Trên thanh "Hàng long ki m" có kh c hình Nam đ u ng tinh.
Trang 1Ki m Lu n
Tr n Phò
Khi th c hi n k ho ch m u sát vua T n, Thái t an đã m cu c tr ng thu r ng rãi nhi u lo i "tr y th " s c bén trong thiên h Nh th m i đ c
ng n dao g m c a T phu nhân, ng i n c Tri u Sau khi nh n v khí l i
h i này, Kinh Kha d u nó trong b n đ n c Yên s dâng lên T n v ng Vì
ki m lóe sáng, T n v ng phát hi n đ c Kinh Kha ra tay, T n Th y Hoàng tránh đ c Do đeo ki m quá dài, T n Th y Hoàng không th rút
ki m k p th i Hai ng i qu n th o nhau quanh tr cung đi n n khi rút
đ c v khí, ch c n m t đ ng ki m, T n Th y Hoàng đã ch t đ t chân trái
c a Kinh Kha
1 Ki m ngh a:
Trong Thích khách li t truy n, "S ký" c a T Mã Thiên g i v khí c a Kinh Kha là"T lý ki m" (ki m trong tay áo) vì nó r t ng n, ti n c t gi u khi thích khách Trong v khí c đ i c a Trung Qu c, ki m có m danh "bách
nh n chi quân" (vua c a các binh khí) Ki m xu t hi n t tr c th i Ân
Th ng Vào th i Xuân thu Chi n Qu c, phong t c đeo ki m và đ u ki m
đã tr nên th nh hành, lý lu n ki m thu t c ng phát tri n t ng ng i Hán, nhi u ng i n i ti ng thiên h nh ki m thu t i Tu - ng, hình
th c ki m vô cùng phong phú và tinh m , t o nh h ng sâu s c đ n đ i sau, vì th đ c t ng bi t danh "t ki m" (Th y t loài ki m)
Ngoài tính cách là binh khí đ ch ng k thù, là khí gi i đ rèn lu n võ ngh , ki m còn đ c ng i x a s d ng theo nhi u ý ngh a khác nhau M t
là t ng tr ng cho quy n l c và đ a v Ch ng h n, hoàng đ trao "Th ng
ph ng ki m" cho v đ i th n thân tín v i quy n "ti n tr m h u t u" Hai là
bi u t ng c a "pháp l c" do các nhà s , đ o s th c hi n, ki m có th n thân, hàng yêu, sát qu , có kh n ng l y th c p t ngoài ngàn d m Ba là tiêu chí rõ ràng nh t v đ ng c p trong các hình th c l nghi Th t ch c ghi chép r t c th v ch đ đeo ki m: tu i tác, đ a v khác nhau s đeo ki m khác nhau B n là đeo ki m nh m t cách trang s c trang nhã Vì th , các
v n nhân, h c s th i c đ i th ng đeo ki m đ bi u th tính cách cao nhã
Trang 2V m t ki m thu t, có th phân lo i: Thái c c ki m (Bát quái ki m), Thái
t ki m, Võ ng ki m, Côn Lôn ki m, Côn Ngô ki m, Nga Mi ki m, Tam tài ki m (Tam h p ki m), Th t tinh ki m, Tam th p ki m, Bát tiên ki m, t
Ma ki m, Thông b i ki m, Thu n d ng ki m, Kim c ng ki m, Thanh long ki m, Thanh bình ki m, Thanh h ng ki m, Phi h ng ki m, Long hình
ki m, Bàn long ki m, Long ph ng ki m
2 Ki m ph :
Sau đây chúng ta s nh n di n m t s c ki m n i ti ng trong gi i giang
h
- T vi ki m: "T vi" đ ng đ u trong các vì sao Kh ng T là ng i kh i
x ng và đ nh hình h c thuy t Nho giáo, khi n Nho giáo tr thành truy n
th ng v n hóa Trung Hoa Trên ph ng di n đ o đ c và h c thu t, Kh ng
