Cau tran thuat don

Là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn.. Là những thành phần có thể có hoặc khôngcần thiết ở trong câu.C[r]

NhiÖt liÖt chµo mõng

C¸c ThÇy Gi¸o, C« Gi¸o

VÒ dù giê líp 6A2

KiÓm tra bµi cò

Câu 1: Thành phần chính của câu là gì?

A Là những thành phần không bắt buộc phải có mặt trong câu.

B Là những thành phần được thêm vào để câu thêm rõ nghĩa.

C Là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn

chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn.

D Là những thành phần có thể có hoặc khôngcần thiết ở trong câu.

Câu 2: Cho câu văn : Mặt trời nhú lên dần dần,rồi lên cho kì hết.

-Câu trên có mấy vị ngữ?

-Vị ngữ của câu trên trả lời cho câu hỏi nào?

C

B

`D

Tiết 111 : câu trần thuật đơn

I - Câu trần thuật đơn là gì ?

1) Tìm hiểu ví dụ

Ch a nghe hết câu , tôi đã hếch răng lên , xì một hơi rõ dài (1) Rồi , với bộ điệu khinh khỉnh , tôi mắng (2):

- Hức(3)!Thông ngách sang nhà ta (4)? Dễ nghe nhỉ(5)! Chú mày hôi nh cú mèo thế này , ta nào chịu đ ợc (6).Thôi , im cái

điệu hát m a dầm sùi sụt ấy đi(7).Đào tổ nông thì cho chết (8)!

Tôi về , không một chút bận tâm.(9)

(Tô Hoài)

2)Nhận xét:

- Câu có tác dụng kể, tả, nêu ý kiến : câu 1; 2; 6; 9

- Câu bộc lộ cảm xúc : câu 3; 5; 8

- Câu dùng để hỏi : câu 4

- Câu cầu khiến : câu 7

Tiết 111 : câu trần thuật đơn

1) Tìm hiểu ví dụ

2) Nhận xét:- Câu có tác dụngkể, tả, nêu ý kiến : câu 1; 2; 6; 9

- Câu bộc lộ cảm xúc : câu 5; 3; 8

- Câu cầu khiến : câu 7

*Xác định chủ ngữ, vị ngữ cho các câu sau:

-Tôi đã hếch răng lên , xì một hơi rõ dài.

-Tôi mắng.

- Chú mày hôi nh cú mèo thế này , ta nào chịu đ ợc

-Tôi về , không một chút bận tâm

CN VN

CN VN

Tiết 111 : câu trần thuật đơn

I –Câu trần thuật đơn là gì ?

1) Tìm hiểu ví dụ

2) Nhận xét

-Tôi đã hếch răng lên , xì một hơi rõ dài.(1)

CN VN

-Tôi mắng (2)

CN VN

- Chú mày hôi nh cú mèo thế này , ta nào chịu đ ợc (6)

CN VN CN VN

-Tôi về , không một chút bận tâm (9)

CN VN

Cõu (1), (2), (9) cú một cụm chủ vị, cõu (6) cú hai cụm chủ vị Cỏc cõu (1), (2), (9) là cõu trần thuật đơn.

* Ghi nhớ ( SGK)

Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C – V tạo thành, dùng để giới

thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến

Tiết 111: câu trần thuật đơn

I - Câu trần thuật đơn là gì ?

1) Tìm hiểu ví dụ

2) Nhận xét

* Ghi nhớ ( SGK) II- Luyện tập

Bài tập 1

Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích d ới đây.Cho biết những câu trần thuật đơn

ấy đ ợc dùng làm gì ?

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo , sáng sủa(1).Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quân đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con ng ời thì , sau mỗi lần dông bão , bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng nh vậy(2).Cây trên núi đảo lại thêm xanh m ợt , n ớc biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa(3) Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão ,thì nay l ới càng thêm

nặng mẻ cá giã đôi(4).

(Nguyễn Tuân)

Đáp án bài tập1

1 Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo,

sáng sủa.

C V

->Dùng để giới thiệu , miêu tả về Cô Tô.

2.Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quân đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con ng ời thì , sau mỗi lần dông

bão ,bao giờ bầu trời Cô Tô / cũng trong sáng nh vậy

C V

-> Dùng để nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng

của Cô Tô sau trận bão.

Bài tập 2

D ới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học Chúng

thuộc loại câu nào và có tác dụng gì?

a) Ngày x a ở miền đất Lạc Việt, cứ nh bây giờ là Bắc Bộ n ớc ta,

có một vị

thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long

Quân.

(Con Rồng cháu Tiên) b) Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.

(ếch ngồi đáy giếng) c) Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều

(Con hổ có nghĩa)

Trả lời : Cả 3 câu a, b, c đều là câu trần thuật đơn Có tác dụng giới

thiệu nhân vật

a ) Tục truyền , đời Hùng V ơng thứ sáu , ở làng Gióng có hai vợ

chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai

ông bà ao ớc có một đứa con Một hôm bà ra đồng trông

thấy một vết chân rất to , liền đặt bàn chân mình lên ớm thử

để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và

m ời hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô

( Thánh Gióng )

b ) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N

ơng , ng ời đẹp nh hoa , tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực , muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng

đáng

Một hôm , có hai chàng trai đến cầu hôn

( Sơn Tinh , Thủy Tinh )

c ) Ngày x a , có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp n ớc tìm ng ời tài giởi Viên quan ấy đã đi nhiều noi , đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm nh ng viên quan vẫn ch a thấy có ng ời nào thật lỗi lạc

Một hôm , viên quan đi qua cánh đồng làng kia , chợt thấy bên vệ đ ờng có hai cha con ng ời nọ đang làm ruộng

Bài tập 3

rồi từ những việc làm của nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vật chính

Bài 4

Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật , những câu

mở đầu sau đây còn có tác dụng gì ?

a) X a có một ng ời thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra để làm nghề đẽo cày

( Đẽo cày giữa đ ờng )

b ) Ng ời kiếm củi tên Mỗ ở huyện Lạng Giang , đang bổ củi

ở s ờn núi , thấy d ới thung lũng phía xa , cỏ cây lay động

không ngớt mới vác búa đến xem , thấy một con hổ trán

trắng , cúi đầu đào bới đất , nhảy l ên , vật xuống , thỉnh

thoảng lấy tay móc họng , mở miệng nhe cái răng , máu me , nhớt rãi trào ra

( Vũ Trinh )

Ngoài việc giới thiệu nhân vật , các câu văn còn miêu tả

cả hoạt động của nhân vật nữa

Bài tập

Em hãy điền vào chỗ trống để tạo thành câu trần thuật đơn.

Bầu trời

Lớp em

trong xanh

học rất chăm.

Baứi taọp củng cố

? Dùng BĐTD để thể hiện nội dung của bài học.

H ớng dẫn học ở nhà

-Học thuộc ghi nhớ trong SGK

-Hoàn thiện bài tập vào vở bài tập ngữ văn -Viết một đoạn văn (4-6 câu)tả cảnh tr ờng em.Trong đó có sử dụng câu trần thuật đơn.

-Soaùn baứi: Caõu traàn thuaọt ủụn coự tửứ laứ.