- Vận dung kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nói (viết) cụ thể.. Thái độ.[r]
Trang 1Ngày soạn: 24/8/2018
Tiết 5
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
Khánh Hoài
-I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Hiểu được hoàn cảnh éo le và tình cảm, tâm trạng của các nhân vật trong
truyện
2 Kĩ năng
- Nhận ra được cách kể chuyện của tác giả trong văn bản Có kỹ năng đọc,
kể chuyện theo ngôi kể 1 số ít Cảm thụ nghệ thuật kể chuyện tự nhiên
* Các kỹ năng sống được giáo dục trong bài
- Kỹ năng nhận thức: Tự nhìn nhận, tự đánh giá về bản thân.
- Kỹ năng giao tiếp: Là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo
hình thức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa
3 Thái độ
- Cảm thương, chia sẻ với những người không may mắn rơi vào hoàn cảnh
đáng thương Đề cao quyền trẻ em, trách nhiệm của bố mẹ với con cái
- Kể tóm tắt truyện
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo
- Năng lực giao tiếp, hợp tác
- Năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
*Giáo dục môi trường: môi trường gia đình và sự ảnh hưởng đến trẻ em.
*Giáo dục đạo đức: trân trọng những tình cảm cao quý, ý thức trách nhiệm đối với
trẻ em, phụ nữ và hạnh phúc gia đình; xác định được ý thức trách nhiệm của cá nhân đối với gia đình, xa hội.
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Soạn bài, SGK, SGV, Tài liệu tham khảo.
2 Học sinh: Soạn bài
III PHƯƠNG PHÁP/KT
- Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, bình giảng…
- Kĩ thuật :giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động nao…
IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1 ổn định tổ chức: (1’)
Trang 22 Kiểm tra bài cũ: (3’)
CH- Kể tên các văn bản đa học trong các tiết học trước?
TL- Văn bản: “Cổng trường mở ra”, văn bản “Mẹ tôi”
3 Bài mới: GV giới thiệu bài (1’)
Cuộc đời con người có nhiều nỗi bất hạnh song với tuổi thơ bất hạnh nhất là
sự tan vỡ gia đình Trong hoàn cảnh ấy những đứa trẻ sẽ ra sao, tâm tư, tình cảm của chúng như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua văn bản” Cuộc chia tay của những con búp bê”
* Hoạt động 1: HD tìm hiểu chung văn bản
- Thời gian : 5 phút.
- Mục tiêu : HS có những nhận biết bước đầu về
tác giả và văn bản
- Hình thức tổ chức : cá nhân.
- Phương pháp : thuyết trình, đàm thoại
- Kĩ thuật : đặt câu hỏi.
GV cho hs tìm hiểu về tác giả, tác phẩm SGK
Thể loại? ( HS TB)
RÚT KINH NGHIỆM .……… …
………
………
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm:SGK
2 Thể loại: SGK
*Hoạt động 2: HD HS đọc , tìm hiểu chú thích
- Thời gian : 10 phút.
- Mục tiêu : Hs nhận biết được giọng đọc chung,
bố cục của văn bản Hs hiểu và phân tích được
cuộc chia tay của 2 anh em Thủy và Thành.
- Phương pháp : thuyết trình, đàm thoại, phân
tích, bình giảng.
- Kĩ thuật : đặt câu hỏi
- Hình thức tổ chức : cá nhân,cả lớp
Gv hd hs cách đọc
Đọc phân biệt rõ nhân vật, thể hiện diễn tâm lý (có
thể phân ra giọng kể)
Gv đọc mẫu
Hs đọc, nhận xét
Gv nhận xét
Gv đặt câu hỏi hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số
từ khó/ SGK
Hs tìm hiểu theo SGK
II Đọc - Tìm hiểu văn bản.
1 Đọc, tìm hiểu chú thích
- Đọc
- Chú thích: SGK
Trang 3? Văn bản được chia làm mấy phần? Nội dung
chính của từng phần? (HSTB)
Hs: + Có 3 cuộc chia tay:
- Chia búp bê: từ đầu đến "hiếu thảo nh vậy"
- Chia tay lớp học: tiếp đến "trùm lên cảnh vật"
- Chia tay hai anh em: đến hết
Gv nhận xét, kết luận Chốt
*Hoạt động 3: HD HS phân tích
- Thời gian : 20 phút.
- Mục tiêu : Hs hiểu và phân tích được cuộc chia
tay của 2 anh em Thủy và Thành.
-Hình thức tổ chức : cá nhân,cả lớp.
