¢m thanh ®· ho¸ thµnh vËt thÓ, tiÕng chim hãt vang trêi Êy kh«ng cßn lµ ©m thanh b×nh thêng n÷a mµ lµ tiÕng cña mïa xu©n, tõng giät ©m thanh cña mïa xu©n long lanh r¬i xuèng.. H/a ngêi [r]
Trang 1Ôn thi môn ngữ văn vào lớp 10
Đề bài số 1: Cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hữu Thỉnh trớc biến đổi của đất trời lúc sang thu
1 Mở bài: Mùa thu là nguồn cảm hứng của các thi nhân từ xa đến nay, biết bao
thi nhân đã gửi gắm lòng mình vào những bài thơ thu và đem đến cho ngời đọc những cảm xúc tinh tế Mỗi nhà thơ có một cách nhìn, cách cảm nhận khác nhau tạo nên những ấn tợng rất riêng về mùa thu, Hữu Thỉnh là một trong những nhà thơ ấy Với con mắt nghệ sĩ, tâm hồn nhạy cảm, ông đã đem đến cho ngời đọc một bức tranh sang thu đặc sắc Bài thơ “Sang thu” đợc sáng tác năm 1977 in trong tập “Từ chiến hào đến thành phố” Đọc bài thơ, ta cảm nhận đợc bức tranh mùa thu qua những giây phút giao mùa cuối hạ sang thu qua cảm nhận tinh tế, hình ảnh thơ tiêu biểu, gợi cảm và các BPNT đặc sắc
2 Thân bài:
* Giới thiệu khái quát: Bài thơ gồm có 3 khổ, mỗi khổ có 4 dòng thơ ngũ ngôn
Với các hình ảnh tự nhiên giàu sức gợi, “Sang thu” là những cảm nhận tinh tế đến vô cùng của nhà thơ trớc khoảnh khắc giao mùa, từ đó bộc lộ một t/y thiên nhiên tha thiết
* Phân tích:
Luận điểm 1: Cảm nhận về những tín hiệu đầu tiên của mùa thu đến đột ngột,
bất ngờ: “Bỗng nhận ra hơng ổi – Phả vào trong gió se” Đây là sự cảm nhận rất
độc đáo, rất riêng của HT Nhà thơ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác bắt đầu từ một mùi hơng “hơng ổi” Hơng ổi chín thơm lừng phả vào trong những cơn gió se
se lạnh mà ông đột ngột nhận ra Từ “Bỗng” trong câu thơ cho ta thấy một cảm giác bất ngờ, đột ngột đến độ ngạc nhiên Động từ “phả” vừa gợi cảm giác bất chợt vừa gợi sự vận động nhẹ nhàng của làn gió Cái mùi hơng đặc trng của mùa thu từ ổi thơm lừng không gian là hơng vị của đồng quê mộc mạc, dân dã cứ vơng vấn mãi Nhà thơ còn cảm nhận đợc sơng thu: “ Sơng chùng chình qua ngõ” Lần này là sự cảm nhận bằng thị giác, chùng chình là từ láy tợng hình cùng NT nhân hoá gợi ra sự lay động của lá cây và những hạt sơng mai ớt mềm mại đang giăng giăng qua ngõ nhỏ Mùa thu đã về có hơng ổi, có gió se, có sơng thu chùng chình Vậy mà nhà thơ lại hỏi: “Hình nh thu đã về” Mùa thu đợc cảm nhận bằng lý trí
“Hình nh” là một chút nghi hoặc, bâng khuâng, bối rối Mùa thu đến từ bao giờ?
Từ hơng ổi? Từ gió? Từ sơng? Một cảm xúc ngỡ ngàng, bất chợt trong cảm nhận Thu đã về trên quê hơng, đó là cảm xúc trong thời điểm giao mùa Chỉ có những con ngời thực sự yêu mùa thu, gắn bó với quê hơng đất nớc thì mới có những cảm xúc tinh tế đến vậy
Luận điểm 2: Mùa thu đợc cảm nhận bằng một không gian rộng lớn hơn, nhiều
tầng bậc và rõ rệt hơn Đó là từ các cảnh vật lúc sang thu Bắt đầu từ dòng sông và những cánh chim trời: “ Sông đợc lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã”
Con sông quê hơng cũng nh đang dềnh dàng chờ nớc mùa thu Từ láy “dềnh dàng” và phép nhân hoá đã gợi tả dòng sông mùa thu êm đềm th thái Con sông quê không còn nớc chảy cuồn cuộn đỏ ngầu phù sa mà trở nên cạn hơn, trong vắt
êm đềm trôi Đối lập với con sông quê là những cánh chim trời đang vội vã Mùa thu với những ngọn gió heo may, se lạnh làm chúng phải bay về phơng Nam tránh rét Phép nhân hoá và từ láy tợng hình kết hợp cụm từ “ Bắt đầu vội vã” là những cảm nhận độc đáo chỉ có thể thấy đợc ở một tâm hồn đa cảm, tinh tế của ngời nghệ sĩ Tất cả vạn vật nh đang hối hả, xôn xao khi mùa thu về.Thu đã về trên bờ
đê, ngõ xóm, trên những dòng sông và cả những cánh chim trời đang nhuốm sắc thu Độc đáo nhất là bức tranh thu đợc cảm nhận từ những áng mây: “Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”
Hữu Thỉnh không tả “Trời thu xanh ngắt mấy từng cao” nh thơ của Nguyễn
Khuyến mà điểm vào bức tranh thu một chút mây còn vơng lại của mùa hạ Đám mây mùa hạ đang vắt nửa mình sang thu Đây là một lối diễn đạt độc đáo Đám mây mang trên mình cả 2 mùa Một nửa là vẻ đẹp của mùa hạ còn rơi rớt lại, một nửa là vẻ đẹp của mùa thu Đó là cái đẹp rất riêng của phút giao mùa Đám mây
Trang 2vắt nửa mình là hình ảnh nhân hoá Đám mây ấy dài, mỏng, thớt tha, duyên dáng
nh một dải lụa nằm vắt ngang in trên nền trời, rồi để đến một lúc nào đó trở thành
“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt”
Hai khổ thơ trên là cảm nhân tinh tế của nhà thơ trong thời khắc giao mùa Nhà thơ đã vẽ nên 1 bức tranh sang thu nông ấm Đó là cảnh sang thu đẹp đến vô cùng, nhẹ nhàng tơi tắn đến lạ kỳ Các phép nhân hoá, từ láy tợng hình đã đa ta về với 1 miền quê dân dã mà ấm áp tình ngời
Luận điểm 3: Mùa thu đợc cảm nhận bằng những suy ngẫm và trải nghiệm.
