- Giúp học sinh biết được lịch sử xã Nuông Dăm , trong thời kỳ kháng chiến chống mỹ cứu nước , học sinh có kỹ năng trình bày các sự kiện lịch sử, giáo dục học sinh lòng yêu quê hương đất[r]
Trang 1111063’ kinh độ Đông, ranh giới xã đợc xác định :
+ Phía Bắc và Tây Bắc giáp xã Cuối Hạ, Kim Truy
+ Phía Đông giáp xã Sào Báy
+ Phía Nam giáp xã Hng Thi (Huyện Lạc Thuỷ)
+ Phía Tây giáp xã Lạc Sĩ (Huyện Yên Thuỷ )
* Mối liên hệ vùng :
Nuông Dăm là một xã miền núi, Vùng sâu,vùng xa đặc biệt khó khăn nằm ởphía Đông Nam của huyện Kim Bôi, cách trung tâm huyện khoảng 18 km, là xãnằm gần với xã Cuối Hạ - Xã Kim Truy việc giao thông đi lại và sự phất triển kinh
tế xã hội còn gặp nhiều khó khăn
2 Diện tích.
Bản đồ hành chính quy hoạch xã Nuông Dăm
- Xã Nuông Dăm đợc bao bọc xung quanh là đồi, núi không bằng phẳng nêntoàn xã có hình dạng chải dài 13 km giống nh một lòng chảo
- Tổng số diện tích là 3.7998 ha
3 Dân số.
- Toàn xã Nuông Dăm chia làm 12 xóm : Lầm Trong, Lầm Ngoài , Khẹt, Mý,Tây, Dăm Thợng , Dăm Chung , Dăm Hạ , Nuông Thợng ,Nuông Chung Nuông HạVẹt vòi , Suối Lội
- Ngời dân trên địa bàn thuộc 2 dân tộc : Mờng, Kinh, cùng chung sống,trong đó chủ yếu là dân tộc Mờng Số dân trong xã hàng năm là :
+ Năm 2000 : 1871 ngời
+ Năm 2005 : 1898 ngời
+ Năm 2010 : 2180 ngời
Trang 2- Do địa hình có nhiều khe suối nên rất thuận tiện cho việc tới tiêu nớc, đểtrồng cây hoa màu và trồng lúa Tuy nhiên Nuông Dăm còn nhiều nơi là ruộng bậcthang, ruộng cao hơn suối
Trang 3( Ruộng bậc thang) Xóm Nuông Chung
- Chế độ ma : Lợng ma bình quân hàng năm là 2000 - 2300 mm Trong năm,lợng ma tập trung nhiều nhất vào các tháng 7, 8 Lợng ma ít nhất vào các tháng 12
- Nhìn chung khí hậu của xã Nuông Dăm thuận lợi cho phát triển sản xuấtnông nghiệp, Lâm nghiệp Song với sự phân hoá 2 mùa rõ rệt kèm với những hiện t-ợng thời tiết nh bão, giông, gió mùa Đông Bắc nên đòi hỏi phải có những biệnpháp phòng chống lũ lụt, hạn hán
b Thuỷ văn.
-Xã Nuông Dăm là một xã thuộc vùng miền núi nên nớc phục vụ cho sảnxuất và sinh hoạt của nhân dân trong xã chủ yếu lấy từ hai nguồn chính là nớc mặt
và nớc ngầm
+ Nguồn nớc mặt : Phụ thuộc vào lợng ma tự nhiên và hệ thống khe suối
chính và các suối nhỏ chảy quanh xã Hệ thống kênh mơng nội đồng, nớc đợc lu trữ
ở các hồ, đập trên địa bàn xã tạo điều kiện khá thuận lợi phục vụ cho sản xuất nôngnghiệp và sinh hoạt của ngời dân
+ Nguồn nớc ngầm :Xã Nuông Dăm có lợng nớc ngầm khá phong phú, dồi
dào, tuy nhiên trữ lợng nớc phụ thuộc rất nhiều vào độ cao địa hình trong từng khuvực theo từng địa hình thôn xóm
