Tài liệu TIỂU LUẬN "NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG" docx

Tiểu luận Đề tài: "NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG"... kh i lố ượng GTCG mà NHTW bán ra... Ngân hàng trung ươ ng... Lãi su t này không thông báo ch

Tiểu luận

Đề tài: "NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG"

CH ƯƠ NG I

NH NG V N Đ CHUNG V NGHI Ữ Ấ Ề Ề Ệ P V TH TR Ụ Ị ƯỜ NG M Ở

C A NGÂN HÀNG TRUNG Ủ ƯƠ NG

I NGHI P V TH TR Ệ Ụ Ị ƯỜ NG M C A NGÂN HÀNG TRUNG Ở Ủ NG

ƯƠ

1 Khái ni m ệ

Nghi p v th trệ ụ ị ường m là nghi p v mua, bán giy t có giáở ệ ụ ấ ờ(GTCG) gi a m t bên là Ngân hàng Nhà nữ ộ ước v i bên kia là các t ch c tínớ ổ ứ

d ng (TCTD) trong đó NHNN đóng vai trò là ngụ ười đi u hành ho t đ ngề ạ ộ

th trị ường Nghi p v TTM là m t trong các công cệ ụ ộ ụ ượ đ c NHNN s d ngử ụ

đ th c thi chính sách tiể ự ề ện t qu c gia.ố

2 C ch tác đ ng c ơ ế ộ ủ a nghi p v th tr ệ ụ ị ườ ng m ở

Thông qua ho t đ ng mua, bán các GTCG trên th trạ ộ ị ường m , NHTWở

đã tác đ ng tr c ti p đ n d tr c a các ngân hàng và nh hộ ự ế ế ự ữ ủ ả ưởng gián ti pế

đ n các m c lãi su t trên th trế ứ ấ ị ường, t đó tác đ ng trừ ộ ực ti p đ n các m cế ế ụ tiêu c a chính sách ti n t c v m t giá và m t lủ ề ệ ả ề ặ ặ ượng

a V m t l ề ặ ượ ng - Tác đ ng vào d tr ộ ự ữ ủ c a h th ng ngân hàng ệ ố

Hành vi mua bán các GTCG trên th trị ường m cở ủa NHTW có kh ả năng tác đ ng ngay l p t c đ n tình tr ng d tr c a các NHTM thông quaộ ậ ứ ế ạ ự ữ ủ

s ti n mua GTCG s làm gi m s d ti n g i cố ề ẽ ả ố ư ề ử ủa h tọ ạ i h th ng ngânệ ốhàng K t quế ả là d tr c a h th ng ngân hàng giự ữ ủ ệ ố ảm sút tương ng v iứ ớ

kh i lố ượng GTCG mà NHTW bán ra S giự ảm sút d tr c a h th ngự ữ ủ ệ ố ngân hàng s làm gi m kh năng cho vay cẽ ả ả ủa ngân hàng và vì th ế kh iố

lượng tín d ng giụ ảm d n đ n cung tiẫ ế ền s gi m Ngẽ ả ượ ạc l i, khi NHTW

th c hi n mua GTCG trên th trự ệ ị ường m , k t qu làm dở ế ả ự ữ ủ tr c a các ngânhàng tăng lên Nh v y, khi NHTW th c hiư ậ ự ện nghi p v th trệ ụ ị ường nó sẽ tác đ ng đ n dộ ế ự ữ ủ tr c a các ngân hàng, làm nh hả ưởng đ n kh i lế ố ượng tín

d ng, t đó nh hụ ừ ả ưởng đ n lế ượng ti n cung ng.ề ứ

b V m t giá - Tác đ ng qua lãi su t ề ặ ộ ấ

Hành vi mua bán GTCG c ủa NHTW trên th trị ường m có thở ể ả nh

hưởng gián ti p đ n m c lãi su t th trế ế ứ ấ ị ường thông qua 2 con đường sau:

Th nh t, ứ ấ khi d tr c a ngân hàng b nh hự ữ ủ ị ả ưởng s tác đ ng đ nẽ ộ ế cung c u v n NHTW trên th trầ ố ị ường ti n t liên ngân hàng Đ n lề ệ ế ượt nó,cung c u ti n trung ầ ề ương thay đ i sổ ẽ ẫ d n đ n lãi su t th trế ấ ị ường ti nề NHTW thay đ i M c lãi su t ng n h n này, thông qua dổ ứ ấ ắ ạ ự đoán c a thủ ị

trường và các ho t đ ng arbitrage vạ ộ ề lãi su t, sấ ẽ truy n tác đ ng tề ộ ới các

m c lãi su t trung và dài h n trên th trứ ấ ạ ị ường tài chính T i m t m c lãi su tạ ộ ứ ấ

th trị ường xác đ nh, t ng c u AD c a n n kinh tị ổ ầ ủ ề ế, và do đó t c đ tăngố ộ

trưởng kinh t s đế ẽ ượ c quy t đ nh.ế ị

S đ 1.2 C ch tác đ ng c ơ ồ ơ ế ộ ủ a OMO qua lãi su t ấ

Th hai, ứ vi c mua bán GTCG s làm nh hệ ẽ ả ưởng ngay đ n quan hế ệ cung c u v lo i GTCG đó trên th trầ ề ạ ị ường và giá c c a nó Khi giá ch ngả ủ ứ khoán thay đ i, tổ ỷ ệ l sinh l i c a chúng cũng thay đ i N u kh i lờ ủ ổ ế ố ượ ng

ch ng khoán này chiứ ếm t tr ng l n trong các giao d ch trên th trỷ ọ ớ ị ị ường tàichính thì s thay đ i tự ổ ỷ ệ l sinh l i c a nó s tác đ ng trờ ủ ẽ ộ ở ạ l i lãi su t thấ ị

