Tài liệu Hướng dẫn sử dụng Hacao Linux doc

- hacao có thể chạy live CD chạy hoàn toàn trên CD và Ram mà không làm ảnh hưởng ñến máytính của bạn và cũng có thể cài vào ổ cứng.. - tài liệu này ñược biên soạn ñể giúp các bạn không n

Hướng dẫn sử dụng hacao linux

_

www.360.Yahoo.com/DuongTHanhHTD 04/08/2006 © DuongTHanh85

Tài liệu gồm 44 trang.

ð ôi nét về hacao linux và tài liệu:

- Hacao linux là một hệ ñiều hành linux tiếng việt, ñược phát triển dựa trên linux puppy và các phầnmềm mã nguồn mở khác; Với mục tiêu nhỏ gọn, tiện dụng và thích hợp với người dùng việt nam

- bạn có thể tải các phiên bản mới hơn, cập nhật các gói phần mềm, nhận sự trợ giúp và tham giathảo luận hay phát triển hacao tại ñịa chỉ: www.hacao.com

- bạn hoàn toàn có thể copy, chia sẽ hay sửa ñổi bất cứ phần nào trong hacao linux, ñiều này hoàntoàn hợp pháp

- hacao có thể chạy live CD( chạy hoàn toàn trên CD và Ram mà không làm ảnh hưởng ñến máytính của bạn) và cũng có thể cài vào ổ cứng

- hacao.office ñã cài sẵn cho bạn bộ openoffice, chương trình nghe nhạc Gxine với bộ code ñể có thểnghe các ñịnh dạng phổ biến như: mp3, wma Wmv, ogg

chương trình ñọc pdf, chương trình chạy flash, các phần mềm ñồ họa, bộ gõ tiếng việt

thật tiện dụng nếu bạn chưa biết nhiều về linux

- tài liệu này ñược biên soạn ñể giúp các bạn không nhiều kinh nghiệm trong sử dụng máy tính cóthể dùng hacao.office, nếu bạn không muốn dùng hacao.office thì tài liệu này cũng giúp ñược bạntrong việc làm quen máy ảo và cách dùng partition magic ñể phân vùng ổ cứng

+ nếu bạn hoàn toàn không thích dùng hacao, bạn có thể học cách dùng máy ảo Vm Workstation5tại chương 1 và partition magic ở chương 2

+ nếu bạn chạy trực tiếp trên máy tính của bạn bằng live CD , xin tham khảo từ chương 3 và bỏ quacác phần nói về thiết lập cho máy ảo

+ nếu bạn muốn cài lên ổ cứng của máy tính bạn hay USB xin tham khảo từ chương 2, và bỏ quacác phần thiết lập cho máy ảo

+ nếu bạn muốn dùng hacao.office, muốn cài ñặt vào ổ cứng nhưng lại ngại ảnh hưởng ñến máytính của bạn; thì xin mời bạn ñọc toàn bộ tài liệu Tôi giới thiệu với bạn 1 phương pháp là dùng máyảo

Tài liệu này miễn phí, phát hành với mong muốn nó có ích; tác giả không chịu trách nhiệm về hậu quả khibạn sử dụng nó

Mục Lục:

+ ñầu tiên bạn hãy tải về file ISO hacao.office.2.0.1;và phần mềm Vmware Workstation 5.

- hacao.office.2.0.1 tải về từ www.hacao.com hoặc www.vnoss.org - VmwareWorkstation5 bạn tìm down từ www.9down.com hoặc www.updatesofts.com I> Hướng dẫn sử dụng máy ảo: (trang 04) - Sơ lược về máy ảo, ñịa chỉ download

- Tạo 1 máy ảo và thiết lập cấu hình máy ảo

II> Phân vùng ổ cứng với partition magic: ( trang 10) - Phân vùng ổ cứng với partition magic

- Hướng dẫn tạo phân vùng linux: swap và ext2

III> Chạy hacao linux Live CD: ( trang 15) - Hướng dẫn thiết lập ñể chạy từ file ISO trong máy ảo - chạy hacao live CD

IV> Các tiện ích trong hacao: ( trang 19) - nghe nhạc, soạn thảo, vẽ hình, từ ñiển