6 Giao thông vận tải.
Trang 4- Nuông Dăm có trục đờng 449 liên xã Kim Bôi , Kim Truy thôn xóm chiềudài khoảng 24,51 km
+ Ngày xa :
- Đờng đi vào trung tâm xã bị cắt ngang bởi con suối trại ổi Sông khay đồiSào Báy , Sông cái Hng Thi , Lạc Thuỷ , nớc chảy xiết vào mùa ma, ngời dânNuông Dăm đi lại gặp rất nhiều khó khăn, những trận lũ quét đã làm ảnh hởng lớn
đến ngời và việc phát triển nền kinh tế của địa phơng
( Con suối Cái cắt ngang đờng giao thông)
- Các trục đờng thôn xóm hẹp, dốc đá lổn nhổn, khấp khểnh khiến ngời dân
đi lại qua các thôn xóm rất khó khăn
+ Ngày nay :
- Đến với trung tâm địa bàn xã Nuông Dăm không phải lội qua con suối Cáichảy xiết nữa Thay vào đó là một chiếc cầu đợc xây dựng kiên cố, đã cắt ngangdòng chảy xiết kia, giao thông đi lại tơng đối thuận tiện Tuy nhiên vào mùa ma lũ,chiếc cầu này vẫn nằm im lìm dới dòng nớc, phải chờ hết ma từ 8 – 10 giờ đồng hồnớc rút mới tiếp tục đi lại đợc
Trang 5Đờng đất đi lại khó khăn vào mùa ma lũ)
Đầu mùa ma tháng 4 xã Nuông Dăm ( Cầu xây dựng kiên cố cắt ngang con suối )
- Các trục đờng thôn xóm đợc trải đá đất cấp khối có chiều dài khoảng
5,8 km, còn lại vẫn là đờng đất đá, lòng đờng nhỏ hẹp, không đảmbảo nhu cầu giao thông sinh hoạt
Trang 6
Giao thông nông thôn ở xóm Nuông Chung
( Đờng giao thôngdải đất đá cấp khối )
Trang 7
Giao th«ng n«ng th«n ngµy nay
Trang 87 Tài nguyên rừng, khoáng sản, thảm thực vật.
- Rừng Nuông Dăm xa và nay còn duy trì đợc đồi rừng núi Nuông Dăm có
+ Ngày xa :
Trang 9- Nuông Dăm có nhiều gỗ quý để xây dựng nhà Sàn rất phong phú, nhữngnăm tháng trớc đây
+ Ngày nay:
- Số lợng gỗ trên rừng , núi đá đợc khai thác thờng xuyên dùng làm nhà nay
đã cạn kiệt chỉ còn lại các loại cỏ dại cây gỗ nhỏ ,các đồi rừng hiện tại đang đợcphục hồi phủ xanh đất trống đồi núi trọc Phục vụ cho việc phát triển kinh tế hộ gia
đình trong xã
Tìm lại : Theo điều tra cho thấy, Nuông Dăm nghèo về tài nguyên và khoáng
sản nhng đây lại là điều kiện thuận lợi để trồng lúa nớc, cây lâm nghiệp và pháttriển chăn nuôi
II Kinh tế - Xã hội.
- Ngời dân chủ yếu sản xuất nông nghiệp trên nơng, rẫy và ruộng với các
ph-ơng tiện thô sơ nh cày bừa bằng trâu, tới tiêu bằng hệ thống mph-ơng nớc tự đào, cácdụng cụ thô sơ nh gầu múc nớc, máng dẫn nớc Các loại nông sản có năng xuất thấpdẫn đến tình trạng bà con luôn gặp nhiều khó khăn về kinh tế
( Guồng nớc giúp đa nớc lên những thửa ruộng cao, xa suối )
( phát triển nông nhiệp thủ công ở Nuông Dăm )
+ Ngày nay :
- Nhân dân vẫn sản xuất nông nghiệp , lâm nghiệp trên các mảnh ruộng và gò
đồi của cha ông để lại nhng áp dụng khoa học kỹ thuật nh cày bừa bằng máy, xây
đập ngăn nớc Toàn xã đã có 3 trạm Bai đập tại thôn Nuông Chung, DămChung,Lầm Trong cung cấp nớc tới phục vụ sản xuất nông nghiệp cho các thôn Ngoài ra còn có các hệ thống kênh mơng tới tiêu toàn xã là 17,89 km Trong đó có11,32 km mơng đợc cứng hoá còn lại là 15,57 km vẫn là mơng đất Vì vậy đã cảithiện đợc không ít những khó khăn trong đời sống của bà con
Trang 10Ngày nay nhân dân nuông Dăm sử dụng máy cày ,bừa
ớc đợc phát triển
Sản xuất thủ công trồng ngô Sắn trên đất trống đồi núi trọc
Trang 11( Đàn trâu bò trên ruộng lúa)
b Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp.
