BÀI 4: CÀI ĐẶT MỘT HỆ THỐNG MÁY TÍNH

Máy tính là một thiết bị nhận dữ liệu mà con người đưa vào, thực thi các phép tính toán hoặc luận lý để có thể thay đổi dữ liệu và cho ra một kết quả mới từ dữ liệu trước đó đã đưa vào

Trang 1

BÀI 4: CÀI Đ T M T H TH NG MÁY TÍNH Ặ Ộ Ệ Ố

GIÁO TRÌNH

L I NÓI Đ UỜ Ầ

{ S c p nh t khi in n} ẽ ậ ậ ấ

M C L C Ụ Ụ

M C L CỤ Ụ 1

BÀI 1: GI I THI U V MÁY TÍNHỚ Ệ Ề 6

1.1 Gi i thi uớ ệ 6

1.1.1 Máy tính là gì ? 6

1.1.2 Máy tính cá nhân gì ? 6

1.1.3 Các lo i máy tính khácạ 8

1.2 Các kh i ph n c ng máy tínhố ầ ứ 11

1.3 Ph n m m máy tínhầ ề 13

1.3.1 H đi u hành:ệ ề 13

1.3.2 Trình đi u khi n thi t b ( Driver) ề ể ế ị 14

1.3.3 Ph n m m ng d ng ( Application Software) ầ ề ứ ụ 15

1.3.4 Ph n m m l p trình ( Programing Software) ầ ề ậ 15

1.4 Nguyên lý ho t đ ng c a máy tínhạ ộ ủ 16

1.4.1 S đ kh i máy tính:ơ ồ ố 16

1.4.2 Đ n v c b n c a máy tínhơ ị ơ ả ủ 16

1.4.3 Nguyên lý ho t đ ngạ ộ 17

1.4.4 X lý d li uử ữ ệ 18

1.4.5 Quá trình kh i đ ng c a máy tínhở ộ ủ 18

BÀI 2: LINH KI N C U THÀNH H TH NG MÁY TÍNHỆ Ấ Ệ Ố 22

2.1 Bo m ch chạ ủ 22

2.1.1 Gi i thi uớ ệ 22

2.1.2 Các thành ph n c a bo m ch chầ ủ ạ ủ 23

Các Chips trên bo m ch chạ ủ 23

C ng k t n iổ ế ố 24

Trang 2

Khe c m trên bo m ch chắ ạ ủ 24

B ng k t n iả ế ố 25

System Bus and Bandwidth 27

2.1.3 ROM BIOS 27

2.1.4 Chipsets 28

2.1.5 Các đ c tr ng c a nhà s n xu t bo m ch chặ ư ủ ả ấ ạ ủ 33

2.1.6 Ch n đoán và kh c ph c s c bo m ch chẩ ắ ụ ự ố ạ ủ 35

2.2.2 Đ c tính c a b vi x lýặ ủ ộ ử 36

2.2.3 S c m nh c a b vi x lýứ ạ ủ ộ ử 38

Các b vi x lý c a Intel, AMDộ ử ủ 38

2.2.5 Ch n đoán và kh c ph c s c b vi x lýẩ ắ ụ ự ố ộ ử 41

2.3 B nh chính - RAMộ ớ 41

2.3.2 Đ c tính c a b nh RAMặ ủ ộ ớ 42

2.3.3 Phân lo i b nh RAMạ ộ ớ 42

2.3.4 Ch n đoán và kh c ph c s c b nh RAMẩ ắ ụ ự ố ộ ớ 44

2.4 B nh phộ ớ ụ 45

2.4.2 đĩa c ngỔ ứ 45

2.4.3 Đĩa quang và đĩa quangổ 51

2.5 B ngu n và thùng máyộ ồ 55

2.5.2 B ngu nộ ồ 56

2.5.4 Thùng máy 58

2.6 Màn hình máy tính 58

2.6.2 Màn hình CRT 59

2.6.3 Màn hình LCD 61

2.6.4 S d ng các nút ch c năng c a màn hìnhử ụ ứ ủ 65

2.7 Bàn phím 65

2.8 Chu tộ 69

2.9 Card màn hình 71

2.9.2 Thành ph n và thông s Card màn hìnhầ ố 71

2.9.3 Ch n đoán và kh c ph c s c Card màn hìnhẩ ắ ụ ự ố 77

2.10 Card âm thanh 78

2.11 Loa máy tính 79

BÀI 3: L A CH N C U HÌNH VÀ L P RÁP MÁY TÍNHỰ Ọ Ấ Ắ 84

3.1 L a ch n c u hìnhự ọ ấ 84

Trang 3

3.2 L p ráp máy tínhắ 87

3.2.1 Chu n b l p rápẩ ị ắ 87

3.2.2 Qui trình l p rápắ 88

3.2.3 CMOS Setup Utility 97

3.2.4 M t s l u ý trong quá trình l p ráp máy tínhộ ố ư ắ 103

BÀI 4: CÀI Đ T M T H TH NG MÁY TÍNHẶ Ộ Ệ Ố 106

4.1 DOS 106

4.1.1 DOS 106

4.1.2 Các công c ti n ích trong đĩa c u h Hirent’s Bootụ ệ ứ ộ 107

4.2 Phân vùng c ngổ ứ 110

4.2.1 Gi i thi u:ớ ệ 110

4.2.2 Các công c phân vùng c ngụ ổ ứ 110

4.2.3 Ch n đoán và kh c ph c s c phân vùng c ngẩ ắ ụ ự ố ổ ứ 115

4.3 Cài đ t h đi u hànhặ ệ ề 115

4.3.1 L a ch n và các bự ọ ước chu n bẩ ị 115

4.3.2 Quá trình cài đ tặ 116

4.3.3 Chu n đoán và kh c ph c s c cài đ tẩ ắ ụ ự ố ặ 126

4.4 Chương trình GHOST 127

4.4.1 Gi i thi u:ớ ệ 127

4.4.2 Cài đ t h th ng máy tính v i GHOSTặ ệ ố ớ 127

