luyen tap noi ve van mieu ta

Muốn viết một bài văn tả cảnh sống động và hay, các em cần chú ý đến đối tượng mà chúng ta sẽ miêu tả cũng như trình tự cảnh được tả qua sự quan sát, liên tưởng, so sánh, đối chiếu của c[r]

Tiết

LUYỆN NÓI VỀ VĂN MIÊU TẢ

A.Mục tiêu cần đạt

Thông qua hoạt động, học sinh:

 Kiến thức: Nắm được cách trình bày miệng một đoạn, một bài văn miêu tả

 Kĩ năng: Luyện tập kĩ năng trình bày miệng những điều đã quan sát & lựa chọn theo một thứ tự hợp lý

 Tích hợp với phần văn ở bài “Buổi học cuối cùng” của Anphôngxơ -

Đôđê

B.Tiến trình dạy học

1 Ổn định tổ chức (kiểm tra sĩ số)

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

Hoạt động của thầy Hoạt

động của trò

Ghi bảng

Dẫn vào

bài mới

(2 phút)

Ở hai tiết TLV lần trước, các em đã được học về văn miêu tả Đó là bài Phương

pháp tả cảnh và Phương pháp tả người.Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em nắm

được cách trình bày miệng một đoạn & một bài văn miêu tả thông qua bài

Luyện nới về văn miêu tả Chúng ta bắt đầu vào bài học.

Hoạt

động 1:

Ôn lại

lý

thuyết

(có thể

ôn LT

ngay đầu

giờ hoặc

xen kẽ

khi cho

HS làm

BT

(8 – 10

phút)

 Một bạn nhắc lại cho cô về khái

niệm văn miêu tả?

 Văn miêu tả là loại văn giúp

người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh…

làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người đọc, người nghe Trong văn miêu tả, năng lực quan sát của người viết, người nói thường bộc lộ rõ nhất.

 Em hãy nêu phương pháp làm

HS trả lời

I.Ôn lại lý thuyết

1.Khái niệm về văn miêu tả

2.Phương pháp làm một bài

một bài văn miêu tả?

 Muốn miêu tả được, trước hết

người ta phải biết quan sát, rồi

từ đó nhận xét, liên tưởng, ví von, so sánh…để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

 Yêu cầu:

 Tả cảnh

- Xác định được đối tượng miêu tả

- Quan sát, lựa chọn được những

hình ảnh tiêu biểu

- Trình bày những điều quan sát

được theo một thứ tự

 Tả người

- Xác định được đối tượng cần tả

(chân dung, tư thế làm việc…)

- Quan sát, lựa chọn các chi tiết

tiêu biểu

- Trình bày kết quả quan sát theo

một thứ tự

 Bố cục:

 Tả cảnh :

- Mở bài: Giới thiệu cảnh được tả

- Thân bài: tập trung tả cảnh vật

chi tiết theo một thứ tự

- Kết bài: Thường phát biểu cảm

tưởng về cảnh vật đó

 Tả người :

- Mở bài: Giới thiệu người được tả

- Thân bài: Miêu tả chi tiết (ngoại

hình, cử chỉ hành động…)

- Kết bài: Thường nhận xét hoặc

nêu cảm nghĩ về người được tả

văn miêu tả

- Yêu cầu

- Bố cục

 Hôm trước, cô đã giao một số bài tập về nhà cho cả lớp Trong tiết luyện nói này, chúng ta sẽ cùng chữa những bài tập đó để các em hiểu rõ hơn về văn miêu tả nhé ! Hoạt

động

2:Luyệ

n nói

(BT1: 10

– 12

 Bài tập 1 (Tả cảnh)

Đọc đoạn văn sau đây:

II.Luyện nói

Bài tập 1

phút) “Càng đổ dần về hướng Cà Mau thì

sông ngòi, kênh rạch càng bủa

giăng chi chít như mạng nhện Trên

trời thì xanh, dưới nước thì xanh,

chung quanh mình cũng chỉ toàn

một sắc xanh cây lá Tiếng rì rào

bất tận của những khu rừng xanh

bốn mùa, cùng tiếng sóng rì rào từ

Biển Đông và Vịnh Thái Lan ngày

đêm không ngớt vọng về trong hơi

gió muối – thứ âm thanh đơn điệu

triền miên ấy ru ngủ thính giác,

càng làm mòn mỏi và đuối dần đi

tác dụng phân biệt của thị giác con

người trước quang cảnh chỉ lặng lẽ

một màu xanh đơn điệu.”

(Sông nước Cà Mau – Đoàn Giỏi)

Có thể nhắc lại lý thuyết về tả cảnh cho HS

 Một em cho cô biết cảnh được tả

trong đoạn văn trên là cảnh gì?

