- Thầy nhẹ nhàng cười và bảo tôi: “Em không có lỗi gì với thầy, những gì em viết về thầy là cảm nhận riêng của em. Có ai hoàn hảo hết đâu em, nếu không có em thầy sao biết mình “hắc x[r]
Trang 1Chủ đề văn học dân gian việt nam
tiết 1+2.
ôn văn bản truyền thuyết I/ Mục tiêu :
1.Kiến thức:
-Khắc sâu kiến thức về truyền thuyết
-Nắm đợc đặc điểm của văn bản truyền thuyết
2 Kĩ năng:
- Nhận diện đợc văn bản truyền thuyết
- Kể lại đợc truyện truyền thuyết
II/ Bài tập tự luận.
Bài 1 Hội thi trong nhà trờng thờng mang tên “ Hội khoẻ Phù đổng” Hãy lí
giải vì sao?
-Đây là hội thi thể thao dành cho lứa tuổi thiếu niên học sinh, lứa tuổi của
Gióng trong thời đại mới
- Mục đích của hội thi là khoẻ để học tập , lao động tốt góp phần vào sự nghiệp xây dựng đất nớc
Bài 2.Từ văn bản Sơn Tinh- Thuỷ Tinh, em nghĩ gì về chủ trơng củng cố đê
điều, nghiêm cấm chặt phá rừng đồng thời trồng thêm hàng triệu hecta rừng của nhà nớc ta trong giai đoạn hiện nay?
Mẫu: Việc bảo vệ rừng và trồng rừng không phải là việc của bất kì một cá nhân
nào Bởi cuộc sống của mỗi cá nhân đều tác động đến môi trờng Cho nên trong giai đoạn hiện nay, nhà nớc ta đang ra sức củng cố đê điều
Bài 3: (dành cho HS khỏ giỏi )
Bằng cảm nhận riờng của mỡnh em hóy nờu cảm tưởng về Hồ Gươm ( Trình bày thành đoạn văn)
HS : tự do trỡnh bày nhưng GV phải định hướng HS vào cỏc ý sau:
+ Hồ gươm rất đẹp với làn nước trong xanh tĩnh lặng
+ Hồ Gươm xinh đẹp như một lẵng hoa giữa lũng thủ đụ với thỏp rựa, đền Ngọc nghiờng soi xuống làn nước trong xanh, khẽ đung đưa, đung đưa như cỏc
vũ nữ đang mỳa điệu mỳa huyền diệu
+Cầu Thờ Hỳc cong cong như con tụm uốn lượn trờn mặt hồ
+ Xung quanh hồ là những hàng cõy xanh mướt rủ búng xuống mặt hồ
+ Sỏng người người đi tập TD buổi sỏng quanh hồ Buổi chiều tối người dõn chạy quanh hồ ngắm cảnh nhộn nhịp khi thành phố lờn đốn
+ Màn đờm buụng xuống Hồ Gươm đẹp như một cỏch huyền diệu vẻ đẹp của một cụ gỏi với sức sống mạnh mẽ nhưng dẻo dai, dịu dàng
4 Hớng dẫn về nhà :
- Hoàn thành đoạn văn
- Chuẩn bị cho tiết ôn sau: Tiếng việt ( Từ mợn, Nghĩa của từ)
Trang 2- Giải quyết các bài tập một cách nghiêm túc
II, Tài liệu hỗ trợ:
sgk: - SD: 49 đến 53
- TS: 61 đến 65
III, Nội dung tiết ôn
1, Củng cố kiến thức lý thuyết.
? Em hiểu truyện cổ tích là loại truyện nh thế nào?
(Loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật:
- Bất hạnh
- Dũng sĩ có tài năng
- Thông minh - Ngốc nghếch
- Nhân vật là động vật.)
? Đặc điểm của truyện cổ tích? Mục đích lớn nhất của cổ tích
(yếu tố hoang đờng, kỳ lạ) thể hiện ớc mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt với cái xấu, sự công bằng với sự bấtcông)
? CT có gì giống và khác TT?
