GV : Giôn xi cảm nhận được có một cái gì đó làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn để Giôn xi thấy mình vẫn còn?. “ Có một cái gì đấy đã làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn để cho em thấy rằ[r]
Trang 1Ngày soạn: ………
Ngày giảng:8C2………
Tiết 29
Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
< O.Henri >
I Mục tiêu
1 Kiến thức: - Nhân vật ,sự kiện,cốt truyện trong một tác phẩm truyện ngắn
hiện đại Mĩ
- Lòng cảm thông chia sẻ giữa những nghệ sĩ nghèo
- Ý nghĩa của tác phẩm nghệ thuật vì cuộc sống của con người
2 Kỹ năng: - Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt
trong tác phẩm tự sự để đọc-hiểu tác phẩm.Phát hiện phân tích đặc điểm nổi bật về nghệ thuật kể chuyện của nhà văn.Cảm nhận được ý nghĩa nhân văn của truyện
- KNS : Giao tiếp ( phản hồi, lắng nghe, trình bày suy nghĩ, ý tưởng); suy nghĩ sáng tạo (phân tích, bình luận về vẻ đẹp giản dị
mà đặc sắc của “chiếc lá”,PT giá trị ND và NT của VB); xác định giá trị bản thân( sống có tình yêu thương con người).
3 Thái độ : - Giáo dục lòng thương yêu đồng loại giáo dục lòng nhân ái, sự
bao dung biết thương yêu, sẻ chia, giúp đỡ những số phận bất hạnh trong xã hội; tấm lòng nhân hậu, đồng cảm, xót thương với những con người bất hạnh; có khát vọng về cuộc sống tốt đẹp, tươi sáng…=> giáo dục về các giá trị TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, ĐOÀN KẾT…
4.Phát triển năng lực: Rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các kiến thức
đã học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiên và phân tích được vẻ đẹp của tác phẩm văn chương ), năng lực sáng tạo ( có hửng thú, chủ động nêu ý kiến về giá trị của tác phẩm), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong
việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
* GD Đạo đức: Giáo dục lòng cảm thông yêu thương người khác, giáo dục lòng
nhân ái
II Chuẩn bị
- GV: Nghiên cứu SGK, chuẩn kiến thức,soạn bài, TLTK, máy chiếu
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn của GV
Trang 2III Phương pháp
- Phương pháp đàm thoại, đọc diễn cảm,thuyết trình, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, KTđộng não…
IV Tiến trình giờ dạy và giáo dục - tiết 1
1- Ổn định tổ chức (1’)
2- Kiểm tra bài cũ (5’)
? Trình bày giá trị của văn bản “Đánh nhau với cối xay gió” của Xéc Van téc?
* Đáp án: - Thành công trong việc xây dựng cặp nhân vật tương phản, bất hủ trong văn học văn học
+ ĐKHT: Hoang tưởng, gàn dở nhưng dũng cảm, cao thượng
+ XCPX: Thực tế, tỉnh táo và thực dụng đến tầm thường
- Để lại bài học: Cần sống tỉnh táo, cao thượng, tránh thực dụng, hay hoang tưởng
3- Bài mới (34’)
Hoạt động 1: 3’
- Mục tiêu: Đặt vấn đề tiếp cận bài học.
- Hình thức: Hoạt động cá nhân.