- Phương pháp :đàm thoại, phân tích, bình
giảng.
- Kĩ thuật : động não, đặt câu hỏi
? Búp bê có ý nghĩa ra sao trong cuộc sống của
anh em Thành và Thủy? (HSG)
Hs: Là những thứ đồ chơi gắn liền với tuổi thơ của
hai anh em, là những kỉ niệm không thể quên của
cả hai anh em
? Vì sao 2 em phải chia búp bê?(HS khá)
Hs: Con Vệ sĩ và con Em nhỏ luôn ở bên nhau
Con Vệ sĩ thân thiết và bảo vệ Thành trong từng
giấc ngủ
Bố mẹ li hôn, anh em phải chia tay nhau, mỗi đứa
một nơi, búp bê cũng phải chia đôi theo lệnh của
mẹ
? Hình ảnh Thành và Thủy khi ngời mẹ ra lệnh
ấy như thế nào? Tìm các chi tiết cho thấy hình
ảnh ấy?(HSK)
Hs: + Thủy:
- run lên bần bật
- cặp mắt tuyệt vọng
- hai bờ mi sưng mọng lên vì khóc quá nhiều
+ Thành:
- cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc
- nước mắt cứ tuôn ra như suối, ướt đầm cả gối và
hai cánh tay áo
? Tác giả đã sử dụng biện pháp gì khi miêu tả chi
tiết này?(HSG)
2 Bố cục: 3 phần
3 Phân tích
a, Cuộc chia tay búp bê
- Bố mẹ li hôn, anh em phải chia tay nhau, mỗi đứa một nơi, búp
bê cũng phải chia đôi theo lệnh của mẹ
Trang 4NT miêu tả, biểu cảm, yếu tố so sánh thể hiện tâm
trạng đau xót, buồn khổ và bất lực của hai anh em
? Nhận xét về tâm trạng của nhân vật?(HSG)
Hs: Tâm trạng đau đớn, buồn khổ xót xa trong nỗi
bất lực
? Cuộc chia búp bê diễn ra như thế nào?(HSK)
Hs:
+ Thành: lấy hai con búp bê từ trong tủ đặt ra hai
phía
+ Thủy: tru tréo lên, giận dữ
+ Thành: đặt con Vệ sĩ cạnh con Em nhỏ
+ Thủy: vui vẻ
? Tâm trạng của Thủy thay đổi nh thế nào? Tìm
những từ ngữ cho thấy điều đó?(HSG)
Hs: Tâm trạng của Thủy thay đổi từ "giận dữ" sang
"vui vẻ" vì Thủy không muốn con Vệ sĩ và con Em
nhỏ xa nhau, không chấp nhận chia búp bê Thủy
trở lại vui vẻ khi hai con búp bê lại ở cạnh nhau
? Thể hiện sự quan sát, miêu tả tâm lý nhân vật
như thế nào?(HSK)
Hs: Ngây thơ và hồn nhiên của trẻ con được tác giả
cảm nhận và miêu tả chân thật Buồn vui đối với trẻ
cũng chỉ đến trong giây lát
? Hình ảnh hai con búp bê mang ý nghĩa gì?
(HSG)
Hs: Hai con búp bê luôn ở cạnh nhau và không bao
giờ chấp nhận sự xa cách là biểu tượng cho tình
cảm keo sơn, bền chặt không có gì chia cắt được
tình cảm của hai anh em Thành và Thủy Chúng
cũng hồn nhiên, vô tư, tình cảm như Thành và
Thủy
? Nhưng vì sao Thành và Thủy không thể đem
chia búp bê được?(HSK)
Hs: - Búp bê gắn với hình ảnh gia đình sum họp,
đầm ấm, cho sự gắn bó của hai anh em
- Búp bê cũng là những kỉ niệm đẹp của hai anh
em, của tuổi thơ
- Búp bê là hình ảnh trung thực của hai anh em
Thành và Thủy
RÚT KINH NGHIỆM ……… ………
Hai con búp bê luôn ở cạnh nhau
và không bao giờ chấp nhận sự
xa cách là biểu tượng cho tình cảm keo sơn, bền chặt không có
gì chia cắt được tình cảm của hai anh em Thành và Thủy Chúng cũng hồn nhiên, vô tư, tình cảm như Thành và Thủy
Trang 54 Củng cố(2’)
Nêu nội dung và ý nghĩa của truyện
Gv cho hs phát biểu cảm nhận của mình về tác phẩm và về nhân vật
5 Hướng dẫn học bài: (3’)
- Kể lại được truyện
-Chuẩn bị bài: Các câu hỏi còn lại trong bài Theo phiếu học tập
PHIẾU HỌC TẬP
GV hướng dẫn HS tìm hiểu:
? Cuộc chia tay diễn ra ở đâu, trong hoàn cảnh nào?
