ n tr ng ẩ ẻ ọ ỗ ở ọ ế ườ và th m chí b m nhân viên m đích thân lãnh đ o s đ n th m h i t n ậ ố ẹ ố ạ ẽ ế ă ỏ ậ tình. Các ông ch Nh t B n tin t ng r ng công ty càng làm nhi u cho ủ ậ ả ưở ằ ề gia đình, gia đình càng mong mu n c ng hi n nhi u h n cho công ty.ố ố ế ề ơ T duy, h c h i và thay đ iư ọ ỏ ổ Doanh nghi p theo mô hình v n hóa gia đình thiên v tr c giác h n là v ệ ă ề ự ơ ề trình đ ki n th c, quan tâm nhi u đ n s phát tri n con ng i h n là ộ ế ứ ề ế ự ể ườ ơ khai thác n ng l c con ng i. Ki n th c cá nhân đ c đánh giá cao h n ă ự ườ ế ứ ượ ơ kinh nghi m cá nhân. Ng i th c hi n quan tr ng h n là công vi c đ c ệ ườ ự ệ ọ ơ ệ ượ th c hi n.ự ệ S thay đ i trong mô hình gia đình mang y u t chính tr s ti p nh n ự ổ ế ố ị ẽ ế ậ nh ng nhân t làm thay đ i chính sách. i u đ c lôi cu n là t m nhìn ữ ố ổ Đ ề ượ ố ầ m i, s c thu hút qu n chúng, m c tiêu ph ng h ng và h n h t là m i ớ ứ ầ ụ ươ ướ ơ ế ố quan h thân thi t v i nh ng nhân v t quan tr ng. Nh ng s c i t hoàn ệ ế ớ ữ ậ ọ ư ự ả ổ thi n không di n ra nh th tr khi đó là m t cu c n i lo n gây thách ệ ễ ư ế ừ ộ ộ ổ ạ th c l n v i ng i lãnh đ o, trong tr ng h p này có th x y ra nh ng ứ ớ ớ ườ ạ ườ ợ ể ả ượ quy n.ề ào t o, c v n, hu n luy n và h c ngh đóng vai trò quan tr ng trong Đ ạ ố ấ ấ ệ ọ ề ọ quá trình giáo d c m t con ng i nh ng đi u này x y ra do yêu c u b t ụ ộ ườ ư ề ả ầ ắ bu c c a gia đình ch không ph i xu t phát t b n thân h . Mô hình gia ộ ủ ứ ả ấ ừ ả ọ đình có th ph n ng nhanh v i s thay đ i c a môi tr ng gây nh ể ả ứ ớ ự ổ ủ ườ ả h ng t i quy n l c vì v th chính tr c a h r t m nh.ưở ớ ề ự ị ế ị ủ ọ ấ ạ Khích l , khen th ng, gi i quy t xung đ tệ ưở ả ế ộ Vì các thành viên trong gia đình r t trân tr ng các m i quan h , h có thấ ọ ố ệ ọ ể đ c khích l b ng nh ng l i tán d ng hay đánh giá cao h n là b ng ượ ệ ằ ữ ờ ươ ơ ằ ti n. H không h p v i hình th c tr công hay b t c m t s khích l nào ề ọ ợ ớ ứ ả ấ ứ ộ ự ệ có th đe d a m i dây liên k t v i gia đình.ể ọ ố ế ớ Gi i quy t mâu thu n d a vào s khôn khéo c a ng i lãnh đ o. Ít khi h ả ế ẫ ự ự ủ ườ ạ ọ phê phán công khai vì n u h làm nh v y gia đình s r i vào c nh l n ế ọ ư ậ ẽ ơ ả ộ x n. Nh ng ph n h i tiêu c c th ng d i hình th c gián ti p và th nh ộ ữ ả ồ ự ườ ướ ứ ế ỉ tho ng m t s tr ng h p đ c s “cho phép” đ c bi t.ả ở ộ ố ườ ợ ượ ự ặ ệ Mô hình gia đình ít quan tâm đ n n ng su t mà u tiên cho hi u qu (làmế ă ấ ư ệ ả vi c đúng cách).ệ Theo Chinh phục làn sóng văn hóa . Các mô hình văn hóa quản lý Mô hình tháp Eiffel Tháp Eiffel c a Paris đ c ch n làm bi u t ng cho mô ủ ượ ọ ể ượ hình v n hóa này vì tháp. công ty theo mô ứ ườ ư ọ ỏ ổ ở ữ hình tháp khác h n nh ng công ty theo mô hình gia đình. i v i nhân ẳ ữ Đố ớ công theo mô hình hình tháp, mô hình gia đình