 Cảnh sông nước Cà Mau

 Qua đoạn văn trên, em hãy cho

cô biết tác giả đã chú trọng đến những ấn tượng nổi bật gì khi tả cảnh Cà Mau qua cái nhìn và cảm nhận của bé An? (Nhà văn miêu tả bằng những từ ngữ, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật nào làm nổi rõ màu sắc riêng biệt của vùng đất này?)



 Một vùng sông ngòi, kênh rạch rất nhiều, bủa giăng chằng chịt như mạng nhện (nghệ thuật so sánh)

 Màu xanh của trời, nước, cây, lá rừng tạo thành một thế giới xanh bát ngát nhưng chỉ toàn một sắc xanh, không phong phú, vui mắt.(sử dụng tính từ để miêu tả)

HS trả lời

HS trả lời

 Âm thanh rì rào của gió, của

rừng, của sóng biển đều đều

ru vỗ triền miên

 Cảm giác lặng lẽ, buồn buồn,

đơn điệu, mệt mỏi,…

 Đây là những ấn tượng chung qua

cái nhìn bao quát của tác giả về

sông nước Cà Mau

 Hãy nêu cảm nhận của em khi

đọc đoạn văn này?(Em có suy nghĩ

gì về phong cảnh non sông đất nước

Việt Nam)

 Em hãy viết một đoạn văn từ 8 –

10 câu tả cảnh bình minh trên

quê hương của em

 Gợi ý:

 Mở bài: Giới thiệu chung

 Cảnh bình minh trên quê

hương em ( có thể ở làng quê, ở thành phố, ở biển, ở miền núi,…)

 Thân bài: tả cảnh

 Bầu trời thoáng đãng – trong

xanh, mây trắng trôi lững lờ, gió nhẹ mơn man thổi, …

 Mặt trời nhô lên chào ngày

mới, những ánh nắng ban mai đan dệt trên khắp nẻo đường, …

 Chim hót vui vẻ , ca khúc ca

của bình minh

 Mọi người hồ hởi, phấn chấn

bắt đầu một ngày mới

 Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em

HS phát biểu cảm nghĩ

HS đọc

BT1 này đã giúp các em nắm vững hơn khi tìm hiểu & viết một bài văn tả cảnh Muốn viết một bài văn tả cảnh sống động và hay, các em cần chú ý đến đối tượng

mà chúng ta sẽ miêu tả cũng như trình tự cảnh được tả qua sự quan sát, liên tưởng,

so sánh, đối chiếu của các em Bên cạnh đó, việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật như nhân hóa, so sánh, … cũng sẽ giúp cho bài văn tả cảnh được phong phú và mới

mẻ hơn.

Tuy nhiên, không phải đề văn nào cũng yêu cần các em tả cảnh Cùng với phương

pháp tả cảnh, chúng ta đã học về phương pháp tả người trong TLV Bây giờ cô và các em sẽ tiếp tục tìm hiểu BT2 nhé!

(BT2: 10

– 12

phút)

 Bài tập 2 (tả người)

Từ truyện Buổi học cuối cùng, em

hãy tả lại bằng miệng cho các bạn

nghe về hình ảnh thầy giáo Ha –

men.

 Có thể nhắc lại lý thuyết về tả người

cho HS.

 Các em đã được học tác phẩm

Buổi học cuối cùng của nhà văn Anphôngxơ – Đôđê, em nào cho

cô biết nhân vật thầy giáo đã được miêu tả qua những phương diện nào?



 Trang phục: áo rơ- đanh –

gốt màu xanh lục, mũ lụa đen thêu  trang phục đẹp, trang trọng chỉ dành cho ngày lễ, càng chứng tỏ sự hệ trọng, thiêng liêng của buổi học

 Thái độ với học sinh: Không

giận dữ, dịu dàng nhắc nhở, không trách phạt; nhiệt tình giảng giải bài học, …

 Lời nói: Giọng nói tha thiết,

không hề quát mắng, …

 Hành động, cử chỉ: Khuyên

mọi người hãy yêu quý, giữ gìn ngôn ngữ của dân tộc, cầm hòn phấn dằn mạnh, hết

sức viết to dòng chữ: "Nước

Pháp muôn năm".

 Hãy phát biểu cảm xúc của em

về thầy?