Nếu nh ở 2 khổ thơ trên là sự cảm nhận mùa thu 1 cách trực tiếp thì ở khổ cuối lại
là sự cảm nhận mùa thu bằng lý trí, bằng những suy ngẫm sâu sa:
“Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn ma
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi”
Vẫn là những hiện tợng của thời tiết: Ma, nắng, sấm, chớp, dông, bão của mùa hạ nhng mức độ đã khác đi nhiều Nắng vẫn còn nhng không còn gay gắt, chói chang
nh đổ lửa trên các ngõ xóm, con đờng Ma giảm dần chứ không còn ào ạt, xối xả
và bớt chợt nh những cơn ma dông, ma rào của mùa hạ nữa Sấm cũng đã tha dần
và nhỏ đi chứ không đủ sức lay động những hàng cây sống lâu năm đã già dặn trải qua bao mùa dông bão Đó là những hình ảnh tả thực về hiện tợng của TN, thời tiết, khí hậu lúc giao mùa hạ, thu Ngoài hình ảnh tả thực, hai câu thơ cuối còn mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc Sấm là hình ảnh tợng trng cho những bất thờng của ngoại cảnh cuộc đời Còn hàng cây đứng tuổi là hình ảnh tợng trng cho những con ngời từng trải, có nhiều kinh nghiệm và vốn sống Họ sẽ trở nên bình tĩnh, tự tin, vững vàng, chín chắn hơn trớc những tác động bất thờng của cuộc đời Bằng hình
ảnh tả thực vừa có ý nghĩa tợng trng, nhà thơ muốn gửi gắm những suy ngẫm, trải nghiệm của mình về con ngời và cuộc đời
3 Kết bài:
“Sang thu” của Hữu Thỉnh là 1 bài thơ đôc đáo Bài thơ gây hấp dẫn cho chúng ta bằng những hình ảnh thơ rất tự nhiên, giàu sức gợi Các phép NT nhân hoá, ẩn dụ, tơng phản và các từ láy đợc vận dụng linh hoạt Bằng những cảm nhận tinh tế, Hữu Thỉnh đã đa ta đến một bức tranh thu vừa đẹp vừa có hồn, vừa gần gũi mà ấm
áp, thân thơng Đọc “Sang thu” gợi lên trong tâm hồn ta một nét đẹp của quê
h-ơng bình dị và ta càng hiểu thêm 1 tâm hồn , 1 cái nhìn tinh tế, 1 t/y thiên nhiên tha thiết của nhà thơ trớc thời khắc giao mùa./
Đề bài số 2: Phân tích bài thơ “Viếng lăng Bác” của nhà thơ Viễn Phơng
1 Mở bài: Viễn Phơng là một nhà thơ chiến sĩ ở miền Nam Ông đã từng làm thơ
chúc thọ Bác trong nhà giam của Mỹ nguỵ, từng làm thơ khóc Bác trên chiến tr-ờng đánh Mỹ Đến ngày hoà bình thống nhất đất nớc, ông đã dồn hết t/c thành kính với Bác vào bài thơ “Viếng lăng Bác” Bài thơ đợc sáng tác năm 1976 trong dịp nhà thơ đợc ra thăm lăng Bác Bài thơ đợc in trong tập thơ “ Nh mây mùa xuân” Cả bài thơ là niềm thơng nhớ, kính yêu vô hạn của nhà thơ với Bác và nguyện ớc tha thiết muốn mãi mãi đợc ở bên Ngời
2 Thân bài:
* Khái quát: Mạch cảm xúc của bài thơ đợc diễn tả theo trình tự thời gian của
một chuyến viếng lăng Với 4 khổ thơ tự do 8 chữ, bài thơ đã diễn tả cảm xúc chân thành, tha thiết, nghẹn ngào của nhà thơ trớc sự ra đi mãi mãi của Ngời
* Phân tích:
Luận điểm 1: Cảm xúc của nhà thơ khi đến thăm lăng Bác.
Mở đầu bài thơ là lời xng hô: “ Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác” Đây là cách xng hô mang đậm chất Nam Bộ Bao nỗi nhớ, niềm thơng bật lên thành tiếng gọi cha trào dâng bao cảm xúc, tình cha con cứ trào dâng mãi Nhà thơ không dùng từ
“viếng” nh ở đầu đề bài thơ mà chuyển thành từ “thăm” để làm giảm đi sự đau
đớn mà sao vẫn không dấu đợc nỗi bùi ngùi của cảnh tử biệt sinh ly
Từ xa nhà thơ đã nhìn thấy hình ảnh hàng tre trong sơng biết bao thân thuộc: “Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Trang 3Bão táp ma sa đứng thẳng hàng”.