? Tại sao khi đến trường và gặp lại các bạn trong lớp Thủy lại khóc thút thít?
? Khi ấy cô giáo và các bạn có hành động gì?
? Khi biết Thủy không được tiếp tục đi học, cô giáo và các bạn đã có những hành động gì?
? Chi tiết này có ý nghĩa như thế nào?
? Em có cảm xúc gì về cuộc chia tay của Thủy với cô giáo và các bạn trong lớp?
? Khi ra khỏi trường Thành cảm nhận được điều gì?
? Tại sao Thành lại có cảm nhận như vậy?
? Nếu là em được chứng kiến cảnh chia tay ấy em có cảm xúc gì?
Học sinh nêu cảm nhận
? Sự kiện nào diễn ra khi Thành và Thủy về đến nhà?
? Hình ảnh của Thủy hiện ra qua những chi tiết nào khi chứng kiến giờ phút chia xa?
? Qua những chi tiết ấy em hiểu gì về Thủy?
? Lời nhắn của Thủy cho Thành thể hiện ý gì?
? Em sẽ tán thành ý kiến nào?
? Cảm xúc của hai em khi chứng kiến cảnh chia tay của hai bạn?
? Còn cảm xúc của Thành như thế nào?
Ngày soạn: 24/8/2018
Tiết 6
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
Khánh Hoài
-I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT (Như tiết 1)
1 Kiến thức
2 Kĩ năng
3 Thái độ
II CHUẨN BỊ
Trang 61 Giáo viên: Soạn bài, SGK, SGV, Tài liệu tham khảo.
2 Học sinh: Soạn bài
III PHƯƠNG PHÁP/KT
- Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, bình giảng…
- Kĩ thuật :giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động nao…
IV Các bước lên lớp
1 ổn định tổ chức: (1’)
7A 7B
2 Kiểm tra bài cũ (5’) GV kiểm tra vở soạn của học sinh.
3 Bài mới: GV giới thiệu bài (1’)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
*Hoạt động 1 : HD HS phân tích(23’)
- Thời gian : 23 phút.
- Mục tiêu : Hs hiểu và phân tích được cuộc
chia tay của 2 anh em Thủy và Thành.
Hình thức tổ chức : cá nhân,cả lớp.
- Phương pháp :đàm thoại, gợi mở, bình
giảng.
- Kĩ thuật : động não, đặt câu hỏi
? Cuộc chia tay diễn ra ở đâu, trong hoàn
cảnh nào?(HSTB)
Hs: Thành đa Thủy đến trường để chia tay các
bạn và cô giáo
? Tại sao khi đến trường và gặp lại các bạn
trong lớp Thủy lại khóc thút thít?(HSTB)
+ Trường học là nơi ghi khắc những kỉ niệm
đẹp đẽ của thầy cô, bạn bè, niềm vui, nỗi buồn
trong học tập
Hs: Thủy sắp phải chia xa mai mai mái trường
và không biết có bao giờ được gặp lại bạn bè,
thầy cô Mặt khác Thủy không còn được đi
học nữa vì hoàn cảnh
? Khi ấy cô giáo và các bạn có hành động
gì?(HSTB)
+ Cô giáo: ôm chặt lấy Thủy và nói "cô biết
rồi, cô thương em lắm"
Hs:Các bạn trong lớp sững sờ và khóc thút thít
3 Phân tích
b Cuộc chia tay với lớp học
- Trường học là nơi ghi khắc những
kỉ niệm đẹp đẽ của thầy cô, bạn bè, niềm vui, nỗi buồn trong học tập
Trang 7? Chi tiết ấy có ý nghĩa như thế nào?(HSK)
Hs: Diễn tả sự đồng cảm, xót thương cho
Thủy của cô giáo và các bạn
Thể hiện tình cảm bạn bè, tình cảm cô trò đầm
ấm, trong sáng
? Khi biết Thủy không được tiếp tục đi học,
cô giáo và các bạn đã có những hành động
gì?(HSTB)
Hs: Cô giáo tái mặt, nước mắt giàn dụa còn
các bạn khóc mỗi lúc một to hơn
? Chi tiết này có ý nghĩa như thế nào?
