+Từ việc tìm ra con đường cứu nước đúng đắn và xác định cách mạng Việt Nam phải đi theo con đường cách mạng vô sản để rồi Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt động truyền bá con đường này vào[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NINH THUẬN
TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÍ ĐÔN
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2011-2012-MÔN LỊCH SỬ Thời gian làm bài 180 phút.
I Mục tiêu ra đề:
- Nhằm kiểm tra những kiến thức của Học sinh Giỏi của trường trong năm học và lựa chọn đội tuyển dự thi Kỳ thi tuyển Học Sinh Giỏi cấp Tỉnh bộ môn Lịch sử
- Kiểm tra đánh giá quá trình học tập,rèn luyện trong bộ môn của học sinh so với mục tiêu chương trình đề ra.Đồng thời giúp GV điều chỉnh việc truyền thụ kiến thức của mình
A Về kiến thức:
-Biết khái quát của quá trình thống trị của các triều đại phong kiến Việt Nam từ thế kỷX đến thế
kỷ XV
-Hiểu và giải thích được vì sao năm 1917 ở Nga lại có đến 2 cuộc cách mạng
-Hiểu khái quát phong trào Cấn Vương và nguyên nhân thất bại của phong trào này
-Trình bày được những cống hiến của Nguyễn Ái Quốc đối với CMVN từ năm 1919 đến 1930
và lựa chọn phân tích một cống hiến lớn nhất
-Tổng hợp để so sánh dưới hình thức lập biểu về Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng với Luận cương chính trị năm 1930 và làm rõ sự đúng đắn của văn kiện trước và sự hạn chế của văn kiện sau
-Phân tích được những bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám 1945 ở VN.Bài học nào
là lớn nhất
-Trình bày được các xu thế phát triển chính của tình hình thế giới sau Chiến tranh lạnh và phân tích được những thời cơ và thách thức của các quốc gia, dân tộc hiện nay
B.Về kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng viết bài kiểm tra, kỹ năng trình bày, kỹ năng phân tích.,kỹ năng so
sánh,tổng hợp,nhận định, vận dụng thực tiễn…
II.Hình thức đề kiểm tra:
- Hình thức tự luận
III Thiết lập ma trận
Cấp độ thấp Cấp độ cao
Trang 21) Việt Nam từ thế
kỷ Xđến đầu thế kỷ
XV
Khái quát thời gian thống trị củacác triều đại PKVN từ thế kỷ X đến thế kỷ XV
Số câu, số điểm, tỉ lệ Số câu:1
số điểm: 2.5
Số câu:
Số điểm:
Số câu:
số điểm:
Số câu
số điểm
Số câu: 1
số điểm: 2.5
tỉ lệ: 25%
2) Cách Mạng Tháng
Mười Nga năm 1917
và công cuộc xây
dựng CNXH ở Liên
Xô(1921-1941)
Giải thích vì sao ở Nga 1917 có đến 2 cuộc Cách mạng
Số câu:
số điểm:
tỉ lệ:
Số câu :
số điểm:
Số câu : 1
số điểm: 2.5
Số câu:
số điểm:
Số câu:
số điểm:
Số câu: 1
số điểm:2.5
tỉ lệ:25%
3) Việt nam từ năm
1858 đế cuố thế kỷ
XIX
Tóm lược các giai đoạn phát triển chính của phong trào Cần Vương
Hạn chế của phong trào Cần Vương
Số câu:
số điểm:
tỉ lệ:
Số câu :2/3
số điểm: 2.0
Tỉ lệ: 20%
Số câu: 1/3
số điểm:1.0
tỉ lệ: 10%
Số câu:
số điểm:
Số câu:
số điểm:
Số câu: 1
số điểm: 3.0
tỉ lệ: 30%
4) Việt Nam từ năm
1919 đến năm 1930
Số câu;
Số điểm:
Tỉ lệ;
5) Việt Nam từ năm
1919đến năm 1930
Nêu những cống hiến to lớn của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình hoạt động cứu nước, cứu dân
từ 1919-1930
Số câu: 2/3
Số điểm:2.0
Tỉ lệ :20%
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Phân tích một cống hiến lớn nhất
Số câu :1/3
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