- gõ tiếng việt, chơi game trong hacao linugx,

V> Cài ñặt Hacao vào ổ cứng: ( trang 28) - Hướng dẫn cài vào ổ cứng trong máy ảo

- Menu boot khi GRUB khi khởi ñộng máy

VI> Cài ñặt Hacao vào USB: ( trang 34)

- Hướng dẫn cài vào ổ USB VII> Hướng dẫn cài ñặt Picasa và Readplayer: ( trang 37) - Cài ñặt công cụ hỗ trợ file rpm và deb

- Cài ñặt picasa

- Cài ñặt Realplayer GOLD

Phần phụ lục: (trang 40) - 1 vài lệnh thường dùng với linux

- Cấu trúc thư mục của linux

- Các diễn ñàn về linux tiếng việt

- Tài liệu tham khảo khi viết hướng dẫn này

I> hướng dẫn sử dụng máy ảo( Vitual Machine-VM):

Nhanh gọn nhất là bạn hiểu rằng sẽ cài ñặt 1 chương trình tạo nên 1 máy tính ảo trong máy của bạn,

ñể bạn có thể nghịch, thực tập, thử các phần mềm, các hệ ñiều hành và sẽ không ảnh hưởng ñếnmáy tính thật của bạn Máy tính ảo này( gọi tắt là máy ảo- vitual machine hay VM) bạn có thể làmviệc như 1 cửa sổ trong windows nhưng cửa sổ ñó có ñầy ñủ chức năng như 1 máy tính thật, cũngkhởi ñộng, cũng phải phân vùng ổ cứng, cũng phải cài hệ ñiều hành,

Máy bạn nên có từ 256MB RAM trở lên, chạy Windows XP sp2

Tải bản Vmware Workstation 5 về từ trang 9down.com, updatesofts.com

Cài ñặt bình thường như các phần mềm khác

Khởi ñộng lại máy tính của bạn Chạy chương trình, bạn sẽ có giao diện như sau:

ðể bắt ñầu tạo 1 máy ảo, nhấn vào biểu tượng: New Vitual Machine

Tiếp theo “ NEXT”.

chọn “ Typical“ trong phần thiết lập kế tiếp:

ghi chú thêm về 3 lựa chọn

Typical:Tạo VM với những lựa chọn cấu hình và thiết bị thông thường nhất

Custom: Tạo máy ảo với những lựa chọn cấu hình cụ thể

Vmware Guest OS Kit: Tạo máy ảo chạy HðH của Microsoft với những tính năng hỗ trợ ñặc biệtñược cài ñặt trước

tiếp ñó chọn “ Linux” ở phần “ guest operating system”; ở Version bạn chọn “ other linux”

ghi chú:

nếu bạn ñịnh cài phiên bản linux khác như ubuntu hãy chọn ubuntu trong version

Nếu ñịnh cài WinXP, chọn Microsofts Windows và chọn phiên bản XP

Tiếp ñến là ñặt tên cho máy ảo trong ô Vitual machine name( bạn có thể tạo nhiều máy ảo).

ñặt tên là Hacao Linux chẳng hạn

Và nhấn NEXT >

Tiếp theo là cấu hình mạng cho máy ảo:( nhấn Next cho nhanh, phần này có thể thiết lập sau)

ghi chú:

- Use Bridged Networking: cho phép HðH máy khách truy nhập trực tiếp vào mạng Ethernet

- Use network Address Translation: cho phép HðH máy khách truy nhập vào mạng cũng như nhữngmáy khác trong mạng truy nhập vào máy khách, thông qua máy chủ (dùng ñịa chỉ IP của máy chủ)

- Use host-only networking : không cho phép làm những việc mà Use network Address Translationcho phép Máy ảo ñược nối với máy chủ thông qua một mạng riêng ảo

- Do not use a network: cho phép tách biệt VM hoàn toàn khỏi máy chủ và mạng

Có thể thiết lập sau- nếu cần, do ñó nhấn next cho nhanh

Tiếp theo là thiết lập dung lượng ổ cứng của máy ảo vào Disk size(GB), gõ vào dung lượng bạnmuốn

Với hacao chọn 3GB là dư

Nhấn Finish

Nhấn ñúp vào “Memory” (xem hình, chú ý ngay chính giữa ấy).

