tử kết hợp với noãn cầu tạo thành hợp tử phát triển thành phôi, một tinh tử còn lại kết hợp với nhân phụ noãn tạo thành phôi nhũ chứa chất dinh dưỡng dự trữ. - Noãn biến thành hạt ch[r]
Trang 1Trường THCS Quang Trung
Họ tên:……….
Lớp: ………
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG MÔN SINH HỌC 6
Năm học : 2011-2012
Thời gian : 150 phút ( Không kể thời gian giao đề )
Điểm : Lời phê của giáo viên:
Đề bài :
Câu 1:(3.5 điểm)
Kể tên các thành phần cơ bản của tế bào thực vật ? chức năng mỗi thành phần ?
a So sánh tế bào động vật với tế bào thực vật ?
b Vì sao một lông hút đựợc gọi là một tế bào?
Câu 2: (1.5 điểm)
Cấu tạo miền hút rễ và phần thân non có gì giống và khác nhau?
Câu 3(1.5 điểm)
“ Quang hợp và hô hấp là 2 quá trình trái ngược nhau nhưng có quan hệ chặt chẽ với nhau” Em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên ?
Câu 4: (3 điểm)
Ý nghĩa của sự thoát hơi nước qua lá ? Em hãy thiết kế một thí nghiệm chứng minh nước thoát hơi nước qua lá ? Vì sao có “ rừng rụng lá” ? ý nghĩa của hiện tượng này ?
Câu 5 : (4 điểm)
Trình bày quan điểm hiện nay về sự phân chia giới thực vật ? Tại sao hiện nay thực vật hạt kín đa dạng phong phú nhất ? Chúng có ý nghĩa gì với đời sống con người ?
Câu 6 (1.5 điểm)
Em hãy chứng tỏ nấm không phải là thực vật ? Nêu các hình thức dinh dưỡng và cách sinh sản ở nấm ?
Câu 7 (1 điểm )
Quan hệ cộng sinh là gì ? lấy ví dụ chứng minh ?
Câu 8 (4 điểm)
Thế nào là thụ tinh, thụ tinh kép ? Sau khi thụ tinh các bộ phận của hoa biến đổi như thế nào?
……….hết………
Trang 2ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
MÔN SINH HỌC 6 Năm học : 2011-2012
Thời gian : 150 phút ( Không kể thời gian giao đề )
1 Hướng dẫn chấm: chấm đúng ý theo đáp án đạt điểm tối đa theo đáp án, sai hoặc thiếu
ý trừ điểm bằng đáp án
2 Đáp án :
Câu 1:
3,5 điểm
Tế bào thực vật gồm các cấu trúc từ ngoài vào trong có :
- Vách tế bào : chức năng:
+ Vách xenlulozơ bao ngoài cùng, có tác dụng bảo vệ và tạo hình dạng cho tế bào
- Màng sinh chất : là màng mỏng bọc ngoài khối chất tế bào
+ Chức năng : chức năng quan trọng nhất quyết định sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường ngoài
- Chất tế bào : là khối nguyên sinh nằm trong màng tế bào chứa nhiều bào quan
+ Chức năng : là nơi diễn ra mọi hoạt động sống của tế bào
- Nhân : + Chức năng điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào
a
- Đặc điểm giống nhau : + Đều có các thành phần như : màng sinh chất, chất tế bào, nhân
Tế bào thực vật Tế bào động vật
- Có vách xenlulozơ
- Có tế bào lục lạp tự dưỡng
- Tế bào già có không bào
- Không có vách xenlulozơ
- Không tế bào lục lạp có lục lạp dị dưỡng
- Không có
b Lông hút được coi là một tế bào vì lông hút có cấu tạo đầy đủ các thành phần của tế bào như : vách tế bào, màng sinh chất, chất tế bào, nhân
0,5
0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,5
Câu 2 :
1,5 điểm
* Giống nhau giữa rễ (miền hút) và thân non
- Được cấu tạo bằng tế bào
- Vỏ : (biểu bì và thịt vỏ)
- Trụ giữa : (mạch rây, mạch gỗ và ruột) Khác nhau :
- Biểu bì có lông hút
- Thịt vỏ không có diệp lục
- Mạch rây và mạch gỗ xếp xen kẽ
- Biểu bì không có lông hút
- Thịt vỏ có diệp lục
- Mạch rây ở ngoài và mạch gỗ ở trong
0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,25
Trang 3Cõu 3 :
1,5 điểm
- Sơ đồ quá trình quang hợp:
ánh sáng Nớc + khí cacbônic Tinh bột + khí ôxi
Chất diệp lục
- Sơ đồ quá trình hô hấp:
Tinh bột + khí ôxi Năng lợng + Khí cacbônic + Hơi nớc
* Phân tích những điểm trái ngợc nhau của 2 quá trình:
- Hô hấp và quang hợp trái ngợc nhau vì sản phẩm của quang hợp (chất hữu cơ và khí ôxi) là nguyên liệu của hô hấp và ngợc lại sản phẩm của hô hấp (hơi nớc, khí cacbônic) là nguyên liệu cho quang hợp
- Hô hấp và quang hợp liên quan chặt chẽ với nhau vì 2 quá trình này cần có nhau: Hô hấp cần chất hữu cơ do quang hợp chế tạo, quang hợp và mọi hoạt động sống của cây lại cần năng lợng do hô