- Kĩ thuật, PP: Thuyết trình
GV trình chiếu bản đồ nước Mĩ - Em hãy giới thiệu về nước Mĩ và VH Mĩ
HS giới thiệu – bổ sung – GV nhận xét , giới thiệu:
Học xong văn bản “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng, “Lão Hạc” của Nam Cao, “Cô bé bán diêm” của Anđecxen, chúng ta vô cùng xúc động trước tình
mẹ con thiêng liêng, tình cha con, bà - cháu sâu nặng Đó là những tình cảm cao đẹp của con người mà văn học đã ngợi ca Nhưng bài ca tình người trong văn chương không chỉ dừng lại ở tình máu mủ, ruột thịt mà tình yêu thương, nhân ái , lòng vị tha đó xuất hiện mọi lúc , mọi nơi trên trái đất Tình yêu thương “người với người sống để yêu nhau” là nét nhân bản cao quý thể hiện rõ trong văn bản:
“Chiếc lá cuối cùng” của O.Henri
Hđ 2 - 6’
- Mục tiêu: Học sinh nắm được những hiểu biết cơ
bản về tác giả, tác phẩm
- Phương pháp: Vấn đáp
- Hình thức: Hoạt động cá nhân
- Kĩ thuật: Động não
- Cách thức tiến hành:
GV trình chiếu chân dung O Hen – ri và tác
phẩm Chiếc lá cuối cùng
? Trình bày những hiểu biết của mình về nhà văn
O Hen-ri?
I Giới thiệu chung
1 Tác giả:
- Ô Hen ry: (1862 – 1910)
Trang 3G: O Hen –ri (1862-1910) Là nhà văn Mỹ sống
cuối tk XIX đầu tk XX (1862 - 1910), sinh tại
Grinxbôrô, bắc Côlôm bi a cha ông là một thầy
thuốc, mẹ qua đời khi ông mới 3 tuổi Truyện
ngắn của O Hen – ri rất phong phú về đề tài, bối
cảnh xảy ra ở rất nhiều vùng miền của nước Mĩ
rộng lớn Ông thường hướng ngòi bút của mình vào
các mảnh đời gian nan, bất hạnh của những người
nghèo khổ Ngoài giá trị hiện thực và giá trị tố cáo
mạnh mẽ Các trang viết của ông rất giàu tính nhân
văn, thường đem đến cho người đọc sự xúc động
sâu sắc và bồi dưỡng lòng hướng thiện cao cả cho
họ
( Năm 1918 Hội NT và KH Mỹ đã lập giải
thưởng Ô - hen - ri để tặng các truyện ngắn hay ở
Mỹ hàng năm)
- Truyện của ông thường nhẹ nhàng nhưng toát lên
tinh thần nhân đạo cao cả, tình yêu người nghèo
khổ, rất cảm động
- VB trích từ tác phẩm nào? Vị trí đoạn trich?
Xác định thể loại? PTBĐ được sử dụng ?
Hđ 3( 25’) :Hướng dẫn HS đọc – hiểu văn bản
- Mục tiêu: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu
giá trị của văn bản
- Phương pháp:Đọc diễn cảm, nêu vấn đề, phát
vấn, khái quát.
- Hình thức: Hoạt động cá nhân/ lớp
- Kĩ thuật: Động não
- Cách thức tiến hành:
- GV hướng dẫn: phân biệt lời kể với câu, đoạn đặt
trong "…" - Đoạn cuối giọng cảm động, nghẹn
ngào
- GV đọc mẫu - HS đọc – nhận xét
? Xác định thể loại văn bản?
- Truyện ngắn
? TG đã sd PTBĐ nào?
– Nhà văn Mỹ chuyên viết truyện ngắn
- Truyện ngắn của O
Hen-ri thường hướng về cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh của người dân Mỹ cuối Tk XIX, đầu tk XX với tinh thần nhân đạo cao cả
2 Tác phẩm: Đoạn trích
này là phần cuối truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng”
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc và tìm hiểu chú thích:
2 Kết cấu, bố cục:
- Thể loại : Truyện ngắn -PTBĐ: TS,MT,BC
- Bố cục: 3 phần
Trang 4-TS kết hợp MT, BC.
? VB có thể chia thành mấy phần?
Bố cục
- Phần 1: Từ đầu -> "Hà Lan": Giôn-xi đợi chết
- Phần 2: Tiếp theo -> "vịnh Napơ": Giôn-xi vượt
qua cái chết
- Phần 3: Còn lại: Cái chết bất ngờ của cụ Bơ-men
- Tóm tắt nội dung bằng một đoạn?