So sánh những điểm chủ yếu trong nội dung Cương lĩnhchính trị
Tính đúng đắn của văn kiện trước và
sự hạn chế của văn kiện sau
Số câu: 1
Số điểm: 3.0
Tỉ lệ: 30%
Trang 3Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
6)Việt Nam từ năm
1930 đến năm 1945
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
7) Quan hệ Quốc tế
(1945-2000)
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Tổng số câu:
Tổng số điểm:
Tổng Tỉ lệ:
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Trình bày các
xu thế phát triển chính của thế giới thời
kỳ sau Chiến tranh lạnh
Số câu: 1/3
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Số câu:1+2/3+2/3 +1/3
Số điểm: 7.5
Tỉ lệ : 75%
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu: 1+1/3
Số điểm: 3.5
Tỉ lệ : 35%
đầu tiên của Đảng với Luận cương năm 1930
Số câu: 2/3
Số điểm: 2.0
Tỉ lệ: 20%
Phân tích các bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám 1945
Số câu: 1
Số điểm: 3.0
Tỉ lệ: 30%
Qua đó,phân tích rõ những thời cơ và những thách thức của các quốc gia,dân tộc
Số câu: 2/3
Số điểm: 2.0
Tỉ lệ:
Số câu:
1/3+2/3+1+
2/3
Số điểm: 8.0
Tỉ lệ: 80%
Số câu: 1/3
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ
Số câu: 1/3
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ : 10%
Số câu: 1
Số điểm: 3.0
Tỉ lệ: 30%
Số câu: 1
Số điểm: 3.0
Tỉ lệ: 30%
Số câu: 1
Số điểm: 3.0
Tỉ lệ: 30%
Tổngsố câu: 7 Tổngsố
điểm:20 Tổngtỉ lệ:200%
Trang 4SỞ GIÁO DỤC-ĐÀO TẠO NINH THUẬN ĐỀ THI TUYỂN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN Năm 2011-2012
Môn Lịch sử
Thời gian làm bài: 180 phút
ĐỀ:
Câu 1( 2.5điểm):Trình bày bằng bảng thống kê thời gian thống trị của các triều đại phong kiến Việt nam từ
thế kỷ X đến thé kỷ XV
Câu 2 (2.5 điểm) Tại sao năm 1917 ở Nga có đến 2 cuộc Cách mạng?
Câu 3 ( 3 điểm): Hãy tóm lược các giai đoạn phát triển chính của phong trào Cần vương
1885-1896.Những hạn chế nào làm phong trào Cần Vương kết thúc?
Câu 4( 3điểm) Nêu những cống hiến to lớn của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình hoạt động cứu nước,cứu
dân từ năm 1911 đến năm 1930.Phân tích một cống hiến to lớn nhất
Câu 5 (3 điểm) :Hãy so sánh những điểm chủ yếu trong nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên
củaĐảngvà Luận cương chính trị 1930.Qua đó cho thấy sự đúng đắn của văn kiện trước và sự hạn chế của văn kiện sau
Câu 6 ( 3 điểm) Phân tích những bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám 1945.
Câu 7 (3 điểm) Trình bày các xu thế phát triển chính của tình hình thế giới sau chiến tranh lạnh.Qua đó
hãy nêu rõ thế nào là những thời cơ và thách thức của các quốc gia, dân tộc ?
.HẾT ĐỀ
Ghi chú: Đề gồm tất cả 7 câu trong 1 trang
Trang 5Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích
Họ và tên thí sinh:……….Lớp…………
Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn
-ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
- MÔN LỊCH SỬ
- NĂM HỌC 2011-2012
Câu 1
Câu 2
Lập bảng thống kê thời gian thống trị của các triều đại phong kiến Việt nam từ thế
kỷ X đến thế kỷ XV:
2 968-980 Nhà Đinh
3 980-1009 Nhà Tiền Lê
4 1010-1225 Nhà Lý
5 1225-1400 Nhà Trần
6 1400-1407 Nhà Hồ
7 1428-1527 Nhà Lê sơ
Tại sao năm 1917 ở Nga có đến hai cuộc Cách mạng?
