Chia nhoùm phöùc taïp hôn vì ñoøi hoûi moät soá em phaûi rôøi baøn cuûa mình ñeå gia nhaäp nhoùm, ñieàu naøy daãn ñeán söï loän xoän, oàn aøo. Do ñoù, giaùo vieân chuû ñoäng chia nhoùm t[r]
Trang 1I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Năm học 2003 - 2004 là năm học
thứ hai Bộ giáo dục - đào tạo thực
hiện chương trình đổi mới sách giáo
khoa Trung học cơ sở Là một giáo
viên mới ra trường, được phân công
trực tiếp giảng dạy một số lớp 7,
những ngày đầu, tôi khá bỡ ngỡ với
chương trình và nội dung khá mới mẻ
của bộ sách giáo khoa cải cách
Nhưng qua một thời gian giảng dạy,
kết hợp với việc dự giờ một số giáo
viên lâu năm cùng với việc tự tìm tòi
nghiên cứu, tôi đã rút ra một số kinh
nghiệm trong việc giảng dạy chương
trình mới Và phương pháp chia học
sinh thành cặp hoặc tổ (nhóm) (pair
work and group work) đã được tôi áp
dụng thường xuyên và tỏ ra khá hiệu
quả Và hôm nay, thực hiện sự chỉ đạo
của nhà trường về việc mỗi giáo viên
viết một sáng kiến kinh nghiệm, tôi
xin chọn đề tài làm việc theo cặp hoặc
tổ (nhóm) - áp dụng cho sách giáo
khoa tiếng Anh 7 (pair work and
group work in grade 7) cho bài viết
của mình
II/ NỘI DUNG 1.Về sách giáo khoa tiếng Anh 7 :
Tiếng Anh 7 là cuốn sách thứ
hai trong chương trình tiếng Anh gồm
4 cuốn dành cho học sinh Trung học cơ
sở (THCS) ở Việt nam Cuốn sách
dành cho các em học sinh 7 đã học
xong cuốn tiếng Anh 6 Nội dung sách
bao gồm các chủ điểm gần gũi với cuộc sống, sát thực với mục đích, nhu cầu và sở thích của các em
Tiếng Anh 7 tiếp tục giúp các
em luyện tập để có thể nghe, nói, đọc, viết được tiếng Anh ở mức độ đơn giản thông qua các nội dung bài học
đa dạng
Về cấu trúc, tiếng Anh 7 bao gồm 16 đơn vị bài học, trong mỗi đơn
vị bài học có nhiều hoạt động khác nhau: Listen - Read; Listen - Repeat; Ask - answer; Practice with a partner; True - False; Match; Read Mỗi hoạt động tương ứng với một số các kỹ năng trong tiếng Anh như nghe, nói, đọc, viết và nội dung của từng chủ đề
2 Về làm việc theo cặp hoặc tổ (nhóm) (pair work and group work:
Trong dân gian ta có câu “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao” để nói lên tác dụng khác nhau của cá nhân và tập thể, hay là của nhóm nhỏ trong quá trình tiếp thu kiến thức Phương pháp dạy học tích cực đã đề cao vai trò của tập thể và tính chủ động của học sinh Quan sát học sinh THCS ở lứa tuổi này, tôi nhận thấy các em đang ở trong thời kỳ tiếp tục phát triển và hoàn thiện cả về thể chất lẫn tâm lí trí tuệ Ở lứa tuổi này học sinh khi học một vấn đề gì đã biết nhận xét, đánh giá, tìm ra nguyên nhân của hiện tượng.Tư duy của các em phát triển, biết quan sát, phân tích, so sánh, suy
Trang 2luận và khái quát Các em rất bị cuốn
hút vào các hình thức hoạt động tự lập
trên lớp và sự tương tác với các bạn
của mình Do đó, khi tổ chức được một
hoạt động học tập hợp lí sẽ thôi thúc
các em tìm tòi khám phá trong giờ học
của mình Và chính điều này đã giúp
tôi nghiên cứu, tìm tòi học hỏi để tìm
ra phương pháp dạy làm sao cho đạt
được hiệu quả cao nhất Khi chia
nhóm ra để giảng dạy, tôi nhận thấy
có nhiều ưu điểm cho việc thực hiện
một tiết dạy thành công :
Thứ nhất, khi chia nhóm ra để
học, học sinh sẽ có cơ hội tương tác,
hay nói khác hơn là trực tiếp học từ
bạn mình, từ đó rút ra được những
kiến thức mà vì nhiều lí do, các em
chưa thể lĩnh hội được
Thứ hai, phương pháp này sẽ
phát huy tính tự lập của học sinh Các