Hàng tre ẩn hiện trong làn khói sơng của quảng trờng Ba Đình Đó là màu xanh thân thuộc của làng quê Việt luôn gắn bó với tâm hồn Bác, tâm hồn Ngời cũng luôn gắn bó với quê hơng xứ sở Từ hình ảnh tả thực của cây tre đã đợc nâng lên thành hình ảnh ẩn dụ “xanh xanh VN” Cây tre bình thờng, dung dị trở thành biểu tợng cho phẩm chất cao quí của con ngời VN: Mộc mạc, dẻo dai, kiên cờng, bất khuất Thì ra ở bên Bác vẫn có cả dân tộc VN nh đang ở quanh Ngời Cùng với hình ảnh ẩn dụ là từ cảm “Ôi” đợc biểu cảm theo lối trực tiếp và điệp từ “xanh” đã thể hiện sự xúc động của nhà thơ khi liên tởng và tự hào về sức mạnh của dân tộc
VN dù trải qua bao “bão táp phong ba” vẫn kiên cờng, bất khuất trong suốt bốn ngàn năm lịch sử Nếu ở khổ 1 cảnh vật còn đang trong sơng phủ thì lúc này mặt trời đã lên cao Nhà thơ bùi ngùi, xúc động:
“ Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”
Nhà thơ đã xây dựng 2 hình ảnh mặt trời có kết cấu song song Mặt trời trên lăng
là mặt trời của thiên thể ngày ngày đem đến ánh sáng cho muôn loài trên trái đất
Đây là hình ảnh tả thực Nhng nhà thơ còn cảm nhận đợc một mặt trời rực rỡ hơn
Đó là “mặt trời trong lăng” Bằng một hình ảnh ẩn dụ, so sánh độc đáo nhà thơ muốn ca ngợi công lao to lớn trời biển của Bác nh vầng thái dơng chiếu sáng sởi
ấm trái tim chúng ta Đặc biệt là ở chỗ nhà thơ ví Bác với thiên thể có t/c trờng tồn để thể hiện sự ngỡng mộ,vĩ đại với Ngời
Hoà vào dòng ngời vào lăng viếng Bác, nhà thơ đã có sự liên tởng:
“ Ngày ngày dòng ngời đi trong thơng nhớ
Kết tràng hoa dâng bẩy mơi chín mùa xuân”
Hai câu thơ với 2 hình ảnh ẩn dụ và cũng là hình ảnh tả thực: Nhìn dòng ngời vào lăng viếng Bác nhà thơ liên tởng tới những tràng hoa kết thành vòng, chuỗi để dâng lên một cuộc đời 79 mùa xuân Đây là một hình ảnh tuyệt đẹp vì là cách nói rất thơ: 79 mùa xuân ấy đã đem lại những mùa xuân cho dân tộc, đất nớc VN,
đồng thời thể hiện lòng biết ơn ,sự gắn bó của nhân dân đối với Bác
Bốn câu thơ với 2 hình ảnh tả thực và 2 hình ảnh ẩn dụ đợc kết cấu song song,
điệp từ “ngày” đợc láy lại tạo nên cảm xúc về một cõi trờng sinh bất tử, thể hiện lòng thơng tiếc vô hạn, sự biết ơn sâu sắc của nhà thơ đối với Bác
Luận điểm 2 : Cảm xúc của nhà thơ khi ở trong lăng Bác.
Vào lăng viếng Bác, nhà thơ nâng niu, trân trọng giấc ngủ của Ngời bởi “Trọn cuộc đời Bác có ngủ yên đâu” Hình ảnh Bác yên nghỉ trong lăng đợc nhà thơ cảm nhận và diễn tả thật giản dị:
“Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”
Bác đã nhẹ nhàng đi vào cõi vĩnh hằng vô tận trong một giấc ngủ êm đềm, yên bình thanh thản Đó là giấc ngủ của một con ngời mà trọn cuộc đời đấu tranh cho
độc lập tự do Bác nh vừa chợp mắt trong ánh sáng dịu dàng của vần trăng ôm ấp, che chở Đó là vẻ đẹp nên thơ, Ngời đã hoà nhập vào TN vũ trụ bởi sinh thời Ngời rất yêu trăng, trăng là ngời bạn tâm giao tri kỷ của Ngời Nếu ở trên kia ta thấy mặt trời thì nay trong lăng ta gặp lại ánh trăng Trăng từ thơ Bác đã theo Ngời vào giấc ngủ hiền hoà Tâm hồn ngời luôn gắn bó, giao cảm với TN cao rộng, thích hợp với tầm vóc lãnh tụ vĩ đại Có lẽ đây cũng là một trong những nét đẹp nhất của bài thơ này
Ngắm nhìn Bác, nhà thơ vô cùng xúc động:
“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
“Trời xanh” là một hình ảnh ẩn dụ Vẫn biết con ngời sinh ra là phải tuân theo qui luật của tạo hoá: Sinh, lão, bệnh, tử nhng nhà thơ vẫn không khỏi bàng hoàng, thảng thốt, xót xa trớc một sự thực đau lòng, phũ phàng trớc sự ra đi mãi mãi của Ngời “Nghe nhói” là một nỗi đau đớn khôn cùng bởi cảm nhận ra cái bất tử của Bác càng lớn thì nỗi đau mất Bác càng lớn lao khiến câu thơ nh một tiếng nấc nghẹn ngào!Ta thấy 1 sự mâu thuẫn giữa lý trí và t/c trong tâm hồn nhà thơ Qua
đó làm nổi bật sự xót thơng vô hạn của cả DT trớc sự ra đi mãi mãi của Ngời
Trang 4Luận điểm 3: Cảm xúc của nhà thơ khi rời lăng Bác.
“Mai về miền Nam thơng trào nớc mắt”
Câu thơ nhắc đến thì gian Thời gian nh đang trôi nhanh hơn bởi sự chia ly đang
đến gần Giá có thể làm cho TG ngừng trôi? T/c da diết, xúc động bị dồn nén; nỗi nhớ thơng khôn nguôi trớc giờ phút chia tay nh vỡ oà khiến nhà thơ trào dâng nớc mắt Cảm xúc mãnh liệt, t/c dồn nén bấy lâu khiến nhà thơ nảy sinh bao ớc muốn:
“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hơng đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”
Điệp ngữ “Muốn” đợc nhắc lại 3 lần kết hợp với nhịp thơ dồn dập đã khảng định nguyện ớc thật chân thành Nhà thơ muốn đợc hoá thân thành con chim để cất những tiếng ca véo von quanh lăng; Muốn đợc làm đoá hoa rực rỡ muôn sắc màu
để toả hơng thơm ngát dâng lên Bác và muốn làm cây tre trung hiếu để canh gữi giấc ngủ cho Ngời Đó là một sự hoá thân thật kỳ diệu đơc thể hiện qua những h/a thơ đẹp, ý thơ sâu lắng Các Hình ảnh “con chim, đoá hoa, cây tre” là những hình
ảnh ẩn dụ, nhân hoá rất độc đáo Đặc biệt là hình ảnh cây tre trung hiếu đã thể hiện nguyện ớc đợc sống dâng hiến và lòng trung thành vơí lý tởng của tác giả Khổ cuối gợi ra 1 sự xa cách về không gian nhng lại vô cùng gần gũi về t/c Đó là tâm trạng xúc động, tình cảm nhớ thơng, lòng kính yêu vô hạn, lu luyến ngậm ngùi mong mãi mãi đợc ở bên Bác Bài thơ khép lại nhng d âm của nó còn vang vọng mãi, nhắc nhở ta không bao giờ đợc quên công lao trời biển của Bác và sống, học tập theo tấm gơng đạo đức của Ngời
3 Kết bài:
“Viếng lăng Bác” là một bài thơ hay, đặc sắc với giọng điệu thành kính, trang nghiêm của thể thơ 8 chữ tự do, nhịp điệu chậm, khi thì sâu lắng, lúc lại thiết tha Các phép ẩn dụ, nhân hoá, điệp ngữ đợc vận dụng sáng tạo Bài thơ là tấm lòng yêu kính, biết ơn vô hạn của nhà thơ nói riêng và của đồng bào miền Nam nói chung đối với Bác Có thể nói bài thơ nh một nén hơng trầm thơm ngát của Viễn Phơng thành kính dâng lên Bác Đọc bài thơ, em luôn ghi nhớ và làm theo 5 lời Bác dạy, cố gắng phấn đấu tốt để trở thành chủ nhân tơng lai của đất nớcẫmứng
đáng là con ngoan trò giỏi , cháu ngoan Bác Hồ, học tập và rèn luyện theo tấm
g-ơng đạo đức của Ngời
………
Đề bài số 3: Phân tích vẻ đẹp của tình cha con trong bài thơ “ Nói với con” của nhà thơ Y Phơng
1 Mở bài:
C1: “ Quê hơng là gì hở mẹ?
