Đồ án hệ thống PHÂN PHỐI KHÍ THÔNG MINH TOYOTA

Đồ án môn học có thể được coi là một công trình khoa học nho nhỏ. Do vậy để hoàn tất một bài đồ án là một công việc không phải dễ đối với sinh viên chúng em. Chúng em phải tổ chức học nhóm và tìm tài liệu trên nhiều phương tiện như giáo trình, sách báo, tài liệu ở thư viện, internet… để nghiên cứu.Vì vậy, sau khi hoàn tất đồ án động cơ đốt trong ô tô này, chúng em xin chân thành:Cảm ơn Nhà trường đã tạo điều kiện tốt cho chúng em nghiên cứu và học tập.Cảm ơn Viện Kỹ Thuật – Bộ môn Động cơ đốt trong đã hướng dẫn chúng em cách thức tìm hiểu và nghiên cứu tiểu luận này.Cảm ơn đến thầy Nguyễn Đỗ Minh Triết đã tận tình hướng dẫn và có những góp ý quý giá giúp chúng em hoành thành đồ án môn học này một cách trọn vẹn nhất.Cảm ơn Bộ phận thư viện đã tạo điều kiện cho chúng em mượn sách và các tài liệu cũng như cho mượn phòng học nhóm để nhóm chúng em có thể học tập và làm việc một cách có hiệu quả.Đồng thời em cũng xin chân thành cảm ơn quý thầy trong bộ phận quản lý xưởng thực tập đã tạo điều kiện tốt nhất giúp chúng em trong việc đo đạc và lấy các số liệu thực tế từ các chi tiết thực trong xưởngChúng em rất chân thành cảm ơn và mong được thầy cô đóng góp ý kiến cho bài tiểu luận của chúng em.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

VIỆN KỸ THUẬT HUTECH

BÁO CÁO

ĐỒ ÁN MÔN HỌC

ĐỒ ÁN ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG Ô TÔ

ĐỀ TÀI

HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ THÔNG MINH TRÊN XE TOYOTA

Ngành: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ

Giảng viên hướng dẫn: ThS NGUYỄN ĐỖ MINH TRIẾT

Sinh viên thực hiện: LƯU THÁI HÊN Mã SV: 1811250882

BÙI HỮU THUẬN Mã SV: 1811250711

LỚP: 18 DOTA 4

Tp.HCM, ngày … tháng … năm …

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HỒ CHÍ MINH

VIỆN KỸ THUẬT HUTECH NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ

Bùi Hữu Thuận

Lớp: 18DOTA4

TP Hồ Chí Minh, tháng năm 202

NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ

Đề số: ………

PHIẾU GIAO ĐỀ TÀI TÊN MÔN HỌC : ĐỒ ÁN ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG Ô TÔ

NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ

1 Họ và tên sinh viên/ nhóm sinh viên được giao đề tài (sĩ số trong nhóm 2 ):

1.Lưu Thái Hên Mã SV: 1811250882 Lớp:18 DOTA 42.Bùi Hữu Thuận Mã SV: 1811250711 Lớp:18 DOTA 4

2 Tên đề tài : Tìm hiểu hệ thống phân phối khí thông minh trên xe Toyota

3 Các dữ liệu ban đầu :

Sách môn động cơ đốt trong

Sách nguyên lý hoạt động động cơ đốt trong

Tài liệu hãng Toyota

4 Nội dung nhiệm vụ :

Lưu Thái Hên :

+ Tìm tài liệu liên quan, thực hiện bản vẽ, tổng hợp tài liệu, thực hiện báo cáo Bùi Hữu Thuận:

+ Tìm tài liệu liên quan, thực hiện bản vẽ, tổng hợp tài liệu, thực hiện báo cáo

5 Kết quả tối thiểu phải có:

1) Bản vẽ 2D và 3D

2) Cuốn thuyết minh đề tài có đánh giá của GVHD

3) Đĩa CD có nội dung thuyết minh và bản vẽ

Ngày giao đề tài: 20/10/2020 Ngày nộp báo cáo: ……./…… /………

Sinh viên thực hiện

(Ký và ghi rõ họ tên các thành viên)

TP HCM, ngày … tháng … năm ……….