Giá TPKB

gi m ả

LS th tr ị ườ ng tăng tăng

Khi NHTW bán tín phi u kho b c sế ạ ẽ làm gi m d tr c a h th ngả ự ữ ủ ệ ố ngân hàng Đi u này làm gi m cung qu cho vay và sề ả ỹ ẽ ả nh hưởng đ n lãiế

su t ng n h n, làm lãi su t ng n h n có xu hấ ắ ạ ấ ắ ạ ướng tăng lên và tác đ ng vàoộlàm tăng các lãi su t th trấ ị ường Bên c nh đó khi NHTW th c hiạ ự ện bán tínphi u kho b c trên th trế ạ ị ường m sở ẽ làm tăng cung tín phi u kho b c trênế ạ

th trị ường, t đó làm gi m giá c a tín phi u kho b c Điừ ả ủ ế ạ ều này làm nhả

hưởng đ n t su t sinh l i c a tín phi u kho b c theo hế ỷ ấ ờ ủ ế ạ ướng tăng lên, d nẫ

đ n sế ự chuy n d ch v n đ u tể ị ố ầ ư sang tín phi u kho b c Đ cân b ng lãiế ạ ể ằ

su t và h n ch sấ ạ ế ự ị d ch chuy n v n đ u tể ố ầ ư, lãi su t th trấ ị ường s tăng lên.ẽKhi lãi su t th trấ ị ường tăng lên thì ho t đ ng đ u tạ ộ ầ ư ủ c a các ch th đ iủ ể ố

v i n n kinh tớ ề ế ẽ s gi m xu ng do tả ố ỷ su t sinh lấ ời gi m T đó tả ừ ổng c uầ trên th trị ường gi m xu ng và góp ph n làm giả ố ầ ảm s n lả ượng, nh hả ưở ng

đ n lế ượng ti n cung ng.ề ứ

3 Vai trò c a nghi p v th tr ủ ệ ụ ị ườ ng m ở

a Đ i v ố ớ i ngân hàng trung ươ ng

Đ th c hiể ự ện nhi m v n đ nh giá tr đ ng tiệ ụ ổ ị ị ồ ền, NHTW đã xây d ngự

và th c thi các công cự ụ CSTT nh m đ a tiằ ư ền ra và rút ti n v t l u thôngề ề ừ ưtheo tín hi u th trệ ị ường Trong đó, OMO là công c ụ CSTT gián ti p quanế

tr ng nh t t i nhi u qu c gia làm thay đ i cung - cọ ấ ạ ề ố ổ ầu ti n t d n đ n thayề ệ ẫ ế

đ i lãi su t trên th trổ ấ ị ường ti n t Thông qua vi c mua bán GTCG t i thề ệ ệ ạ ị

trường m , NHTW có thở ể ở ộ m r ng ho c thu h p kh i lặ ẹ ố ượng ti n d trề ự ữ trong h th ng ngân hàng và tác đ ng m t cách tệ ố ộ ộ ốt nh t đ n cấ ế ơ ố s ti n t ,ề ệ

lượng ti n cung ng Nh v y, OMO đã tề ứ ư ậ ạo đi u ki n cho NHTW h n chề ệ ạ ế

s d ng các công c mang tính tr c ti p trong đi u hành CSTT.ử ụ ụ ự ế ề

Bên c nh m c đích điạ ụ ều ti t v n khế ố ả ụ d ng c ủa h th ng ngân hàng,ệ ốthông qua mua bán GTCG trên th trị ường m , NHTW còn cở ấp tín hi u choệ

th trị ường v đ nh hề ị ướng đi u hành CSTT trong tề ương lai là n i lớ ỏng hay

th t ch t Đ c biắ ặ ặ ệt khi th c hi n OMO thự ệ ường xuyên và hi u qu , lãi su tệ ả ấ

th trị ường m có ý nghĩa rở ất quan tr ng trong vi c đ nh họ ệ ị ướng, ch đ o lãiỉ ạ

su t th trấ ị ường và qua đó NHTW có th h n ch nh ng biể ạ ế ữ ến đ ng c a lãiộ ủ

su t th trấ ị ường

OMO là m t công cộ ụ CSTT có tính ch ủ ộ đ ng cao OMO do NHTW

ch đ ng kh i xủ ộ ở ướng, khác v i các nghi p v cho vay h trớ ệ ụ ỗ ợ ố v n khác c aủ NHTW thường do các ngân hàng có nhu c u vay v n ch đ ng kh i xầ ố ủ ộ ở ướng