Ở Nga năm 1917 đã xảy ra hai cuộc cách mạng, đó là cách mạng dân chủ tư sản Tháng
Hai và cuộc cách mạng xã hộ chủ nghĩa Tháng Mười.Sở dĩ có hai cuộc cách mạng vì:
+Vào đầu thế kỷ XX,ở Nga lúc này tồn tại 4 mâu thuẫn cơ bản:-giữa nông dân Nga với
chế độ phong kiến Nga Hoàng;giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản; giữa dân tộc nga
với các dân tộc khác trong đế quốc Nga và giữa đế quốc Nga với các nước đế quốc khác
2.5
0.25 0.25 0.25 0.5 0.5 0.25 0.5
2.5
0.5
Trang 6Câu 3
Câu 4
+ Cách mạng Tháng Hai 1917 nổ ra từ những mâ thuẫn đã nêu trên,song mới chỉ giải
quyết được mâu thuẫn giữa giai cấp nông dân với chế độ phong kiến; các mâu thuẫn khác
vẫn còn tồn tại,đòi hỏi phải tiếp tục giải quyết
+Cách mạng Dân chủ tư sản Tháng Hai tuy đã lật đỏ chế độ phong kiến Nga
Hoàng,song cục diện chính trị đặc biệt lại diễn ra ở Nga: hai chính quyền song song tồn
tại: chính phủ lâm thời tư sản và các xô viết đai biểu công nhân,nông dân ,binh lính
+Chính phủ lâm thời tư sản vẫn theo đuổi cuộc chiến tranh đế quốc,bất chấp sự phản
đối mạnh mẽ của nhân dân.Trước tình hình đó,Lênin và Đảng Bônsêvích đã chuẩn bị kế
hoạch tiếp tục làm cách mạng,dung bạo lực để lật đổ chính phủ lâm thời,chấm dứt tình
trạng hai chính quyền song song tồn tại
+Tháng Mười năm 1917, cuộc cách mạng thứ hai được gọi là Cách mạng Xã hội chủ
nghĩa, đã nổ ra và giành thắng lợi
Hãy tóm lược các giai đoạn phát triển chính của phong trào Cần vương
1885-1896.Những hạn chế nào làm phong trào Cần Vương kết thúc
a/ Các giai đoạn phát triển chính của phong trào Cần Vương:
+ Giai đoạn 1(từ tháng 7/1885 đến tháng 11/1888) phong trào bùng nổ trên một địa bàn
rộng lớn từ biên giớ Việt –Trung đến Bình Thuận Đặc điểm của giai đoạn này trong
chừng mực nhất định , phong trào còn đặt dưới sự chỉ huy thống nhất của một triều đình
lưu vong đứng đầu là vua Hàm nghi và Thượng Thư Bộ binh Tôn thất Thuyết
+Giai đoạn 2 ( từ cuối năm 1888 đến 1896 ) : từ khi vua Hàm nghi bị bắt
tháng11/11888 ) đã ít nhiều gây nên tâm lý hoang mang trong một bộ phận sĩ phu, văn
thân yêu nước trong điều kiện chiến đấu mới ,nghĩa quân phải chuyển địa bàn hoạt động
từ đồng bằng lên vùng trung du và vùng rừng núi để tổ chức chống Pháp ở giai đoạn này
quy tụ thành những cuộc khởi nghĩa lớn có trình độ tổ chức cao và duy trì cuộc kháng
chiến kéo dài trong nhiều năm cuối thế kỷ XIX.Tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy,
khởi nghĩa Hùng Lĩnh, khởi nghĩa Hương Khê …
b/ Những hạn chế của phong trào Cần Vương:
+ Các cuộc khởi nghĩa còn mang tính lẻ tẻ,địa phương,thiếu sự liên kết và chỉ đạo
thống nhất nên khó đối phó được khi Pháp tấn công
+ Tầng lớp lãnh đạo là văn thân sĩ phu ( trí thức ,quan lại phong kiến) nên không coi
trọng và quan tâm đến lực lượng chủ yếu lại là nông dân yêu nước
+Mục đích của phong trào khi thắng lợi sẽ khôi phục lại chế độ phong kiến đã suy tàn
mà không giải quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân nên về sau lực lượng suy giảm
dần
+ Tương quan lực lượng với Pháp quá suy yếu nên dù có kiên cường và tiêu biểu như
khởi nghĩa Hương Khê vẫn bị thất bại
Nêu những cống hiến to lớn của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình hoạt động cứu
nước,cứu dân từ năm 1911 đến năm 1930.Phân tích một cống hiến to lớn nhất.