- Giống: đều có yếu tố kì lạ, hoang đờng
- Khác: TT : Có sự kiện, nhân vật liên quan đến lịch sử
CT Nhân vật là sự sáng tạo của nhân dân để thể hiện ớc mơ, khát vọng của nhân dân vào cuộc sống
1 Bài tập vận dụng
Ttrong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam Sọ Dừa là một trong những truyện cổ tích có nhiều giá trị về nhiều nét độc đáo đáng chú ý Nét độc đáo đáng chú ý Nét độc đáo ấy đợc toát lên từ nhân vật Sọ Dừa- Một nhân vật quen thuộc trong thể loại chuyện cổ tích đã tạo lên cảm hứng nhân văn cho ND từ xa đến nay
Sọ Dừa là một chàng trai toàn vẹn, vừa khôi ngô tuấn tú vừa có chí, có tài Một mẫu ngời lí ởng chho các cô gái trong truyện kết hôn Nhng vẻ đẹp ngoại hình và phong cách của chàng đợc giấu đi nh một ẩn số trong cái vẻ xấu xí bên ngoài Phải là ngời có sự thông hiểu, cảm thông chân thành mới hiểu hết giá trị
ấy đợc
Câu truyện hay lí thú khi tác giả dân gian đa vào những yếu tố hoang đờng
kỳ lạ ngay ở phần ra đời và lớn lên kỳ lạ của Sọ Dừa Một đôi vợ chồng nghèo làm thuê cho Phú Ông không có con, một hôm đi làm đồng vô tình uống nớc trong cái Sọ Dừa bất ngờ mang thai Ngạc nhiên hơn đứa trẻ ấy 12 tháng sinh ra chỉ tròn nh trái Dừa không chân không tay suốt ngày lăn lông lốc trong nhà Vậy
mà cục thịt ấy đòi quyền làm ngời “ Con là ngời đấy, mẹ đừng vứt con đi mà tội nghiệp, xin đi chăn bò” Gì chứ đi chăn bò thì con chăn đợc mẹ cứ đến nói với Phú Ông, đòi cới vợ mà lại là con gái Phú Ông ngời đi đã bất ngờ với lời nói đòiquyền sống, sự khẳng định là một con ngời chứ không phải là một quái thai, ngạc nhiên khi “Cục thịt đòi đi chăn bò kết quả chăn bò ấy ngoài sức tởng tởng lại càng ngạc nhiên bất ngờ hơn khi đòi cới con gái Phú Ông một ngời bình th-ờng điều đó đã khó càng khó hơn khi ngời đó vừa nghèo vừa xấu xí Vậy mà Sọ
Trang 3Dừa đã làm đợc, đã đáp ứng đợc đầy dủ yêu cầu quá sức của Phú Ông và cuộc
đời của Sọ Dừa thực sự thay đổi từ đây Thoát khỏi hình hai xấu xí có đợc một mái ấm gia đình, đợc làm TN số phận và cuộc đổi đời của Sọ Dừa phản ánh ớc mơ của nhân dân lao động Họ mong ớc có đợc cuộc sống công bằng, có đợc hạnh phúc dù đơn sơ Bởi trong xã hội xa nay, có rất nhiều số phận hẩm hiu, có bao cuộc đời bất hạnh, họ cũng có mơ ớc khát vọng, cũng ao ớc đợc làm việc, hạnh phúc
Với ớc mơ đẹp ấy ND ta đã sáng tạo ra nhân vật Sọ Dừa thể hiện ớc mơ đổi
đời, ớc mơ công bằng, niềm cảm thông sâu sắc đối với những mảnh đời gặp nhiều bất hạnh
3.Hớng dẫn về nhà.
- Viết đoạn văn ttrình bày cảm nhận của em về nhân vật Thạch Sanh
-Chuẩn bị cho tiết sau: Ôn tập tiếng việt
tiết 3+4: ễN TIẾNG VIỆT
-ẩm thực, văn hoá, học sinh, khí hậu, không gian, quốc gia, hoà bình -> Tiếng hán
-Ti vi, Pa-ra-bôn, gac-đơ-bu, săm, lốp, bê-đan,gác-măng-rê, cúp, te-nít, tuốc
–nơ-vít -> ấn âu
4 Hớng dẫn về nhà.
- Học sinh hoàn thành đoạn văn nếu trên lớp cha xong
- Chuẩn bị cho tiết sau: Ôn luyện tự sự
+ Luyện đề tự sự: Kể một câu chuyện về Bác Hồ
+ Thay lời Lang Liêu kể lại chuyện: Bánh chng,bánh giầy
Trang 4ễN LUYỆN VĂN TỰ SỰ
Kể lại một câu chuyện về Bác Hồ mà em đợc biết
Bác Hồ vào học trờng Quốc học Huế.