(HSTB)
Hs: Diễn tả sự ngạc nhiên, bất ngờ, đau xót
cho hoàn cảnh của Thủy và trong đó còn ẩn
chứa nỗi oán ghét sự li tán gia đình
? Em có cảm xúc gì về cuộc chia tay của
Thủy với cô giáo và các bạn trong lớp?(Tất
cả các đối tượng HS)
Học sinh cảm nhận
? Khi ra khỏi trường Thành cảm nhận được
điều gì?(HSK)
Hs: Kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình
thường, nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật
? Tại sao Thành lại có cảm nhận như vậy?
(HSK)
Hs: Thành cảm nhận được sự bất hạnh của hai
anh em, cảm nhận được sự cô đơn của mình
trong dòng chảy cuộc sống, sự vô tâm của
ng-ười lớn
? Nếu là em được chứng kiến cảnh chia tay
ấy em có cảm xúc gì? (HSTB)
Học sinh nêu cảm nhận
? Sự kiện nào diễn ra khi Thành và Thủy về
đến nhà?(HSTB)
Hs: Xe tải, chuẩn bị cho sự ra đi của Thủy và
hai anh em sắp phải chia tay
? Hình ảnh của Thủy hiện ra qua những chi
tiết nào khi chứng kiến giờ phút chia xa?
(HSK)
+ Mặt tái xanh như tàu lá
Thủy sắp phải chia xa mai mai mái trường và không biết có bao giờ đ-ược gặp lại bạn bè, thầy cô Mặt khác Thủy không còn được đi học nữa vì hoàn cảnh
c Cuộc chia tay của hai anh em
Trang 8- Chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê
- Khóc nức lên cầm tay anh dặn dò
- Đặt con Em nhỏ quàng tay con Vệ sĩ
? Qua những chi tiết ấy em hiểu gì về Thủy?
(HSG)
-> Thủy là một em bé có tấm lòng trong sáng,
nhạy cảm, thắm thiết tình nghĩa giữa hai anh
em Thủy phải gánh chịu nỗi đau đớn chia xa
-nỗi đau đáng ra không bao giờ xảy đến
? Lời nhắn của Thủy cho Thành thể hiện ý
gì? (HSTB)
+ Lời nhắn nhủ không được chia rẽ hai anh
em
+ Lời nhắn nhủ mỗi gia đình và toàn xa hội
hay hiểu và háy vì hạnh phúc của tuổi thơ
? Em sẽ tán thành ý kiến nào? (HSTB)
? Cảm xúc của hai em khi chứng kiến cảnh
chia tay của hai bạn? (HSTB)
? Còn cảm xúc của Thành như thế nào?
(HSTB)
- Bất ngờ: đứng như chôn chân xuống đất
không nói được gì trông theo bóng nhỏ liêu
xiêu của em
RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
Thủy là một em bé có tấm lòng trong sáng, nhạy cảm, thắm thiết tình nghĩa giữa hai anh em Thủy phải gánh chịu nỗi đau đớn chia xa - nỗi đau đáng ra không bao giờ xảy đến
* Hoạt động 2 : HDHS tổng kết
- Thời gian : 5 phút.
- Mục tiêu : Hs tự tổng kết nội dung, nghệ
thuật Vận dụng, phân tích rút ra ý nghĩa
của văn bản
- Hình thức tổ chức : cá nhân.
- Phương pháp : vấn đáp, thuyết trình
- Kĩ thuật : động não
? Em hãy nêu nội dung ý nghĩa của truyện?
(HSTB)
Hs đọc phần ghi nhớ SGK
Gv nhấn mạnh, chốt lại nội dung chính
4 Tổng kết
a Nội dung: SGK
b Nghệ thuật: SGK
c Ghi nhớ (SGK) Hoạt động 3: HDHS luyện tập III Luyện tập
Trang 9- Thời gian : 5 phút.
- Mục tiêu : HDHS luyện tập đọc thêm
- Hình thức tổ chức : cá nhân.
- Phương pháp : thuyết trình
- Kĩ thuật : trình bày miệng
GV hướng dẫn HS làm bài tập
Hs đọc bài đọc thêm
Gv nhận xét
RÚT KINH NGHIỆM:
Đọc thêm
4 Củng cố: (2’)
Nêu nội dung và ý nghĩa của truyện
Gv cho hs phát biểu cảm nhận của mình về tác phẩm và về nhân vật
5 Hướng dẫn học bài: (3’)
- Kể lại được truyện
-Chuẩn bị bài: Các câu hỏi trong bài “ Bố cục trong văn bản” theo nội dung phiếu học tập
PHIẾU HỌC TẬP
GV hướng dẫn HS tìm hiểu.