4.4.3 Sao l u và ph c h iư ụ ồ 129

4.5 Cài đ t trình đi u khi n thi t bặ ề ể ế ị 134

4.5.1 Xác đ nh thông s thi t b và trình đi u khi nị ố ế ị ề ể 135

4.5.2 Cài đ t và nâng c p trình đi u khi n thi t bặ ấ ề ể ế ị 135

4.5.3 Sao l u và ph c h i Driverư ụ ồ 139

4.5.4 Ch n đoán và kh c ph c s c trình đi u khi n thi t bẩ ắ ụ ự ố ề ể ế ị 143

4.6 Cài đ t nhi u h đi u hànhặ ề ệ ề 143

4.6.1 M c đích và gi i phápụ ả 144

4.6.2 Phân vùng đĩa cho vi c cài đ t nhi u HĐHổ ệ ặ ề 144

4.6.3 Cài đ t HĐH có h tr Multi-Bootặ ỗ ợ 146

4.6.4 Cài đ t h đi u hành có h tr c a chặ ệ ề ỗ ợ ủ ương trình BootMagic148 4.6.5 Các v n đ c n l u ý khi cài đ t nhi u h đi u hànhấ ề ầ ư ặ ề ệ ề 149

4.6.6 Ch n đoán và kh c ph c s cẩ ắ ụ ự ố 149

BÀI 5: THI T B NGO I VI THÔNG D NGẾ Ị Ạ Ụ 153

5.1 Thi t b k thu t sế ị ỹ ậ ố 153

5.1.1 Thi t b ghi hìnhế ị 153

5.1.2 Thi t b nghe nh c – ghi âmế ị ạ 157

5.2 Thi t b văn phòngế ị 159

Trang 4

5.2.1 Máy quét 159

5.2.2 Máy Fax 160

5.2.3 Máy chi uế 161

5.3 Thi t b khácế ị 163

5.3.1 Flash Disk – USB Disk 163

5.3.2 Modem 164

5.3.3 Card m ng – Switchạ 165

5.3.4 Card Tivi 165

BÀI 6: MÁY IN 168

6.2 Phân lo i máy inạ 168

6.2.1 Máy in kim 168

6.2.2 Máy in phun 170

6.2.3 Máy in Laser 170

6.2.4 Máy in đa ch c năngứ 172

6.3 Các v n đ v máy inấ ề ề 172

6.3.1 L a ch n máy inự ọ 172

6.3.2 Cài đ t và g b máy inặ ỡ ỏ 173

6.3.3 N p m c máy inạ ự 179

6.3.4 Ch n đoán và kh c ph c s c máy inẩ ắ ụ ự ố 182

BÀI 7: B O TRÌ VÀ NÂNG C P MÁY TÍNHẢ Ấ 185

7.1 B o trì máy tínhả 185

7.1.1 Nguyên nhân và m c đíchụ 185

7.1.2 D ng c b o trìụ ụ ả 185

7.1.3 Th c hi n b o trìự ệ ả 186

7.1.4 Các l u ý v b o trì máy tínhư ề ả 192

7.2 Nâng c p máy tínhấ 194

7.2.1 Nh n bi t d u hi u nâng c pậ ế ấ ệ ấ 194

7.2.2 Nâng c p thi t bấ ế ị 194

7.2.3 Các l u ý v nâng c p máy tínhư ề ấ 201

BÀI 8: MÁY TÍNH XÁCH TAY 203

8.2 Phân lo i máy tính xách tayạ 203

8.2.1 Máy Laptop 203

8.2.2 Máy Desknote 204

8.2.3 Máy Palm/Pocket PC 205

Trang 5

8.3 Đ c tr ng c a máy Laptopặ ư ủ 205

8.3.1 Các đ c tr ng v c u hình ph n c ngặ ư ề ấ ầ ứ 205

8.3.2 Ch n mua và s d ng đúng cáchọ ử ụ 206

8.3.3 Công ngh Centrino ệ 217

8.4 B o dả ưỡng máy Laptop 219

8.4.1 V sinh máy Laptopệ 219

8.4.2 Ch n đoán và kh c ph c s c máy Laptopẩ ắ ụ ự ố 220

BÀI 9: C U D LI UỨ Ữ Ệ 224

9.1 V n đ v d li u và l u tr d li uấ ề ề ữ ệ ư ữ ữ ệ 224

9.1.1 D li u và l u tr d li uữ ệ ư ữ ữ ệ 224

9.1.2 Nguyên nhân m t d li uấ ữ ệ 225

9.2 C u d li uứ ữ ệ 226

9.2.1 C ch khôi ph c d li uơ ế ụ ữ ệ 226

9.2.2 Chương trình c u d li uứ ữ ệ 227

9.2.3 S a l i d li u sau khi khôi ph cử ỗ ữ ệ ụ 237

9.3 Các l u ý v l u tr d li u và c u d li uư ề ư ữ ữ ệ ứ ữ ệ 237

9.3.1 L u tr d li u an toànư ữ ữ ệ 237

9.3.2 Các nguyên nhân không c u đứ ược d li uữ ệ 240

9.3.3 Các l u ý trong quá trình c u d li uư ứ ữ ệ 241

PH L CỤ Ụ 243

M C L C HÌNH MINH H AỤ Ụ Ọ 244

Trang 6

BÀI 1: GI I THI U V MÁY TÍNH Ớ Ệ Ề

Là m t máy tính độ ược thi t k đ n gi n cho m t cá nhân riêng l v i kíchế ế ơ ả ộ ẻ ớ

thước ph n c ng nh g n và ph n m m c n thi t cho nhu c u m t ngầ ứ ỏ ọ ầ ề ầ ế ầ ộ ười làm

vi c và h n n a là ngệ ơ ữ ười có thu nh p bình thậ ường cũng có kh năng s h u nó.ả ở ữ

