Tiết 38 Bài 35. ẾCH ĐỒNG

Mô tả được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạnPhương pháp dạy học:Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụn[r]

Trang 1

Ngày soạn

Ngày giảng

LỚP LƯỠNG CƯ Tiết 38

Bài 35 ẾCH ĐỒNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- HS hiểu các đặc điểm đời sống của ếch đồng Mô tả được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu vật; kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ:

- GD ý thức bảo vệ động vật có ích

4 Định hướng hình thành năng lực:

- Năng lực tự học, sáng tạo, giải quyết vấn đề, hợp tác, tri thức về sinh học

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Bảng phụ ghi nội dung bảng tr 114SGK Tranh cấu tạo ngoài của ếch đồng

- Mẫu vật sống: ếch nuôi trong lồng nuôi

2 Học sinh:

- Mẫu ếch đồng theo nhóm

III KĨ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

1 Kĩ thuật:

- Kĩ thuật chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, động não, trình bày 1 phút

2 Phương pháp:

- Dạy học nhóm, vấn đáp – tìm tòi, trình bày 1 phút

Trang 2

IV TIẾN TRÌNH:

1 Kiểm tra bài cũ (không)

2 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’) Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm

hiểu bài mới

Phương pháp dạy học:Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương

pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực

trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp

Tiết trước chúng ta đã nghiên cứu xong lớp cá Tiết này chuyển sang nghiên cứu lớp lưỡng cư Lớp lưỡng cư bao gồm những động vật thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn Vậy để thích nghi với môi trường đó chúng có những đặc điểm gì? Ta vào nội dung bài hôm nay

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức

Mục tiêu:các đặc điểm đời sống của ếch đồng Mô tả được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạnPhương pháp dạy học:Dạy

học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao

đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp

1: Tìm hiểu Đời sống của ếch đồng(10’)

GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK→

thảo luận

+ Thông tin cho em biết điều gì về đời

sống của ếch đồng?

- GV cho SH giải thích 1 số hiện tượng :

+ Vì sao ếch thường kiếm mồi vào ban

đêm ?

+ Thức ăn của ếch là sâu bọ, giun, ốc nói

lên điều gì?

- HS tự thu nhận thông tin SGK tr113, rút ra nhận xét

- 1 HS phát biểu lớp bổ sung

- HS trả lời

- HS khác bổ sung

I Đời sống:

- Ếch có đời sống vừa ở nước vừa ở cạn

- Kiếm ăn vào ban đêm

- Có hiện tượng trú đông

- Là động vật biến nhiệt

Trang 3

2: Tìm hiểu Cấu tạo ngoài và sự di chuyển(18’) 1- Di chuyển

- GV yêu cầu HS quan sát cách di chuyển

của ếch trong lồng nuôi H35.2 SGK→

mô tả động tác di chuyển trong nước

2- Cấu tạo ngoài

- GV yêu cầu HS quan sát kĩ H35.1-3

hoàn chỉnh bảng tr.114 SGK→ thảo luận:

+ Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của

ếch thích nghi với dời sống ở cạn?

+ Những đặc điểm ngoài thích nghi với

đời sống ở nước?

- GV treo bảng phụ ghi nội dung các

điểm thích nghi

- GV chốt lại bằng bảng kiến thức chuẩn

- HS quan sát mô tả được + Trên cạn …

+ Dưới nước

- HS dựa vào kết quả quan sát tự hoàn chỉnh bảng 1

- HS thảo luận trong nhóm thống nhất ý kiến

+ Đặc điểm ở cạn 2,4,5 + Đặc điểm ở nước 1,3,6

- HS giải thích ý nghĩa thích nghi lớp nhận xét bổ sung

II Cấu tạo ngoài và sự di chuyển

1) Di chuyển:

- Ếch có 2 cách di chuyển: + Nhảy cóc (trên cạn) + Bơi( Dưới nước)

2) Cấu tạo ngoài:

- Ếch đồng có các đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi đời sống vừa ở nước vừa ở cạn

3: Tìm hiểu sự Sinh sản và phát triển của ếch(10’)

- GV cho HS thảo luận

+ Trình bày đặc điểm sinh sản của ếch ?

+ Trứng ếch có các đặc điểm gì?

+ Vì sao cùng là thụ tinh ngoài mà số

lượng trứng ếch lại ít hơn cá?

- GV treo H35.4 trình bày sự phát triển

của ếch

- HS tự thu nhận thông tin SGK tr.114 nêu được các đặc điểm sinh sản

+ thụ tinh ngoài + Có tập tính ếch đực ôm trứng

- HS trình bày trên tranh

III Sinh sản và phát triển của ếch:

Sinh sản vào cuối mùa xuân đầu mùa hạ sau những trận mưa rào

Tập tính: ếch đực ôm lưng ếch cái đẻ ở các bờ nước Thụ tinh ngoài đẻ trứng Phát triển: Trứng→ nòng nọc

→ ếch con (phát triển có biến thái)

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học

Trang 4

Câu 1: Động vật nào KHÔNG thuộc lớp Lưỡng cư?

a Nhái

b Ếch

c Lươn

d Cóc

Hiển thị đáp án

Lớp Lưỡng cư bao gồm những động vật như ếch, nhái, ngóe, chẫu, cóc…

→ Đáp án c

Câu 2: Lưỡng cư sống ở

a Trên cạn

b Dưới nước

c Trong cơ thể động vật khác

d Vừa ở cạn, vừa ở nước

Lưỡng cư có môi trường sống đa dạng, sống vừa ở cạn vừa ở nước

→ Đáp án d

Câu 3: Ếch đồng là động vật

a Biến nhiệt

b Hằng nhiệt

c Đẳng nhiệt

Trang 5

d Cơ thể không có nhiệt độ

Ếch đồng là động vật biến nhiệt, có nhiệt độ cơ thể biến đổi theo nhiệt độ của môi trường