Mà cô giáo dạy phải yêu
Quê hơng là gì hở mẹ?
Mà ai đi xa cũng nhớ nhiều”.
Nhà thơ Đỗ Trung Quân đã diễn tả t/y quê hơng của mình bằng những vần thơ thật giản dị Quả thật ai cũng có một quê hơng nơi đón nhận tiếng khóc chào đời Viết về quê hơng, mỗi nhà thơ có một cách thể hiện khác nhau Nếu nh với Đỗ Trung Quân là chiếc cầu tre nhỏ, với Tế Hanh là chiếc buồm vôi, là “mùi nồng mặn quá” thì nhà thơ Y Phơng lại biểu lộ t/y và niềm tự hào về quê hơng qua lời tâm sự vói con Bài thơ “ Nói với con” đợc in trong “Thơ Việt Nam 1945 – 1985” là tiếng lòng của một tấm hồn chân thật, mạnh mẽ, trong sáng của ngời cha dành cho con Qua đó, thể hiện t/y quê hơng thắm thiết và diễn tả niềm tự hào về cội nguồn dân tộc
C2: Trong thành tựu của VH hiện đại VN từ sau CMT8 có đóng góp không nhỏ
của thơ ca các dân tộc anh em nh Nông Quốc Chấn, Bàn Tài Đoàn Y Phơng là một trong những nhà thơ tiêu biểu sau này Y Phơng là nhà thơ dân tộc tày, thơ
ông giàu chất suy t, trải nghiệm về lẽ sống, đạo lý làm ngời, gắn bó với quê hơng
đất nớc Tiêu biểu là bài thơ “Nói với con” đợc in trong “Thơ Việt Nam 1945 – 1985” Bằng giọng thơ tâm tình, tha thiết, trìu mến, hình ảnh thơ chân thực bài thơ là tiếng lòng của một tâm hồn chân thật, mạnh mẽ, trong sáng của ngời cha
Trang 5dành cho con Qua đó, thể hiện t/y quê hơng thắm thiết và diễn tả niềm tự hào về cội nguồn dân tộc
2 Thân bài:
* Khái quát: Mợn lời ngời cha nói với con bài thơ đã bộc lộ niềm tự hào về sức
sống mạnh mẽ của quê hơng, dân tộc với cách t duy độc đáo, giàu hình ảnh cụ thể mang phong cách của ngời dân miền núi – “Nói với con” là khúc tâm tình của ngời cha dặn dò con Qua đó bộc lộ tình yêu thơng con và mong ớc thế hệ can cái sau này sẽ phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông
Luận điểm 1: Tình yêu thơng của cha mẹ, sự đùm bọc của quê hơng đối với con (
Cội nguồn của hạnh phúc con ngời chính là gia đình và quê hơng)
+ Mở đầu bài thơ, tác giả đã tái hiện và gợi tả khung cảnh một gia đình đầm ấm: “ Chân phải bớc tới cha
Chân trái bớc tới mẹ
Một bớc chạm tiếng nói
Hai tiếng tới tiếng cời”
Đây là một hình ảnh cụ thể về 1 mái ấm gia đình quen thuộc tràn đầy yêu thơng hạnh phúc trong sự chăm chút cho con Phép liệt kê “ Chân phải, chân trái; Một
b-ớc, hai bớc” đã giúp ta hình dung một không khí gia đình ấm áp, ngọt ngào, ríu rít, quấn quýt trong từng bớc đi, tiếng nói bi bô của con trẻ Con lớn lên trong t/y thơng của cha mẹ Tuy tấm lòng cha mẹ có bao dung, yêu thơng rộng lớn đến đâu thì với con cũng là cha đủ Con cần đến bầu sữa tinh thần thứ 2: Đó là quê hơng Ngời cha nói với con về quê hơng của mình bằng những h/a thơ thật giản dị:
“ Ngời đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát”
Quê hơng trong thơ của Y Phơng là “ngời đồng mình” Đó là cách gọi độc đáo, gần gũi, thân thơng về những con ngời sống trên cùng miền đất, quê hơng Ngời cha đã lý giải với con về những phẩm chất cao quí của ngời dân quê hơng và dạy con yên lấy những gì thân thuộc nhất của ngời đồng mình Đó là cốt cách tài hoa
và tâm hồn trong sáng Dới bàn tay khéo léo của ngời đồng mình – những nan nứa, nan tre trở thành những nan hoa tuyệt đẹp Các động từ “ cài, ken” đợc sử dụng rất uyển chuyển, khéo léo tạo cảm giác quấn quýt, thân thơng Vách nhà không chỉ ken bằng gỗ mà còn đợc ken, cài bằng những câu hát trao duyên tìm bạn của những chàng trai chân chất, mộc mạc Thì ra dới dáng vẻ thô sơ, mộc mạc ấy là một tâm hồn lãng mạn, lạc quan, yêu đời Có thể nói Y Phơng phải là một ngời yêu quê hơng, gắn bó, tự hào về quê hơng, dân tộc mình thì mới có đợc những cảm xúc và diễn tả hay đến vậy
+ Quê hơng trong lòng nhà thơ là hình ảnh những con đờng nghĩa tình và cảnh
TN đẹp đẽ của quê hơng: “ Rừng cho hoa - Con đờng cho những tấm lòng”
Bằng cách nói nhân hoá “rừng, con đờng” kết hợp với điệp từ “cho” đã làm rõ hình ảnh TN của quê hơng thật nghĩa tình Rừng không chỉ cho con ngời lâm sản quí giá mà còn chở che Con đờng đâu chỉ đi ngợc về xuôi, lên non xuống bể mà còn soi đờng mở lối Con đờng ngời cha nói với con trong bài thơ có hai hình ảnh
độc đáo Trớc hết là con đờng đi vào bản làng, đờng ra sông, ra suối đến trờng Song đằng sau h/a cụ thể ấy là h/a ẩn dụ rất sáng tạo Đó cũng chính là con đờng
đi tới ớc mơ, con đờng đi đến mọi chân trời, con đờng đi tới tơng lai của con + Qua lời thơ giản dị ngời cha muốn nói với con về gia đình, quê hơng và khảng
định đó cũng là cái nôi nuôi con khôn lớn và nhắc nhở con về ý thức cội nguồn sinh dỡng: “ Cha mẹ mãi nhớ về ngày cới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”
Ngời cha đã nhắc đến kỷ niệm khởi đầu cho hạnh phúc để giúp con vững bớc trên con đờng tơng lai dài rộng
Luận điểm 2: Những pchất cao đẹp của ngời đồng mình và lời nhắn nhủ con.