T đ c coi là ngôi sao d n d t s phát tri n v n hóa Trung Qu c Do đó khi chu du li t qu c, b c "chí thánh tiên s " đ c m nh danh là "T vi
ki m" Vì v y , T vi ki m đ c coi là m t lo i ki m c a nhân v n
- Côn Ngô ki m: ây là ng n ki m xu t hi n vào th i Chu M c V ng Tài li u Th p Châu ký cho bi t: "L u Châu t i Tây H i, r ng 3000 d m, cách b bi n phía ông 19000 d m N i đây có ng n núi tên Côn Ngô Bi n
đá đây thành thép đ làm ki m Ki m chi u sáng nh Th y tinh, ch t đá, chém ng c nh ph t bùn" Trong Th p di ký, Côn Ngô ki m đ c miêu t
nh sau: "Núi Côn Ngô có nhi u vàng đ , s c nh l a X a Hoàng ph t
Sy V u đã bày binh b tr n t i đây ào sâu 100 tr ng, không th y su i,
ch th y l a chi u hào quang nh sao, trong đ t có nhi u s c đ nh son Luy n đá thành đ ng, s c đ ng xanh và bén nh n" Hai b c th có nhi u chi ti t khác nhau, nh ng c ng g p nhau đ a di m Côn Ngô i u đó
ch ng t ki m Côn Ngô đ c rèn đúc t v t li u núi Côn Ngô
- Thái c c ki m: C ng đ c g i là Bát quái ki m Thái c c, Bát quái đ u
là "chí b o" c a o gia Thái c c ki m k t tinh t ý ngh a và hình nh c a Tam S n, Ng Nh c và Bát quái, tr i qua s v n đ ng c a l ng nghi, T
t ng theo s ti m ti n c a D ch lý Do đó, Thái c c ki m là v khí tr ng
y u c a o gia trong vi c tr tà, h thân, luy n đ o Vì th , ng i sáng l p
Trang 3ki m pháp Thái c c c ng dung nh p ý hình Thái c c vào ki m thu t, t o nên
s c thái đ c thù cho Thái c c ki m Khác v i các lo i ki m d ng mãnh khác, Thái c c ki m ch ng đ i ph ng b ng chiêu th c l y t nh ch đ ng, l y nhu kh c c ng, l y ít đ ch nhi u
- Kinh h ng ki m: ây là ki m pháp xu t phát t Thi u Lâm t Do ki m pháp bi n hóa thiên hình v n tr ng nh chi c c u v ng, ng i ta đ t tên nh
th (ch "h ng" đây có ngh a là c u v ng) Trong ki m pháp có 9 d ng
th c"m u ki m" (ki m m ) M i d ng th c ki m m t ng sinh m t s "t
ki m" (ki m con) T đó, ki m pháp bi n hóa muôn hình, muôn v , ti n công thóai th nhanh nh ch p, không có ch h và không có lúc d ng
Nh t là cách th c ti p ki m trong thao tác cu i cùng: tay ph i tung ki m lên không, ki m chuy n đ ng tít mù, tay trái đón ki m m t cách đi u ngh Tuy t chiêu này đ c g i là "Phi long kinh h ng" đ hình nh hóa nét uy n chuy n, bi n hóa nh con r ng bay qua b y s c c u v ng
- Bàn long ki m: Bàn long ki m có hai hình th c M t là "ng ki m" dành cho b c hoàng đ , vì có kh c hình con r ng cu n mình Th i x a, ch
có vua m i có quy n dùng phù hi u này Ngoài ra, đ bi u th "thánh ân" hoàng đ s trao cho v đ i th n có công to ho c có nhi m v thay m t vua
m t thanh"Th ng ph ng b o ki m" có kh c hình r ng Hai là ki m c a
v n nhân, đ c m nh danh là "khóai ki m", có trang s c hình r ng cu n tròn n i bao ki m Ch tuy t v i c a lo i ki m này là"l y công làm th ", có