Giảng viên hướng dẫn

(Ký và ghi rõ họ tên)

VIỆN KỸ THUẬT HUTECH

PHIẾU THEO DÕI TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN ĐỒ ÁN MÔN HỌC & ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN

TÊN MÔN HỌC: ĐỒ ÁN ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG Ô TÔ

NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ 1.Tên đề tài: Hệ thống phân phối khí thông minh trên xe Toyota

2.Giảng viên hướng dẫn: Ths Nguyễn Đỗ Minh Triết

3.Sinh viên/ nhóm sinh viên thực hiện đề tài (sĩ số trong nhóm : 2 )

1.Lưu Thái Hên MSSV: 1811250882 Lớp: 18 DOTA 4 2.Bùi Hữu Thuận MSSV: 1811250711 Lớp: 18 DOTA 4

Kết quả thực hiện của sinh viên (Giảng viên hướng dẫn ghi)

1 20/10/2020 Giao đề tài

2

3

Tuần Ngày Nội dung thực hiện

Kết quả thực hiện của sinh viên (Giảng viên hướng dẫn ghi)

Cách tính điểm (Ghi điểm theo thang điểm 10)

Điểm quá trình 100% = điểm tích cực nghiên cứu, sáng tạo (50%) + điểm báo cáo (50%)

Họ tên sinh viên Mã số SV

Điểm tích cực nghiên cứu, sáng tạo 50%

(ghi theo thang điểm 10)

Điểm báo cáo 50%

(ghi theo thang điểm 10)

Điểm quá trình 100% (ghi theo thang điểm 10)

Lưu Thái Hên 1811250882

Bùi Hữu Thuận 1811250711

Ghi chú: Điểm số nếu có sai sót, GV gạch bỏ rồi ghi lại điểm mới kế bên và ký nháy vào phần điểm chỉnh sửa.

Sinh viên thực hiện

TP HCM, ngày … tháng … năm ……….

Giảng viên hướng dẫn

LỜI CẢM ƠN



Trước hết, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến toàn bộ quý thầy cô Trường Đạihọc Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh, Quý thầy cô Viện Kỹ Thuật đã dạy dỗ, truyềnđạt những kiến thức quý báu cho chúng em

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn - Thầy Nguyễn Đỗ MinhTriết, người đã nhiệt tình hướng dẫn em thực hiện đồ án này

Đồng thời em cũng xin chân thành cảm ơn quý thầy trong bộ phận quản lý xưởng thựctập đã tạo điều kiện tốt nhất giúp chúng em trong việc đo đạc và lấy các số liệu thực tế

từ các chi tiết thực trong xưởng để hoàn thành đồ án

TP.Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 202

0

MỤC LỤC

MỤC LỤC i

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH ii

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1

1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.2 MỤC TIÊU ĐỀ TÀI 1

1.3 NỘI DUNG ĐỀ TÀI 2

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

1.5 KẾU CẤU ĐỒ ÁN 2

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ ĐIỀU KHIỂN CAM THÔNG MINH TRÊN Ô TÔ 3

2.1 NHIỆM VỤ, YÊU CẦU VÀ CÔNG DỤNG CỦA TRỤC CAM 3

2.1.1 Nhiệm vụ 3

2.1.2 Yêu cầu 3

2.1.3 Công dụng 3

2.2 CẤU TẠO CHUNG 5

2.2.1 Cấu tạo trục cam 5

CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ ĐIỀU KHIỂN CAM THÔNG MINH TRÊN Ô TÔ 8