Nh v y, NHTW có thư ậ ể ch đ ng th c hiủ ộ ự ện OMO theo đ nh kỳ ho c vàoị ặ

các th i đi m c n thi t OMO có th đờ ể ầ ế ể ượ c th c hi n linh ho t xét trên gócự ệ ạ

đ v kh i lộ ề ố ượng cũng nh th i gian giao d ch NHTW có thư ờ ị ể ự th c hi ệ nOMO quy mô l n/nh (kh i lở ớ ỏ ố ượng mua bán GTCG l n/nh ) v i th i h nớ ỏ ớ ờ ạ dài/ng n tuỳ theo quy t đ nh mua/bán GTCG.ắ ế ị

OMO có th kh c ph c để ắ ụ ược nh ng h n chữ ạ ế ủ c a các công c ki mụ ể soát ti n t tr c ti p và các công c gián ti p khác Các giao d ch OMO cóề ệ ự ế ụ ế ịtính hai chi u, qua đó NHTW có th b m thêm tiề ể ơ ền vào l u thông ho c rútư ặ

ti n t l u thông, trong khi công c TCV ch có th b m thêm tiề ừ ư ụ ỉ ể ơ ền vào l uư thông M t khác, v i công cặ ớ ụ OMO, NHTW có th ể ch đ ng h n trongủ ộ ơ

vi c đi u ti t l u thông, không ph thu c nhiệ ề ế ư ụ ộ ều vào ý mu n ch quan cố ủ ủ aNHTM nh trong công c TCV Qua vi c tính toán và d báo v n kh d ngư ụ ệ ự ố ả ụcũng nh lư ượ ng ti n cung ng, NHTW có th bi t chính xác đề ứ ể ế ược kh iố

lượng ti n c n b m thêm ho c rút v tề ầ ơ ặ ề ừ ư l u thông

b Đ i v ố ớ i các đ i tác c ố ủ a ngân hàng trung ươ ng

Ho t đ ng kinh doanh cạ ộ ủa các ngân hàng trong c ch th trơ ế ị ường ngàycàng đa d ng d n đ n ho t đ ng qu n lý và sạ ẫ ế ạ ộ ả ử ụ d ng v n khố ả ụ d ng c ầ n

ph i ch đ ng và linh ho t h n Hiả ủ ộ ạ ơ ện nay trong c c u ngu n v n cơ ấ ồ ố ủa cácngân hàng, ti n g i không kỳ h n và có kỳ h n v i th i gian dề ử ạ ạ ớ ờ ưới 12 tháng

thường chi m t tr ng t 60-70% Vì v y, v n đế ỷ ọ ừ ậ ấ ề ấ c p bách hi n nay đ iệ ố

v i các ngân hàng là làm th nào đ sớ ế ể ử ụ d ng v n linh ho t hiố ạ ệu qu và gi iả ả quy t đế ược khó khăn t ạm th i vờ ề ố v n kh ả ụ d ng trong th i gian ng n,ờ ắ không gây ách t c trong thanh toán cũng nh đáp ng nhu c u tăng trắ ư ứ ầ ưở ngtín d ng ụ

Th trị ường m là n i các đ i tác cở ơ ố ủa NHTW được ch đ ng tham giaủ ộmua bán GTCG v i NHTW và lãi su t th c sớ ấ ự ự là mang tính th trị ường Các thành viên tham gia th trị ường m thở ường là các đ i tác có đ tin cố ộ ậ ycao, nên vi c mua bán GTCG trên th trệ ị ường m có đ an toàn rở ộ ất cao Bên

c nh đó, nh ng điạ ữ ều ki n v ch ng lo i và ch t lệ ề ủ ạ ấ ượng các GTCG đ ượ cgiao d ch trong OMO s gián ti p làm thay đ i danh m c đ u tị ẽ ế ổ ụ ầ ư GTCG c aủ các ngân hàng, t đó c i thi n theo hừ ả ệ ướng tích c c c c u s d ng v n cự ơ ấ ử ụ ố ủ angân hàng, làm gi m d tr không sinh l i và c i thi n b ng tả ự ữ ợ ả ệ ả ổng k t tàiế

s n c a ngân hàng.ả ủ

Ngoài ra, OMO góp ph n đa d ng hoá các nghiầ ạ ệp v kinh doanh c aụ ủ các TCTD Các TCTD không ch đ n thu n th c hiỉ ơ ầ ự ện các nghi p v kinhệ ụdoanh truy n th ng nh cho vay, b o lãnh, d ch v … mà còn sề ố ư ả ị ụ ử ụ d ng m tộ

ngu n v n nh t đ nh đồ ố ấ ị ể ự th c hi ện nghi p v kinh doanh m i là mua bánệ ụ ớcác GTCG OMO cũng thúc đ y các m i quan h mang tính kinh doanh giẩ ố ệ ữ acác thành viên tham gia th trị ường.