 Thầy Ha – men là người yêu

nghề dạy học, tin ở tiếng nói dân tộc, có lòng yêu nước sâu sắc

Thầy đã truyền cho em ý nghĩa, sức mạnh của tiếng nói dân tộc 

HS trả lời

HS phát biểu cảm nghĩ

Bài tập 2

Sự cần thiết phải học tập và giữ gìn tiếng nói dân tộc mình

 Hãy viết một đoạn văn miêu tả

thầy Ha – men theo sự cảm nhận của em

 Hình ảnh thầy giáo Ha – men

trong buổi học cuối cùng được nhà văn miêu tả thật xúc động qua trang phục, thái độ, lời nói, hành động – cử chỉ đối với học sinh

Thầy Ha – men mặc chiếc áo rơ – đanh – gốt màu xanh lục, diềm

lá sen gấp nếp mịn và đội chiếc

mũ tròn bằng lụa đen thêu mà thầy chỉ dùng vào những hôm có thanh tra hoặc phát phần thưởng.

Thái độ của thầy đối với học sinh cũng khác hẳn ngày thường.

Thầy chỉ nhắc nhở nhẹ nhàng chứ không trách mắng khi cậu bé Phrăng đén lớp muộn và không học thuộc bài Thầy nhiệt tình và kiên nhẫn giảng bài như muốn truyền hết hiểu biết của mình cho học sinh Điều tâm niệm tha thiết

mà thầy muốn nhắn nhủ là bất cứ

cá nhân nào cũng phải biết yêu quý và hiểu được sự cần thiết phải học tập và giữ gìn tiếng nói dân tộc.

Qua nhân vật thầy Ha – men, chúng em thêm thấm thía ý nghĩa – giá trị của thứ tiếng hồn cốt của dân tộc – một bài học nằm ngoài bài học mà chúng em nhận được từ một con người có phẩm chất cao đẹp vô ngần!

HS đọc bài

 Cô và các em đã vừa luyện nói về văn tả cảnh vả văn tả người Mỗi kiểu tả cảnh hay

tả người đều có những yêu cầu giống và khác nhau Mỗi kiểu miêu tả đều có cái hay

và thú vị riêng Vậy nếu chúng ta kết hợp hai kiểu miêu tả này trong cùng một bài

văn thì sao nhỉ? Vậy chúng ta hãy thử khám phá cách làm này qua BT3 nhé!

(BT3: 15

– 20

phút)

 Bài tập 3

Mùa hè đến, sân trường vắng lặng

không có học sinh tới lớp Vậy mà

vô tình em được chứng kiến cảnh

chia tay đầy lưu luyến của một đôi

bạn thân trong sân trường ngập đầy

phượng đỏ, tím bằng lăng Em hãy

viết một bài văn miêu tả lại khung

cảnh sân trường và hai người bạn

thân ấy

 Gợi ý

 Mở bài: Giới thiệu chung

 Khung cảnh được tả: sân trường vào mùa hè

 Nhân vật được tả: một đôi bạn

là học sinh lưu luyến chia tay nhau

 Thân bài:

 Tả sân trường: (tả theo thứ tự xa – gần & gần – xa; cao – thấp &

thấp – cao,…)

- Sân trường vắng lặng, ít bóng người

- Các lớp học im lìm, lặng lẽ đóng cửa

- Bác trống trường trầm tĩnh ngủ yên trên giá

- Hoa phượng nở đỏ rực cả một góc trời, hoa bằng lăng tím gợi nỗi buồn man mác

- Nắng vàng rực rỡ đổ dài trên nền sân trường

- Tiếng ve kêu râm ran như một dàn âm thanh triền miên của mùa hè

 Tả đôi bạn: (chú ý chi tiết nổi bật nhất)

- Ngoại hình: đôi bạn gái trạc

12 tuổi, một bạn tóc ngắn, một bạn tóc dài có thắt bím;

cả hai cùng có nước da trắng – hồng hào rất đáng

HS trình bày bài của mình (Gọi mỗi

Hs trình bày một đoạn)

Bài tập 3

- Trang phục: đôi bạn mặc

hai bộ váy áo giống hệt nhau (váy đôi), đi xăng – đan giống nhau  cùng sở

thích…

- Cử chỉ - hành động: Cả hai

cô bé cùng năm chặt tay nhau đi dạo quanh sân trường, rồi cùng ngồi ngắm cây phượng vĩ đối diện với chiếc trống trường, …

- Lời nói: hai bạn bịn rịn kể

bao nhiêu kỉ niệm trước khi chia tay; hứa sẽ viết thư cho nhau thường xuyên; bộc lộ tâm sự buồn – nhớ thương,

…

 Kết bài: Cảm nghĩ của em

Hoạt

động 4:

Tổng

kết

(5 phút)

 Giáo viên nhận xét chung ưu khuyết điểm của giờ luyện nói

 Dặn dò học sinh cần khắc phục nhược điểm và phát huy ưu điểm