th ng phó h u hi u trong m i kho ng cách v i đ i ph ng
- Tam tài ki m: C ng đ c g i là "Tam h p ki m", v i trang trí hình đ u
c p Th i x a các d ng t ng đ u mang lo i ki m này đ bi u th s c m nh
vô đ ch H n n a, "Tam tài g m 3 y u t c b n: thiên, đ a , nhân Do đó khi
ra tr n, các t ng lãnh mang ki m "Tam tài" v i ý ngh a "th thiên hành
đ o", thu n lòng tr i, h p lòng ng i
- Hàng long ki m và Ph c yêu th t tinh ki m: ây là hai lo i ki m có liên quan sâu xa đén o giáo và Ph t giáo Có ng i g i chung hai lo i ki m trên là"Thanh long - B ch h ki m" Trên thanh "Hàng long ki m" có kh c hình Nam đ u ng tinh Trên thanh "Ph c yêu th t tinh ki m" có kh c hình
B c đ u th t tinh
- Thu n d ng ki m: T ng truy n đây là ki m c a o gia B c phái Lã
ng Tân- m t trong "bát tiên"- t Lã Thu n D ng, yêu thanh ki m này
Trang 4nh chính b n thân mình B t k lên núi hay xu ng bi n, Lã ng Tân đ u không r i ki m- Vì th ki m đ c đ t tên"Thu n D ng ki m" là l y n i hàm L ng nghi, T t ng c a D ch lý đ bi u đ t chính khí h o nhiên nh câu chuy n v Lã ng Tân
- T lý ki m: ó là lo i dao g m th i c , c ng đ c g i là "Ng tr ng
ki m" (ki m gi u trong ru t cá) v i đ c đi m c c nh đ có th d u trong tay áo, nh m t n công b t ng nh tr ng h p thích khách Tên g i "Ng
tr ng ki m" b t đ u t câu chu ên Chuyên Ch trong Thích khách li t truy n ( gi t đ c V ng Liêu, Chuyên Ch ph i h c làm món cá th t
đi u ngh và gi u v khí trong b ng cá)
3 Danh ki m và b o ki m:
Danh ki m th ng là v t k ni m c a ng i đúc ki m ho c là ng i u thác đ t tên cho ki m, các nhà đúc ki m có th s d ng đ a danh, nhân danh ho c đ c tính c a ki m Ch ng h n "Côn Ngôki m" b t ngu n t đ a danh; "Thu n D ng ki m" b t ngu n t nhân danh; "Hàng long ki m" b t ngu n t đ c tính
B o ki m g n li n v i anh hùng, hi p khách, ngh a s Nh ng thanh ki m
c a nh ng anh hùng d c g i là b o ki m, nh : đao ki m c a Quan Công,
V n Thiên T ng B o ki m trong l ch s c đ i Trung Qu c còn là nh ng thanh ki m đ c nh t vô nh , g n li n v i nh ng câu chuy n ly kì, đôi khi pha máu s c th n tho i ó là tr ng h p các thanh ki m tr danh thiên h : Can
T ng M c Da, Long Tuy n Thái
úc đ c nh ng thanh b o ki m là c m t công trình công phu, nhi u khi ph i hy sinh c con ng i M t trong nh ng đi u ki n c b n đ đúc b o
ki m là th i ti t! Trong m t n m, hai mùa thích h p nh t cho vi c đúc
ki m là mùa xuân và mùa thu Mùa h tr i quá nóng, mùa đông âm quá
th nh đ u nh h ng d n ch t li u đúc ki m Tháng 5 và tháng 7 âm l ch là
t i k trong vi c đúc ki m Vì tháng 5 tr i c c nóng, d tích t các lo i đ c khí (đ c nguy t); tháng 7 là "qu nguy t" - đ i di n cho tà khí- không thích
h p v i b n ch t chính ngh a c a ki m