a/Những cống hiến :
+Từ năm 1911 đến năm 1920,ra đi tìm đường cứu nước,đến với chủ nghĩa
Mác-Lênin,tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn
+ từ năm 1920 đến năm 1925, chuẩn bị về tư tưởng chính trị và tổ chức cho sự thành
lập Đảng Cộng Sản Việt Nam
+Triệu tập Hội nghị hợp nhất ba tổ chức Cộng sản từ ngày 6/1 đến ngày 7/2/1930 đề
thành lập Đảng Cộng sản Việt nam
0.5
1.0
0.5
3.0 2.0 1.0
1.0
1.0
0.25 0.25 0.25 0.25
3.0 2.0
0.5
0.5 0.5 0.5
Trang 7Câu 5
+Soạn thảo Cương lĩnh Chính trị đầu ti6n của Đảng,vạch ra đường lối đấu tranh giải
phóng dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng
b/Phân tích cống hiến lớn nhất:
+ Cống hiến to lớn nhất trong quá trình hoạt động của Nguyễn Ái Quốc đó là đến với
chủ nghĩa Mác- Lênin,tìm ra con đường cứu nước đúng đắn-con đường cách mạng vô
sản,
+Sau một thời gian bôn ba ở hải ngoại, Người vứa khảo sát thực tiễn cách mạng các
nước vừa đi tìm đường cứu nước cho dân tộc Việt nam.Đến tháng 7/1920,Nguyễn Ái
Quốc đọc sơ thảo Luận Cương của Lênin về vấn đề Dân tộc và thuộc địa.Đến đây,người
đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt nam, đó là con đường cách
mạng vô sản.Người quyết tâm đưa cách mạng Việt Nam đi theo con đường này người
khẳng định:”Muốn cứu nước ,muốn giải phóng dân tộc ,không có con đường nào khác
con đường cách mạng vô sản.”
+Từ việc tìm ra con đường cứu nước đúng đắn và xác định cách mạng Việt Nam
phải đi theo con đường cách mạng vô sản để rồi Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt động
truyền bá con đường này vào Việt Nam,trên cơ sở đó chuẩn bị về tư tuởng chính trị và tổ
chức cho sự thành lập Đảng để lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đúng quỹ đạo của cuộc
cách mạng vô sản
+Như vậy,việc tìm ra con đường cách mạng đúng đắn có tác dụng quyết định đối
với thắng lợi của cách mạng Việt Nam Chính vì thế đây là cống hiến lớn nhất của
Nguyễn Ái Quốc đối với dân tộc Việt nam trong quá trình hoạt động cứu nước của mình
Hãy so sánh những điểm chủ yếu trong nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của
Đảng vàLuận cương chính trị 1930.Qua đó cho thấy sự đúng đắn của văn kiện
trước và sự hạn chế của văn kiện sau
a/ So sánh những điểm chủ yếu:
Nội dung Cương lĩnh Luận cương
Đường lối của
CMVN
Cách mạng DTDCND vàCách mạng Xã hội chủ nghĩa
Cách mạng tư sản dân quyền
và Cách mạng Xã hội chủ nghĩa
Nhiệm vụ cách
mạng
Chống đế quốc,chống phong kiến
Đánh đổ phong kiến,đánh đổ
đế quốc
Lực lương cách
mạng
Công –Nông-liên lạc với trí thức ,tiểu tư sản,trung nông
Công-Nông
Vai trò lãnh đạo của
Đảng
Là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng VN
Lànhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng VN
Vị trí của cách mạng Là một bộ phận của cách
mạng thế giới
Quan hệ mật thiết với cách mạng thế giới
b/Nhận định:
+Tính đúng đắn của Cương lĩnh:-kết hợp và giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và
chủ nghĩa xã hội(kết hợp đúng đắn vấn đề và giai cấp trong đó độc lập dân tộc là tư
tưởng chủ yếu) -Đoàn kết dân tộc rộng rãi để đánh đuổi kẻ thù
1.0
0.25
0.25
0.25
0.25
3.0 2.0
0.5
0.5 0.5 0.25 0.25
1.0
0.25 0.25 0.25
Trang 8Câu 6
Câu 7
+Hạn chế của Luận cương: -Đặt nhiệm vụ chống phong kiến lên trên việc chống đế