3.1 TỔNG QUAN HỆ THỐNG CAM THÔNG MINH (HỆ THỐNG NẠP THÔNG MINH) 8

3.1.1 Giới thiệu hệ thống 8

3.1.1.1 Phân loại hệ thống cam thông minh 9

3.1.1.2 Ưu thế vượt trội của hệ thống nạp thông minh VVT (Variable Vavle Timing) 11

3.1.1.3 Mô tả hệ thống điều khiển cam thông minh (VVT-i) 11

3.1.1.4 Cấu tạo của hệ thống 13

3.2.1 Tìm hiểu và nguyên cứu nguyên lí hoạt động của hệ thống cam thông minh (VVT-i) 14

CHƯƠNG 4: ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG 18

4.1 ƯU ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG VVT-i 18

4.2 NHƯỢC ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG VVT-i 18

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN 19

5.1 KẾT LUẬN 19

5.2 HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

2

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH

Hình 2 1 Điều khiển cam 4

Hình 2 2 Cấu tạo của trục cam 5

Hình 2 3: Bánh răng cam 6

Hình 2 4 Vấu cam 6

Hình 2 5 Các cảm biến 7

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI

1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong những năm gần đây, sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bướclên một tầm cao mới Rất nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh, sáng chếmang đậm chất hiện đại và có tính ứng dụng cao Là một quốc gia có nền kinh tế đangphát triển, nước ta đã và đang có những cải cách mới để thúc đẩy kinh tế Việc tiếpnhận, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới được nhà nước quan tâmcải tạo, đẩy mạnh sự phát triển những ngành công nghiệp mới, với mục đích đưa nước

ta từ một nước nông nghiệp kém phát triển thành một nước công nghiệp phát triển.Trải qua rất nhiều năm phấn đấu và phát triển Hiện nay nước ta đã là thành viên củakhối kinh tế quốc tế WTO Với việc tiếp cận các quốc gia có nền kinh tế phát triển,chúng ta có thể giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu và áp dụng các thành tựu khoahọc tiên tiến để phát triển hơn nữa nền kinh tế trong nước, bước những bước đi vữngchắc trên con đường quá độ lên CNXH

Qua những bài giảng từ các giáo viên chúng em vẫn chưa có cơ hội để tìm hiểu sâuhơn về hệ thống cam trên xe ô tô, vì vậy để có thề đưa ra cái nhìn khái quát nhất về cơcấu và cách thức vận hành của chúng, chúng em quyết định sẽ thực hiện việc tìm hiểuthêm công nghệ điều khiển cam thông minh trên ô tô Đồng thời cũng cố gắng tìm racách khắc phục các nhược điểm mà hệ thống đang mắc phải Đây cũng là một cơ hộitốt để chúng em củng cố lại những kiến thức đã được học,và tích lũy kinh nghiệm khi

ra trường

1.2 MỤC TIÊU ĐỀ TÀI

Kiểm tra đánh giá được tình trạng kỹ thuật các thông số chính bên trong, các thông sốkết cấu của “Hệ thống điều khiển cam”

Đề xuất giải pháp, phương án để kết nối kiểm tra,chẩn đoán, khắc phục hư hỏng của

“Hệ thống điều khiển cam”

VVT-i là viết tắt của Variable Valve Timing – Intelligent hay còn gọi là Thời điểmphối khí thay đổi thông minh Được ra đời và áp dụng từ rất lâu, tuy nhiên không phải

4

ai cũng hiểu được cấu tạo, nguyên lý và các cách thức hoạt động của hệ thống VVT-itrên ô tô đời mới Với đồ án này, nhóm chúng em sẽ tìm hiểu tổng quan về hệ thốngVVT-i trên ô tô