Hacao bạn nên chọn >128 MB Còn bao nhiêu là tùy bạn, khi làm minh họa này tôi chọn 128MB vàchạy khá tốt

Ghi chú:

Hacao yêu cầu 128MB RAM là bé nhất

Nhấn vào CD-Rom , chọn Use a Physical Disk và chọn ổ CD bạn muốn dùng, sau ñó nhấn OK

Hình minh họa tôi chọn ổ CD là H

Ghi chú:bạn có thể dùng ổ ảo, hoặc dùng file iso (xem phần dưới: chạy Hacao live CD với file ISO)

II> Phân vùng ổ cứng với partition magic:

Ở ñây tôi dùng ñĩa boot phổ biến nhất tại VN: LHT#

Cho ñĩa vào ổ CD, nhấn “start this vitual machine” hoặc nhấn phím bấm play màu xanh phía trên

Nhấn ok tất cả thông báo

Chú ý:

- nếu bạn chọn nhiều Ram quá( như máy bạn 256MB ram, mà bạn chọn 200MB cho ram ảo thì sẽ cóthông báo không chạy ñược, bạn hãy thiết lập lại RAM; với máy 256MB ram ñề nghị chọn 128MB)

Nhấn chuột vào khung làm việc của cửa sổ máy ảo ñể chuyển qua ñiều khiển máy ảo.

- khi khởi ñộng máy ảo bạn hãy nhấn vào cửa sổ làm việc của máy ảo ñể chuyển qua ñiều khiển máy

ảo, sau ñó nhấn ESC ñể vào Boot Menu

chọn CDROM drive và nhấn Enter

ñặ c biệt lưu ý:

- nhấn vào cửa sổ máy ảo ñể chuyển qua ñiều khiển máy ảo

- chuyển lại ñiều khiển máy thật nhấn ñồng thời : ALT và CTRL

- sử dụng tổ hợp ALT, CTRL và ENTER ñể chuyển sang chế ñộ Full screen Khi ñó bạn sẽ có cảm giác như ñang ngồi trước máy tính thật vậy

- Nhấn ñồng thời ALT và CTRL ñể thoát chế ñộ Full screen.

Tiếp ñó Chọn “ start boot CD ” Và nhấn Enter

Chọn “1 Disk Partition Tools ”

tiếp ñó chọn”Partition Magic Pro”

Chờ 1 lúc, chương trình partition magic sẽ có giao diện như sau:

nhấn chuột phải * ( vào dòng xanh * Unallocated như trên hình), chọn create partition

- tạo các phân vùng, ví dụ ở hình dưới tôi tạo phân vùng Linux Swap:

ở partition type chọn linux swap

Ở ô size gõ vào dung lượng, với hacao nên ñể > 256MB cho phân vùng swap

1 cách tương tự (nhấn vào * unallocated – phần dung lượng ổ cứng chưa phân vùng) bạn hãy tạothêm 1 phân vùng với partition type( ñịnh dạng của phân vùng) là linux Ext2 với phần dung lượngcòn lại

III> Chạy linux hacao Live CD từ file ISO:

-Tải bản hacao.office.2.01 về từ trang Hacao.com, vnoss.org

Nhấn stop (hình vuông màu ñỏ ấy, ñể stop máy ảo lại nếu bạn ñang sử dụng trên máy ảo)

thiết lập CD-rom cho máy ảo ñể boot từ file ISO :

(Nếu bạn chạy với CD thì không cần thiết lập lại)

chọn “CD-ROM” và chọn “use ISO image”; nhấn Browse ” chọn file ISO của Hacao mà bạn tải về.Nhấn OK

Với máy thật, bạn cần chỉnh bios ñể có thể boot từ CD

Với máy ảo, khi khởi ñộng bạn chuyển qua ñiều khiển máy ảo và nhân ESC ñể vào menu boot

bạn chỉ việc nhấn ENTER ñể bắt ñầu Boot từ CD hoặc file ISO.

Chờ chút, cứ ñể nó chạy vô tư

Khi hiện lên thông báo có dòng màu ñỏ: If X failed to start, type “xorgwizard” to setup X ”

bạn hãy gõ “xorgwizard” và nhấn Enter

Nhấn Xvesa và gõ vào Startx

(hình minh họa)

chú ý :

Nhấn Xvesa, nếu màn hình trở nên ñen thui, chia buồn, khởi ñộng lại máy ảo và chọn Xorg

Còn nếu không ñen thui, bạn tiếp tục bước tiếp.