Vào cuối tháng 5 năm 1906 ông Nguyễn Sinh Sắc ( thân sinh của Bác Hồ) vào kinh đô Huế lần thứ hai theo lệnh của triềuđình, làm quan ở viện hàn lâm Lần đi này hai anh em Bác Hồ lúc đó là Nguyễn Tất Đạt và Nguyễn Tất Thành
đợc theo cha vào Huế để đi học
Vào Huế đợc đầy năm, 1907 cả hai anh em đều trúng tuyển vào trờng Quốc học Huế Đây là ngôi trờng đợc đặt dới quyền kiểm soát của khâm sứ Trung Kì ( ngời Pháp) đợc thành lập 1896 Đcũng là ngôi trờng mà ngời dân Huế coi là “ Thiên đờng học đờng” vì học sinh học ở đó xong đợc bổ nhiệm làm quan cho Pháp Do đó nhà trờng yêu cầu học sinh phải học giỏi tiềng pháp , nắm vững kiến thức phổ thông và phải trung thành với nớc Pháp Tuy là do ngời Pháp kiểm soát và phục vụ cho pháp nhng thực dân Pháp không quan tâm đến cơ sở vật chất Vì vậy trớng vốn là trại lính, nhà tranh vách nứa rất tồi tàn Hàng ngũ
đốc học và trợ giáo vừa có trình độ thấp vừa hống hách Ngay cả hiệu trởng vốn
là một tên tù binh bị nghĩa quân của Hoàng Hoa Thám bắt rồi phóng thích
Dù môi trờng học không đợc tốt nhng hai anh em Tất Đạt, Tất Thành vẫn vâng lời cha cố học để lấy kiến thức Những năm tháng đó, phong trào cứu quốc
ở Huế nổ ra liên tiếp và đợc nhiều sĩ phu, học sinh, sinh viên ngay cả dân thờng hởng ứng mạnh mẽ đã cuốn hút Tất Thành Đặc biệt làn sóng Duy Tân đang dâng cao ở kinh đô(các sĩ phu tiến bộ đả kích t tởng “ thiên mệnh” của nho giáo đề cao t tởng “ nhân định thắng thiên’’, vận động học chữ quốc ngữ , thực hiện nếp sống văn minh ) và Nguyễn Tất Thành đã tham gia tổ chức thanh niên học sinh vận động Duy Tân đất nớc
Thời kì học ở Huế Nguyễn Tất Thành cũng chứng kiến cao trào chống phu thuế của nông dân Trung Kì sôi sục khắp Quảng Nam , Quảng Ngãi, Bình Định,Phú Yên, Thừa Thiên , Quảng trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh Cậu thanh niên
Nguyễn Tất Thành lúc ấy cùng với học sinh Quốc Huế tham gia biểu tình cùng nông dân và tất cả tội ác của thực dân Pháp qua sự đàn áp dã man , phong trào khởi nghĩa của nông dân đã làm cho Nguyễn Tất Thành có cái nhìn sâu hơn về
Trang 5tình hình đất nớc cũng nh cuộc sống của nông dân.
Đặc biệt lúc bấy giờ nghĩa quân của Hoàng Hoa Thám đã đánh úp Pháp ở HàNội, tuy cha thành công nhng có tác động thúc đẩy phong trào yêu nớc ngày một lên cao hơn
Các phong trào yêu nớc đã ảnh hởng sâu sắc đến ngời thanh niên Nguyễn Tất Thành, anh thấy rõ ý chí quật cờng của dân tộc Việt Nam, sự dã man của thực dân Pháp Ngời cũng trăn trở vì thấy sức mạnh của nhân dân đã vợt ra ngoài tầm lãnh đạo của các sĩ phu tiến bộ Nó thôi thúc trong Ngời một quyết
định và quyết định ấy sau này mở đờng cho cách mạng Việt Nam
Thế là tôi đợc vua truyền lại ngôi báu và tiếp chí hớng của ông
Từ đấy về sau mỗi khi vào dịp lễ tết không chỉ tôi mà mọi ngời làm bánh lễ tiên vơng Tục làm bánh trng bánh dầy bắt đầu có từ ngày đó Đó không chỉ là một nết đẹp trong văn hoá cổ truyền mà còn thể hiện tấm lòng hiếu thảo với tổ tiên
4 Hớng dẫn về nhà.
- Hoàn chỉnh bài viết
- Chuẩn bị cho tiết sau:Kể về một thầy cô giáo mà em yêu quí
+ Lập dàn ý dới dạng chi tiết
I/ Bố cục của bài văn tự sự
+ Mở bài Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc
+ Thân bài: Kể diễn biến của sự việc
+ Kết bài: Kể kết cục của sự việc
Trang 6Trong kho tàng truyện truyền thuết, cổ tích Việt Nam ta có rất nhiều câu chuyện ly kỳ,hấp dẫn.Trong đó có một câu chuyện giải thích nhằm suy tôn nguồn gốc của ngời ViệtNam ta Đó chính là câu chuyện "Con Rồng, cháu Tiên" - một câu chuyện mà em thíchnhất.