Trang 7

Ph n c ng ầ ứ là nh ng linh ki n thi t b đ l p ráp hoàn ch nh thành m t máyữ ệ ế ị ể ắ ỉ ộtính ho c các thi t b k t n i v i máy tính; chúng đ u có đi m chung là có thặ ế ị ế ố ớ ề ể ể nhìn th y, c m ho c đ ng ch m đ n.ấ ầ ặ ụ ạ ế

Ph n m m ầ ề là m t chộ ương trình được vi t ra b i con ngế ở ườ ằi b ng các ngôn

ng l p trình nh m đi u khi n máy tính ph c v các công vi c c a ngữ ậ ằ ề ể ụ ụ ệ ủ ườ ử i s

Máy Laptop hay Notebook cũng thu c th lo i máy tính cá nhân và thộ ể ạ ườ ng

được g i là máy tính xách tay vì nó r t g n nh trong vi c di chuy n V i xuọ ấ ọ ẹ ệ ể ớ

hướng th trị ường hi n nay thì có th nói máy tính xách tay s thay th v trí đ uệ ể ẽ ể ị ầ

b n c a máy tính đ bàn trong nay mai.ả ủ ể

Trang 8

Hình B 1.3: MTXT và Macintosh

Máy tính PDA ( Personal Data Assistant) là lo i máy tính cá nhân, thạ ườ ng

được g i là máy tr giúp cá nhân, r t nh g n có th c m trong tay, trọ ợ ấ ỏ ọ ể ầ ước đây

thường dùng đ l u tr nh ng cu c h n, đ a ch Nh ng hi n nay thì lo i máyể ư ữ ữ ộ ẹ ị ỉ ư ệ ạnày cũng ti n g n t i vi c có th thay th ph n nào máy tính xách tay v i hế ầ ớ ệ ể ế ầ ớ ệ

đi u hành và ph n m m đi kèm nh m ph c v m i nhu c u c a ngề ầ ề ằ ụ ụ ọ ầ ủ ười dùng,

đ c bi t là các doanh nhân trong công vi c hàng ngày và h n n a là m t s lo iặ ệ ệ ơ ữ ộ ố ạ máy được tích h p luôn ch c năng đi n tho i.ợ ứ ệ ạ

Hình B 1.4: PDA

1.1.3 Các lo i máy tính khác ạ

Trang 9

Workstation là máy tính có kích thước và c u hình ph n c ng l n và m nhầ ầ ứ ớ ạ

h n máy tính cá nhân, thơ ường được dùng làm máy tr m tạ rong mang cuc bộ ̣ ̣ v iớ

h đi u hành riêng bi t nh m ph c v cùng lúc nhi u ngệ ề ệ ằ ụ ụ ề ười truy c p và sậ ử

d ng Đôi lúc cũng đụ ược dùng trong lãnh v c thíêt k và đ h a.ự ế ồ ọ

Trang 10

Hình B 1.6: Mini - Computer

Mainframe là máy tính l n r t m nh có th ph c v lên đ n hàng nghìn ngớ ấ ạ ể ụ ụ ế ườ i

s d ng cùng lúc, đử ụ ược dùng trong c quan, t ch c ho c các doanh nghi pơ ổ ứ ặ ệ

l n Tuy nhiên kích thớ ước c a lo i máy tính này r t l n và giá thành cũng r tủ ạ ấ ớ ấ

đ t.ắ

Hình B 1.7: Mainframe

Ngoài ra cũng còn m t s lo i máy tính khác nh : Máy tính x lý xong xongộ ố ạ ư ử(Parallel Processing Computer), Siêu máy tính (Super Computer) là nh ng lo iữ ạ

Trang 11

được s d ng trong m t s lĩnh v c r t h n ch nh nghiên c u khoa h c,ử ụ ộ ố ự ấ ạ ế ư ứ ọ quân s , …ự

Trang 12

Hình B 1.11: Kh i thi t b xu t ố ế ị ấ

Kh i b nh và thi t b l u tr ố ộ ớ ế ị ư ữ ( Memory – Storage Unit): là các thi t b l uế ị ư

tr t m th i hay c đ nh nh ng thông tin, d li u trong máy tính nh : Ram,ữ ạ ờ ố ị ữ ữ ệ ưRom, c ng, đĩa m m, đĩa CD/DVD, flash disk, …ổ ứ ề

Hình B 1.12: Kh i thi t b l u tr ố ế ị ư ữ

Trang 13

Kh i thi t b nh p và xu t ố ế ị ậ ấ có th g i chung là các thi t b ngo i vi ể ọ ế ị ạ

Hình B 1.13: Các thi t b ngo i vi ế ị ạ

(Perihperals), ngoài ra đ k t n i các kh i thi t b l i hay m r ng thêm cácể ế ố ố ế ị ạ ở ộ

ch c năng thì còn có các thi t b khác dùng đ k t n i, qu n lý, đi u khi n cácứ ế ị ể ế ố ả ề ể

ho t đ ng riêng bi t c a ph n c ng máy tính nh : bo m ch ch , card mànạ ộ ệ ủ ầ ứ ư ạ ủhình, card âm thanh, card m ng, card tivi …ạ

1.3 Ph n m m máy tính ầ ề

1.3.1 H đi u hành: ệ ề

(Operating System, còn được g i là Hidden Software) là m t ph n m m đ cọ ộ ầ ề ặ

bi t đệ ược thi t k nh m m c đích qu n lý n n t ng ph n c ng máy tính ho tế ế ằ ụ ả ề ả ầ ứ ạ