+ Ngày xa :
- Nuông Dăm là một xã thuần nông nên nền công nghiệp không phát triển,chủ yếu là một số ngành nghề thủ công nh dệt thổ cẩm, đan lát
( Nghề dệt thổ cẩm ) + Ngày nay :
- Sản xuất tiểu thủ công nghiệp mới chỉ phát triển nhỏ lẻ, chủ yếu là khai thácvật liệu xây dựng, hàng thủ công đan lát, xởng nhỏ may túi đựng đồ Nhìn chungchỉ mới đáp ứng đợc nhu cầu của địa phơng, phục vụ đời sống hàng ngày của nhândân trong xã
- Xã còn chú trọng phát triển trồng các loại cây công nghiệp chế biến nôngsản, lâm sản
Trang 12Nhận rõ tầm quan trọngtrong việc phát triển nông thôn mới, cùng với sự hỗtrợ của cấp trên xã đã dầu t số xóm có đờng ô tô đến trung tâm nh xóm Lầm ngoàiLầm Trong, Dăm Chung , Dăm Thợng , Dăm Hạ , Nuông chung , Nuông Thợng ,Nuông Hạ , 94% số hộ có điện lới quốc gia còn lại cha có điện ở Suối lội , Vẹt vòi
và nhiều hộ gia đình có nhà kiên cố
2 Văn hoá - Xã hội.
a Văn hoá.
- Xã Nuông Dăm luôn luôn giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của mình , duytrì một lực lợng văn nghệ quần chúng từ thập kỷ 90 đến nay đã đạt đợc nhiều thànhtích với những điệu múa : Mừng cơm mới, Hoà tấu cồng chiêng, hát ví mang đậmbản sắc dân tộc với tiếng cồng chiêng đã đi sâu vào lòng ngời
( Trang phục truyền thống của dân tộc Mờng)
Trang 13Lễ xuống đồng đầu năm đợc tổ chức tại thôn 3 Lầm
- Nuông Dăm cũng là xã có phong trào thể dục thể thao tuy cha mạnh, từ trớc tớinay đã có rất nhiều giải bóng chuyền, cầu lông, bóng bàncó câu lạc bộ thể dục thểthao, câu lạc bộ dỡng sinh đặt tại trung tâm các thôn xóm
Trang 14
( Đội bóng chuyền, đẩy gậy )
- Các trờng học Mầm non, cấp 1, cấp 2 nhà cửa đều bằng nhà tranh vách nứa,vách đất không đủ nhà cho học sinh học, bàn ghế thiếu thốn, học sinh ngồi học chậtchội, cơ sở vật chất thiếu trầm trọng Trạm y tế, thông tin liên lạc cũng không đápứng đợc nhu cầu của ngời dân
Trang 15( Trờng học là nhà tranh vách nứa)
+ Ngày nay :
- Trụ sở các cơ quan xã (Đảng uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, các
đoàn thể ) có vị trí tại thôn Mý Tây ở sát trục đờng giao thông chính của xã nênviệc đi lại thuận tiện Diện tích khu đất trụ sở là 7.158.1m2
* Công trình giáo dục.