OMO do các ngân hàng t nguy n tham gia th c hiự ệ ự ện theo các nguyên

t c th trắ ị ường, không mang tính ch t b t bu c nh DTBB và cũng không cóấ ắ ộ ưtác đ ng nhộ ư ộ m t hình th c "đánh thu " đ i v i ho t đ ng cứ ế ố ớ ạ ộ ủa các ngânhàng nh DTBB Lãi su t trên th trư ấ ị ường m cũng mang tính ch t thở ấ ị

trường ch không b áp đ t nhứ ị ặ ư trong công c ụ chi t kh u GTCG cế ấ ủ aNHTW

Nh v y, th trư ậ ị ường m tở ạ o đi u ki n cho các ngân hàng sề ệ ử ụ d ngngu n v n tồ ố ạm th i nhàn r i hi u qu h n và đa d ng hoá thêm các nghiờ ỗ ệ ả ơ ạ ệ p

v kinh doanh c a các ngân hàng.ụ ủ

c Đ i v ố ớ ề i n n kinh t ế

M c dù thành viên c a OMO ch y u là các tặ ủ ủ ế ổ ch c tín d ng, tài chínhứ ụ

và NHTW nh ng OMO cũng có vai trò quan tr ng đ i v i n n kinh tư ọ ố ớ ề ế Thông qua vi c phát hành, mua bán GTCG trên th trệ ị ường m , các chở ủ

th c a th trể ủ ị ường m đã làm tăng thêm tính thanh kho n cho các GTCGở ảnày Đi u này góp ph n thúc đ y các th trề ầ ẩ ị ường tài chính phát tri n T đó,ể ừ

t o đi u ki n cho các trung gian tài chính thu hút v n trong n n kinh tạ ề ệ ố ề ế vàthay đ i thói quen tiổ ết ki m, tiêu dùng c a các h gia đình trong n n kinhệ ủ ộ ề

t ế

Th trị ường m có sở ự ắ g n k t ch t ch v i các th trế ặ ẽ ớ ị ường ti n t , đ cề ệ ặ

bi t là th trệ ị ường n i t liên ngân hàng S phát tri n c a th trộ ệ ự ể ủ ị ường m tácở

đ ng m nh đ n sộ ạ ế ự hoàn thi n và phát tri n c a th trệ ể ủ ị ường liên ngân hàng

M t khác, hi n nay Vi t Nam đang trong quá trình m c a và h i nh pặ ệ ệ ở ử ộ ậ vào n n kinh tề ế ế ớ th gi i Vi t Nam ph i th c hiệ ả ự ện các cam k t yêu cế ầ u

c a các t ch c tài chính, tiủ ổ ứ ề ện t , thương m i qu c tạ ố ế hay các qu c giaốphát tri n, trong đó có yêu c u v c i cách h th ng ngân hàng và nâng caoể ầ ề ả ệ ốtính minh b ch trong các ho t đ ng cạ ạ ộ ủa NHTW T i các qu c gia phát triạ ố ể nhay các qu c gia trong khu v c Đông Nam á đ u số ự ề ử ụ d ng OMO trong đi ề uhành CSTT đ đ t để ạ ược các m c tiêu kinh tụ ế vĩ mô Chính vì v y, viậ ệ ử c s

d ng OMO là m t điụ ộ ều ki n c n thi t đ h i nh p n n kinh tệ ầ ế ể ộ ậ ề ế vào khu

v c và th giự ế ới

4 Thành viên nghi p v th tr ệ ụ ị ườ ng m ở

4.1 Ngân hàng trung ươ ng

NHTW là ng ườ ổi t ch c, xây d ng và v n hành ho t đ ng cứ ự ậ ạ ộ ủa thị

trường m theo các m c tiêu CSTT NHTW là ngở ụ ười quy t đ nh lế ị ựa ch nọ

s d ng các lo i OMO và tử ụ ạ ần su t sấ ử ụ d ng OMO NHTW tham gia th ị

trường thông qua vi c mua bán các GTCG nh m tác đ ng đ n dệ ằ ộ ế ự ữ ủ tr c a

h th ng ngân hàng đ đ m b o kh năng thanh toán và gián tiệ ố ể ả ả ả ếp tác đ ngộ

đ n các lãi su t th trế ấ ị ường theo m c tiêu CSTT NHTW cũng là ngụ ười canthi p th trệ ị ường khi c n thi t thông qua th c hi n ch c năng ngầ ế ự ệ ứ ười cho vay

cu i cùng nh m kiố ằ ểm soát ti n t , đ m b o đ phề ệ ả ả ủ ương ti n thanh toán choệcác TCTD cũng nh nhu c u tín d ng c a n n kinh t ư ầ ụ ủ ề ế

Nh v y, NHTW tham gia th trư ậ ị ường m không ph i vì m c tiêu kinhở ả ụdoanh mà đ qu n lý, chi ph i, điể ả ố ều ti t th trế ị ường làm cho CSTT đ ượ c

qu Các NHTM tham gia th trả ị ường nh m đi u hoà v n kh d ng đ đ mằ ề ố ả ụ ể ả

b o khả ả năng thanh toán và đ u tầ ư các ngu n v n tồ ố ạm th i nhàn rờ ỗ ể i đ

hưởng lãi

S tham gia cự ủa các NHTM trong các giao d ch OMO có ý nghĩa quanị

tr ng xét trên góc đ hiọ ộ ệu qu CSTT do: (i) NHTM là trung gian tài chínhả

l n nh t, có m ng lớ ấ ạ ưới ho t đ ng rạ ộ ộng NHTM đóng vai trò quan tr ọ ngtrong vi c cung ng v n cho n n kinh tệ ứ ố ề ế, nh t là ấ ở các nước đang pháttri n; (ii) H n n a NHTM v a là ngể ơ ữ ừ ười đi vay, v a là ngừ ười cho vay trên

