Tiết 32. Công nghệ tế bào

đoán, cung cấp thông tin và cho lời khuyên liên quan đến các bệnh và tật di truyền.[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1:Di truyền y học tư vấn là gì?

*Di truyền y học tư vấn bao gồm việc chuẩn đoán, cung cấp thông tin và cho lời khuyên liên quan đến các bệnh và tật di truyền

Ch ¬ng VI

øng dông di truyÒn häc

TiÕt 32 C«ng nghÖ tÕ bµo

Mét sè thµnh tùu øng dông cña c«ng nghÖ tÕ bµo

Nh©n gièng v« tÝnh chuèi

vµ hoa phong lan b»ng ph

¬ng ph¸p nu«i cÊy m«

Nh©n b¶n v«

tÝnh cõu vµ chã

Hoạt động cá nhân (5 phút)

Nghiên cứu thông tin ,và hoàn thành nội dung lệnh I/ SGK/

89 vào vở bài tập

+ Công nghệ tế bào là gì?

+ Để nhận đ ợc mô non,cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh hoàn toàn giống với cơ thể gốc,ng ời ta phải thực hiện những công việc gì ?

+Tại sao cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh lại có kiểu gen nh dạng gốc?

I/ Khái niệm công nghệ tế bào

+Công nghệ tế bào là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng ph ơng pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh

+ Để nhận đ ợc mô non , cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh hoàn toàn giống với cơ thể gốc,ng ời ta phải thực hiện những công việc gì ?

+Các công đoạn

- tách tế bào hoặc mô từ cơ thể rồi mang nuôi cấy để tạo mô sẹo

- dùng hooc môn sinh tr ởng kích thích mô sẹo phân hoá thành cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh

Cơ thể mới sinh ra từ 1 tế bào dạng gốc có bộ

gen trong nhân tế bào và đ ợc sao chép lại

Công nghệ tế bào là gì?

Tại sao cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh lại

có kiểu gen nh dạng gốc?

Mục đích và cơ sở di truyền học của ngành công nghệ tế bào là gì?

+Mục đích: Tạo ra những mô,cơ quan hay cơ thể

hoàn chỉnh với đầy đủ các tính trạng của cơ thể

gốc

+Cơ sở di truyền học : cơ thể con đ ợc tạo thành qua quá trình nguyên phân có bộ NST 2n sao chép

nguyên vẹn từ bộ NST 2n của cơ thể gốc

Bài tập

Hoạt động nhóm theo bàn (5 phút)

Quan sát hình 31, nghiên cứu thông tin mục 1/II/SGK/ 89, 90 trình bày:

1/ Qui trình nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở cây trồng trên đối t ợng cây mía?

2/ Ưu điểm và triển vọng của ph ơng pháp này ?Lấy ví dụ?

II/ ứng dụng công nghệ tế bào

1 /Nhân giống vô tính trong ống nghiệm( vi nhân giống)

ở cây trồng

1/ Trình bày qui trình nhân giống trong ống nghiệm ở cây trồng ?

Cây con đ ợc tạo thành từ mô sẹo

Câyđ ợc tạo thành từ nuôi cấy mô đ ợc trồng trên đồng ruộng

Cây non chuyển sang trồng trong

bầu đất ở v ờn ơm có mái che tr ớc

khi trồng ngoài đồng ruộng

Cây con đ ợc tạo thành từ mô

sẹo

Cây tạo thành từ nuôi cấy mô

đ ợc trồng trên đồng ruộng

Tách mô phân sinh (từ đỉnh sinh tr ởng

hoặc từ các tế bào lá non) nuôi cấy ở môi

tr ờng dinh d ỡng đặc trong ống nghiệm

để tạo ra các mô sẹo

Dùng hooc môn sinh tr ởng phù hợp

kích thích mô sẹo phân hoá thành các

cây con hoàn chỉnh

Qui trình nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở cây

trồng

Nh©n gièng v« tÝnh c©y gç nghiÕn,vµ c©y chuèi

Nh©n gièng v« tÝnh khoai t©y

2 / Ưu điểm và triển vọng của ph ơng pháp này ?