1.3 NỘI DUNG ĐỀ TÀI

Hệ thống trục cam được thiết kế với động cơ 4 kỳ ra đời với ưu điểm ít khí thải ônhiễm môi trường nhằm tiết kiệm được nhiên liệu và kéo dài tuổi thọ cao cho hệ thốngđộng cơ Ngoài ra, trục cam được gắn liền với nhiệm vụ Nạp đầy và thải sạch của bôphận cấu tạo khí Như vậy, nhờ sự tác động điều khiển linh hoạt của trục cam và chutrình đóng mở xupap tuần hoàn liên tục giúp cho vòng quay của trục khuỷu được hoạtđộng cao hay thấp

Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của một số chi tiết chính trong hệ thống điểu khiểncam thông minh trên động cơ ô tô

Tìm hiểu các thông số kỹ thuật; thiết kế hệ thống điểu khiển cam thông minh trênđộng cơ ô tô

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Dựa trên những kiến thức đã được học ở giảng đường đại học và qua một số buổichúng em được thực hành trong khu thực hành của trường ngoài ra chúng em còn dựavào các kiến thức được tổng hợp trong sách báo và trang mạng

Tổng hợp và phân tích các nguồn dữ liệu thu thập được, từ đó đưa ra những đánhgiá và nhận xét của riêng mình

1.5 KẾU CẤU ĐỒ ÁN

Chương 1: Giới thiệu đề tài

Chương 2: Cơ sở lý thuyết

Chương 3: Tổng quan về công nghệ điều khiển cam thông minh trên ô tô

Chương 4: Ưu nhược điểm và nhược điểm của hệ thống

Chương 5: Kết luận và hướng phát triển

Tài liệu tham khảo

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

2.1 NHIỆM VỤ, YÊU CẦU VÀ CÔNG DỤNG CỦA TRỤC CAM.

2.1.1 Nhiệm vụ

Do tính chất của hòa khí và sau khi cháy mà 3 thông số: thời điểm, độ nâng vàthời gian mở của các xupap ở vòng tua thấp và vòng tua cao rất khác nhau Hệ thốngđiều khiển cam thông minh có nhiệm vụ làm tối ưu việc nạp khí sạch và xi lanh bằngcách thay đổi thời gian đóng mở của hệ thống phân phối khí trong phạm vi lớn nhất

có thể, nhằm nâng cao công suất, tính kinh tế và giảm tối thiểu khí xả gây ô nhiễm

2.1.2 Yêu cầu

Đảm bảo thải sạch và nạp đầy

Các xupap phải đóng mở đúng theo thời điểm quy định

Độ mở phải lớn để dòng khí dể lưu thông

Các xupap phải kín khít, tránh lọt khí trong quá trình nén và giản nở

Hệ thống phải làm việc êm dịu, tin cậy, công chi phí thấp

2.1.2.1 Yêu cầu đối với hệ thống nạp

Các đường dẫn khí phải được thiết kế đặc biệt để điền khiển lưu lượng, tốc độ vàchiều dẫn không khí tốt nhất

Cung cấp không khí để quét

Cung cấp khí sạch cho từng xylanh theo yêu cầu cháy hoàn hảo

Giảm tiếng ồn dòng khí lưu động

Sấy nóng hỗn hợp khí và nhiên liệu đi vào các xylanh

2.1.2.2 Yêu cầu đối với hệ thống xả

Dẫn khí xả của động cơ ra ngoài không khí và giảm tiếng ồn

cũ, cả hệ thống phân phối khí được dẫn động và điều khiển thống qua các cơ cấu cơ

6

khí (khâu, khớp) thì việc đóng mở xupap là cố định theo thiết kế của nhà sản xuất vàkhông thể điều chỉnh (nó chỉ bị thay đổi khi các chi tiết mòn đi) dẫn đến lưu lượng khínạp không đổi nên không thể tăng được công suất của động cơ.