th trị ường ti n t ề ệ

b Các t ch c tài chính phi ngân hàng ổ ứ

T i m t sạ ộ ố qu c gia, các tố ổ ch c tài chính phi ngân hàng cũng đứ ượ ctham gia OMO Các công ty b o hiả ểm, công ty tài chính, qu đ u tỹ ầ ư ộ , h i

ti t ki m … coi th trế ệ ị ường m nh là n i kiở ư ơ ếm thu nh p thông qua vi c sậ ệ ử

d ng v n nhàn rụ ố ỗ ểi đ mua bán các GTCG

c Các nhà giao d ch s c p ị ơ ấ

Các nhà giao d ch s c p tham gia vào OMO v i t cách là ngị ơ ấ ớ ư ười trunggian trong vi c mua bán các GTCG giệ ữa NHTW và các đ i tác khác Cácốnhà giao d ch s c p có th là các NHTM, công ty ch ng khoán, công ty tàiị ơ ấ ể ứchính Th c tự ế ở nhi u nề ước, 70% giao d ch can thi p c a NHTW trên thị ệ ủ ị

trường m đở ược th c hiự ện thông qua các nhà giao d ch sị ơ ấ c p Khi đó,NHTW ch th c hiỉ ự ện mua bán GTCG v i các nhà giao d ch sớ ị ơ ấ c p Và để

th c hi n đự ệ ược vai trò này, các nhà giao d ch s c p ph i có ngu n v n đị ơ ấ ả ồ ố ủ

m nh đáp ng yêu c u quy đ nh c a NHTW và ph i s n sàng th c hi n vaiạ ứ ầ ị ủ ả ẵ ự ệtrò ngườ ạ ậi t o l p th trị ường trong t t c các phiên đ u th u tín phiấ ả ấ ầ ếu kho

b c ạ

5 Hàng hoá c a nghi p v th tr ủ ệ ụ ị ườ ng m ở

5.1 Tín phi u kho b c ế ạ

Tín phi u kho b c là lo i ch ng khoán Chính phế ạ ạ ứ ủ ượ đ c phát hành

nh m m c đích bù đ p thiằ ụ ắ ếu h t tụ ạm th i cờ ủa ngân sách trong năm tàichính Th i h n cờ ạ ủa tín phi u kho b c thế ạ ường dưới 12 tháng

Vi c s d ng tín phiệ ử ụ ếu kho b c trong OMO có m t sạ ộ ố ư u đi m nh tể ấ

đ nh Khi NHTW bán tín phi u kho b c thay cho viị ế ạ ệc phát hành tín phi uế NHTW đ th c hiể ự ện CSTT th t ch t thì gánh n ng v th c hiắ ặ ặ ề ự ện CSTT sẽ chuy n sang ngân sách và để ược th hi n rõ ràng trên s li u ngân sách M tể ệ ố ệ ặ khác khi th trị ường ti n t ch a phát tri n, s d tín phi u kho b c l i kháề ệ ư ể ố ư ế ạ ạ

l n thì vi c s d ng tín phiớ ệ ử ụ ếu kho b c đ th c hiạ ể ự ện CSTT s gi m r i roẽ ả ủ

c a vi c phân tách th trủ ệ ị ường

5.2 Tín phi u ngân hàng trung ế ươ ng

Tín phi u NHTW là lo i GTCG ng n h n do NHTW phát hành đ làmế ạ ắ ạ ểcông c cho OMO Vi c s d ng tín phiụ ệ ử ụ ếu NHTW làm hàng hoá trên th ị

trường m có m t sở ộ ố ư u đi m nh tăng cể ư ường tính đ c lộ ập c a NHTWủtrong vi c th c thi CSTT và là công cệ ự ụ linh ho t cho vi c qu n lý v n khạ ệ ả ố ả

d ngụ

Tuy nhiên, vi c phát hành tín phi u NHTW đ th c thi CSTT sệ ế ể ự ẽ làmcho chi phí ho t đ ng cạ ộ ủa NHTW tăng lên, m c dù NHTW ho t đ ngặ ạ ộ không vì m c tiêu lụ ợi nhu n Vi c s d ng tín phiậ ệ ử ụ ếu NHTW đòi h i ph iỏ ả

có s ph i h p nh t đ nh v i B Tài chính Khi NHTW và B Tài chínhự ố ợ ấ ị ớ ộ ộ

đ ng th i phát hành tín phiồ ờ ếu NHTW và tín phi ếu kho b c, n u lãi su tạ ế ấ chênh l ch thì các đ i tác trên th trệ ố ị ường m s t p trung mua lo i tín phi uở ẽ ậ ạ ế

có lãi su t cao h n Khi đó sấ ơ ẽ có s phân khúc gi a th trự ữ ị ường tín phi u khoế

b c và th trạ ị ường tín phi u NHTW, làm cho m c đích phát hành các GTCGế ụ

này không đ t đạ ược và có th làm gi m hi u qu tác đ ng cể ả ệ ả ộ ủa 2 lo i hàngạhoá này.