Lấy ví dụ? + Là ph ơng

pháp có hiệu quả để tăng nhanh số l ợng cá thể đáp yêu cầu của sản xuất

+ Bảo tồn gen các loài thực vật quí hiếm có nguy cơ tuyệt

chủng

+ Sâm ngọc linh

Trao đổi theo nhóm

Nhóm 1: Nghiên cứu thông

tin mục 2/II/SGK /90 hoàn

thành nội dung sau :

1/ Ng ời ta đã áp dụng ph

ơng pháp nuôi cấy tế bào và

mô trong chọn giống cây

trồng nh thế nào ?

2/ Nêu ph ơng pháp cụ thể

để tạo giống lúa DR 2 ?

Nhóm 2: Nghiên cứu thông tin mục 3 /II/SGK /90, 91cho biết:

1/ Một số thành tựu của Thế Giới và ở Việt Nam về nhân bản vô tính ở Động vật ?

2/ Nhân bản vô tính ở động vật có ý nghĩa gì trong thực

tế đời sống?

2 / ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng

3/Nhân bản vô tính ở động vật

1/ Ng ời ta đã áp dụng ph ơng

pháp nuôi cấy tế bào và mô

trong chọn giống cây trồng nh

thế nào ?

Phát hiện, chọn lọc dòng

tế bào xôma biến dị

2/ Nêu ph ơng pháp cụ thể

tạo ra giống lúa DR 2 ?

Chọn dòng tế bào chịu nóng khô từ các tế bào phôi giống lúa

CR203 rồi nuôi cấy tế bào tạo giống lúa DR 2 năng suất và

độ thuần chủng cao, chịu nóng

và khô hạn tốt

Nhóm I trả lời

1/ Nêu một số thành tựu của Thế Giới và ở Việt Nam về nhân bản vô tính ở Động vật ?

+Thế giới nhân

bản thành công

trên cừu Đô li,bò,

chó ngựa , khỉ và

một số loài động

vật khác

+ ở việt nam nhân

bản thành công

trên cá trạch

Nhóm II trả lời

Qui trình nhân bản vô tính ở cừu Đôli

Ph ơng pháp nhân bản vô

tính ở động vật là :

Chuyển nhân một tế bào

sinh dục vào 1 tế bào

trứng lấy mất nhân rồi

kích thích phát triển

thành 1phôi, phôi phát

triển thành cơ thể mới chỉ

chứa 1 bộ NST 2n của cơ

thể mẹ

2/ Nhân bản vô tính ở động vật có ý nghĩa gì

trong thực tế ?

+Nhân nhanh các loài gen quí của các loài động vật

có nguy cơ tuyệt diệt

+Tạo ra các cơ quan nội tạng động vật từ các tế bào

động vật đã đ ợc chuyển gen ng ời , chủ động cung cấp

các cơ quan thay thế cho các bệnh nhân có cơ quan bị hỏng

t ơng ứng

Điểm giống

Tách tế bào sinh d ỡng

dùng ph ơng pháp nuôi cấy

tạo mô sẹo , kích thích mô

sẹo phát triển thành cơ thể

hoàn chỉnh

Ph ơng pháp nhân giống vô tính ở cây trồng ,so với

nhân bản vô tính ở động vật có gì giống và khác

nhau cơ bản ?

Điểm khác

ở động vật mô non ( mô sẹo ) phải đ ợc nuôi

d ỡng từ trong tử cung của 1 con vật dùng làm

mẹ

Bài tập I : Hãy lựa chọn ý đúng trong các câu sau

1/ Thế nào là công nghệ tế bào ?

C/ Là công nghệ chuyên nghiên cứu và xử lí các quá

trình xảy ra trong tế bào

D/ Cả A , B và C

B/ Là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng ph ơng pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh A/ Là công nghệ chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác

2/ ở thực vật loại tế bào nào đ ợc dùng để nuôi cấy mô?

A/ Tế bào ở mô phân sinh

D/ Cả A, B ,C

C/ Tế bào ở mô dẫn truyền

3/ Những ứng dụng của cộng nghệ tế bào là gì?

A/ Nhân giống vô tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng

B/ ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng C/ Nhân bản vô tính ở động vật

D/ Tế bào ở mô biểu bì

B/ Tế bào ở mô giậu

Bµi tËp vÒ nhµ

-§äc môc em cã biÕt “ ”

-Häc vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái cuèi bµi

-Hoµn thµnh bµi tËp ghi nhí trong vë

bµi tËp

-S u tÇm nh÷ng t liÖu ,tranh ¶nh vÒ øng

dông cña c«ng nghÖ tÕ bµo

-§äc tr íc bµi 32