Do tính chất của hòa khí và sau khi cháy mà 3 thông số thời điểm, độ nâng và thờigian mở của các xupap ở vòng tua thấp và vòng tua cao rất khác nhau Thông thường,khi thiết kế động cơ, các kỹ sư phải lưu ý tới điều kiện làm việc của từng xe và xácđịnh chúng cần công suất và mô -men xoắn cực đại ở vòng tua nào Nếu đặt điều kiệnhoạt động tối ưu của các xupap ở vòng tua thấp thì quá trình đốt nhiên liệu lại khônghiệu quả khi động cơ ở trạng thái vòng tua cao, khiến công suất chung của động cơ bịgiới hạn Ngược lại, nếu đặt điều kiện tối ưu ở số vòng tua cao thì động cơ lại hoạtđộng không tốt ở vòng tua thấp

Để khắc phục những nhược điểm này, các nhà sản xuất ô tô đưa ra giải pháp là tìmcách tác động để thời điểm đóng mở xupap, độ mở và khoảng thời gian mở biến thiêntheo từng vòng tua khác nhau sao cho chúng mở đúng lúc, khoảng mở và thời gian mở

đủ để lấy đầy hòa khí vào buồng đốt Trên thực tế, điều chỉnh một cách hoàn toàn cả 3thông số này của xupap là điều rất khó

Để giải quyết vấn đề này, có thời kỳ người ta sử dụng một cuộn cảm để điều chỉnhxupap thay vì sử dụng biên dạng cam Tuy nhiên, kỹ thuật trên không được sản xuất

do quá phức tạp và rất đắt Cách tiếp cận ngược lại là điều chỉnh xupap sao cho động

cơ hoạt động tốt ở vòng tua cao Điều này có nghĩa xe sẽ hoạt động rất yếu ở khi tốc

độ vòng tua thấp (trạng thái mà hầu hết các xe luôn có) và hoạt động tốt ở vòng tuacao Tuy nhiên cùng với sự phát triển của kỹ thuật điện tử các nhà sản xuất đã kết hợphoàn hảo điện tử – thủy lực – cơ khí để cho phép điều chỉnh các thông số: thời điểmđóng mở xupap, độ mở và khoảng thời gian mở để đạt được hiệu suất làm việc tối ưucho động cơ Hiện nay, công nghệ này có mặt trên hầu hết các hãng xe với các tên gọikhác nhau như: VVT-I (Toyota), I-VTEC (Honda), MIVEC (Mitsubishi)…

2.2 CẤU TẠO CHUNG

2.2.1 Cấu tạo trục cam

Trục cam có cấu tạo gồm các vấu cam nạp, cam thải và cổ trục Các vấu cam được

bố trí phù hợp với thứ tự làm hoạt động nạp và xả của các xi-lanh Việc bố trí các vấucam yêu cầu phải tuyệt đối chính xác để pha làm việc của hệ thống phân phối khí vàxi-lanh trùng nhau

8Hình 2 1 Điều khiển cam

Thông thường cam có biên dạng đối xứng đối xứng nhau, chiều cao của vấu cam

có tính chất quyết định đến độ mở của xu páp Một số biên dạng của vấu cam như camlồi cung tròn, cam tiếp tuyến, cam lõm…

Hình 2 2 Cấu tạo của trục cam

2.2.1.1 Dẫn động bằng bộ truyền bánh răng

Dẫn động bằng bộ truyền bánh răng thường là các bánh răng trụ răng nghiêng vớimục đích là để giảm ồn và kích thước chiều trục Bộ truyền này có thể gồm hai cặpbánh ăn khớp trực tiếp hoặc qua một bánh răng trung gian

Bộ truyền bánh răng thường được sử dụng chủ yếu trên các động cơ cỡ lớn như ô

tô tải hoặc tàu thủy,…

Hình 2 3: Bánh răng cam

Dạng thứ hai là dạng chế tạo riêng rẽ rồi sử dụng công cụ để lắp lên trục cam Loạinày thường được dùng cho các xe có tốc độ thấp hơn.