đ ng đ ph c v cho yêu c u c a ngộ ể ụ ụ ầ ủ ười dùng b ng vi c cung c p m t cáchằ ệ ấ ộ

th c tứ ương tác gi a ngữ ười dùng v i ph n c ng qua chính nó ho c các ph nớ ầ ứ ặ ầ

m m ng d ng đề ứ ụ ược cài đ t thêm vào h đi u hành Các h đi u hành thôngặ ệ ề ệ ề

d ng hi n này là WindowXP, Window Vista (Microsoft); Ubuntu Linux, RedHatụ ệLinux (C ng đ ng mã ngu n m ).ộ ồ ồ ở

Trang 14

Hình B 1.14: H đi u hành ệ ề

1.3.2 Trình đi u khi n thi t b ( Driver) ề ể ế ị

Driver là m t ph n m m đ c bi t thộ ầ ề ặ ệ ường được vi t ra b i chính nhà s n xu tế ở ả ấ thi t b ph n c ng nh m đ h tr h đi u hành ki m tra, qu n lý hay đi uế ị ầ ứ ằ ể ổ ợ ệ ề ể ả ề khi n các thi t b ph n c ng trong máy tính Ví d nh trình đi u khi nể ế ị ầ ứ ụ ư ề ể Chipset c a bo m ch ch , card màn hình, card âm thanh, máy in, máy quét, …ủ ạ ủ

Hình B 1.15: Trình đi u khi n thi t b ề ể ế ị

Trang 15

ra các h đi u hành, trình đi u khi n, ph n m m ng d ng hay t o ra m tệ ề ề ể ầ ề ứ ụ ạ ộ

ph n m m l p trình khác Ví d : Turbo Pascal, Visual Basic, Borland C++,ầ ề ậ ụDelphi, Visual Studio.NET,

1.3.4 Ph n m m l p trình ( Programing Software) ầ ề ậ

Là lo i ph n m m dùng đ vi t ra các h đi u hành, trình đi u khi n, ph nạ ầ ề ể ế ệ ề ề ể ầ

m m ng d ng hay t o ra m t ph n m m l p trình khác Ví d : Turbo Pascal,ề ứ ụ ạ ộ ầ ề ậ ụVisual Basic, Borland C++, Delphi, Visual Studio.NET, …

Trang 16

Các máy tính hi n nay là các máy tính đi n t vì v y nó ch có th hi u đệ ệ ử ậ ỉ ể ể ược 2

tr ng thái sau: ạ có đi n – không có đi n ệ ệ -> đúng – sai.

Trang 17

Đ bi u di n 2 tr ng thái đó s h c thì ngể ể ễ ạ ở ố ọ ười ta dùng h nh phân ệ ị v i 2ớ

ph n t là ầ ử 0 và 1 M i ph n t ỗ ầ ử 0 ho c ặ 1 này được qui ước trong ngành máy tính

là m tộ bit.

Kh i ngu n t đây, ngở ồ ừ ười ta đ nh nghĩa các đ n v đo lị ơ ị ường khác nh :ư

1 Byte = 8 bit (tương ng 1 ký t trong mã ASCII)ứ ự

1 KiloByte = 210 Byte = 1024 Byte

1 MegaByte = 210 Kbyte = 1024 KByte

1 GigaByte = 210 Mbyte = 1024 MByte

1 TByte = 210 Gbyte = 1024 Gbyte

Và m t s thông s đo lộ ố ố ường nh : c ng 120GB, ATA 100MB/s; Card m ngư ổ ứ ạ 1Gb/s, …v i qui ớ ướ b = bit, B = Byte.c

1.4.3 Nguyên lý ho t đ ng ạ ộ

B ướ c 1: đ u tiên d li u s đầ ữ ệ ẽ ược nh p vào qua thi t b nh p d ng s hayậ ế ị ậ ở ạ ố

ch , đữ ược mã hóa thành d ng thông tin mà máy tính hi u đạ ể ược (bao g m thôngồtin và l nh đi u khi n) và đệ ề ể ược chuy n vào vùng nh t m (b nh ) đ để ớ ạ ộ ớ ể ượ c

Trang 18

B ướ c 3: nh ng thi t b xu t có nhi m v gi i mã thông tin xu t ra phù h p v iữ ế ị ấ ệ ụ ả ấ ợ ớ thi t b xu t mà ngế ị ấ ười dùng có th hi u để ể ược nh ch , hình nh, âm thanh, …ư ữ ả

hi n 2+3=5, trong đó 2 và 3 đệ ược nh p vào t thi t b nh pậ ừ ế ị ậ

Các phép tính lu n lý trong máy tính đậ ược th c hi n b ng các toán t >, <, =,ự ệ ằ ử

or, and, true, false Ví d : n u 6>5 thì cho k t qu true (đúng), 8<7 thì cho k tụ ế ế ả ế

qu false (sai) ả

1.4.5 Quá trình kh i đ ng c a máy tính ở ộ ủ

Đ i v i b ngu n ATX thì lúc ch a nh n nút Power kh i đ ng máy, b ngu nố ớ ộ ồ ư ấ ở ộ ộ ồ máy tính v n cung c p do bo m ch ch m t ngu n đi n ch +5 Stanby đ chẫ ấ ạ ủ ộ ồ ệ ờ ề ờ tín hi u b t ngu n.ệ ậ ồ

Trang 19

Sau khi nh n nút Power thì bo m ch ch s tín hi u cho ngu n đ kích ngu nấ ạ ủ ẽ ệ ồ ể ồ

ho t đ ng, lúc này ngu n m i cung c p đi n cho đ y đ cho bo m ch ch vàạ ộ ồ ớ ấ ệ ầ ủ ạ ủcác thi t b khác trong máy tính và lúc này máy tính b t đ u kh i đ ng ế ị ắ ầ ở ộ