+ Trờng Mầm non :
- Trờng Mầm non xã Nuông Dăm gồm 1 trờng chính và 11 điểm trờng lẻ
đóng tại các thôn, trong đó điểm trờng tại các thôn do nhà trờng quản lý Diện tích tổng thể của trờng chính và các điểm trờng khoảng 5000m2.Quy mô công trình gồm 12 phòng với 18 lớp, diện tích sân chơi bãi tậpkhoảng 3000m2
+ Trờng Tiểu học :
- Trờng Tiểu học có vị trí tại thôn Thôn Mý Tây, ở sát trục chính đờng giaothông liên xã nên đi lại thuận tiện, có bán kính phục vụ tới các xóm dân chợp lý Diện tích khuôn viên 8.8894 m2 với qui mô công trình 2 tầng gồm
1 phòng với 11 lớp học, diện tích sân chơi bãi tập là 3.500m2
Trang 16+ Trờng Trung học cơ sở :
- Trờng Trung học cở sở có vị trí tại thôn Mý Tây có bán kính phục vụ tới cácxóm dân c hợp lý Diện tích khuôn viên 7.824m2, qui mô công trình 2 tầng gồm 10phòng với 9 lớp học Diện tích sân chơi là 1.520m2
đợc nhà nớc công nhận đạt chuẩn quốc gia về phổ cập xoá mù chữ - PCGD - ĐĐT
2005 Chất lợng dạy – học ngày đợc nâng cao, tỉ lệ học sinh lên lớp, tốt nghiệpnăm sau cao hơn năm trớc, số học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh đợc tăng lên Xãtiếp tục chỉ đạo và phấn đấu xây dựng các trờng học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1
Song song với sự phát triển giáo dục, sự phát triển y tế cũng ngày càng pháthuy tốt hiệu quả, đã làm tốt công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân
Công tác chăm sóc sức khỏe cho học sinh
III Lịch sử xã Nuông Dăm
1.Xã Nuông Dăm thời kỳ trớc năm 1945.
- Thời kỳ trớc năm 1945 Nuông Dăm chỉ có vài chục nóc nhà thuộc xã DũngTiến Thuộc chi nhánh Kim Truy,Sào Báy ,Mỵ Hoà và có Âu Dăm thuộc Châu LơngSơn Số dân biết đọc, biết viết chỉ đếm trên đầu ngón tay Cuộc sống của nông dântrong toàn xã vô cùng khổ cực, lên rừng đào củ mài, bẻ cái măng, hái lá rừng đểsinh sống
- Hàng năm nhân dân trong làng phải đi cày cấy, hầu hạ không công cho nhàLang, cuộc sống của ngời dân cực khổ, tối tăm
2 Nuông Dăm thời kỳ sau năm 1945 đến 1975.
Trang 17- Cách mạng tháng 8 thành công, chế độ nhà Lang bị lật đổ, ruộng đồng vềtay nhân dân Cuộc sống của ngời dân đợc cải thiện, trồng trọt là nghề sản xuấtchính, trồng lúa nớc và làm nơng rẫy trồng rừng
- Cách mạng của Châu phủ Lơng Sơn đã chỉ đạo nhân dân giác ngộ cáchmạng để hởng ứng lời kêu gọi của Bác Hồ “Toàn quốc kháng chiến” chống thực dânpháp xâm lợc, nhân dân trong xã tham gia kháng chiến góp sức ngời sức của chotiền tuyến , đã có những ngời vinh dự liệt sĩ thời chống pháp là Ông Bùi Đức Thắng
ở Xóm Nuông Chung Xã Nuông Dăm
Thời chống mỹ gồm có 8 liệt sĩ ở mặt trận phía nam chiến dịch khe sanh đờngchín Tỉnh Quảng trị
- Trong sự nghiệp đấu tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lợc, nhândân xã Nuông Dăm đã anh dũng , giàu lòng yêu nớc Biết bao thế hệ cha anh đãtòng quân ra chiến trờng và đã có tới 8 ngời con của xã đã chiến đấu và hy sinh vì tổquốc Số ngời tham gia thanh niên xung phong : 29 ngời, thơng binh : 18 ngời Toàndân đã quyên góp, ủng hộ của cải vật chất, nhà cửa : 32 ngôi nhà = 7602, hàng ngàntấn thóc, trâu, bò, lợn
- Trong chiến tranh nhân dân xã Nuông Dăm vừa chiến đấu vừa lao động sảnxuất để phục vụ lơng thực, thực phẩm tới chiến trờng, đồng thời còn tham gia dạy
và học lớp bình dân học vụ chống giặc đói, giặc dốt bằng nhiều cách
a Đảng bộ Nuông Dăm sau 1975.