quốc –Không thấy khả năng cách mạng của các giai cấp khác
trong xã hội Việt Nam
Phân tích những bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám 1945 :
+ Bài học về vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin vào thực tiễn Việt nam,nắm bắt
được tình hình thế giới và cách mạng trong nước để thay đổi chủ trương chỉ đạo chiến
lược cho phù hợp
+Bài học về giải quyết đúng đắn giữa nhiệm vụ dân tộc và dân chủ,đề cao vấn đề dân
tộc lên hàng đầu
+Bài học về tập hợp, tổ chức đoàn kết lực lượng cách mạng trong Mặt trận dân tộc
thống nhất rộng rãi ,trên cơ sở liên minh công nông,tạo nên sức mạnh toàn dân,phân hóa
và cô lập cao độ kẻ thù rồi tiến lên đánh bại chúng
+ Bài học về sự linh hoạt kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, kết hợp
với chiến tranh du kích ,đấu tranh chính trị và khởi nghĩa vũ trang từng phần ,khởi nghĩa
ở nông thôn và thành thị tiến tới tổng khởi nghĩa
+ Bài học kết hợp giữa đấu tranh và xây dựng để ngày càng vững mạnh về tổ chức ,tư
tưởng chính trị
Trình bày các xu thế phát triển chính của tình hình thế giới sau chiến tranh
lạnh.Qua đó hãy nêu rõ thế nào là những thời cơ và thách thức của các quốc gia,
dân tộc ?
a/ Các xu thế phát triển :
+Một là trật tự thế giới “hai cực”đã sụp đổ nhưng trật tự thế giới mới lại trong quá
trình hình thành theo xu hướng đa cực
+Hai là , sau chiến tranh lạnh hầu như các quốc gia đếu điều chỉnh chiến lược phát
triển ,tập trung vào sự phát triển kinh tế dể xây dựng sức mạnh thật sự của mỗi quốc gia
+ Ba là,Sự tan rã của Liên Xô đã tạo ra cho Mỹ một lợi thế tạm thời ,giới cầm quyền
Mỹ ra sức thiết lập trật ự thế giớ “một cực “ để Mỹ làm bá chủ thế giới nhưnh trong
tương quan lực lượng giữa các cường quốc ,Mỹ không dễ gì thực hiện âm mưu đó
+Bốn là, sau chiến tranh lạnh, hoà bình thế giới được củng cố nhưng nhiều khu vực
tình hình lại không ổn định
b/ Những thời cơ và những thách thức:
+Những thời cơ:
-Ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển lấy kinh tế làm trọng điểm,tăng cường hợp
tác và tham gia các liên minh kinh tế khu vực và quốc tế
-Khai thác các nguồn vốn đầu tư,kỹ thuật công nghệ và kinh nghiệm quản lý từ bên
ngoài,nhất là các tiến bộ khoa học để đưa đất nước phát triền
-Các dân tộc ngày càng đoàn kết,cùnh nhau đấu tranh vì một thế giới hòa bình hợp
tác phát triển,vì công bằng hạnh phúc cho mỗi con người và các dân tộc trên hành tinh
+ Những thách thức :
-Cần nhận thức đầy đủ sự cần thiết tất yếu và tìm kiếm con đường càch thức hợp lý
nhất trong quá trình hội nhập quốc tế
-Nếu xuất phát điểm hạn chế về kinh tế,dân trí thấp,nguồn nhân lực hạn chế,sự cạnh
tranh quyết liệt cùa thị trường thế giới và các quan hệ kinh tế quốc tế còn nhiều bất bình
đẳng ,gây nhiều thiệt hại cho các nước đang phát triển
-Phải giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
-Ổn định xã hội,thu hẹp khoảng cách giàu nghèo,giải quyết mâu thuẫn trong nước
và điều chỉnh chính sách đối ngoại phù hợp với xu thế hòa bình và hợp tác phát triển
0.25
3.0
1.0 0.5 0.5 0.5 0.5
3.0
1.0
0.25 0.25 0.25
0.25
2.0 1.0
0.5 0.25 0.25
1,0
0.25 0.25 0.25 0.25
Trang 9
HẾT ĐÁP ÁN Ghi chú: những phần có điểm nhỏ nhất ( 0.25 ) thì chỉ cần đúng một trong các ý nêu ra
là được cho điểm tối đa