Đ u tiên ROM BIOS s ho t đ ng, ki m tra l i vi c c p đi n c a b ngu nầ ẽ ạ ộ ể ạ ệ ấ ệ ủ ộ ồ (các ngu n đi n còn l i bao g m +3.3V, +5V, -5V, +12V, -12V), quá trình ki mồ ệ ạ ồ ể tra này ch di n ra trong vài giây Sau khi công vi c ki m tra c p ngu n hoànỉ ễ ệ ể ấ ồ

t t thì Card màn hình s đấ ẽ ượ ấc c p đi n và hi n th thông tin đ u tiên.ệ ể ị ầ

Sau đó b vi x lý s đi u khi n ROM BIOS đ th c thi chộ ử ẽ ề ể ể ự ương trinh POST(Power On Self Test)

Chương trình POST s ti n hành ki m tra t t c các thi t b k t n i trong máyẽ ế ể ấ ả ế ị ế ốtính, đ u tiên ki m tra các thông s CPU, RAM, HDD và các thi t b k t n iầ ể ố ế ị ế ố khác và hi n th lên màn hình máy tính.ể ị

Khi ki m tra song, quá trình POST s chuy n cho thông tin cho BIOS và l u trể ẽ ể ư ữ trong CMOS và chuy n quy n đi u khi n qua thi t b kh i đ ng đã để ề ề ể ế ị ở ộ ược qui

đ nh trong CMOS.ị

N u thi t b đế ế ị ược ch n đ kh i đ ng là c ng thì CPU truy c p vào vùngọ ể ở ộ ổ ứ ậMBR (Master Boot Record) đ tìm ki m thông tin v phân vùng kh i đ ng T iể ế ề ở ộ ạ phân vùng kh i đ ng (Boot Record) CPU s tìm th y thông tin các ở ộ ẽ ấ t p tin m i ậ ồ

(trong h đi u hành DOS, các t p tin này là ệ ề ậ io.sys, msdos.sys và command.com) c a h đi u hành và n p các t p tin này vào vùng nh t m th iủ ệ ề ạ ậ ớ ạ ờ (RAM)

Sau đó l i đ n phiên các t p tin m i này l i làm nhi m v c a nó là n p ti pạ ế ậ ồ ạ ệ ụ ủ ạ ế các t p tin ho t đ ng c a h đi u hành, trình đi u khi n, hàm th vi n, … vàậ ạ ộ ủ ệ ề ề ể ư ệ

ti n hành kh i đ ng h đi u hành cho t i khi hoàn t t (vào t i màn hìnhế ở ộ ệ ề ớ ấ ớDesktop trong trường h p s d ng Windows).ợ ử ụ

Trang 20

3 Ph n m m máy tính g m có m y lo i Hãy nêu nh ng đ c đi m c a chúng.ầ ề ồ ấ ạ ữ ặ ể ủ

4 Hãy nêu c th quá trình x lý d li u và nguyên lý ho t đông c a máy tính.ụ ể ử ữ ệ ạ ủ

5 V s đ quá trình kh i đ ng máy tính và nêu chi ti t c a quá trình kh iẽ ơ ồ ở ộ ế ủ ở

đ ng máy.ộ

BÀI T P ÔN Ậ

1 Máy tính Machintosh thu c lo i máy tínhộ ạ

2 Máy Laptop hay Notebook thu c lo i máy tínhộ ạ

3 Máy tính PDA ( Personal Data Assistant) thu c lo i máy tính ộ ạ

4 Máy tính Workstation là máy tính cá nhân: đúng hay sai

5 Máy tính Mini-Computer là máy tính được thi t k đ ph c v cùng lúc choế ế ể ụ ụnhi u ngề ười: đúng hai sai

6 Bàn phím thu c thi t b nh p: đúng hay saiộ ế ị ậ

7 CPU thu c thi t b nh p: đúng hay saiộ ế ị ậ

8 Máy in thu c thi t b nàoộ ế ị

9 c ng thu c thi t b x lý: đúng hay saiổ ứ ộ ế ị ử

10 Bo m ch ch thu c kh i thi t b khác: đúng hay saiạ ủ ộ ố ế ị

11 Windows là h đi u hành máy tính: đúng hay saiệ ề

12 B Office thu c lo i ph n m m nào?ộ ộ ạ ầ ề

13 Visual C, C++ thu c lo i ph n m m gì? ộ ạ ầ ề

14 S đ h th ng máy tính g m m y kh i? ơ ồ ệ ố ồ ấ ố

15 8 bit b ng m y byte?ằ ấ

16 1 byte b ng bao nhiêu KiloByteằ

17 1 MegaByte b ng: 1024 Kbyte hay 1024 Mbyteằ

18 1024 Mbyte b ng bao nhiêu GigaByteằ

19 D li u nh p vào đữ ệ ậ ược gi i mã và đ a vào b nh t m: đúng hay saiả ư ộ ớ ạ

Trang 21

20 Khi máy tính b t đ u kh i đ ng thì nó đ c chắ ầ ở ộ ọ ường trình nào đ u tiên ầ

Trang 22

BÀI 2: LINH KI N C U THÀNH H TH NG MÁY Ệ Ấ Ệ Ố

TÍNH

M c tiêu: ụ

Sau khi k t thúc bài h c, h c viên s đ t đế ọ ọ ẽ ạ ược:

Hi u để ược các thành ph n linh ki n l p ráp thành m t b máy tính:ầ ệ ắ ộ ộ

và lu n lý gi a các thi t b khác nhau trong m t h th ng máy tính.ậ ữ ế ị ộ ệ ố

Trên bo m ch ch thạ ủ ường bao g m: ồ

Trang 23

 Khe c m m r ng dùng đ k t n i các thi t b ngo i vi khác vàoắ ở ộ ể ế ố ế ị ạ

đường truy n chung c a Chipsets.ề ủ

 K t n i ngu n (Power Connector) nh n đi n t b ngu n đ cung c pế ố ồ ậ ệ ừ ộ ồ ể ấ cho các thi t b trên bo m ch ch ho t đ ng.ế ị ạ ủ ạ ộ

Hình B 2.1: Các thành ph n trên mainboard ầ

2.1.2 Các thành ph n c a bo m ch ch ầ ủ ạ ủ

Các Chips trên bo m ch ch ạ ủ

Chip là m t vi m ch đi n t độ ạ ệ ử ược tích h p lên các bo m ch dùng đ th c hi nợ ạ ể ự ệ

m t nhi m v hay m t ch c năng nào đó.ộ ệ ụ ộ ứ

Các chip thường th y trên m t bo m ch ch :ấ ộ ạ ủ

 B chip chính c a bo m ch ch (chipsets)ộ ủ ạ ủ

 Chip card màn hình, âm thanh, m ng ONBOARDạ

 Và m t s chip khác (controller) v i ch c năng h tr CPU và các chipộ ố ớ ứ ổ ợchính trong vi c qu n lý và trao đ i d li u gi a các thi t b ệ ả ổ ữ ệ ữ ế ị

Trang 24

Hình B 2.2: Các chips trên mainboard

C ng k t n i ổ ế ố

C ng k t n i là thi t b k t n i gi a bo m ch ch t i các thi t b ngo i vi.ổ ế ố ế ị ế ố ữ ạ ủ ớ ế ị ạThi t b ngo i vi đế ị ạ ược k t n i v i c ng b i nh ng dây cáp theo t ng thi t b ế ố ớ ổ ở ữ ừ ế ị

M t s thu t ng khác cho c ng k t n i là giao đi n k t n i dùng đ trao đ iộ ố ậ ữ ổ ế ố ệ ế ố ể ổ

d li u qua l i gi a các thi t b bên ngoài v i máy tính.ữ ệ ạ ữ ế ị ớ

Hình B 2.3: Các c ng k t n i trên mainboard ổ ế ố

Khe c m trên bo m ch ch ắ ạ ủ

Trang 25

Khe c m là m t dãy đắ ộ ược g n dính vào phía dắ ưới bên trái c a bo m ch chủ ạ ủ

được g i là khe c m m r ng, các card m r ng đọ ắ ở ộ ở ộ ược g n vào chúng Card mắ ở

r ng là m t d ng bo m ch in, nó th c hi n m t s ch c năng m r ng cho máyộ ộ ạ ạ ự ệ ộ ố ứ ở ộtính nh : card màn hình, card m ng, card modem, card usb, …ư ạ

Hình B 2.4: Khe c m trên mainboard ắ

Trang 26

Front USB Panel: k t n i v i dây n i c ng USB trế ố ớ ố ổ ước thùng máy

Hình B 2.6: Front USB Panel

Trang 27

Front Audio Panel: k t n i v i dây n i c ng loa và micro c a thùng máyế ố ớ ố ổ ủ

Hình B 2.6: Front Audio Panel

System Bus and Bandwidth

Bus trong h th ng máy tính là kênh truy n k t n i gi a các thi t b v i nhauệ ố ề ế ố ữ ế ị ớbao đ truy n d li u hay tín hi u đi u khi n.ể ề ữ ệ ệ ề ể

System Bus (còn g i l i Bus h th ng) hay ọ ạ ệ ố Front Side Bus (FSB: là kênh

truy n - bus b t tay gi a 2 thi t b , khác v i bus n i b c a m i thi t b ) làề ắ ữ ế ị ớ ộ ộ ủ ỗ ế ị

đường truy n tín hi u (d li u hay đi u khi n) gi a CPU và các thi t b khácề ệ ữ ệ ề ể ữ ế ịtrong h th ng máy tính nh b nh h th ng, c ng, card màn hình, BIOS,ệ ố ư ộ ớ ệ ố ổ ứcard m r ng, …ở ộ

Bandwidth được g i là băng thông là s lọ ố ượng thông tin l u chuy n gi a 2ư ể ữthi t b trong m t đ n v th i gian Theo lý thuy t thì băng thông đế ị ộ ơ ị ờ ế ược tính như sau:

Băng thông = đ r ng c a d li u x d li u truy n trong ộ ộ ủ ữ ệ ữ ệ ề

m t xung nh p x FSB ộ ị

Ví d : ụ m t thi t b có đ r ng độ ế ị ộ ộ ường truy n d li u là 32bit, có th truy nề ữ ệ ể ề

được 4 bit d li u trong m t xung nh p và có FSB là 100Mhz thì băng thông là:ữ ệ ộ ị32bit x 4 x 100Mhz = 1600MB/s

2.1.3 ROM BIOS

Là tên g i thông thọ ường c a ngủ ười dùng khi mu n nói đ n con chip nhố ế ớ (ROM) n m trên bo m ch ch dùng đ l u tr chằ ạ ủ ể ư ữ ương trình BIOS (Basic InputOutput System: h th ng xu t nh p c b n c a máy tính), giao di n đi u khi nệ ố ấ ậ ơ ả ủ ệ ề ể

c a chủ ương trình CMOS Setup Utility, chương trình t kh i đ ng và ki m traự ở ộ ểmáy tính lúc kh i đ ng máy (POST – Power On Self Test).ở ộ

