tong ket ngu phap 2t

Các đoạn văn trong một văn bản cũng như các câu trong một đoạn văn phải liên kết chặt chẽ với nhau về nội dung và hình thức.. - Về nội dung :.[r]

Tiết 139 + 140:

«n tËp phÇn tiÕng viÖt

Tiết 139 + 140:

Ôn tập phần Tiếng Việt

Các đơn vị kiến thức chính:

- Khởi ngữ và các thành phần biệt lập.

- Nghĩa tường minh và hàm ý.

- Liên kết câu và liên kết đoạn văn.

1 Khëi ng÷: Thành phần đứng trước CHỦ NGỮ và nêu đề tài được nói đến trong câu.

I KiÕn thøc lý thuyÕt

KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP.

* Khởi ngữ.

* Tình thái.

* Cảm thán.

* Gọi đáp.

* Phụ chú.

Nối thành phần biệt lập ở cột A sao cho phù hợp với khái niệm ở cột B

a Được dùng để tạo lập hoặc duy

trì quan hệ giao tiêp.

b Được dùng để bổ sung một số

chi tiết cho nội dung chính

thuộc câu.

c Được dùng để thể hiện cách

nhìn thuộc người nói đối với sự

việc được nói đến trong câu.

d Được dùng bộc lộ tâm lí của

người nói.

1 Phụ chú

2 Gọi - đáp

3 Tình thái

4 Cảm thán

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP.

* Khởi ngữ.

* Tình thái.

* Cảm thán.

* Gọi đáp.

* Phụ chú.

1 Bài 1: Các từ in đậm sau đây là thành phần gì? Hãy tìm và điền vào bảng sau?

Khởi

ngữ

Thành phần biệt lập Tình thái Cảm thán Gọi - đáp Phụ chú

Xây cái

lăng ấy.

Dường như Vất vả quá Thưa ông

Những người… như

vậy

Câu2: Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu truyện

ngắn: “Bến quê” có dùng khởi ngữ và tình thái:

“Bến quê” là một câu chuyện về cuộc đời – cuộc đời vốn rất bình lặng quanh ta – với những nghịch lí không dễ gì hòa giải Hình như trong cuộc sống hôm nay, chúng ta có thể gặp ở đâu đó một số phận giống như hoặc gần giống như số phận của nhân vật Nhĩ trong câu chuyện của

Nguyễn Minh Châu ? Người ta có thể mải mê kiếm danh, kiếm lợi để rồi sau khi đã rong ruổi gần hết cuộc đời, vì một lí do nào đó phải nằm bẹp

dí một chỗ, con người mới nhận ra rằng : gia đình chính là cái tổ ấm cuối cùng đưa tiễn ta về nơi vĩnh hằng ! Cái chân lí giản dị ấy, tiếc thay Nhĩ chỉ kịp nhận ra vào những ngày cuối cùng của cuộc đời mình.

chỉ kịp nhận ra vào những ngày cuối cùng của cuộc đời mình

Tiết 139, 140: Ôn tập phần Tiếng Việt

Các đoạn văn trong một văn bản cũng như các câu trong một

đoạn văn phải liên kết chặt chẽ với nhau về nội dung và hình

thức.

- Về nội dung :

+ Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ chủ đề của đoạn văn (liên kết chủ đề) ;

+ Các đoạn văn và các câu văn phải được sắp xếp theo một trình

tự hợp lí (liên kết lô-gíc).