? Nếu viết một lá đơn xin gia nhập vào đội thiếu niên tiền phong HCM, em
sẽ viết theo trình tự nào?
- Niên hiệu nước
- Tên đơn
- Nơi nhận
- Người viết đơn, địa chỉ
- Lí do viết đơn
- Nguyện vọng
- Lời hứa hẹn
? Nếu các nội dung trên bị đảo lộn không theo trình tự trên có được không?
Vì sao?
? Vì sao xây dựng văn bản cần quan tâm tới bố cục?
Đọc hai câu chuyện SGK 29
Hai truyện trên có bố cục chưa?
? Cách kể chuyện như trên bất hợp lý ở chỗ nào?
? Theo em nên sắp xếp bố cục hai câu chuyện trên như thế nào?
? Muốn bố cục rành mạch , hợp lí phải đảm bảo những yêu cầu gì?
? Hãy nêu bố cục của văn bản tự sự và miêu tả? Nhiệm vụ của từng phần?
? Có phải cứ chia văn bản làm ba phần là văn bản trở nên rành mạch, hợp
lớ không?
Trang 10Ngày soạn : 24/8/2018
Tiết 7
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Hiểu tầm quan trọng và yêu cầu của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó, có
ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
-Bước đầu xây dựng được bố cục rành mạch, hợp lý cho các bài làm
2 Kĩ năng
- Có kĩ năng xây dựng bố cục trong văn bản
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dung kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nói (viết) cụ thể
3 Thái độ
- Có ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt
* Các kỹ năng sống cơ bản được GD trong bài:
- Kỹ năng nhận thức: Tự nhìn nhận, tự đánh giá về bản thân.
- Kỹ năng giao tiếp: Là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo hình
thức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo
- Năng lực giao tiếp, hợp tác
- Năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Bảng phụ, SGK, SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng.
- Học sinh: chuẩn bị bài ở nhà
III PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, quy nạp…
- Kĩ thuật :giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động nao…
IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức: (1’)
7A 7B
2 Kiểm tra bài cũ: (4’)
CH- Liên kết là gì? Để văn bản có tính liên kết người viết, người nói phải làm gì?
Trang 11TL- Liên kết là một tính chất quan trọng của văn bản -> văn bản có nghĩa, dễ hiểu
- Để có tính liên kết trong văn bản phải sử dụng phương tiện liên kết
3 Bài mới: GV giới thiệu bài (1’)
Trong việc tạo lập văn bản, muốn cho văn bản mạch lạc, dễ hiểu người viết phải sắp xếp bố trí các phần , các đoạn sao cho hợp lí Đó là bố cục văn bản
mà chúng ta sẽ tìm hiểu
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
* Hoạt động 1 : HDHS tìm hiểu bố cục và
những yêu cầu về bố cục trong văn bản
Thời gian: 20’
Mục tiêu: Hướng dẫn HS tìm hiểu thế
nào là bố cục và những yêu cầu về bố
cục trong văn bản.
Hình thức tổ chức: Hoạt động cá nhân
KT: Động não, trình bày 1 phút
PP: thuyết trình, vấn đáp, gợi mở, thảo
luận
HS đọc phần 1a (SGK 28)
? Nếu viết một lá đơn xin gia nhập vào
đội thiếu niên tiền phong HCM, em sẽ
viết theo trình tự nào? (HSTB)
- Niên hiệu nước
- Tên đơn
- Nơi nhận
- Người viết đơn, địa chỉ
- Lí do viết đơn
- Nguyện vọng
- Lời hứa hẹn
? Nếu các nội dung trên bị đảo lộn không
theo trình tự trên có được không? Vì
sao? (HSkhá- giỏi)
Hs: Đảo lộn như vậy không được vì như
vậy làm cho bố cục văn bản không mạch
lạc, rõ ràng, khó hiểu
? Vì sao xây dựng văn bản cần quan tâm
tới bố cục? (HS khá- giỏi)
Hs: Vì nếu có bố cục rõ ràng thì văn bản
mới dễ hiểu, mạch lạc
Đọc mục 1 ghi nhớ(SGK 29)
I Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản
1 Khảo sát,phân tích ngữ liệu:
* Nhận xét:
a Bố cục văn bản
* Bài tập
* Nhận xét
- Văn bản phải có sự sắp đặt các phần theo trình tự -> bố cục
-> Bố cục văn bản là sự sắp xếp các ý, các phần, các đoạn theo một trình tự