+ Y Phơng đã vận dụng lối diễn đạt của ngời dân miền núi với cách nói dân dã, mộc mạc về những phẩm chất cao quý của ngời dân quê hơng Nếu nh ở khổ thơ
Trang 6thứ nhất ngời cha mở ra cho con những ký ức đẹp đẽ về gia đình, quê hơng thì ở khổ thơ thứ 2 ngời cha đã nhấn mạnh sự gắn bó của con với những con ngời quê hơng Cụm từ “Ngời đồng mình” đợc điệp đi, điệp lại:
“ Ngời đồng mình thơng lắm con ơi”
Cách gọi ấy gợi cảm giác thân quen gây 1 ấn tợng sâu sắc về con ngời quê hơng, lời gọi con cất lên thật tha thiết, chân thành “con ơi”
Ngời cha lần lợt ca ngợi những phẩm chất của ngời đồng mình với cách nói cụ thể: “ Cao đo nỗi buồn - Xa nuôi chí lớn”
Đó là những con ngời giàu ý chí, nghị lực, luôn luôn vợt lên mọi khó khăn thử thách với bao nỗi buồn, niềm vui của cuộc đời Nhà thơ lấy sự từng trải để đo chiều cao; lấy ý chí để đánh giá sự bền vững Hai câu thơ 4 chữ đăng đối nh một câu tục ngữ đúc kết 1 thái độ, 1 phơng châm ứng xử cao quý, thể hiện 1 bản lĩnh sống đẹp của ngời dân tộc Tày
+ Phẩm chất cao đẹp của ngời đồng mình cứ lần lợt hiện dần lên qua lời tâm tình với con, nhẹ nhàng gieo vào lòng con những cảm xúc chân thành tha thiết Đó là lối sống thuỷ chung tràn đầy niềm tin của ngời đồng mình:
“Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống nh sông, nh suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc”
Giọng điệu tâm tình của đoạn thơ đã gieo vào lòng ngời đọc những cảm xúc trớc những lời căn dặn thân thơng, tha thiết Đó cũng là ớc muốn của ngời cha dù hoàn cảnh ntn, cuộc sống ra sao, trên đờng đời dẫu chiến thắng hay thất bại thì con phải biết chấp nhận và không bao giờ gục ngã Con hãy sống xứng đáng với ngời
đồng mình bởi ngời đồng mình không bao giờ sợ gian khổ, sợ nghèo đói Sự chấp nhận và đơng đầu với gian khổ đợc thể hiện trong các điệp ngữ “ không chê, không lo” và cũng là lời nhắc nhở chân tình mà cha muốn truyền dạy cho con bài học đạo lý làm ngời: Con phải biết gắn bó với quê hơng xứ sở Ba từ “sống” đợc
đặt ở dầu câu cùng với phép so sánh đã trở thành lời nhắc nhở con về lẽ sống ở
đời Bằng các hình ảnh ẩn dụ, so sánh, thành ngữ dân gian “Lên thác xuống ghềnh” kết hợp các điệp từ “sống” vang lên, đoạn thơ đã khảng định 1 tâm thế, 1 bản lĩnh sống, 1 dáng đứng của ngời đồng mình và đó cũng là điều mà ngời cha
hy vọng con hãy sống sao cho xứng đáng với quê hơng
+ Phẩm chất cao đẹp của ngời đồng mình còn đợc nhà thơ thể hiện bằng cách nói rất cụ thể của bà con dân tộc Tày, không hề biết nói hay, nói khéo:
“ Ngời đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”
Đó là vẻ đẹp của tâm hồn cao thợng, của nhân cách làm ngời đợc diễn tả qua cách nói tơng phản đối lập giữa hình thức và phẩm chất bên trong Dù mộc mạc, giản
dị nh cây cỏ thì cũng không đợc sống tầm thơng mà phải ngẩng cao đầu Bộc lộ những suy nghĩ về ngời dân quê hơng, ngời cha nh nhắn nhủ con phải biết gắn
bó, qúi trọng nơi sinh thành; trân trọng yêu mến con ngời quê hơng
+ Chính vẻ đẹp ấy mà ngời đồng mình sống rất thuỷ chung, nhân hậu:
“ Ngời đồng mình tự đục đá kê cao quê hơng
Còn quê hơng thì làm phong tục”
Ngời đồng mình kiên trì, bền bỉ trong công cuộc lao động để vun đắp, xây dựng xóm làng, biết dệt lên những phong tục để tôn vinh quê hơng Với cách nói cụ thể
“ đục đá kê cao quê hơng” - Nhà thơ đã sử dụng h/a ẩn dụ thật đọc đáo để ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của họ nh cần cù, chăm chỉ, chịu khó và ý thức tự tôn dân tộc, ý thức bảo vệ cội nguồn
Có thể nói ngời cha đã nói với con tất cả những gì tốt đẹp nhất của con ngời quê hơng – Cái nôi đã sinh ra con, nuôi con lớn khôn và trởng thành Một lần nữa quê hơng hiện lên nh nguồn tiếp sức nhng không phải là vỗ về, âu yếm giống nh thời thơ bé mà giờ đây là lời nhắc nhở con ngẩng cao đầu mà đi
Trang 7+ Kết thúc bài thơ là lời khuyên con của ngời cha thật tha thiết, chân thành với tiếng gọi âu yếm: “ Con ơi!