- Trong lịch sử hào hùng của cả dân tộc, sau khi thống nhất đất nớc năm 1975
Đảng bộ và nhân dân xã Nuông Dăm phấn đấu thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh
tế xã hội bảo vệ an ninh quốc phòng toàn dân ,làm tốt công tác nghĩa vụ tuyểnquân, củng cố an ninh quốc phòng Công tác giáo dục văn hoá đợc phát triển, xâydựng các phong trào thi đua sôi nổi tạo niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của
Đảng bộ và chính quyền địa phơng ngày càng đợc nâng cao
- Đảng uỷ và chính quyền xã Nuông Dăm không ngừng chăm lo xây dựnglực lợng vũ trang dân phòng trong xã để bảo vệ quê hơng, xóm làng Củng cố cáchợp tác thôn xóm sản xuất nông nghiệp, trồng rừng, phát triển văn hoá - xã hội, y
tế, giáo dục với công cuộc củng cố quốc phòng toàn dân, bảo đảm giữ vững an ninhchính trị xã hội trên địa bàn toàn xã
b Nuông Dăm ngày nay.
- Dới sự lãnh đạo của Đảng bộ và chính quyền địa phơng, Nuông Dăm thực
sự đợc đổi mới, đẩy mạnh các hoạt động sản xuất, đời sống của nhân dân đợc cảithiện, an ninh quốc phòng trong xã đợc thắt chặt, xây dựng nếp sống mới trongnhân dân thực hiện tốt quy ớc ,hơng ớc bản làng của địa phơng , đời sống ngày đợccủng cố và phát triển
- Đảng bộ và nhân dân xã Nuông Dăm tiếp tục phát huy truyền thống dântộc, phấn đấu cơ bản phát triển theo hớng các chỉ tiêu mới của chính phủ về xâydựng “nông thôn mới”, phát huy nếp sống văn hoá khu dân c
* Thực hành :
- Dạy học sinh bài hát đồng dao Đập bông bông
2 Ngôn ngữ địa phơng :
- Ngôn ngữ dân tộc : Tiếng Mờng, tiếng Kinh
- Các lỗi thờng mắc của học sinh khi sử dụng tiếng Việt
Trang 18* Ví dụ : + Vần au/âu : (cháu, chấu).
+ Dấu sắc/ngã : (những/nhứng)
+ Vần ong/ong : (đá bóng/đá bống)
Ngoài ra còn một số âm học sinh phát âm còn ngọng hoặc viết cha đúng nh :gà/ngà ; ch/tr, s/x
- Cách khắc phục : Hớng dẫn học sinh tập phát âm trong những giờ tập đọc
và luyện viết đúng trong các giờ chính tả
- Dạy học ngữ văn địa phơng ở tiểu học giúp học sinh nghe, nói, đọc và viết
đúng
* Thực hành : Su tầm văn học dân gian (Hát đồng dao, hát đúm).
Chơng III Văn hoá xã Nuông Dăm
- Nhân dân các dân tộc trong xã có truyền thống cách mạng, truyền thống
yêu quê hơng đất nớc, truyền thống uống nớc nhớ nguồn,
- Nuông Dăm luôn duy trì một lực lợng văn nghệ quần chúng, phong trào văn hoávăn nghệ ngày càng phát triển sâu rộng, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc Có nhiều
hộ gia đình đợc công nhận là gia đình văn hoá Việc cới, việc tang đợc cấp uỷ quantâm, hầu hết các thôn xóm đã xoá bỏ lệ ăn uống linh đình, tốn kém
- Hàng năm Nuông Dăm duy trì lễ hội đầu xuân, lễ khai xuân Lễ hội thờngdiễn ra từ mùng 3 đến mùng 6 tháng giêng (Tết Nguyên Đán) Các thôn xóm tổchức lễ hội xuống đồng, lễ hội cồng chiêng cũng đợc tổ chức vào tháng giêng sau lễhội khai xuân
Trang 19- Phong tục tập quán của ngời dân ở đây : Đặc trng nhất là “Cơm đồ, nhà gác,nớc vác, lợn thui ”, “Ngày lui, tháng tới”.