em sẽ tự suy nghĩ, suy luận, thảo luận
để cùng tìm ra một phương án tốt nhất
Và đây chính là điều người giáo viên
cần : Dù phương án các em đưa ra có
đúng với đáp án hay không, thì những
kiến thức các em vừa thảo luận sẽ hằn
sâu vào bộ nhớ của các em, giúp các
em hiểu bài và nhớ lâu hơn
Thứ ba, đối với bộ môn tiếng
Anh, khi chia nhóm để học, học sinh
sẽ có nhiều cơ hội để thực hành nói
tiếng Anh hơn Trong một lớp học
được chia làm 4 nhóm thì cơ hội nói
tiếng Anh nhiều gấp 4 lần một lớp học
không chia nhóm
Thứ tư, khi chia nhóm thì hầu
như tất cả các học sinh đều hoạt động kể cả các học sinh yếu vì các em sẽ bị cuốn hút vào những hoạt động sôi nổi của các bạn ngay trước mắt mình Điều này cũng sẽ giúp các em học sinh nhút nhát trở nên bạo dạn hơn
Cuối cùng, hoạt động chia nhóm
sẽ giúp giáo viên chú ý đầu tư và nghiên cứu bài dạy kỹ hơn, đồng thời vai trò của người giáo viên cũng trở nên quan trọng hơn Lúc này, người được “phỏng vấn” nhiều nhất trong tiết học có lẽ là giáo viên, thậm chí họ được học sinh coi như là một cuốn “từ điển sống” để có thể tham khảo một số từ vựng hoặc ngữ pháp Do đó, việc chuẩn bị bài giảng thật kỹ và sự đòi hỏi một kiến thức chuyên môn thật vững vàng là điều người giáo viên phải lưu tâm đầu tiên
Bên cạnh những ưu điểm thì cũng xuất hiện một số nhược điểm khi chia lớp ra thành từng nhóm để làm việc Nhược điểm đầu tiên và cũng dễ nhận thấy nhất là sự ồn ào, và điều này lại càng không thể tránh khỏi đối với đặc thù của bộ môn tiếng Anh : càng sử dụng tiếng Anh nhiều thì càng tốt
Một nhược điểm nữa cũng thường xảy ra, đó chính là sự lãng phí thời gian (time - wasting) Nếu như người giáo viên không khống chế được lượng thời gian khi cho học sinh thảo luận và không bao quát được lớp
Trang 3thì việc tự “đốt cháy giáo án” là
không tránh khỏi Tôi đã gặp một tình
huống như sau : Sau khi chia lớp ra
thành 8 nhóm để thảo luận, sau một
thời gian thì có 5 nhóm hoàn thành
nhiệm vụ của mình, còn 3 nhóm vẫn
chưa xong Nghĩ rằng do yêu cầu khó
quá, tôi cho các em thêm một khoảng
thời gian nữa để làm việc, nhưng cũng
không hoàn thành Lúc này tôi đến tận
nơi để xem, thì ra các em làm xong đã
lâu, nhưng lại để cho các học sinh yếu
chép vào trong vở nên nghĩ là chưa
xong Điều đó cho thấy sự bao quát
của giáo viên là rất cần thiết
Một điều mà tôi cũng rất muốn
nêu ra trong bài viết này, đó chính là
tập cho các em có thói quen làm việc
theo nhóm Sau một hai tiết chia
nhóm, học sinh đã hình thành ý niệm
về cách thức làm việc theo nhóm Lúc
này giáo viên nên hướng dẫn thêm
cho các em về phương pháp thảo luận,
làm việc sao cho có hiệu quả nhất
Như vậy từ các tiết sau trở đi, học sinh
sẽ dễ dàng nắm bắt được nhiệm vụ
của thầy giáo đưa ra là gì và sẽ làm
việc theo hướng nào
3 Tổ chức một tiết học có chia
nhóm :
a) Tùy mục đích yêu cầu của
từng bài học, lớp sẽ được phân chia
thành nhiều nhóm : nhóm 2 người
(cặp), nhóm 4 người, nhóm 6 người,
nhóm 10 người hoặc nửa lớp là một
nhóm Các nhóm được phân chia
ngẫu nhiên hoặc có chủ định, ổn định trong cả tiết học hoặc thay đổi trong từng phần của tiết học Các nhóm được giao cùng một nhiệm vụ hoặc những nhiệm vụ khác nhau
Quá trình hoạt động của một lần thảo luận có thể chia làm 3 phần để giáo viên dễ quản lý lớp và khống chế thời gian :
1 Trước khi làm việc (pre-discussing) :
- Giáo viên nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ
- Tổ chức các nhóm, giao nhiệm vụ
- Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm
2 Trong khi làm việc (while-discussing) :
- Trao đổi ý kiến, thảo luận theo nhóm
- Phân công trong nhóm, từng cá nhân làm việc độc lập rồi trao đổi
- Cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm
3 Sau khi làm việc (post-discussing) :
- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả
- Thảo luận chung
- Giáo viên tổng kết, đưa ra giải pháp giải quyết từng vấn đề (feedback)
b) Chia cặp và chia nhóm (pair work and group work) :
Trang 4 Làm việc theo cặp (pair work)
thường được áp dụng khi dạy các bài
nói (speaking), thực hành các đoạn hội
thoại (dialogue)
Khi chia cặp để thực hành một
đoạn hội thoại, thường người giáo viên
chia 2 em trong một bàn thành một
cặp, như vậy các em sẽ bạo dạn hơn
với người bạn cùng bàn với mình, và
khi thực hành đoạn hội thoại trước lớp,
các em sẽ tự tin hơn Gặp trường hợp
những lớp học có số học sinh lẻ (ví dụ
35 em) thì đối với em học sinh không
có cặp, giáo viên có thể cho em nhập
vào một nhóm thành 3 người, hoặc
giáo viên có thể dành một ít thời gian,
trực tiếp luyện tập cho em
Làm việc theo nhóm từ 3
người trở lên thường được áp dụng khi
dạy các bài nghe, đọc, viết vì ở đây
cần ý kiến riêng của từng cá nhân để
xây dựng nên sự thống nhất chung cho
cả bài học
Chia nhóm phức tạp hơn vì đòi hỏi
một số em phải rời bàn của mình để
gia nhập nhóm, điều này dẫn đến sự
lộn xộn, ồn ào Do đó, giáo viên chủ
động chia nhóm thật rõ ràng để các
em dễ dàng tìm ra Đối với trường
Nguyễn Bỉnh Khiêm khi chia lớp
thành 4 nhóm cũng dễ dàng vì trong
mỗi lớp đã có sự phân chia thành 4 tổ,
và như vậy mỗi tổ sẽ thành một nhóm
Việc chia nhóm mà tôi hay thực hiện
nhất là chia nhóm 4 học sinh Như vậy
chỉ cần 2 học sinh quay lên (hoặc
xuống) thì có thể tạo thành nhóm rồi Mà đặc điểm của nhóm 4 người là không lộn xộn và học sinh dễ làm việc hơn
Sau khi chia nhóm xong, giáo viên có thể đặt tên cho từng nhóm để dễ gọi và dễ phân biệt Có thể đặt là nhóm 1, 2, 3 hoặc nhóm a, b, c
c) Ngôn ngữ điều khiển trong lớp học (classroom language) :
Có thể sử dụng tiếng Việt để điều khiển lớp nhưng tốt hơn hết là sử dụng tiếng Anh để lớp học sinh động hơn
Ngôn ngữ khi lập nhóm, đặt vị trí :
I want you in pairs, please.
Work in pairs, please.
Can you go into works, please.
In fours (in groups of four) please.
Turn round and face your neighbour.
Oh dear! Are you by yourself ?
Why don’t you join with them ?
Ngôn ngữ khi học sinh đang làm việc :
Khi học sinh đang thảo luận, giáo viên càng ít nói càng tốt, lúc này đang là giai đoạn STT (students’ talking time) Chỉ sử dụng một số câu đơn giản mang tính chất nhắc nhở hoặc khuyến khích :
I want all of you to answer this question.
I want you to read the next sentence.
I’d like everybody to find out the key.
Trang 5 No ! That’s not clear Let’s do it
again.
It’s Hoa first Now you Quickly !
Come on!
Wake up!
Very good!
d) Cử chỉ :
Sử dụng cử chỉ (gesture) trong
điều khiển tổ chức một lớp học chia
nhóm là cực kỳ quan trọng Nó giúp
người giáo viên giảm lời nói và tăng
thêm khả năng truyền tải của mình
Một số câu lệnh sau có thể thay
thế bằng cử chỉ hoặc kết hợp lời nói
với cử chỉ :
Be quiet and listen !
All of you, together !
Not very good Again !
Again but quickly !
No, stop !
Everyone, listen and repeat !
Come on You !
You, please!
In halves, you first, then you !
