Bài văn miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường cường tráng của tuổi trẻ nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi. Viết văn từ kháng chiến chống Pháp.[r]
Trang 1NGỮ VĂN
I VĂN BẢN
Văn bản Tác giả Tác phẩm Nội dung - Ý nghĩa Nghệ thuật
1 Bài học
đường dời
đầu tiên
Tô Hoài: sinh năm
1920 – Hà Nội
Tên khai sinh Nguyễn Sen Viết văn từ trước Cách mạng Tháng Tám (1945) Khối lượng tác phẩm đồ sộ, nhiều thể loại
Tên do người biên soạn tự đặt
Tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí
gồm 10 chương
Xuất bản lần đầu tiên năm 1941
Bài văn miêu tả Dế Mèn có
vẻ đẹp cường cường tráng của tuổi trẻ nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi Do bày trò trêu chọc Cốc nên
đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt, Dế Mèn hối hận và rút ra được bài học đường đời cho mình
Nghệ thuật miêu tả loài vật của Tô Hoài rất sinh động, cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn, ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình
2 Sông nước
Cà Mau
Đoàn Giỏi (1925-1989): quê ở Tiền Giang Viết văn từ kháng chiến chống Pháp Thường viết
và thiên nhiên và cuộc sống con người
Trích từ tác phẩm
Đất rừng Phương Nam (1957)
Cảnh sông nước Cà Mau có
vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã
Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo ở vùng đất tận cùng phía nam Tổ quốc
Bức tranh thiên nhiên
và cuộc sống ở vùng Cà Mau hiện lên vừa cụ thể, vùa bao quát thông qua sự cảm nhận trực tiếp và vốn hiểu biết phong phú của tác giả
3 Bức tranh
của em gái
tôi
Tạ Duy Anh: sinh năm 1959, quê ở huyện Chương Mĩ,
Hà Nội
Bức tranh của em gái tôi là tác
phẩm đoạt giải nhì trong cuộc thi
viết Tương lai vẫy gọi của báo
Thiếu niên tiền phong
Qua câu chuyện về người anh và cô em gái có tài hội hoạ, truyện Bức tranh của
em gái tôi cho thấy: Tình căm trong sáng hồn nhiên
và lòng nhân hậu của người
em gái đã giúp cho người anh nhận ra phần hạn chế ở chính mình
Truyện đã miêu tả tinh
tế tâm lý nhân vật qua cách kể theo ngôi thứ nhất
4 Vượt thác Võ Quảng: sinh
năm 1920, quê ở Quảng Nam là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
Vượt Thác trích
từ chương IX
truyện Quê nội
(1974)
Bài văn miêu tả cảnh vượt thác của con thuyền trên sông Thu Bồn, làm nổi bật
vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ
Nghệ thuật tả cảnh, tả người từ điiẻm nhìn trên con thuyền theo hành trình vượt thác rất
tự nhiên sinh động
5 Buổi học
cuối cùng
An-phông-xơ
Đô-đê (1840-1897):
nhà căn Pháp, tác giả của nhiều truyện ngắn nổi tiếng Bậc thầy của
sự cảm duyên dáng
Buổi học cuối cùng viết vào thời
điểm hai vùng An-dát và Lo-ren
bị cắt sang nước Phổ Truyện kể
về buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp ở một lớp học thuộc vùng quê An-dát
Qua câu chuyện buổi học cuối cùng bằng tiền Pháp ở vùng An-dát bị quân Phổ chiếm đóng và hình ảnh cảm động của thầy Ha-men, truyện đã thể hiện lòng yêu nước trong một biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc và nêu chân lý: “Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói cảu mình thì chảng khác gì nắm được chìa khoá chốn lao tù…”
Truyện đã xây dựng thành công nhân vật thầy giáo Ha-mem và chú bé Phrăng qua miêu