Thuận lợi, bạn sẽ thấy

có khá nhiều lựa chọn cho ñộ phân giải màn hình, hãy chọn cái nào bạn thích, ñến khi thấy ñược thìnhấn OK

IV> Các tiện ích trong hacao:

Khi viết những dòng bổ sung cho tài liệu này tôi ñang soạn thảo bằng openoffice trên hacao linuxchạy live CD trên máy tính thật

Máy tôi 256 MB ram và chạy live CD khá ngon lành, ñể chạy hacao bạn cần ít nhất 128 MB ram.các hình tiếp theo ñược chụp bằng trình chụp màn hình trong hacao linux, và chạy live CD ở máythật

+ Mount các phân vùng ổ cứng và nghe nhạc khi chạy live CD :

Bạn click vào “ ổ ñĩa” có biểu tượng cái usb trên desktop, nhấn “Mount” ổ ñĩa hay phân vùng ổ cứngbạn muốn sử dụng ( nếu bạn không quen với cách gọi tên phân vùng ổ cứng trong linux hãy dựa vàodung lượng ñể biết tương ứng với phân vùng nào của win)

Hãy dùng Gxine với biểu tượng “phim ảnh” trên màn hình ñể nghe

Bên cạnh phím bấm stop của gxine như hình là” playlist”

Như trên hình tôi ñang “ Mount” hai phân vùng ổ cứng là sda5 và sda7.(và sẽ có ñịa chỉ /mnt/sda5bạn phải về cấp thư mục cao nhất, vào thư mục mnt và vào sda5)

Và ðang nghe nhạc với file nhạc tại ổ F của win hay sda7

Hacao linux hỗ trợ hầu hết các ñịnh dạng nhạc phổ biến: mp3, dat, wmv

tuy vậy, với wmv không xem ñược hình, chỉ nghe nhạc ñược

Khi ñang viết dòng này tôi ñang nghe”A better day-JTL” với ñịnh dạng wma,thỉnh thoảng có 1 vàifile không nghe ñược

- hacao linux có sẵn chương trình nghe nhạc từ CD, copy nhạc, ghi ñĩa từ file iso hay ghi các ñĩadata

+ nén và giải nén Xarchive:

phần mềm này hỗ trợ các ñịnh dạng nén của win như rar và zip; ngoài ra còn hỗ trợ các

ñịnh dạng nén của linux Bật lên, chọn open là ok.

+ soạn thảo văn bản, bảng tính, với open office :

về soạn thảo văn bản( word trong windows tương ñương writer trong openoffice; với bộ openoffice2việc sử dụng tương ñối dễ dàng và khá giống Msword

Hacao linux cho phép bạn save trực tiếp vào ổ cứng, hay mở các văn bản trong ổ cứng ñể dùng tiếp

- bạn nên ñể ý ñến ñịnh dạng văn bản khi save;do openoffice tương thích MS office nên có thể ñọcfile với ñịnh dạng MS office, nhưng Msoffice lại không ñọc ñược cá file có ñịnh dạng ODT do ñóvới openoffice, khi bạn save văn bản bạn nên chọn ñịnh dạng tương thích MS office 20003 Xml,ñiều ñó sẽ thuận tiện hơn khi mà ñịnh dạng odt( ñịnh dạng văn bản mở) chưa phổ biến tại việt nam

và hiện tại MS chưa hỗ trợ

Nhìn hình trên có lẽ bạn sẽ thấy ngay rằng giao diện writer khá giống word và cách sử dụng thì cũngtương tự , chức năng tiện dụng nhất là save dưới dạng pdf.

biểu tượng “ vẽ hình” với icon như 2 cái eke là chương trình draw của openoffice

Biểu tượng” hình ảnh” trên màn hình là chương trình paint của hacao.office :

bạn có thể vẽ hình khá thoải mái lnkscape, hình trên cũng khá “nghệ thuật” chứ?

Chương trình soạn web cách sử dụng tương tự như fontpage của MS office.