Giôn xi ốm nặng và nằm đợi chiếc lá cuối cùng của
dây thường xuân bên cửa sổ rụng, khi đó cô sẽ
chết Nhưng qua một đêm mưa gió phũ phàng chiếc
lá cuối cùng vẫn không rụng Điều đó khiến Giôn
xi thoát khỏi ý nghĩ về cái chết Xiu đó cho Giôn xi
biết chiếc lá cuối cùng chính là bức tranh của hoạ
sỹ già Bơ - men đó bí mật vẽ trong đêm mưa gió để
cứu Giôn xi và cụ đã chết vì sưng phổi
? Những sự việc tiêu biểu của truyện
- HS phát biểu
? Truyện có mấy nhân vật? Họ là những con
người làm nghề gì, c/sống của họ ra sao ?
- Có 4 nhân vật: Giôn –xi, Xiu, Bơ-men và bác sĩ
Xiu, Giôn-xi, Bơ - men , họ là những hoạ sĩ nghèo,
khát vọng NT, sống Căn hộ thuê phía tây công viên
Oa sinh-tơn trên tầng thượng và tầng trệt
? T/gian xảy ra câu chuyện ?
- Tháng 11- Lúc ấy là vào mùa đông, gió lạnh thấu
xương
? T/huống xảy ra câu chuyện ?
- Nạn dịch viêm phổi lan tràn-> Giôn-Xy mắc bệnh
G: Chuyển ý: Tình huống đầu tiên của câu chuyện
là Giôn-xi bị ốm
- Đọc thầm đoạn chữ nhỏ (87)? Giôn xi đang ở
trong tình trạng ntn?
- Bệnh tật và nghèo túng
? Tình trạng ấy khiến cụ có tâm trạng ra sao?
- Bệnh tật và nghèo túng đã khiến Giôn-Xi trở nên
chán nản,tuyệt vọng
? Kể lại diễn biến tâm trạng tuyệt vọng của
Giôn-xi ?
-Tóm tắt:
3 Phân tích:
3.1 Cảnh ngộ và tâm trạng của Giôn- xi
Trang 5- Không muốn sống nữa
- Đếm từng chiếc lá thường xuân ….chờ khi nào chiếc lá cuối cùng rụng xuống thì cô cũng buông xuôi lìa đời “ hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc
đó thì em sẽ chết”
-> Tâm trạng bất lực tuyệt vọng chờ đợi cái chết
?Có ý kiến cho rẳng: Giôn- xi là nhân vậtvừa đáng thương vừa đáng trách?
H: Vừa đáng thương vừa đáng trách
- Đáng trách vì sự yếu đuối, phó mặc sự sống của mình cho những chiếc lá mong manh
- Đáng thương vì Giôn-xi mắc bệnh mà lại nghèo túng nên dễ sinh ra tâm trạng muốn chết
*Tích hợp GD đạo đức (2’)
? Từ suy nghĩ tuyệt vọng của Giôn-xi tác giả muốn khuyên chúng ta điều gì?
H: Thảo luận
? Đang trong tâm trạng tuyệt vọng, điều gì đã khiến Giôn – xy trỗi dậy một sức sống mới ?
- Nhìn thấy chiếc lá thường xuân vẫn dũng cảm kiên cường còn đó sau một đêm mưa bão vẫn bám diết lấy cuống lá kiêu ngạo đậu ở trên tường
? Sự thay đổi tâm trạng của giôn –Xy khi nhìn thấy chiếc lá lúc đó được biểu hiện ntn?