Hình 2 4 Vấu cam

2.2.1.4 Cảm biến trục cam

Cảm biến vị trí trục cam CPS (Camshaft Position Sensor) nắm một vai trò quantrọng trong hệ thống điều khiển của động cơ ECU sử dụng tín hiệu này để xác địnhđiểm chết trên của máy số 1 hoặc các máy, đồng thời xác định vị trí của trục cam đểxác định thời điểm đánh lửa (với động cơ xăng) hay thời điểm phun nhiên liệu (động

cơ phun dầu điện tử Common rail) cho chính xác

Với những động cơ đời mới hiện nay được trang bị thêm hệ thống điều khiển trụccam biến thiên thông minh cảm biến trục cam còn đóng vai trò giám sát sự hoạt độngcủa hệ thống điều khiển trục cam biến thiên, ECU sử dụng tín hiệu của cảm biến này

10

để xác định rằng hệ thống Trục cam biến thiên có đang làm việc đúng như tín hiệu từhộp ECU điều khiển hay không.

Hình 2 5 Các cảm biến1_ Cảm biến trục khủy; 2_Cảm biến trục cam

CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ ĐIỀU KHIỂN CAM

THÔNG MINH TRÊN Ô TÔ.

3.1 TỔNG QUAN HỆ THỐNG CAM THÔNG MINH (HỆ THỐNG NẠP

THÔNG MINH)

3.1.1 Giới thiệu hệ thống.

Hệ thống điều khiển cam thông minh (Hệ thống nạp thông minh) giúp cho thờiđiểm phối khí thay đổi thông minh VVT-i là viết tắt của Variable Vavle Timing-Intelligent

Hệ thống này có nhiệm vụ điều thời gian đóng mở, khoảng nâng cũng như khoảngthời gian đóng mở xupap để tối ưu hóa công suất làm việc của động cơ giúp nâng caohiệu quả làm việc, giảm mức tiêu thụ nhiên liệu và khí xả, Vì vậy, hệ thống nạp thôngminh ngày càng phổ biến trên ô tô

Hình 3 1 Động cơ VVT-i của hãng Toyota

3.1.1.1 Phân loại hệ thống cam thông minh

Đều có nhiệm vụ điều khiển thời điểm đóng mở, khoảng nâng cũng như khoảngthời gian đóng mở xupap để tối ưu hóa công suất làm việc của động cơ giúp nâng caohiệu quả làm việc, giảm mức tiêu thụ nhiên liệu và khí xả, tuy nhiên mỗi nhà sản xuất

12

ô tô lại đưa ra một các phương pháp khác nhau để giải quyết vấn đề này Trong phạm

vi đồ án này chúng em xin giới thiệu hai giải pháp phổ biến nhất hiện nay:

3.1.1.1.1 Dịch chuyển trục cam: VVV-I (Toyota), CVTCS ( Nissan), VANOS (BMW)…

Trên hệ thống VVT-i của hãng Toyota sử dụng nguyên lý điện – thủy lực để tối ưuhóa góc phối khí của trục cam nạp dựa trên chế độ làm việc của động cơ phối hợp vớicác thông số điều khiển chủ động

Các bộ phận của hệ thống gồm: Bộ xử lý trung tâm ECU 32 bit; bơm và đường dẫndầu; bộ điều khiển phối khí (VVT) với các van điện; các cảm biến: VVT, vị trí bướm

ga, lưu lượng khí nạp, vị trí trục khuỷu, nhiệt độ nước Ngoài ra, VVT-i thường đượcthiết kế đồng bộ với cơ cấu bướm ga điện tử ETCS-i, đầu phun nhiên liệu 12 lỗ (loại

bỏ sự hỗ trợ bằng khí) và bộ chia điện bằng điện tử cùng các bugi đầu iridium

3.1.1.1.2 Sử dụng 2 vấu cam có biên dạng khác nhau: VTEC (Honda), MIVEC (Mitsubishi)

Hình 3 2 Phân loại trục cam