5.3 Trái phi u Chính ph ế ủ

Trái phi u chính ph là gi y nh n n dài h n do Chính ph phát hànhế ủ ấ ậ ợ ạ ủ

nh m m c đích huy đ ng v n cho ngân sách M c dù là GTCG dài h n cóằ ụ ộ ố ặ ạ

th i h n lên đ n 10-30 năm nh ng trái phiờ ạ ế ư ếu Chính ph đủ ượ c s d ng kháử ụ

r ng rãi trong các giao d ch OMO m t s nộ ị ở ộ ố ước b i tính an toàn, ở ổn đ nhị trong phát hành và kh i lố ượng phát hành thường l n, có kh năng tác đ ngớ ả ộ

tr c ti p giá c trên th trự ế ả ị ường tài chính

5.4 Trái phi u Chính quy n đ a ph ế ề ị ươ ng

Tương t nh trái phi u Chính ph , nh ng trái phiự ư ế ủ ư ếu chính quy n đ aề ị

phương khác v th i h n và các điề ờ ạ ều ki n u đãi v thu thu nh p tệ ư ề ế ậ ừ tráiphi u và thế ường do các chính quy n đ a phề ị ương l n phát hành Sớ ự canthi p c a NHTW thông qua vi c mua bán lo i trái phi u này cũng tệ ủ ệ ạ ế ương tự

nh trái phi u Chính ph ư ế ủ

5.5 Ch ng ch ti ứ ỉ ề n g i ử

Ch ng ch tiứ ỉ ền g i (CD) là giử ấy nh n n cậ ợ ủ a ngân hàng hay t ch cổ ứ tài chính phi ngân hàng phát hành, xác nh n m t món tiậ ộ ền đã được g i vàoửngân hàng v i m t kỳ h n và lãi su t nh t đ nh Th i h n cớ ộ ạ ấ ấ ị ờ ạ ủa CD có th tể ừ

7 ngày đ n 7 năm nh ng thế ư ường là ng n h n CD đắ ạ ượ ử ục s d ng khá ph ổ

bi n trên th trế ị ường ti n t do các nhà đ u tề ệ ầ ư có th dể ễ dàng chuy n đ iể ổ thành ti n khi c n thi t mà không ph i rút ti n g i trề ầ ế ả ề ử ước h n ạ

CH ƯƠ NG II.

TH C TR NG HO T Đ NG NGHI Ự Ạ Ạ Ộ Ệ P V TH TR Ụ Ị ƯỜ NG M C A Ở Ủ NGÂN HÀNG NHÀ N ƯỚ C VI T NAM TRONG TH I GIAN QUA Ệ Ờ

I TH C TR NG HO T Đ NG NGHI Ự Ạ Ạ Ộ Ệ P V TH TR Ụ Ị ƯỜ NG M Ở

C A NGÂN HÀNG NHÀ N Ủ ƯỚ C VI T NAM Ệ

B t đ u tắ ầ ừ ngày 12/7/2000, NHNN ti n hành đ a công cế ư ụ OMO vào

ho t đ ng Đây là m t bạ ộ ộ ước ti n m i trong điế ớ ều hành CSTT c a NHNNủtheo hướng t s d ng các công c tr c ti p sang các công c gián ti p, đừ ử ụ ụ ự ế ụ ế ể phù h p v i thông lợ ớ ệ qu c t và s phát tri n c a đ t nố ế ự ể ủ ấ ước Nó đã m raở

m t kênh cung ng và đi u ti t v n kh d ng cộ ứ ề ế ố ả ụ ủa các TCTD cho NHNN và

t o đi u ki n cho các TCTD s d ng linh ho t các lo i GTCG cạ ề ệ ử ụ ạ ạ ủa mình.Công c OMO liên t c đụ ụ ược NHNN c i ti n trong nh ng năm qua và d nả ế ữ ầ

tr thành m t công c CSTT ch y u cở ộ ụ ủ ế ủa NHNN

1 Doanh s trúng th u nghi p v th tr ố ầ ệ ụ ị ườ ng m ở

Ngay t khi tri n khai, NHNN đã xác đ nh OMO sừ ể ị ẽ là m t công cộ ụ

ch y u trong điủ ế ều hành CSTT c ủa NHNN Đ đ t để ạ ược m c đích đó,ụNHNN đã t p trung th c hiậ ự ện vi c đi u hoà l u thông ti n t thông quaệ ề ư ề ệcông c này Đi u này th hi n doanh s mua bán GTCG trên th trụ ề ể ệ ở ố ị ườ ng

m tăng nhanh qua các năm Nh ng năm g n đây, tở ữ ầ ốc đ này đ t trên 200%.ộ ạ

B ng 1 T ng doanh s ả ổ ố trúng th u OMO qua các năm ầ

Thông qua ho t đ ng OMO, NHNN không ch mua GTCG đạ ộ ỉ ể ơ b m

thêm v n khố ả ụ d ng khi th trị ường thi u h t v n khế ụ ố ả ụ d ng và mà còn bán