→ Đáp án a

Câu 4: Các di chuyển của ếch đồng là

a Nhảy cóc

b Bơi

c Co duỗi cơ thể

d Nhảy cóc và bơi

Ếch có 2 cách di chuyển là nhảy trên cạn và bơi dưới nước

→ Đáp án d

Câu 5: Đặc điểm ếch là đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối thuôn nhọn về phía trước giúp ếch

thích nghi với môi trường sống

a Ở cạn

b Ở nước

c Trong cơ thể vật chủ

d Ở cạn và ở nước

Ếch đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối thuôn nhọn về phía trước giúp ếch giảm sức cản của nước khi bơi để thích nghi với sống trong nước

→ Đáp án b

Câu 6: Đặc điểm nào sau đây giúp ếch sống được trên cạn

a Mắt và lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu

Trang 6

b Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ, mũi thông khoang miệng

c Chi năm phần có ngón chia đốt, linh hoạt

d Tất cả các đặc điểm trên

Ếch đã có những đặc điểm cấu tạo cơ thể thay đổi để có thể sống trên cạn như:

- Mắt và lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu

- Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ, mũi thông khoang miệng

- Chi năm phần có ngón chia đốt, linh hoạt

→ Đáp án d

Câu 7: Ếch sinh sản bằng

a Phân đôi

b Thụ tinh ngoài

c Thụ tinh trong

d Nảy chồi

Ếch cái đẻ đến đâu, ếch đực ngồi trên tưới tinh đến đó Sự thụ tinh xảy ra bên ngoài cơ thể nên được gọi là

sự thụ tinh ngoài

→ Đáp án b

Câu 8: Vai trò của các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón (giống chân vịt) của ếch là

a Giúp hô hấp trong nước dễ dàng

b Khi bơi ếch vừa thở vừa quan sát

c Giảm sức cản của nước khi bơi

d Tạo thành chân bơi để đẩy nước

Trang 7

Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón (giống chân vịt) của ếch có vai trò tạo thành chân bơi để đẩy nước giúp ếch bơi được trong nước

→ Đáp án d

Câu 9: Quá trình biến thái hoàn toàn của ếch diễn ra

a Trứng – nòng nọc - ếch trưởng thành

b Nòng nọc – trứng - ếch trưởng thành

c Ếch trưởng thành – nòng nọc – trứng

d Trứng - ếch trưởng thành – nòng nọc

Trứng tập trung thành từng đám trong chất nhày nổi trên mặt nước, trứng phát triển, nở thành nòng nọc Trải qua một quá trình biến đổi phức tạp qua nhiều giai đoạn để trở thành ếch con

→ Đáp án a

Câu 10: Tập tính nào KHÔNG có ở ếch

a Trú đông

b Ở nhờ

c Ghép đôi

d Kiếm ăn vào ban đêm

Ếch có nhiều tập tính như kiếm ăn vào ban đêm, ếch ẩn trong hang qua mùa đông, và hiện tượng ghép đôi vào mùa sinh sản

→ Đáp án b

HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập

Trang 8

1 Chuyển giao nhiệm vụ học

tập

GV chia lớp thành nhiều nhóm

( mỗi nhóm gồm các HS trong 1

bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo

luận trả lời các câu hỏi sau và ghi

chép lại câu trả lời vào vở bài tập

a Nêu những đặc điểm cấu tạo

ngoài của ếch thích nghi với dời

sống ở nước?

b Nêu những đặc điểm cấu tạo

ngoài chứng tỏ ếch cũng thích

nghi với đời sống ở cạn?

2 Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ học tập:

- GV gọi đại diện của mỗi nhóm

trình bày nội dung đã thảo luận

- GV chỉ định ngẫu nhiên HS khác

bổ sung

- GV kiểm tra sản phẩm thu ở vở

bài tập

- GV phân tích báo cáo kết quả

của HS theo hướng dẫn dắt đến

câu trả lời hoàn thiện

1 Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS xem lại kiến thức đã học, thảo luận để trả lời các câu hỏi

2 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trả lời

- HS nộp vở bài tập

- HS tự ghi nhớ nội dung trả lời đã hoàn thiện

a - Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối thuôn nhọn về phía trước.

- Da trần, phu chất nhầy và ẩm, dễ thấm khí.

- Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón (giống chân vịt).

b - Mắt và lỗ mũi nằm

ở vị trí cao trên đầu (mũi ếch thông với khoang miệng và phổi vừa để ngửi vừa để thở).

- Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ

- Chi năm phần có ngón chia đốt, linh hoạt.

HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’)

Trang 9

Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã học

Hãy giải thích vì sao ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và bắt mồi về đêm?

Trả lời:

Vì ếch hô hấp bằng da là chủ yếu, nếu sống xa nơi ẩm ướt và nguồn nước da ếch

sẽ khô, cơ thể mất nước ếch sẽ có nguy cơ bị chết.

4 Hướng dẫn về nhà:

- - Học bài theo câu hỏi và kết luận trong SGK

- - Chuẩn bị ếch đồng theo nhóm

V RÚT KINH NGHIỆM:

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	18,42 KB