Trang 28

V i h th ng máy tính trớ ệ ố ước đây thì ph n thông tin trong ROM BIOS là c đ nhầ ố ị không th xóa để ược Các h th ng m i s d ng lo i ROM đ c bi t (thệ ố ớ ử ụ ạ ặ ệ ường làEEPROM) là lo i ROM có th ghi xóa đạ ể ược vì th có th đế ể ược dùng trong

trường h p c n nâng c p BIOS.ợ ầ ấ

Chip c u b c: ầ ắ có nhi m v là kênh truy n k t n i t i CPU và giúp CPU k tệ ụ ề ế ố ớ ế

n i t i b nh chính (RAM), card màn hình onboard ho c khe c m r i, kênhố ớ ộ ớ ặ ắ ờtruy n t i chip c u nam.ề ớ ầ

Trang 29

Chip c u nam: ầ làm nhi m v d n truy n tính hi u t các thi t b nh c ng,ệ ụ ẫ ề ệ ừ ế ị ư ổ ứ CD/DVD, m m, c ng USB, n i ti p, xong xong, khe c m PCI, chip Lan,

chip âm thanh, BIOS, … đ n chip c u b c và ngế ầ ắ ượ ạc l i

Tên các b chipsets thộ ường được đ t tên theo chip c u b c.ặ ầ ắ

Các nhà s n xu t chipset và s đ k thu t c a b chipset thông d ng: ả ấ ơ ồ ỹ ậ ủ ộ ụ

Hình B 2.9: Chipset Intel 975X

Trang 30

Hình B 2.10: Chipset Intel 915G

Trang 31

Hình B 2.11: Chipset VIA CX700

Trang 32

Hình B 2.12: Chipset SIS 761X

Trang 33

Hình B 2.13: Chipset NVIDIA

2.1.5 Các đ c tr ng c a nhà s n xu t bo m ch ch ặ ư ủ ả ấ ạ ủ

Nhà s n xu t bo m ch ch là n i đóng gói thành ph m bo m ch ch Đ cóả ấ ạ ủ ơ ẩ ạ ủ ể

m t bo m ch ch hoàn ch nh thì nhà s n xu t s ch n và mua b chipset chínhộ ạ ủ ỉ ả ấ ẽ ọ ộ

t nhà s n xu t chipset, sau đó s t s n xu t ho c mua các chip đi u khi nừ ả ấ ẽ ự ả ấ ặ ề ể còn l i nh chip âm thanh, chip lan, chip đi u khi n c ng, bios, … t nhi uạ ư ề ể ổ ứ ừ ề nhà s n xu t khác nhau ả ấ

 Nhà s n xu t chip âm thanh: Cmedia, Realtek, Intel, Creative, …ả ấ

 Nhà s n xu t chip Lan: Realtek, Intel, Broadcom, …ả ấ

 Nhà s n xu t chip card màn hình: Intel, Via, Sis (đả ấ ược tích h p trongợchip c u b c), nVidia, S3, …ầ ắ

 BIOS: Phonix, Award, Ami, …

Trang 34

Sau khi tích h p các thành ph n chính lên bo m ch ch , nhà s n xu t có thợ ầ ạ ủ ả ấ ể thêm các thành ph n đ t tr ng c a chính mình đ b xung thêm các ch c năngầ ặ ư ủ ể ổ ứ

c v ph n c ng và ph n m m đ c tr ng.ả ề ầ ứ ầ ề ặ ư

Nhà s n xu t Gigabyte: ả ấ ngoài m t s ch c năng chung nh các bo m ch chộ ố ứ ư ạ ủ khác thì hãng Gigabyte thêm vào m t s đ t tính riêng c a mình nh s d ngộ ố ặ ủ ư ử ụ

t t c t r n nh m nâng cao tính n đ nh c a thíêt b , DualBIOS nh m b o vấ ả ụ ắ ằ ổ ị ủ ị ằ ả ệ

s c n u b h ng chip ROMBIOS, C.O.M giúp ngự ố ế ị ỏ ười dùng có th ki m tra vàể ể

t i v các b n c p nh t BIOS, Driver tr c ti p t máy ch c a nhà s n xu t,ả ề ả ậ ậ ự ế ừ ủ ủ ả ấ M.I.T giúp máy tính t i u đ đ t đố ư ể ạ ược hi u su t ho t đ ng cao nh t, Silent-ệ ấ ạ ộ ấPipe giúp h th ng gi i nhi t hi u qu mà không gây ti ng n, …ệ ố ả ệ ệ ả ế ồ

Nhà s n xu t Intel: ả ấ là nhà s n xu t bo m ch ch có đ thành ph n chip tíchả ấ ạ ủ ủ ầ

h p trên bo m ch ch đ y đ nh t bao g m b chipset, chip màn hình, âmợ ạ ủ ầ ủ ấ ồ ộthanh, lan, … Đây là đ t tính m nh nh t c a Intel đem l i cho bo m ch ch c aặ ạ ấ ủ ạ ạ ủ ủ Intel tính đ nh và tổ ị ương thích t t nh t và r t hi u qu khi ho t đ ng v i CPUố ấ ấ ệ ả ạ ộ ớ

c a chính Intel s n xu t Tuy nhiên cũng là hãng s n xu t bo m ch ch ít tíchủ ả ấ ả ấ ạ ủ

h p thêm các ch c năng ph tr thêm cho ngợ ứ ụ ợ ười dùng

Nhà s n xu t Asus: ả ấ cũng gi ng nh nhà s n xu t Gigabyte, hãng Asus cũngố ư ả ấthêm nhi u tính năng cho bo m ch ch c a mình nh Quit Thermal nh m giúpề ạ ủ ủ ư ằ

h th ng t n nhi t t t và êm h n qua thi t k cung c p ngu n 8 pha, theo dõiệ ố ả ệ ố ơ ế ế ấ ồ

và qu n lý t c đ qu t thông minh, các phi n t n nhi t k t n i b ng các ngả ố ộ ạ ế ả ệ ế ố ằ ố

gi i nhi t Ngoài ra còn cung c p c ch t i u hóa ph n c ng nh m tăng hi uả ệ ấ ơ ế ố ư ầ ứ ằ ệ

su t ho t đ ng c a tòan h th ng v i AI NOS, AI Gear, … ấ ạ ộ ủ ệ ố ớ

Trang 35

2.1.6 Ch n đoán và kh c ph c s c bo m ch ch ẩ ắ ụ ự ố ạ ủ

Trang 36

Bus ho t đ ng: ạ ộ BUS c a CPU đủ ược chia làm 2 lo i đó là FSB (Front SideạBus), BSB ( Back Side Bus)