GTCG đ hút ti n nhàn r i khi th trể ề ỗ ị ường d th a v n nh m th c hiư ừ ố ằ ự ệ n

m c tiêu CSTT Doanh sụ ố trúng th u OMO tăng m nh qua các năm, trungầ ạ

bình tăng 1,9573 l n/năm, qua đó tăng kh năng điầ ả ều ti t c a công c nàyế ủ ụ

Doanh sè mua vµo Doanh sè b¸n ra Tæng doanh sè tróng thÇu

T năm 2002-2004, doanh sừ ố trúng th u tăng trầ ưởng hàng năm trên

100% và năm 2004 b ng 2,924 l n năm 2003 và 15,74 l n năm 2001 Doanhằ ầ ầ

s trúng th u tăng nhanh b i các phiên OMO đã đố ầ ở ược t ch c thổ ứ ườ ng

xuyên h n, và doanh sơ ố giao d ch t ng phiên tăng lên Năm 2005, doanh sị ừ ố trúng th u b ng 165,5% so v i năm 2004 ầ ằ ớ

Doanh s mua vào qua OMO tăng nhanh qua các năm tố ừ khi khai

trương đ n nay và nhìn chung tăng nhanh h n tế ơ ốc đ tăng trộ ưởng c a t ngủ ổ doanh s giao d ch OMO Đ c biố ị ặ ệt doanh s mua vào năm 2004 tăng đ tố ộ

bi n, b ng 6,2 lế ằ ần so v i năm 2003.ớ Doanh s mua vào năm 2005 b ngố ằ 165,1% so v i doanh s mua vào năm 2004 Đi u này ch ng t s thay đ iớ ố ề ứ ỏ ự ổ

c a NHNN trong đi u hành CSTT và di n bi n th trủ ề ễ ế ị ường thường xuyênthi u v n kh d ng.ế ố ả ụ Bên c nh đó, t tr ng doanh s mua vào tăng t 71,1%ạ ỷ ọ ố ừnăm 2000 lên đ n 98,2% vào năm 2005 Ch có năm 2003, t tr ng này gi mế ỉ ỷ ọ ả

ch còn 46,5%.ỉ

Doanh s trúng th u bình quân cố ầ ủ ừa t ng phiên cũng tăng tăng lên quacác năm Năm 2000 m i đ t 112 tớ ạ ỷ ồ đ ng thì năm 2005 đã đ t 649 tạ ỷ ồ đ ng,

b ng 5,8 lằ ần năm 2000 Bên c nh đó, doanh s trúng th u cao nh t trongạ ố ầ ấ

m t phiên cũng tăng lên theo các năm Năm 2000, doanh s trúng th u t i đaộ ố ầ ốtrong m t phiên là 250 tộ ỷ thì đ n năm 2005 là 3.939 tế ỷ ồ đ ng Đi ều này

ch ng tứ ỏ kh năng đi u ti t c a công c này đ n v n khả ề ế ủ ụ ế ố ả ụ d ng c ủa cácTCTD và các đi u ki n c a th trề ệ ủ ị ường ti n t ngày càng tăng ề ệ

2 T n su t và ph ầ ấ ươ ng th c giao d ch trên th tr ứ ị ị ườ ng m ở

2.1 T n su t giao d ch ầ ấ ị

Đ tăng cể ường kh năng tác đ ng cả ộ ủa công c này, NHNN đã tăng t nụ ầ

su t giao d ch th trấ ị ị ường m Trong th i gian đ u khi m i triở ờ ầ ớ ển khai, cácphiên OMO đượ ổc t ch c v i tứ ớ ần su t 10 ngày/phiên Ngày giao d ch OMOấ ị

được tính theo ngày làm vi c T phiên thệ ừ ứ 14 vào ngày 29/11/2000, OMO

được th c hi n v i t n su t 1 tu n/phiên vào ngày th T hàng tu n Điự ệ ớ ầ ấ ầ ứ ư ầ ề unày đã giúp cho các TCTD ch đ ng điủ ộ ều ch nh k p th i, linh ho t v n khỉ ị ờ ạ ố ả

d ng c a mình T năm 2001, Ban đi u hành OMO đã tăng đ nh kỳ t ch cụ ủ ừ ề ị ổ ứ các phiên giao d ch OMO 2 phiên/1 tu n vào ngày th 3 và th 5 hàng tu n.ị ầ ứ ứ ầ Ngoài ra đ đáp ể ứng k p th i v n kh d ng cho TCTD, NHNN đã tị ờ ố ả ụ ổ ch cứ các phiên đ u th u đ t xu t theo ngày, cá biấ ầ ộ ấ ệt 2 phiên/ngày trong th i gianờgiáp T t Nguyên đán Viế ệ ổc t ch c các phiên đ t xu t đã hứ ộ ấ ỗ ợ ị tr k p th iờ cho các TCTD kh c ph c khó khăn vắ ụ ề thi u h t v n kh d ng, đ m b oế ụ ố ả ụ ả ả

kh năng thanh toán, chi trả ả và đ m b o ả ả ổn đ nh th trị ị ường ti n t B tề ệ ắ