III PHẦN THỰC HÀNH
Phần thực hành sau tôi xin trình bày 4 bài dạy kỹ năng được tôi áp dụng phương pháp chia nhóm để giảng dạy :
KỸ NĂNG NGHE :
Unit 11 -lesson 2 (A2) : listen and write the missing words (page 108)
-Thời gian thực hiện bài nghe:25 phút
-Thể loại : Nghe điền vào chỗ trống
-Nội dung : Đoạn hội thoại giữa Hoa và người bác sĩ
Pre-listening
:
- Sau khi giới thiệu tình huống của đoạn hội thoại, giáo viên có thể dạy lại một số từ vựng hoặc đọc lại nhiều lần một số cấu trúc để các
em quen với cách phát âm của từ :
+ Hỏi tuổi : How old are you ?
I’m thirteen years old.
+ Cân nặng :
How heavy are you ?
I’m
fourty kilos.
+ Chiều cao :
How tall are you?
I’m 1 meter 43 centimeters.
- Làm việc theo nhóm 4 người :
- Cho học sinh thời gian khoảng 2 phút, hướng dẫn các
em đọc lướt qua bài hội thoại, sau đó đoán những từ có thể điền vào, hoặc đoán từ loại : danh từ, động từ, tính từ
Giai đoạn này rất quan trọng vì nó giúp học sinh hình thành ý tưởng và hình dung ra được đoạn hội thoại, ngoài ra còn có thể đoán được một số từ
Trang 6
While-listening
:
- Cho học
sinh nghe băng 2
lần
- Các em tiếp
tục làm việc theo
nhóm để thảo
luận về các
phương án đưa ra
Lúc này lớp sẽ
rất sôi động vì
các em vừa tranh
luận vừa đọc to
lên các từ mà các
em nghe được
Điều này rất có
ích vì nó giúp
những em không
nghe được chú ý
hơn đến các từ
này
- Cho học sinh
nghe băng lần thứ
3
- Lúc này học
sinh sẽ check lại
các đáp án lần
cuối cùng trước
khi trình bày
trước lớp Giáo
viên có thể gọi
đại diện của
nhóm hoặc từng
thành viên của
nhóm đưa ra đáp án
Post-listening :
- Giáo viên đưa ra đáp án chính xác và cho học sinh nghe băng lần cuối cùng
- Chia cặp, mỗi bàn một cặp luyện tập đoạn hội thoại, sau đó trình bày trước lớp
KỸ NĂNG NÓI :
Cấu tạo của sách giáo khoa tiếng Anh 7 có rất nhiều bài tập liên quan đến kỹ năng nói Do đó chia cặp để luyện tập là rất thường xuyên
Unit 12 -A1 : listen and practice with a partner (page 114).
+ Thời gian thực hiện : 30 phút
+ Thể loại : Luyện nói các đoạn hội thoại ngắn
+ Nội dung : Hoa và dì đi chợ mua hàng
- Trước khi cho học sinh luyện nói, giáo viên giới thiệu nhanh một số cấu trúc và ý nghĩa : either, neither, too, so
- Giới thiệu nội dung của từng đoạn hội thoại : Hoa và dì đi chợ đến từng cửa hàng khác nhau, họ thích gì và không thích gì
- Cho học sinh nghe băng 1 lần hoặc giáo viên có thể đọc to trước lớp
- Yêu cầu học sinh làm việc theo cặp, đóng vai Hoa và dì của Hoa
Lớp học lúc này sẽ rất sôi động vì học sinh đang luyện nói Nhiệm vụ người giáo viên lúc này là đi xung quanh lớp, đóng vai trò một “người cố vấn” (adviser), hướng dẫn cho các em làm việc hoặc phát âm một số từ vựng khó
- Sau một khoảng thời gian, giáo viên cho học sinh ngừng làm việc và bắt đầu thực hành Lúc đầu giáo viên gọi 1-2 cặp khá giỏi làm mẫu, sau đó lần lượt gọi các cặp khác luyện tập cho đến khi học sinh có thể nói lưu loát
KỸ NĂNG ĐỌC :
Bên cạnh kỹ năng nói, khi dạy đọc tôi cũng thường cho học sinh làm việc theo nhóm để giải
Trang 7quyết vấn đề
nhanh hơn và học
sinh hiểu bài hơn
Unit 5
-lesson 2 (B3) :
Read - answer
the questions
+ Thời gian
thực hiện : 35
phút
+ Thể loại :
Đọc đoạn văn trả
lời câu hỏi
+ Nội dung :
Giờ ra chơi của
các trường ở nước
Mỹ
Pre-reading :
- Giáo viên
giới thiệu nội
dung bài khóa, về
các nhân vật
trong bài
- Giáo viên ra
yêu cầu bài đọc :
đoán xem giờ ra
chơi của các
trường ở Mỹ khác
gì các trường ở
Việt nam