2 Thân bài:
- Giới thiệu về Lạc Long Quân: con trai thần Long Nữ, thần mình rồng, sống dới nớc,cósức khoẻ và nhiều phép lạ
- Giới thiệu về Âu Cơ: con của Thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần
- Lạc Long Quân và Âu Cơ gặp nhau, yêu nhau rồi kết thành vợ chồng
- Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở trăm con trai
- LLQ về thuỷ cung, AC ở lại nuôi con một mình
- LLQ và AC chia con, kẻ xuống biển, ngời lên rừng
- Con trởng của AC lên làm vua giải thích nguồn gốc của ngời Việt Nam
Hoạt động của thầy và trò nội dung cần đạt
Gv: Cho học sinh đóng vai Lang Liêu kể lại quá trình tạo ra bánh chng bánh
giầy
CHú ý cho hs
- Kể ở ngôi thứ nhất ( xng tôi hoặc ta)
- Có thể kể không hoàn toàn giống nh trong chuyện nhng phải đảm bảo nội
dung
- Đảm bảo có mở đầu, diiễn biến, kết quả
- Phần kết nên có những lời dặn dò với thế hệ con cháu
Đề 2:Thay lời Lang Liêu kể lại truyện Bánh chng, bánh giầy.
Còn hai ngày nữa là đến giao thừa nhng không khí đón xuân đã tấp nập thôn xóm, phố phờng Trên bàn thờgia tiên đã đầy đủ mọi thứ , nào là mâm ngũ quả, hơng thơm nghi ngút và không thể thiếu là chồng bánh chng , bánh giầy
Không khí này lại làm cho tôi nhớ lại những ngày còn là vị hoành tử và chồng bánh mà mình tạo ra
Ngày ấy, triều đại của vua cha bớc vào đời thứ 6 Đất nớc sạch bóng quân
thù, nhân dân sống trong cảnh ấm no hạnh phúc Vua cha tuổi cũng đã cao
Trang 7muốn nhờng ngôi lại cho con vốn là một vị Vua nhân từ, tài đức nên ông muốnchọn một ngời xứng đáng chọn một ngời ngồi vào ngôi vị ấy Vua cha đã truyềngọi các con lại bên bệ rồng và phán:
- Nay ta đã tuổi cao sức yếu không sống đợc bao lâu nữa Ta muốn nhờng ngôi báu và giang sơn đất nớc cho một trong các con Nhng ngời nối ngôi ta nhất thiết phải nối chí ta, không phân biệt con thứ hay con trởng
Nghe thấy thế, các anh, em trai của tôi những ngời từ bé đã đợc sống trong giàu sang, no đủ đua nhau sai ngời lên rừng xuống biển tìm các của ngon vật lạ dâng lên hầu mong ngôi báu sẽ thuộc về mình
Nhìn các anh em mà tôi buồn cho cảnh mình Tuy là con trai thứ 18 của vua cha nhng do mẹ mất sớm lại là một ngời ít nói, trầm tính nên tôi không đợc vuacha yêu quí Tôi đã dọn ra ngoài cung sống cùng với những ngời dân Tôi chỉ quen với những việc đồng áng, sung quanh tôi cũng chỉ toàn sản phẩm của nhà nông Tôi rất buồn không phải vì cầu mong ngôi báu sẽ về mình mà tôi sợ ngày