hấp sảy ra Cây không thể sống đợc nếu thiếu một trong hai quá
trình đó
0,25
0,25
0,5
0,5
Cõu 4 :
3 điểm
- Sự thoỏt hơi nước qua lỏ gúp phần tạo động lực để rễ hỳt nước và cỏc chất muối khoỏng được vận chuyển từ rễ lờn lỏ
- Sự thoỏt hơi nước qua lỏ cũn cú tỏc dụng làm cho lỏ được dịu mỏt để khỏi bị ỏnh nắng mặt trời đốt núng
* Thớ ngiệm chứng minh sự thoỏt hơi nước qua lỏ :
- Điều kiện thớ nghiệm : 2 cõy xanh, 2 lọ nước cú vỏng dầu, 1 cỏi cõn
cú 2 đĩa
- Tiến hành thớ nghiệm :
- Kết quả thớ nghiệm :
* Một số rừng cú hiện tượng rụng lỏ về cuối mựa thu hoặc đầu mựa đụng
- Vỡ nguồn nước dự trữ trong lũng đất cũng ớt đi
- Nhiệt độ thấp
- Hoạt động hụ hấp của rễ vỡ thế mà yếu đi, cộng với khớ hậu khụ hanh, hạn chế thoỏt hơi nước mặt lỏ cũng kộm hẳn lại, nờn hỡnh thành vỏch ngăn ở cuống lỏ làm lỏ rụng đi
* í nghĩa hiện tượng rụng lỏ :
- Giảm sự thoỏt hơi nước của cõy giỳp bảo vệ cõy trong điều kiện bất lợi
- Sự thoỏt hơi nước qua lỏ gúp phần tạo động lực để rễ hỳt nước và cỏc chất muối khoỏng được vận chuyển từ rễ lờn lỏ
- Sự thoỏt hơi nước qua lỏ cũn cú tỏc dụng làm cho lỏ được dịu mỏt để khỏi bị ỏnh nắng mặt trời đốt núng
0,25 0,25
0,25 1
0,5 0,5 0,5
0,25 0,25 0,25
Cõu 5 :
4 điểm
Hiện nay sự phõn chia cỏc ngành tring giới thực vật như sau :
- Cỏc ngành rờu
- Cỏc ngành hạt trần
- Cỏc ngành hạt kớn
- Ngành quyết
* Thực vật hạt kớn hiờn nay đa dạng và phong phỳ vỡ : + Cơ quan sinh dưỡng của cõy hạt kớn rất đa dạng và phong phỳ như : rễ, thõn lỏ ngoài cỏc dạng cơ bản cũn cú biến dạng của rễ
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 4,thân, lá để thích nghi với điều kiện môi trường sống.
+ Trong thân có mạch dẫn tiến hóa( mạch dẫn thực ) + Cơ quan sinh sản gồm có nhiều bộ phận như : cuống ,đế, đài, tràng, nhị, nhụy
+ Nhị và nhụy là 2 bộ phận mang tế bào sinh dục Nhụy chứa noãn được bảo vệ trong bầu nhụy do các lá noãn khép kín nên gọi là hạt kín
+ Sau khi thụ tinh noãn biến thành hạt nằm trong quả nên được bảo vệ tốt
+ Quả và hạt có nhiều cách phát tán quả và hạt Mỗi cách phát tan đều có những đặc điểm thích nghi riêng
Chính vì những lí do đó mà thực vật hạt kín rất đa dạng và phong phú như ngày nay
* Ý nghĩa của thực vật hạt kín với đời sống con người :
- Ổn định hàm lượng khí ooxxi và khí cacsbonic trong không khí
- Điều hòa khí hậu
- Giảm ô nhiễm môi trường
- Giữ đất, chống xói mòn sụt lở đất
- Hạn chế ngập lụt, hạn hán, bảo vệ nguồn nước ngầm
- Làm thức ăn, làm thuốc, làm cảnh,
0,25 0,25 0,25
0,25 0,25
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 6:
1,5 điểm
Nấm không phải là thực vật :
- Cấu tạo nấm : + Dạng sợi phân nhánh không có vách ngăn ngang
+ Trong tế bào có nhiều nhân
+ Không có tế bào diệp lục nên chủ yếu dinh dưỡng bằng cách dị dưỡng
* Các hình thức dinh dưỡng của nấm :
- Hoại sinh
- Kí sinh
* Các hình thức sinh sản :
- Sinh sản vô tính bằng bằng bào tử
0,25 0,25 0,25
0,25 0,25
0,25
Câu 7:
1 điểm
Quan hệ cộng sinh là mối quan hệ giữa các sinh vật mà đôi bên cùng có lợi
Ví dụ :
- Vi khuẩn nốt sần ở cây họ đậu : + Vi khuẩn nốt sần có khả năng cố định ni tơ tự do thành ni tơ trong các muối khoáng cung cấp cho cây
+ Cây họ đậu tổng hợp chất hữu cơ nuôi sống vi khuản và cây
0,25
0,25 0,25
0,25
Câu 8:
4 điểm
Thụ tinh kép :
- Khái niệm thụ tinh : là hiện tượng tế bào sinh dục đực kết hợp với
tế bào sinh dục cái tạo thành hợp tử
- Sau khi hạt phấn nảy mầm, mỗi hạt phấn có chứa 2 nhân : một nhân sinh dưỡng và một nhân sinh sản ( nhân này mang tế bào sinh dục đực)
- Nhân sinh sản này tạo thành 2 tinh tử đi qua ống phấn Một tinh
0.5 1 1.5
Trang 5tử kết hợp với noãn cầu tạo thành hợp tử phát triển thành phôi, một tinh tử còn lại kết hợp với nhân phụ noãn tạo thành phôi nhũ chứa chất dinh dưỡng dự trữ
* Sau khi thụ tinh :
- Hợp tử phát triển thành phôi
- Noãn biến thành hạt chứa phôi
- Bầu nhụy biến thành quả chứa hạt
- Các bộ phận khác của hoa héo và rụng đi
0.25 0.25 0.25 0.25
Nguyễn Hồng Dịu