- Về hình thức , các câu và các đoạn văn có thể được liên kết

với nhau bằng một số biện pháp chính: Phép lặp, phép thế,

phép đồng nghĩa, phép trái nghĩa, phép liên tưởng, phép nối

…

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:

a Ở rừng mùa này thường như thế Mưa Nhưng mưa đá Lúc

đầu tôi không biết Nhưng rồi có tiếng lanh canh gõ trên nóc hang

Có cái gì vô cùng sắc xé không khí ra từng mảnh vụn Gió Và tôi thấy đau, ướt ở má

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:

Bài tập 1+ 2: Hãy cho biết mỗi từ ngữ in màu xanh trong các đoạn trích dưới đây thể hiện phép liên kết nào? Ghi kết quả phân tích vào bảng tổng kết.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Phép liên kết Lặp từ

Từ ngữ

tương

ứng

Nhưng, Nhưng rồi, Và

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:

Phép liên kết Lặp từ

Từ ngữ

tương

ứng

Nhưng, Nhưng rồi, Và

b Từ phòng bên kia một cô bé rất xinh mặc chiếc áo may ô con trai và vẫn còn cầm thu thu một đoạn dây sau lưng chạy sang

Cô bé bên nhà hàng xóm đã quen với công việc này Nó lễ phép hỏi Nhĩ: “ Bác cần nằm xuống phải không ạ ?” (Nguyễn Minh Châu, Bến

quê)

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:

Phép liên kết Lặp từ

Từ ngữ

tương

ứng

Nhưng, Nhưng rồi, Và

c Nhưng cái “ com – pa” kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, cười kháy tôi như cười kháy một người Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một người Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn vậy ! Rồi nói:

- Quên à! Phải, bây giờ cao sang rồi thì để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa !

Tôi hoảng hốt, đứng dậy nói :

- Đâu có phải thế ! Tôi

(Lỗ Tấn, Cố hương)

thế

Bài tập 3: Nêu rõ sự liên kết về nội dung, về hình

thức giữa các câu trong đoạn văn sau:

Đoạn văn giới thiệu truyện ngắn “ Bến quê” của Nguyễn Minh Châu thể hiện sự liên kết về nội dung và hình thức :

- Liên kết về nội dung :

+ Liên kết chủ đề : các câu trong đoạn đều tập trung vào việc giới thiệu truyện ngắn “ Bến quê”.

+ Liên kết logic : các câu trong đoạn được sắp xếp theo một trình tự hợp lí.

- Liên kết về hình thức :

+ Sử dụng phép lặp : cuộc đời, Nhĩ, số phận…

+ Sử dụng từ ngữ đồng nghĩa : gần hết cuộc đời, ngày cuối cùng của cuộc đời.

III Nghĩa tường minh và hàm ý.

Bài 1: Tỡm hàm ý trong truyện cười: (SGK)

Ở dưới ấy cỏc nhà giàu chiếm hết cả chỗ rồi.

Hàm ý:

 Địa ngục là nơi dành cho những kẻ nhà giàu như ụng

( keo kiệt nh ông chết sẽ bị đày xuống địa ngục)

Bài 2: Tỡm hàm ý cỏc đoạn hội thoaị sau:

a Tớ thấy họ ăn mặc rất đẹp.

Hàm ý:

Họ đỏ búng dở, khụng hay

=> ( vi phạm phương chõm quan hệ)

b Tớ bỏo cho Chi rồi.

Hàm ý:

Tớ chưa bỏo cho Nam và Tuấn

Tớ đã báo cho Chi, bạn ấy đã báo cho 2 bạn kia ( giả định nhà Chi ở gần nhà Tuấn và Nam, hoặc 3 bạn đó chơi thân với nhau.)

=> (Vi phạm phương chõm về lượng)

CÂU 4.

Câu ca dao:

Bởi quân thù nên én lạc, nhạn bay”.

(?) Hàm ý câu ca dao trên thể hiện ở cụm từ nào? (12 chữ cái)

Tiết 137, 138: Ôn tập phần Tiếng Việt

Hàm ý thể hiện ở cụm từ:

É N L Ạ C N H Ạ N B A Y

Tiết 137, 138: Ôn tập phần Tiếng Việt

(?) Cụm từ trên muốn thể hiện hàm ý? (12)

Tiết 137, 138: Ôn tập phần Tiếng Việt

Cụm từ trên muốn thể hiện hàm ý:

V Ợ C H Ồ N G L Y T Á N