lễ tiên vơng không có gì sẽ không phải đạo con cháu những lo âu đã làm tôi mất ngủ mấy đêm liền Đến hôm đó mải suy nghĩ tôi thiếp đi lúc nào không hay tôi mơ thấy có 1 cụ già râu tóc bạc phơ hiện đến bên tôi bảo sao con khônglấy lúa gạo làm bánh mà lễ tiên vơng tôi hỏi cách làm thì ông cụ chỉ mỉm cời nhìn tôi biến mất Từ lúc đó tôi không sao chớp mắt đợc nữa tôi ngồi nghĩ về lời thần nói trời vừa rạng sáng tôi mang tất cả các sản phẩm trong nhà có đợc
ra xay giã Tôi lấy thứ gạo nếp trắng đỗ xanh thơm lừng của đồng ruộng đỗ nhuyễn ra lấy thịt heo để làm nhân Tôi gói thành 1 chiếc bánh hình vuông gạo nếp con lại tôi đổ nhuyễn thành hình tròn úp xuống nh hình cái giá Nhng không phải có đợc hai thứ bánh ấy 1 cách dẽ dàng tôi phải làm đi làm lại, thử nhiều lần mới đi đến 2 chiếc hoàn chỉnh nh thế
Ngày lễ tiên vơng tôi đã đến, các anh em của tôi đã mang đến bao là sơn hào hải vị Mâm cỗ của ai cũng ngon và đệp mắt các triều thần đều suý xoa Mâm
cỗ của tôi tuy không lộng lẫy nhng tôi lại thấy rất tự tin Vua cha đi một lợt và dừng lại ở chồng bánh của tôi lâu nhất cả triều thần đổ dồn ánh mắt vào phần lễcủa tôi ai cũng ngạc nhiên khi lần đầu tiên nhìn thấy chồng bánh lạ Vua cha hỏi tôi, tôi đem hết giấc mơ thàn báo mộng kể lại với vua cha Vua cha gật đầu nói trong trời đất không gì quí bằng hạt gạo, hạt gạo nuôi sống dợc con ngời, ngời biết lấy lúa gạo làm bánh lễ tổ tiên là ngời biết chăm lo cho cuộc sống củanhân dân Lễ vật của Lang Liêu rất hợp ý ta
Thế là tôi đợc vua truyền lại ngôi báu và tiếp chí hớng của ông
Từ đấy về sau mỗi khi vào dịp lễ tết không chỉ tôi mà mọi ngời làm bánh lễ tiên vơng Tục làm bánh trng bánh dầy bắt đầu có từ ngày đó Đó không chỉ là một nết đẹp trong văn hoá cổ truyền mà còn thể hiện tấm lòng hiếu thảo với tổ tiên
4 Hớng dẫn về nhà.
- Hoàn chỉnh bài viết
- Chuẩn bị cho tiết sau:Kể về một thầy cô giáo mà em yêu quí
+ Lập dàn ý dới dạng chi tiết
***********************************************
Tiết 11+12
ôn luyện văn tự sự: cách lập dàn ý cho bài văn tự sự.
Ngày dạy:
I, Mục tiờu tiết dạy
1 Kiến thức: ễn luyện tự sự
2 Kỹ năng: Rốn kỹ năng lập dàn ý
Trang 8- Đối tợng tự sự : Thầy cô giáo mà em yêu quí.
H: Để làm đợc yêu cầu trên ta cần phải làm nh thế nào.?
MB: giới thiệu thật khái quát về ngời định kể
TB:- Kể cụ thể về thầy cô giáo( hình dáng, tác phong, cử chỉ, lời nói, việc làm, tình cảm của cô với học sinh )
- Tình cảm của em với thầy cô giáo
KB: Khẳng định lại tình cảm của em với thầy cô giáo đó
Hoạt động 2:
GV: cho học sinh viết dàn ý chi tiết trên cơ sở dàn ý đại cơng đã chuẩn bị ở nhà
* Đề: Kể về một thầy (cụ) giỏo mà em quớ mến.