While-reading :
- Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm 4 người, đọc bài khóa tìm xem các học sinh
ở Mỹ thường chơi
gì trong giờ ra chơi
Ở giai đoạn này mặc dù là làm việc theo nhóm nhưng yêu cầu học sinh đọc thầm bài khóa, chỉ được trao đổi với nhau khi đưa
ra câu trả lời
- Giáo viên gọi học sinh ở mỗi nhóm đưa ra câu trả lời, sau đó ghi lên bảng
- Giáo viên giải thích nghĩa một số từ mới (eliciting)
- Giáo viên cho học sinh làm việc theo nhóm, đọc lại bài khóa để trả lời các câu hỏi lựa chọn đã cho ở cuối bài
Lúc này có thể cho học
sinh trao đổi các câu trả lời với nhau Điều này dễ xảy ra tranh luận và chính giáo viên là người giải quyết vấn đề cho các em
- Giáo viên gọi từng nhóm đưa ra câu trả lời và ghi lên bảng
- Sửa lỗi nếu cần thiết và đưa ra đáp án
Post-reading :
- Cho học sinh thiết lập 3 cột vào giấy nháp : một cột nêu các hoạt động hay chơi của học sinh Việt nam; một cột của học sinh ở Mỹ và một cột cho chính bản thân các em
- Cũng cho học sinh làm việc theo nhóm và nộp lại giấy có ghi kết quả cho giáo viên
KỸ NĂNG VIẾT :
Kỹ năng viết trong SGK 7 chủ yếu dùng để củng cố vốn ngữ liệu đã được học Ngoài ra còn có những bài tập dạy viết có mục đích như : viết thư cá nhân, điền các mẫu khai, viết một đoạn văn ngắn có gợi ý
Unit 10 A4 : write -complete the letter
+ Thời gian thực hiện : 20 phút
+ Thể loại : Điền vào chỗ trống một bức thư
+ Nội dung : Thư của Hoa gởi cho mẹ
Pre-writing :
- Giới thiệu nội dung của bài viết : đây là bức thư Hoa trả lời mẹ, thông báo về
Trang 8tình hình học tập
và cuộc sống của
mình
- Hướng dẫn
một số từ vựng
- Yêu cầu học
sinh đoán từ và
tìm từ loại của
mỗi ô trống
While-writing
:
- Chia nhóm 4
người, tìm những
từ thích hợp để
điền vào chỗ
trống
- Hướng dẫn
học sinh dựa vào
bức thư của mẹ
Hoa để tìm ra câu
trả lời
- Mỗi nhóm cử một đại diện trình bày câu trả lời trước lớp Các nhóm khác nhận xét, đánh giá
- Giáo viên giải thích và đưa
ra đáp án cuối cùng
Post-writing :
- Yêu cầu học sinh chép bức thư vào vở
- Dựa vào bức thư mẫu mỗi học sinh viết một bức thư tương tự (bài tập về nhà)
Trang 9LỜI KẾT
Chương trình mới đã áp dụng
được 3 năm, trong khoảng thời gian
này giáo viên ở tất cả các bộ môn đều
cố gắng nghiên cứu, tìm tòi học hỏi để
tìm ra phương pháp phù hợp nhất trong
công tác giảng dạy.Và viết sáng kiến
kinh nghiệm chính là cách tốt nhất để
giáo viên được trực tiếp đưa ra những
phát hiện của mình đồng thời học hỏi
từ đồng nghiệp Phương pháp làm việc
theo cặp hoặc tổ (nhóm) không phải là
phát hiện hay là sáng kiến của riêng
tôi mà là sự tìm tòi, học hỏi và tổng
kết từ tất cả các tiết dạy, tiết dự giờ,
thao giảng và những góp ý của đồng
nghiệp Sau một thời gian nghiên cứu,
tôi xin được trình bày trong bài viết
này với mong muốn được góp thêm
một ít công sức của mình để chương
trình mới, phương pháp mới được sử
dụng dễ dàng và hiệu quả hơn Một
lần nữa xin chân thành cảm ơn và đón
nhận những ý kiến đóng góp quý báu
của thầy cô
K r ô n g P a ,
n g à y 2 6 th á n g 0 2 n ă m 2 0 0
5
Giáo viên thực hiện
QUÁCH HỒNG HƯNG
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Hạnh Dung, Đào Ngọc Lộc, Vũ Thị Lợi, 2004
-“Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS môn tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung Quốc”.
2 Sở giáo dục đào tạo Gia Lai,
2003 - “Giáo dục Gia Lai”
3 Nguyễn Văn Lợi - “Tiếng Anh 7” - Bộ giáo dục và đào
tạo Nhà xuất bản giáo dục