Cho phép bạn tạo web dưới dạng ñồ họa và mã html tương ñối dẽ dàng cho bạn soạn thảo cáctrang html

+ gõ tiếng việt với xunikey :

Vấn ñề gõ Tiếng Việt ñã thực sự dễ dàng hơn cho bạn, mặc ñịnh là hỗ trợ sử dụng Font chữ Unicodevới kiểu gõ TELEX

Biểu tượng xunikey nằm ở góc dưới bên phải

- Tắt bộ gõ Tiếng Việt : click chuột Trái (OFF)

- Thay ñổi hỗ trợ Font chữ : click chuột Phải (UTF8, VIQR, TCVN, VNI)

- Thay ñổi kiểu gõ : nhấn ñồng thời Ctrl - chuột phải(TX, VI, VR, UD)

+ cài thêm font cho hacao linux :

- hacao.office ñã cài ñặt sẵn vài font thông dụng hỗ trợ gõ tiếng việt có dấu như vntimes, tahoma,arial, bạn cũng có thể cài thêm font( kể cả khi bạn dùng live CD bạn vẫn có thể cài thêm font):

- bạn có thể dùng các font của windows( sẽ có ñuôi ttf)

Bạn hãy mount phân vùng chứa windows của bạn (dùng “ổ ñĩa” trên màn hình, nhấn “mount” vàophân vùng tương ứng windows), vào thư mục windows, vào tiếp thư mục font và copy các font bạnmuốn cài ñặt :

Tiếp ñó mở "Cá nhân" ( hình ngôi nhà) trên màn hình, nhấn vào nút hình "con mắt" ñể hiện các thưmục ẩn (bạn thấy hình con mắt trên hình trên chứ? ) bạn sẽ thấy có thư mục ".fonts", việc của bạn làchép các font chữ bạn muốn vào thư mục ẩn ".fonts" này, sau ñó bạn tắt ứng dụng bạn ñang làm và

mở lại nó thì chương trình này sẽ nhận biết các font bạn mới ñưa vào

+ tra từ ñiển với từ ñiển anh- việt startdict :

từ ñiển startdict là 1 từ ñiển ñược yêu thích thời gian gần ñây thay thế cho multidictionary của báchuy biên ngày trước vì hacao có mục tiêu nhỏ gọn, startdict chỉ có file dữ liệu từ ñiển anh-việt, việt-anh ; chức năng khá hay là tra từ từ tài liệu khác, chức năng “ quét từ”

Khi startdict ñược khởi ñộng sẽ có 1 biểu tượng ở thanh taskbar và bạn có thể khởi ñộng hay tắtchức năng này

các chức năng chính:

- tra từ theo kí tự ñại diện : bạn có thể thay 1 từ hay 1 vài ký tự bằng dấu *

- truy vẫn mở: sẽ tìm từ gần ñúng với từ bạn gõ vào, bạn không nhớ chính xác 1 từ thì chức năng nàykhá có ích

- bạn chỉ cần quét – hay bôi ñen 1 từ, 1 bảng popup nhỏ sẽ cho bạn biết nghĩa của từ Chức năng nàytương tự chức năng quickview của lạc việt

Vui lòng ñọc thêm giới thiệu và hướng dẫn tra từ của startdict khi bạn bật startdict (nhấn vào hìnhbóng ñèn ñiện phía dưới bên trái giao diện startdict)

+ tính toán trong hacao :

hacao.office có sẵn cho bạn những máy tính cá nhân:

tiện ích > máy tính khoa học với xcal

hoặc

tiện ích > máy tính khoa học với ycal

và việc tính toán sẽ ñơn giản hơn nhiều, còn bạn biết dùng exel thì xin mời dùng “ bảng tính” vớiicon ngay trên desktop

+ chơi game trong hacao.office :

với linux thật khó ñể chơi các game như start, tom, bi a 3d, fantasy

phương pháp là dùng wine hay cedega ñể chạy game trong hacao linux, hướng dẫn chạy game tronghacao_linux bạn có thể tham khảo trên diễn ñàn hacao.com(box: trợ giúp người mới sử dụng).Tuy nhiên vẫn có 1 cách khá hay và ñơn giản: chơi các game flash

hacao.office có thể chạy flash, và do vậy bạn có thể chơi các trò bằng flash như: ñào vàng,

doraemon, chinh phục thần ái tình, snack,

cách sử dụng? Nhấn vào file flash cho nó chạy là ok

Bạn thấy hình dưới là trò” chinh phục thần ái tình”

Nếu bạn không phải dân mê game thì các loại game flash ñủ ñể bạn giải trí rồi Và game flash thìcũng khá phong phú, có thể tìm ñể tải về các game flash ở trên mạng khá nhiều

( nên nhớ mount ổ ñĩa chứa các file game flash trước ñấy)