Hãy lập dàn ý cho đề bài trên
* Dàn ý chi tiết.( Mẫu)
*MB:Giờ tụi đó là 1 cụ (cậu) học sinh lớp 6 Đó rời xa ngụi nhà tiểu học đầy thõn thương nhưng khụng bao giờ quờn được thầy (cụ) A
* TB
1 Kể về thầy (cụ) giỏo
- Thầy (cụ) là giỏo viờn chủ nhiệm của tụi năm lớp X
- Dỏng người thầy (cụ) cao (thấp, đậm), mỏi túc bồng bềnh (dài, buộc gọn gàng buụng thả trờn lưng)
- Lỳc nào cụ cũng ăn mặc gọn gàng, tuy cụ khụng chưng diện như mọi người cựng lứa nhưng trang phục của cụ lỳc nào cũng phự hợp với dỏng người và hoàn cảnh cụngviệc
- Chỳng tụi thớch được ngắm thầy (cụ) lỳc giảng bài, tỏc phong nhẹ nhàng đĩnh đạc lời thầy (cụ) vang lờn đầm
ấm với đụi tay lướt nhẹ trờn bảng tay cụ đi qua để lại dũng chữ bằng phấn trắng trũn trịa rất đẹp
- Ai cũng bảo thầy (cụ) hơn người là ở nụ cười Phải núi
đú là nụ cười rất duyờn và cuốn hỳt, mọi ỏnh mắt luụn nhỡn thẳng đầy tỡnh cảm
- Cú một kỷ niệm với thầy (cụ) mà tụi nhớ mói
Trang 9- Thầy (cô) chủ nhiệm của t«i có một thói quen sau mỗi kìhọc mỗi giáo viên thường đề nghị chúng tôi viết vào tờ giấy trắng nhỏ những suy nghĩ và nhận xét của mình về thầy (cô) giáo Việc làm ấy không có gì là lạ với chúng tôi đã bao năm Thường thì lũ học trò chúng tôi không hiểu hết ý cô hoặc sợ nên toàn viết những lời hay, đẹp
về thầy (cô)
- Lần này cũng vậy thầy (cô) cho viết những lời nhận xét
về cô nhưng tôi lại tranh thủ viết ngay trong giờ Địa
- Đang mải miết viết tôi không để ý thầy dạy Địa đã đúng sau tôi từ lúc nào, thầy thấy được hết những gì tôi viết
- Tôi lúng túng mặt đỏ gay, ấp úng không lên lời Thầy không nói gì vẫn đi lại giảng bài bình thường như không
2 Tôi cảm ơn thầy về lớp mà lòng đầy súc động biết ơn
* KB: Giờ tuy không học thầy nữ nhưng tôi luôn nhớ mãi
4 Hìng dÉn vÒ nhµ.
- H·y chuyÓn thÓ dµn ý trªn thµnh bµi v¨n hoµn chØnh
- ChuÈn bÞ cho b¸i tiÕt sau:«n tËp tiÕng viÖt
+ Xem l¹i tõ nhiÒu nghÜa
+ HiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ
**************************************************************
Trang 10-Gv:Hệ thống kiến thức ,bài tập mẫu
-Hs Ôn lí thuyết ,làm lại các bài tập
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
1-Kiểm tra :Xen trong giờ
2-Bài mới :
Giới thiệu bài :Chơng trình 5 tuần đầu các em đã học xong 4 bài ngữ pháp Tiết hôm nay chúng ta ôn lại nội dung các bài đã học
-Gv cho h/s thảo luận theo bàn :
?Em hiểu từ là gì? từ có cấu tạo ntn?
?Tiếng là gì ?Tiếng có vai trò gì trong từ ?
?Từ phân ra làm mấy loại ?là những loại nào ?
Đại diện h/s lên trả lời g/v chốt
-Cho h/s làm bài tập nhanh :
?Điền các từ sau vào ô trống cho đúng
T đấy nớc ta chăm nghề trồng trọt ,chăn nuôi và có tục lệ gói bánh chng bánh
?Thế nào là từ mợn ?Vai trò của từ mợn trong tiếng Việt ?
?Khi sử dụng từ mợn cần chú ý những nguyên tắc nào ?
?Nghĩa của từ là gì ?
?Để hiểu nghĩa của từ có mấy cách giải thích nghĩa ?
Bài 2/14/sgk
Qui tắc sắp xếp các tiếng trong từ ghép chỉ quan hệ
+ Theo giới tính :nam nữ
biến luộc, hấp, rán, nhúng
Chất liệu nếp, tẻ, khoai, sắn,
Tính chất dẻo, xốp, cứng, mềm,
Hình dáng vuông, tròn gối,
Đọc bài 5/15/sgk.
? Tìm những từ láy miêu tả tiếng khóc
?Tìm những từ láy tả tiếng cời ?
?Tìm những từ láy tả dáng điệu ?
?Tìm những từ láy tả âm thanh của giọng nói ?
?Kể một số từ mợn là tên các đơn vị đo lờng ?