- Gọi Xiu Nhận là mình hư, là tệ, là có tội
- Xin cháo sữa, rượu vang, gương soi, ngồi dậy-> tâm trạng khao khát, phấn chấn trở lại
GV : Giôn xi cảm nhận được có một cái gì đó làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn để Giôn xi thấy
mình vẫn còn “ Có một cái gì đấy đã làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn để cho em thấy rằng mình đã tệ như thế nào Muốn chết là một tội Giờ thì chị có thể cho em xin tí cháo và chút sữa pha ít rượu vang đỏ và -khoan- đưa cho em chiếc gương tay trước đã, rồi xếp mấy chiếc gối lại quanh em,
để em ngồi dậy xem chị nấu nướng”
Một tiếng đồng hồ sau, cô nói” Chị xiu thân yêu
ơi, một ngày nào đó em hi vọng sẽ vẽ được vịnh Na-Plơ”
=> Cảm thấy hổ thẹn vì sự tuyệt vọng của mình khi
Trang 6nhìn chiếc lá nhỏ nhoi kiên cường=> Khát vọng
sống được hồi sinh trong cô=> Yêu đời trân trọng
cuộc sống của chính mình=> Khát vọng ước mơ
nghệ thuật lại trỗi dậy=> Động lực giúp cô vượt
qua bệnh tật
Theo em Giôn xi cảm nhận được điều gì từ chiếc
lá cuối cùng vẫn còn đó?
- Trong chiếc lá mỏng manh, nhỏ nhoi ấy chứa
đựng một sức sống thật mãnh liệt, bền bỉ
Chi tiết Giôn xi xin cháo, sữa, đòi gương soi,
muốn ngồi dậy đó cho thấy điều thay đổi nào ở
cô?
Câu nói: chị Xiu thân yêu ơi, một ngày nào đó em
hy vọng sẽ được vẽ vịnh Na - plơ báo hiệu điều
thay đổi nào ở Giôn xi?
- Tình bạn bè, lòng yêu nghệ thuật hội hoạ đó trở
lại với Giôn xi -> Giôn –xy đã vượt qua được cái
chết
- Vậy nguyên nhân nào làm cho Giôn xi khỏi
bệnh? - Sức sống mãnh liệt, bền bỉ của chiếc lá ?
Do sự chăm sóc tận tình của Xiu? Do tác động
của thuốc men ?
=> cả 3 , quan trọng Chính chiếc lá cuối cùng đó
đem lại tuổi trẻ về cho cô - chính cô đó tự chữa
bệnh cho mình nhờ chiếc lá bằng chính sự thay đổi
tinh thần, tâm trạng của mình
? Theo em TS một con người có thể vượt lên cái
chết chỉ vì chiếc lá mỏng manh vẫn còn sống trên
cây ?
GV : Chiếc lá dù mỏng manh nhỏ nhoi vẫn là 1 sự
sống sự sống dẻo dai, bền bỉ của chiếc lá có thể
kích thích t/yêu sự sống của con người
? Qua Việc tìm hiểu cảnh ngộ và tâm trạng của
Giôn- Xi, em có nh/ xét gì về Giôn-Xi ?
Qua cách chữa bệnh của Giôn xi, em rút ra bài
học gì?
- Bài học: Ta có thể tự chữa bệnh bằng nghị lực,
bằng tình yêu cuộc sống để chiến thắng bệnh tật và
kết hợp với thuốc men - nghỉ ngơi điều dưỡng
=> Giôn –Xi cô gái không may bị bệnh hiểm nghèo nên cô yêú đuối mất hết nghị lực sống Song trong quá trình đấu tranh với bản thân, Giôn – xi đã chiến thắng cái chết.
Trang 74 Củng cố: 2’
- Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học, học sinh tự đánh giá về mức độ đạt được những mục tiêu của bài học.
- Phương pháp: Phát vấn
- Hình thức: Hoạt động cá nhân - Kĩ thuật: Hỏi chuyên gia 3HS xung phong lên chơi – HS dưới lớp và GV hỏi 8 câu liên quan đến bài học – HS nào trả lời được nhiều nhất được khen làm chuyên gia 5 Hướng dẫn về nhà: 3’ - Tóm tắt truyện - Viết đoạn văn cảm nhận về Giôn – xi - Tiếp tục soạn hoàn chỉnh các yêu cầu sau: + Bức tranh tình người cao đẹp trong truyện ngắn + Ý nghĩa của kiệt tác Chiếc lá cuối cùng + Những đặc sắc về nghệ thuật kể chuyện của tác giả + Bài học cuộc sống mà em rút ra được từ truyện V Rút kinh nghiệm ………
………
………
………