tả ngoại hình, cử chỉ, lời nói và tâm trạng của họ
6 Đêm nay
Bác không
ngủ (thơ 5
chữ)
Minh Huệ tên thật
là Nguyễn Thái (1927), quê ở Nghệ
An, làm thơ từ thời kháng chiến chống Pháp
Bài thơ được viết
từ sự kiện có thật:
Cuối năm 1950 Bác Hồ trực tiếp chỉ huy và theo dõi cược chiến đấu của bộ đội và nhân dân ta
Qua câu chuyện về một đêm không ngủ của Bác hồ trên đường đi chiến dịch, bài thơ đã thể hiện tấm lòng yêu thương sâu sắc, rộng lớn của Bác với bộ đội và nhân dân, đồng thời thể hiện tình cảm yêu kính, cảm phục của người chiến
sĩ đối với lãnh tụ
Bài thơ sử dụng thể thơ năm chữ, có nhiều vần thích hợp với lối kể chuyện, kết hợp miêu tat, kể với biểu cảm, có nhiều chi tiết giản dị, chân thực và cảm động
Trang 27 Lượm
(thơ 4 chữ)
Tố Hữu tên thật là Nguyễn Kim Thành (1920-2002) Quê ở Thừa Thiên-Huế Là nhà cách mạng và nhà thơ lớn của thơ ca hiện đại Việt Nam
Lượm sáng tác
năm 1949
Bằng cách kết hợp miêu tả với kể chuyện và biểu hiện cảm xúc, bài thơ đã khắc họa hình ảnh chú bé Lượm hồn nhiên, vui tươi, hăng hái, dũng cảm Lượm đã hi sinh nhưng hình ảnh của
em còn mãi với quê hương, đất nước và trong lòng mọi người
Thể thơ bốn chữ, nhiều
từ láy có giá trị gợi hình
và giàu âm điệu đã góp phần tạo nên thành công trong nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật
8 Cô Tô Nguyễn Tuân
(1910-1987), quê ở
Hà Nội Nhà văn nổi tiếng với thể loại tùy bút và kí
Tác phẩm thể hiện phong cách độc đáo, tài hoa, sự hiểu biết phong phú nhiều mặt, ngôn ngữ giàu có, điêu luyện
Trích phần cuối
của bài kí Cô Tô
ghi lại ấn tượng
về thiên nhiên và con người trên vùng đảo Cô Tô
Cảnh thiên nhiên và sinh hoạt của con người trên vùng đảo Cô Tô hiện lên thật trong sáng và tươi đẹp qua ngôn ngữ điêu luyện và
sự miêu tả tinh tế, chính xác, giàu tính tạo hình và cảm xúc của Nguyễn Tuân
Bài văn cho ta hiểu biết
và yêu mến một vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô
9 Cây tre Việt
Nam
Thép Mới (1925-1991) tên khai sinh
là Hà Văn Lộc, quê
ở quận Tây Hồ, Hà Nội Nhà báo nổi tiếng, nhà văn viết bút kí và thuyết minh phim
Là lời bình cho
bộ phim Cây tre
do các nhà điện ảnh Ba Lan xây dựng để ca ngợi cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta Cây tre tượng trưng cho đất nước và con người Việt Nam
Cây tre là người bạn thân thiết lâu đời của người nông dân Việt Nam Cây tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu
Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam
Bài Cây tre Việt Nam
có nhiều chi tiết, hình ảnh chọn lọc mang ý nghĩa biểu tượng, sử dụng rộng rãi và thành công phép nhân hóa, lời văn giàu cảm xúc và nhịp điệu
10 Bức thư của
thủ lĩnh da
đỏ (Văn bản
nhật dụng)
Thủ lĩnh da đỏ Xi-at-tơn
Đây là một trong những văn bản hay nhất về thiên nhiên và môi trường
Qua bức thư trả lời yêu cầu mua đất của Tổng thống Mĩ Phreng-klin, thủ lĩnh người
da đỏ Xi-át-tơn, bằng một giọng văn đầy sức truyền cảm, bằng lối sử dụng phép
so sánh, nhân hóa, điệp ngữ phong phú đa dạng, đã đặt
ra một vấn đề có ý nghĩa toàn nhân loại: Con người phải sống hòa hợp với thiên nhiên, phải chăm lo bảo vệ môi trường và thiên nhiên như bảo vệ mạng sống của chính mình