Tuy thô sơ da thịt
Lên đờng
Không bao giờ nhỏ bé đợc
Nghe con”
Đó cũng là lời căn dặn con không bao giờ đợc nhỏ bé, tầm thờng mà phải biết gữi lấy cái cốt cách giản dị, mộc mạc của ngời đồng mình Hai tiếng “ Nghe con” là cả 1 tấm lòng mênh mông của ngời cha Cái điều cha nhắn nhủ thật là ngắn gọn, hàm súc mà sâu sắc biết nhờng nào Ta nghe âm vang của nó nh có cả mệnh lệnh của trái tim Câu thơ ngắn lại, có câu chỉ có 2 tiếng nhng lại là sức mạnh của ngời cha đang tiếp cho con, nhắc nhở con phải khắc cốt ghi tâm để khi con bớc trên con đờng đời phải biết sống cao thợng, tự trọng, xứng đáng với những phẩm chất cao quí của ngời đồng mình áng thơ đã giúp ta cảm nhận đợc vẻ đẹp của tình phụ
tử cao quý và sự xúc động trớc lời căn dặn yêu thơng mà ngời cha muốn con thấu hiểu
3 Kết bài: “Nói với con” là 1 bài thơ đặc sắc của Y Phơng với thể thơ tự do, bằng
cách nói mộc mạc, giàu hình ảnh phóng khoáng vừa cụ thể vừa giàu sức khái quát, các BP điệp từ, điệp ngữ đợc vận dụng linh hoạt Bài thơ là một điệp khúc về t/y con, t/y quê hơng đất nớc, đồng thời cũng là điệp khúc về lòng tự hào về
những truyền thống cao đẹp của dân tộc Qua bài thơ, ta hiểu thêm về vẻ đẹp và sức sống mãnh liệt của ngời dân miền núi và ta cũng nh đang bắt gặp lại chính làng quê mình, tâm hồn mình Đọc xong bài thơ, một lần nữa ta cúi đầu thành kính nhớ về cội nguồn với những gì thân thơng nhất và đem đến cho chúng ta một bài học làm ngời : “ Không bao giờ đợc quên đi xứ sở, cội nguồn Đó là sức
mạnh, là niềm tự hào của lòng ta”
Đề bài số 4: Phân tích bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ Thanh Hải
1 Mở bài: Trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, ngời ta thờng hay bộc
lộ tâm trạng bi quan, chán nản và tuyệt vọng nhng với nhà thơ Thanh Hải lại khác Bởi trớc khi ra đi mãi mãi, ông đã để lại cho đời những vần thơ thiết tha, thanh thản không hề gợn nét u buồn của một một cuộc đời sắp tắt Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” đợc sáng tác năm 1980 khi nhà thơ đang nằm trên giờng bệnh kề cận với cái chết Bài thơ không giống nh một lời trăn trối mà là cảm xúc về một mùa xuân tơi tắn, rộn ràng và ớc nguyện chân thành, cao đẹp muốn làm một mùa xuân nho nhỏ để dâng cho cuộc đời
2 Thân bài:
* Khái quát: Với thể thơ 5 chữ, nhịp điệu biến đổi linh hoạt theo mạch cảm xúc,
âm hởng nhẹ nhàng, tha thiết – Bài thơ là tiếng lòng tha thiết mến yêu và gắn bó với đất nớc, cuộc đời và khát vọng đợc sống cống hiến, góp một phần nhỏ của mình vào mùa xuân của đất nớc, dân tộc
Luận điểm 1: Cảm xúc của nhà thơ trớc mùa xuân của TN, đất trời, sông núi.
+ Mạch cảm xúc bắt nguồn từ những t/c hồn nhiên, trong trẻo của nhà thơ trớc mùa xuân tơi đẹp của xứ Huế: “Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”
Bằng 3 nét chấm phá: Dòng sông xanh, bông hoa tím, âm thanh chim chiền chiện nhà thơ đã khắc hoạ cảnh mùa xuân tơi đẹp tràn đầy sức sống Nhà thơ đã vẽ ra một không gian cao rộng với màu sắc tơi thắm của dòng sông xanh, màu tím mộc mạc của bông hoa lục bình và âm thanh vang vọng, tơi vui của tiếng chim hót vang trời Hai câu thơ đầu, ta gặp 1 cách viết rất lạ Tác giả đảo trật tự cú pháp:
ĐT “ Mọc” đợc đảo lên trớc CN, đầu đoạn, đầu bài thơ đã tạo ra ấn tợng đột ngột, bất ngờ, sống động về hình ảnh 1 bông hoa đang từ từ xoè nở trên dòng sông nh hiện dần ra trớc mắt ngời đọc Bức tranh xuân không chỉ có màu sắc mà còn có
âm thanh vang vọng đậm chất Huế Nhà thơ dùng từ cảm “ Ơi” ở đầu câu và từ
“chi” liền sau ĐT “Hót” là cách nói dịu dàng, trìu mến, yêu thơng Bốn câu thơ
Trang 8đầu, cho ta cảm nhận về 1 bức tranh mùa xuân trong sáng, đằm thắm, tơi vui, ấm
áp, rộn ràng, náo nức
+ Từ vẻ đẹp của khung cảnh mùa xuân ấy, cảm xúc nhà thơ rạo rực:
“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đa tay tôi hứng”
Chim chiền chiện là loài chim nhỏ thờng bay cao, bay thành đôi mới cất tiếng hót Tiếng hót lảnh lót, trong trẻo nh cô đúc thành giọt âm thanh có thể đa tay ra nhẹ nhàng hứng đợc Nhà thơ đã khéo léo sử dụng NT ẩn dụ chuyển đổi cảm giác Âm thanh của tiếng chim đợc cảm nhận từ thính giác chuyển sang cảm nhận bằng xúc giác Âm thanh đã hoá thành vật thể, tiếng chim hót vang trời ấy không còn là âm thanh bình thờng nữa mà là tiếng của mùa xuân, từng giọt âm thanh của mùa xuân long lanh rơi xuống Động tác “hứng” là 1 cử chỉ diễn tả sự nâng niu, trân trọng, quyến luyến của thi nhân trớc vẻ đẹp của mùa xuân Hình nh lúc này, nhà thơ đang quên đi thực tại của mình để sống trọn vẹn, tắm mình trong sức xuân tơi
đẹp để tận hởng những giây phút ngọt ngào của mùa xuân xứ Huế với niềm say
s-a, ngây ngất
Luận điểm 2: Cảm xúc của nhà thơ trớc vẻ đẹp của mùa xuân đất nớc, của CM.