Hình B 2.15: Front Side Bus và Back Side Bus

Trang 37

FSB: (Front Side Bus) c a CPU là BUS tuy n trủ ế ước c a CPU khi k t n i v iủ ế ố ớ

B nh cache L1 độ ớ ược tích h p trong chính b n thân CPU đợ ả ược g i là cacheọ

n i hay g i là cache chính T c đ truy nh p cache x p x b ng t c đ làm vi cộ ọ ố ộ ậ ấ ỉ ằ ố ộ ệ

c a CPU, nh ng dung lủ ư ượng khá nh Cache L1 đỏ ược phân thành 2 b nh v iộ ớ ớ hai ch c năng khác nhau đó là Data cache và Code cache.ứ

 Data cache: đ l u tr d li uể ư ữ ữ ệ

 Code cache: đ l u tr mã l nhể ư ữ ệ

Cache L2 được n m bên ngoài CPU goi là external cache hay g i là cache ph ằ ọ ụ Cache L2 thường có kích thước 256 KB đ n 4MB Th i đi m hi n nay cacheế ờ ể ệL2 được đ a vào trong cùng m t v b c c a CPU Ch c năng c a cache L2ư ộ ỏ ọ ủ ứ ủ

ho t đ ng là d đoán trạ ộ ự ước các l nh c a CPU s p th c thi, cache L2 s l yệ ủ ắ ự ẽ ấ thông tin lên trước đ khi c n CPU s l y t cache L2 nhanh h n ph i l y tể ầ ẽ ấ ừ ơ ả ấ ừ RAM

Hình B 2.16: Cache L1 và L2

Trang 38

T p l nh ậ ệ

Là b l nh độ ệ ược đ nh nghĩa s n và l u tr ngày trong CPU nh m th c hi nị ẵ ư ữ ằ ự ệ

nh ng tác v đã đữ ụ ược thi t k theo yêu c u nh t p l nh FPU dùng đ tínhế ế ầ ư ậ ệ ểtoán s th c d u ch m đ ng, t p l nh MMX dùng đ h tr x lý d li uố ự ấ ấ ộ ậ ệ ể ổ ợ ử ữ ệ MultiMedia, t p l nh SSE, SSE2, SSE3 dùng đ h tr truy c p Internet và xậ ệ ể ổ ợ ậ ử

lý d li u MultiMedia (hình nh, âm thanh) chuyên bi t.ữ ệ ả ệ

Công ngh ch t o ệ ế ạ

Khi nói đ n công ngh ch t o c a CPU là nói đ n toàn b quá trình t lúc b tế ệ ế ạ ủ ế ộ ừ ắ

đ u thi t k cho t i khi có s n ph m thành ph m Trong quá trình này s cóầ ế ế ớ ả ẩ ẩ ẽnhi u y u t đ t o nên s khác bi t gi a các lo i CPU, dòng s n ph m, tínhề ế ố ể ạ ự ệ ữ ạ ả ẩnăng, s c m nh tính toán, …ứ ạ

M t s đ c đi m có th l u ý nh :ộ ố ặ ể ể ư ư

 CPU ch t o b ng công ngh 130, 90 hay 65nm ?ế ạ ằ ệ

 Lo i CPU máy ch , đ bàn hay laptop ?ạ ủ ể

 CPU s d ng ki n trúc nào: NetBurst hay Core ?ử ụ ế

 Dòng CPU m t lõi hay đa lõi ?ộ

 CPU 32bit hay 64 bit ?

có t c đ xung nh p 2.66Ghz v i FSB là 1066Mhz, còn D960 có t c đ xungố ộ ị ớ ố ộ

nh p là 3.6Ghz v i FSB là 800Mhz N u không xét đ n các y u t khác thì cóị ớ ế ế ế ố

th nói CPU D960 s m nh h n CPU E6700 Tuy nhiên n u xét đ n y u t vể ẽ ạ ơ ế ế ế ố ề

ki n trúc s d ng thì E6700 s d ng ki n trúc Core v i nhi u tính năng u vi tế ử ụ ử ụ ế ớ ề ư ệ

h n ki nt trúc Netburst cũ s d ng cho D960 thì r ràng lúc này CPU E6700ơ ế ử ụ ỏ

Trang 39

Pentium 4

5xx6xx

1.3–3.8 GHz

478775423

400533800/1066 MT/s

256–2048 KB

Intel Celeron 2xx2.x 266 Mhz-3.3 Ghz

370478775

Txxxx LxxxxUxxxx

1.06–2.33 GHz

V 35 W Socket AM2Sempron 3500+ 2000 MHz 128 KB 800 MHz 1.20/1.25

V 35 W Socket AM2

Trang 40

MHz

Cache KB

L2-HT MHz

Voltage V

1.40 V 62 W Socket AM2Athlon 64

1.25-3500+ (F3) 2200 MHz 512 1000 MHz

1.40 V 62 W Socket AM2Athlon 64

1.25-3800+ (F3) 2400 MHz 512 1000 MHz

1.40 V 62 W Socket AM2

1.25-Athlon 64

4000+ (F3) 2600 MHz 512 1000 MHz

1.40 V 62 W Socket AM2

Định dạng
Số trang	253
Dung lượng	7,2 MB