đ u t tháng 11/2004, giao d ch OMO đã đc th c hi n đ nh kỳ 3ầ ừ ị ượ ự ệ ịphiên/tu n, vào ngày thầ ứ 2, 4 và 6, góp ph n điầ ều ti t k p th i v n khế ị ờ ố ả

d ng cụ ủa TCTD Trong năm 2005, NHNN đã t ổ ch c đứ ược 158 phiên th ị

trường m , tăng 28,5%so v i năm 2004 M c dù hiở ớ ặ ện nay đã giao d ch v iị ớ

t n su t 3 phiên/tu n nh ng nhìn chung v n ch a đáp ầ ấ ầ ư ẫ ư ứng được nhu c uầ giao d ch v n c a các ngân hàng ị ố ủ

B ng 2 S l ả ố ượ ng các phiên giao d ch OMO ị Năm

Số phiên

S phiên mua ố S phiên bán ố T n su t ầ ấ

h p th v n d th a cấ ụ ố ư ừ ủa h th ng ngân hàng đệ ố ượ ổc t ch c r t ít, đi u nàyứ ấ ề

xu t phát t th c t c a h th ng ngân hàng là thấ ừ ự ế ủ ệ ố ường xuyên thi u h t v nế ụ ố

đ đáp ng nhu c u tín d ng và thanh toán cể ứ ầ ụ ủa n n kinh Trong 2 năm g nề ầ đây, NHNN ch t ch c 22 phiên bán GTCG trong t ng s 281 phiên OMO ỉ ổ ứ ổ ố

V phề ương th c giao d ch trên th trứ ị ị ường m , NHNN chở ủ ế y u s ử

d ng phụ ương th c đ u th u lãi su t và phứ ấ ầ ấ ương th c xét th u riêng lứ ầ ẻ

Phương th c đ u th u lãi su t đã đứ ấ ầ ấ ược NHNN s d ng trong 86,2% sử ụ ố phiên giao d ch trong 5 năm qua và t i 100% s phiên trong 2 năm g n đây.ị ớ ố ầ

Đi u này xu t phát tề ấ ừ lý do NHNN đang đi u hành CSTT theo kh i lề ố ượ ng

ti n tăng thêm nên nhu c u giao d ch GCTG c a NHNN thề ầ ị ủ ường được xác

đ nh trị ước Ngoài ra, NHNN cũng s ử ụ d ng ph ương th c xét th u riêng lứ ầ ẻ trong 65,3% s phiên giao d ch Trong n a cu i năm 2005, NHNN h u nhố ị ử ố ầ ư

ch áp d ng phỉ ụ ương th c xét th u th ng nh t trong các phiên OMO ứ ầ ố ấ

2.3 Lãi su t nghi p v th tr ấ ệ ụ ị ườ ng m ở

Nhìn chung, lãi su t OMO khá bám sát các lãi su t khác cấ ấ ủa NHNNcông b nh lãi su t cố ư ấ ơ ả b n, lãi su t TCV và lãi su t chiấ ấ ết kh u Lãi su tấ ấ trúng th u thầ ường n m giằ ữa m c lãi su t TCV và lãi su t chiứ ấ ấ ết kh u Lãiấ

su t trúng th u, trong các phiên đ u th u lãi su t, th hiấ ầ ấ ầ ấ ể ện khá chính xác vàphù h p v i diợ ớ ễn bi n th trế ị ường

a Lãi su t công b trong ph ấ ố ươ ng th u đ u th u kh i l ấ ấ ầ ố ượ ng

Trước khi th c hiự ện các phiên đ u th u kh i lấ ầ ố ượng, Ban đi u hànhềOMO công b lãi su t đ các thành viên đ t th u mua bán GTCG Lãi su tố ấ ể ặ ầ ấ công b này là lãi su t trúng th u trong các phiên Vì v y, lãi su t trúngố ấ ầ ậ ấ

th u trong các phiên đ u th u kh i lầ ấ ầ ố ượng thường ch có m t lãi su t nh tỉ ộ ấ ấ

đ nh Tuy nhiên, do lãi su t trúng th u đã đị ấ ầ ược NHNN xác đ nh nên cácịthành viên không có s l a ch n v lãi su t khi giao d ch v i NHNN và lãiự ự ọ ề ấ ị ớ

su t này ch a ph n ánh đấ ư ả ược nhu c u v v n cầ ề ố ủa các thành viên trên th ị

trường Đây là m t nhộ ược đi m c a phể ủ ương th c đ u th u kh i lứ ấ ầ ố ượ ngtrong giao d ch th trị ị ường m Vì th , trong 2 năm trở ế ở ạ l i đây, NHNN đãkhông áp d ng phụ ương th c đ u th u kh i lứ ấ ầ ố ượng trong các phiên OMO

n a.ữ

b Lãi su t trúng th u trong ph ấ ầ ươ ng th c đ u th u lãi su t ứ ấ ầ ấ

Trước m i phiên đ u th u, Ban điỗ ấ ầ ều hành OMO d ki n kh i lự ế ố ượ ngGTCG c n giao d ch Kh i lầ ị ố ượng giao d ch có th đị ể ược NHNN thông báo

ho c không thông báo trặ ước Đ ng th i, căn cồ ờ ứ vào d báo tình hình v nự ố

kh d ng, NHNN cũng xác đ nh m t lãi su t ch đ o làm điả ụ ị ộ ấ ỉ ạ ểm d ng khiừgiao d ch Lãi su t này không thông báo cho các thành viên th trị ấ ị ường khác