( Cơm đồ)
(
Trang 20Lợn rừng
(
( Lîn thui )
Trang 24- Cũng nh phong tục tập quán của các dân tộc anh em trên địa bàn huyện,trong tháng giêng, tháng hai hàng năm các hộ gia đình thờng tổ chức làm lễ ”Tắmmát” Đây là tục lệ của ngời dân xã Nuông Dăm : Sắm lễ cúng trời, cúng thần đất,cúng tổ tiên, cúng ông bà để cầu trời, thần đất, tổ tiên phù hộ chom ột năm mới đạigia đình mạnh khoẻ, cấy cày, trồng trọt, chăn nuôi đợc thuận hoàĐể làm đợc việcnày phải nhờ vào khả năng đặc biệt của Mo Mờng – Thầy cúng, mới có thể tiếpxúc đợc với thế giới bên kia và họ làm nhiệm vụ giúp ngời còn sống liên hệ với cácvong hồn của ngời đã chết.
- Một số phong tục mà ngời dân Nuông Dăm coi trọng nh việc thờ cúng tổtiên, lễ làm vía cho mọi ngời, các thủ tục cới hỏi, thủ tục đa tiễn ngời chết, lễ xuống
đồng ngời dân ở đây quan niệm ngày xấu, ngày tốt có ngày phải kiêng kị
- Ngoài những lễ hội và phong tục tập quán của nhân dân Nuông Dăm còn cócác trò chơi dân gian nh chơi cớp cờ, kéo co, đẩy gậy, đánh cù, ném còn…những tròchơi này còn đợc đa vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp cho các em học sinh tiểuhọc, giúp các em khéo léo, nhanh tay, nhanh mắt và giữ gìn bản sắc văn hoá dântộc
- Trò chơi ném còn đợc tổ chức vào đầu xuân năm mới, sân chơI với diện tíchrộng chia hai bên, ở giữa là một cây tre hoặc bơng thẳng, cao khoảng 5m, phía trên
có một vòng tròn đờng kính khoảng 60 – 70 cm, xung quanh vòng tròn đợc trangtrí bằng vải các màu cắt nhỏ dài khoảng 5 cm, quả còn là hình vuông đợc khâu kínbằng văn hoa dệt của dân tộc Mờng Trong đó cho cát vào bốn góc vuông của quảcòn đợc trang trí bằng vải nhiều màu, dây quả còn đợc làm bằng vải Tổ chức chơi
đợc chia làm hai đội : Đội 1 ném còn trúng ô vòng tròn mà đội 2 bắt đợc quả còntức là đội 1 thua Nếu đội 1 ném còn sang mà đội 2 không bắt đợc thì đội 2 thua, cứ
nh vậy đổi nhau ném còn
THỨ BA NGÀY 10 THÁNG 4 NĂM 2012
Địa lớ: Tiết 31
ĐỊA LÍ ĐỊA PHƯƠNG
A Mục tiờu.
- Học sinh năm được vị trớ địa lớ, giới hạn của xó Nuụng Dăm.
-Trỡnh bày được đặc điểm tự nhiờn của xó Nuụng Dăm.
- Giỏo dục học sinh bảo vệ mụi trường xung quanh.
B Đồ dựng dạy học.
T: Bản đồ tự nhiờn xó Kim truy, phiếu học tập.
C Hoạt động dạy hoc.
I Kiểm tra bài cũ (4’)
- Đọc ghi nhớ: (Tiết trước).
II Bài mới
1, Giới thiệu bài (1’)
2, Phỏt triển bài.
a, Vị trớ địa lý và giới hạn (10’)
H: Đọc (3em) T: Nhận xột cho điểm.
T: Giới thiệu trực tiếp.
HĐ 1: Hoạt đọng cả lớp.