Trang 11+trong hoàn cảnh giao tiếp với bạn bè ,ngời thân
+Viết tin, đăng báo
+Không nên dùng trong các trờng hợp giao tiếp có nghi thức trang trọngBài tập 4/36/sgk
?Giải thích các từ theo các cách đã học
a,Giải thích các từ :cây, đi, già
b,Giải nghĩa các từ: trung thực,dũng cảm,phân minh
c,Tìm từ trái nghĩa với các từ cao thợng,sáng sủa,nhanh nhẹn
1-?Điền các từ kiêu căng,kiêu hãnh vào chỗ dấu ba chấm cho các câu sau:- : Tự cho mình là tài giỏi hơn mà khinh ngời khác
- : Có vẻ tự hào,hãnh diện về giá trị cao quý của mình
2-?Điền các từ cời nụ,cời góp,cời xoà,cời trừ,cời mát vào chỗ trống dới đây cho phù hợp
- : Cời theo ngời khác
- : Cời nhếch mép có vẻ khinh bỉ,hờn giận
- : Cời chúm môi một cách kín đáo
- : Cời để khỏi trả lời trực tiếp
- : Cời vui để xua tan đi sự căng thẳng
Những từ láy miêu tả tiếng khóc :
-Nức nở, nghẹn ngào, tỉ ti,rng rức, nỉ non, tức tởi, ấm ức,
- Những từ láy tả tiếng cời : Ha hả, hô hố, khanh khách, toe toét, hi hí, ha ha, khúc khích,
-Những từ láy tả âm thanh của giọng nói: Khàn khàn, ông ổng, lè nhè, léo nhéo, oang oang, sang sảng, thỏ thẻ, trầm trầm, thủ thỉ ,
Bài 3/26/sgk.
Trang 12- Y/c m, km,lít, gam, kg, tấc
- Ghi đông, gác-đờ-bu, pê - đan,gác-đờ-xen, xen-hoa,
- Ra-đi-ô, vi-ô-lông, sa-lon, gác-măng-giê,
Bài 4/26/sgk.
a, phôn; b, fan ; c, nốc ao;
Bài tập 4/36/sgk: Giải nghĩa từ
- Giếng: Hố đào thẳng đứng sâu vào lòng đất để lấy nớc
- Rung rinh: Chuyển động qua lại, nhẹ nhàng, liên tiếp
- Hèn nhát: Thiếu can đảm đến mức độ đáng khinh bỉ
Bài tập bổ trợ 1
a)
- Cây: Một loại thực vật có rễ,thân cành,lá
- Đi: Chỉ hoạt động dời chỗ bằng chân,tốc độ trung bình,hai bàn chân không
đồng thời nhấc khỏi mặt đất
- Già: Tính chất của sự vật;phát triển đến giai đoạn cao hơn:
vd: Già dặn kinh nghiệm
Phát triển ở giai đoạn cuối:(ngời già,cây già)
b,Giải nghĩa các từ
- Trung thực: thật thà,thẳng thắn
- Dũng cảm: can đảm,quả cảm
- Phân minh: rõ ràng,minh bạch
c, Từ trái nghĩa với các từ cao thợng,sáng sủa,nhanh nhẹn
-Cao thợng:trái nghĩa với nhỏ nhen,ti tiện,đê hèn,hèn hạ,lèm nhèm
-Sáng sủa trái nghĩa với tối tăm,hắc ám,âm u,u ám,nhem nhuốc
-Nhanh nhẹn trái nghỉa với lề mề chậm chạp dềng dàng
III Dành cho học sinh yếu kém
1- Sắp xếp các từ ghép sau đây vào bảng phân loại : học hành , nhà cửa, xoài ợng, nhãn lồng, chim sâu, làm ăn, đất cát, xe đạp, vôi ve, nhà khách, nhà nghỉ
Trang 13Ma xuống……,giọt ngã ,giọt bay, bụi nớc trắng xoá Trong nhà … hẳn đi Mùi nớc mới ấm , ngòn ngọt, …… Mùi … , xa lạ của những trận ma đầu mùa đem về Ma rèo rèo trên sân , gõ …….trên phên nứa , mái giại , đập … , liên miên vào tàu lá chuối Tiếng giọt gianh đổ … , xói lên những rãnh nớc sâu.
1 Kiến thức : ễn luyện kiểu bài tự sự.
2 Kĩ năng : Rốn luyện kĩ năng viết bài tự sự.
3 Thỏi độ : Cú ý thức học, làm bài nghiờm tỳc.
II Chuẩn bị :
III Tiến trỡnh dạy bài mới.
1Ổn định tổ chức.
Trang 142Bài mới.Hoạt động của thầy và trò
GV: cho học sinh viết bài trên cơ sở bài đã chuẩn bị ở nhà
Hoạt động 2: Học sinh viết bài, giáo viên và cả lớp chữa bài
-Kể sơ qua cảm nhận của em về việc giới thiệu của các bạn
- Em tự giới thiệu về mình cho các bạn biết
- Hôm nay chúng ta sẽ làm quen để hiểu nhau hơn,để cùng nhau thi đua học tốt, dạy tôt.Trớc hết, lần lợt từng em sẽ giới thiệu về bản thân mình.nào, cô mời
em ngồi bên phải bàn đầu!
Giật thót mình vì bất ngờ, đỏ mặt, tai nóng ran, tôi từ từ đứng dậy,phải cố hếtsức mới bắt đầu đợc mấy câu giới thiệu về bản thân.Tôi ấp úng và lí nhí:
- Dạ! Tha cô cùng các bạn mới ,cũ,đã quen và sắp quen!( có tiếng cời khinh khích ở mấy bàn dới) ,em xin có đôi lòi giới thiệu về mình ngắn gọn nh sau:à ! Tha cô ! Em xin phép cô khi nói với các bạn đợc xng “ tôi” hoặc “mình” ạ! Cô giáo khẽ mỉm cời gật đầu.Tôi phấn chấn tiếp tục:
- Mình họ Lê,đệm Vân,tên Quýt.Bố bảo, để kỷ niệm ngày sinh mình đúng vàomùa cam,quýt đang nở rộ Còn chữ đệm là để nhớ tới làng quê mẹ mình: Làng Vân Bố mình quê ở làng này.Nhà mình ở xóm Cổ Ngỗng, thôn Đông Sen, cách
đờng độ vài trăm thớc thôi! khi nào có dịp, mời các bạn vào chơi.! Mình cao mộtmét t,nặng bốn mơi kí chẵn.Tỉ lệ chuẩn đấy! Da ngăm ngăm nh ngời Braxin, nh-
ng mũi lại hơi bị tẹt! Đợc cái tai to,mắt sáng ngời và nhất là có nụ cời rất chi
là là khó chịu( cả lớp lại cời vang)
Trang 15Chỉ mấy tuần nữa thôi là mình tròn mời một tuổi rồi các bạn ạ!Không biết ở lớp này mình sẽ đợc làm anh, làm em của những bạn nào đây? Là con một nên mình khoái có anh, có em lắm Nói các bạn đừng cời ,vốn con nhà làm ruộng nênmình ăn khoẻ , ngủ khoẻ, đi chănbò, cắt cỏ,bẻ ngô,giữo khoai, đập đất,cả nhổmạ gặt lúa nữa đều khá Nhng cũng vì ham làm việc đồng giúp bố mẹ mà năm ngoái mình thiếu có nủa điểm là đạt học sinh tiên tíên đấy Tiếc quá! Năm nay, phải làm ít hơn một tí, phải học nhiều hơn một tẹo Mình thích chơi các loại bóng, cầu,thích xem phim ấn Độ vì trong phim có nhiều bài hát rất du dơng.( Lịa
có tiếng cời, xì xào)
Lớn lên, mình mơ ớc đợc làm nghề hớng dẫn viên du lịch để thoả sức đi đó
đi đây, hiểu nhiều, biết rộng Từ bé đến giờ , mình mới đợc ra thăm Lăng Bác có
hai lần ! nhng nghe nói, muốn theo nghề này phải học giỏitiếng nớc ngoài.Mà ngoại ngữ, với mình thì thì
- Chúc Vân Quýt học giỏi,làm chăm để đạt đợc ớc nguyện của mình! Buổi
đầu hãy tạm thế nhé! Cô mời bạn tiếp theo!
Tôi ngồi xuống và cứ bần thần nghĩ, hình nh tôi đã kể về mình ngớ ngẩn, buồn cời lắm lắm.Nếu không tại sao cả lớp lại cời và sao cô không để tôi kể tiếp nhỉ? Từ hôm đó đến giờ vẫn cha hết băn khoăn
* Hớng dẫn về nhà
- Hoàn thành bài viết hoàn chỉnh
- chuẩn bị cho tiết sau thật tốt: Kể về một ngày làm việc của em
1 Kiến thức : ễn luyện kiểu bài tự sự.
2 Kĩ năng : Rốn luyện kĩ năng viết bài tự sự.
3 Thỏi độ : Cú ý thức học, làm bài nghiờm tỳc.
GV: cho học sinh viết bài trên cơ sở bài đã chuẩn bị ở nhà
Hoạt động 2: Học sinh viết bài, giáo viên và cả lớp chữa bài
Lập dàn ý
Hs viết bài trên cơ sở dàn ý vừa lập
Trong quá trình kể hs cần đan xên vào là lời kể và biểu cẩm
HS trình bày.GV và HS cùng chữa bài của học sinh
Đề: kể về một ngày làm việc bình thờng của em
* xác định yêu cầu
+ Thể loại
+ đối tợng
+ Phạm vi