+ Từ cảm xúc trớc mùa xuân của TN, đất trời nhà thơ chuyển sang suy ngẫm về mùa xuân của đất nớc, CM Khi đất nớc vào xuân, khi bản nhạc mừng xuân nh vang cả đất trời, tràn ngập cả không gian và làm bừng lên cuộc sống – Thì nhà thơ nhắc đến 2 hình ảnh tiêu biểu:
“ Mùa xuân ngời cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lng
Mùa xuân ngời ra đồng
Lộc trải đầy nơng mạ”
“Ngời cầm súng” là ngời bảo vệ đất nớc; “Ngời ra đồng” là ngời xây dựng đất
n-ớc Khổ thơ có cấu trúc song hành, nhà thơ chỉ rõ 2 nhiệm vụ chiến lợc quan trọng của đất nớc ta những năm 1980 là sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc và xây dựng đất nớc ý thơ vừa có hình ảnh tả thực chỉ mùa xuân với chồi non lộc biếc, vừa là hình ảnh ẩn dụ chỉ sức sống mãnh liệt của đất nớc H/a ngời cầm súng giắt lộc trên lng vòng lá nguỵ trang nh mang theo sức xuân vào trận đánh Ngời ra
đồng nh gieo sự sống mùa xuân trên từng nơng mạ “Tất cả nh hối hả, xôn xao” gặt hái mùa xuân về cho đất nớc Tác giả sử dụng điệp từ, điệp ngữ, các từ láy đã diễn tả không khí khẩn trơng, sôi động của đất nớc đang vào xuân Nhịp thơ rộn ràng, tơi vui nh nhịp sống đi lên của đất nớc đang vào xuân
+ Từ sức sống rộn ràng của mùa xuân đất nớc, nhà thơ suy ngẫm:
“ Đất nớc bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nớc nh vì sao
Cứ đi lên phía trớc”
Đất nớc đợc nhân hoá nh một bà mẹ tần tảo, vất vả, gian nan Chặng đờng 4000 năm văn hiến của DT với bao thăng trầm, thử thách đã tạo nên sức mạnh vĩnh cửu Đất nớc đã đợc so sánh với vì sao – Một h/a tuyệt đẹp biểu tợng cho sức mạnh trờng tồn mà không có 1 thế lức nào ngăn cản nổi Đồng thời diễn tả niềm
tự hào, kiêu hãnh và niềm tin sắt đá, ý chí quyết tâm trong hành trình dẫn đến ngày mai của DT
Luận điểm 3: Ước nguyện chân thành của nhà thơ.
+ Từ cảm xúc về mùa xuân của đất nớc, của CM – Nhà thơ đã tự nhìn lại cuộc
đời mình và bộc lộ tâm nguyện, ớc vọng chân thành:
“ Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến”
Điệp từ “Ta làm” đợc điệp đi điệp lại cùng các ĐT “nhập, hoà” và các hình ảnh “ Con chim, cành hoa, nốt trầm” Đó là ớc nguyện đợc hoá thân – Một sự hoá thân
kỳ diệu Đây là các h/a ẩn dụ tợng trng cho cái đẹp, cho tài trí của mỗi chúng ta
Đoạn thơ đã có sự thay đổi đại từ “Ta” là nhà thơ và cũng là của tất cả mọi ngời
Trang 9Cái riêng nh đã hoà quện vào cái chung Đó là khát vọng đợc sống có ý nghĩa, hoà nhập, cống hiến cho cuộc đời Tâm niệm của nhà thơ thật nhỏ bé tự nhiên, giản dị, chân thành mà cao đẹp biết bao Nếu đã là một cành hoa thì cả đất nớc ta
sẽ là một vờn hoa rực rỡ khoe sắc, toả hơng Nếu mỗi ngời là 1 nốt nhạc thì cả đất nớc sẽ trở thành một bản hoà ca ngân nga, hùng tráng Nếu mỗi ngời là 1 mùa xuân nho nhỏ thì cả đất nớc sẽ là 1 mùa xuân rực rỡ
=> Bằng các h/a đẹp, tự nhiên, giọng thơ chân thành, giàu cảm xúc đã thể hiện nguyện ớc cao đẹp: Đó là sống cống hiến cho cuộc đời, Tổ quốc
+ Nhà thơ muốn làm một mùa xuân nho nhỏ để lặng lẽ dâng cho đời:
“ Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mơi
Dù là khi tóc bạc”
Mùa xuân nho nhỏ là 1 h/a ẩn dụ độc đáo tợng trng cho những tấm lòng cao cả của nhà thơ Cả cuộc đời cống hiến cho đời, cho đất nớc không ồn ào mà thật lặng
lẽ, khiêm nhờng Điệp từ “ Dù là” đợc nhắc đi nhắc lại nh 1 lời nhắc nhở dù bất
cứ hoàn cảnh nào Còn sống là còn cống hiến, cống hiến cho đến hơi thở cuối cùng Nhà thơ luôn nhìn đời với cái nhìn lạc quan nhất, muốn làm tất cả để dâng cho đời dù thân xác có trở thành cát bụi nhng nguyện ớc đợc làm 1 mùa xuân nho nhỏ vẫn còn mãi với thời gian, vẫn lặng lẽ dâng cho đời Đó là lẽ sống cao cả, đẹp
đẽ, đáng trân trọng Chính vì vậy mà mùa xuân nho nhỏ của ông ánh lên 1 sức xuân tơi sáng: Niềm tin vào cuộc sống Đó là nguyện ớc của 1 con ngời có cuộc
đời đẹp nh những mùa xuân, muốn giữ cho tâm hồn tràn đầy sức xuân và luôn muốn mình là 1 mùa xuân nho nhỏ để lặng lẽ dâng cho đời, muốn làm 1 nốt trầm thôi để góp vào bản hoà ca của đất nớc thật lặng lẽ, khiêm nhờng
Luận điểm 4: Niềm tự hào về những giá trị truyền thống bền vững của dân tộc
Khổ thơ cuối là tiếng hát về mùa xuân xứ Huế yêu thơng:
“ Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nớc non ngàn dặm mình
Nớc non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế”
Khổ thơ cuối ngân lên khúc hát mùa xuân vang vọng trải dài cùng âm hởng của dân ca xứ Huế mênh mang, tha thiết Nhà thơ muốn hoà lòng mình vào làn điệu dân ca nổi tiếng xứ Huế Nhịp phách tiền là nhạc cụ dân tộc để nhịp cho lời ca Nhà thơ có cảm xúc dạt dào với quê hơng yêu dấu trong buổi xuân về Quê hơng,
đất nớc trải ngàn dặm chan chứa yêu thơng Đó là ngàn dặm mình, ngàn dặm tình với nớc non và đất nớc, quê hơng Câu thơ của ngời con sông Hơng núi Ngự thật ngọt ngào trong điệu dân ca với cảm xúc dạt dào
3 Kết bài:
“Mùa xuân nho nhỏ” là 1 bài thơ đặc sắc Trớc khi từ giã cõi đời, Thanh Hải đã để lại cho đời 1 bài thơ xuân đậm đà tình nghĩa Với thể thơ 5 chữ, giọng điệu biến
đổi linh hoạt: Lúc thì tha thiết, ngân vang- lúc thì mạnh mẽ, hào hùng Ngôn ngữ trong sáng, giàu sắc thái biểu cảm Các BPTT ẩn dụ, điệp từ, so sánh, nhân hoá
đ-ợc vận dụng linh hoạt Bài thơ là 1 bức tranh mùa xuân tơi sáng, sống động và là tiếng lòng tha thiết, yêu mến gắn bó với đất nớc, với cuộc đời – Thể hiện ớc nguyện chân thành của nhà thơ góp 1 mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa xuân lớn của DT Chính vì vậy mà “Một mùa xuân nho nhỏ” sống mãi với thời gian Bài thơ đợc nhạc sĩ Trần Hoàn phổ nhạc thành 1 khúc ca xuân say đắm lòng ngời
Đọc bài thơ, ta thêm yêu cuộc sống, nh tiếp thêm cho ta sức mạnh, bồi dỡng cho
ta niềm lạc quan, yêu đời và nhắc nhở chúng ta hãy sống có ích, hãy sống cống hiến để làm nên mùa xuân tơi đẹp cho đất nớc
Đề bài số 5: Phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn “Chiếc lợc ngà” của
nhà văn Nguyễn Quang Sáng
1 Mở bài:
Trang 10“Chiếc lợc ngà” là một truyện ngắn xuất sắc của nhà văn Nguyễn Quang Sáng
đ-ợc viết năm 1966 và in trong tập truyện cùng tên Truyện ca ngợi vẻ đẹp cao cả của tình cha con trong chiến tranh trong đó nhân vật bé Thu là môt ngời con có tình yêu cha sâu sắc mãnh liệt Đây là nhân vật chính thể hiện tài năng miêu tả tâm lí và tính cách nhân vật của Nguyễn Quang Sáng
2 Thân bài:
* Khái quát: Đây là một trong những truyện thành công của nhà văn viết về tình
cảm cao đẹp của con ngời: Tình cha con, tình đ/c, đồng đội Những t/c ấy đợc khai thác qua những tình huống rất đặc biệt, cụ thể Trong đó diễn biến tâm lí và tình cảm của bé Thu đợc thể hiện một cách sâu sắc: Một cô bé có cá tính mạnh
mẽ, có t/y cha sâu nặng
* Luận điểm 1: Tình cảm của bé Thu khi ông Sáu về thăm nhà (Thái độ và hành
động của bé Thu trớc khi nhận ông Sáu là cha)
+ Ông Sáu một nông dân Nam Bộ giàu lòng yêu nớc đã tham gia 2 cuộc k/c chống Pháp và Mĩ Ra đi đánh giặc từ năm 1946 mãi đến 1954 khi hoà bình lập lại, ông mới đợc về thăm nhà vài ngày
+ Chiến tranh làm cha con phải xa nhau Bé Thu đợc 1 tuổi thì cha biền biệt xa nhà đi k/c Em cha hề đợc biết mặt cha Ngời cha trong tâm tởng của em là ngời
đàn ông trong tấm hình chụp chung với má Đến khi Thu 8 tuổi hai cha con mới
có dịp gặp nhau
+ Bé Thu gặp cha trong hoàn cảnh đặc biệt: Khi thuyền cập vào bờ thì bé đang chơi nhà chòi bên bờ kênh Ông Sáu không kịp chờ thuyền cập bờ kênh, vội vàng bớc những bớc dài rồi kêu to, giọng lặp bặp run run xúc động: Thu, ba đây con! Trái với mong đợi của ngời cha, bé Thu tỏ ra ngờ vực, nó giật mình tròn mắt nhìn, mặt tái đi, ngơ ngác lạ lùng, sợ hãi, vụt chạy và kêu thét lên : Má! Má!
+ Trong 3 ngày nghỉ phép ở nhà, ông Sáu càng gần gũi âu yếm bao nhiêu thì bé Thu lại càng xa cách bấy nhiêu Thu cơng quyết không nhận cha, em c xử một cách bớng bỉnh Em nói năng cộc lốc, c xử vùng vằng ơng bớng Khi cần em chỉ nói trống không Vô ăn cơm”, cơm chín rồi” Khi lâm vào thế bí phải đánh vật với nồi cơm to trên bếp thì bé Thu dùng mọi cách để tự chắt nớc chứ nhất quyết không chịu nhờ vả Ông Sáu suốt ngày chẳng dám đi đâu chỉ quanh quẩn vỗ về mong đợc con bé gọi một tiếng ba Bé Thu quyết liệt và phản ứng rất trẻ con khi
ông gắp cho em một miếng trứng cá thì nó đã hất tung toé Bị cha đánh, cô bé không hề khóc, lặng lẽ gắp trả miếng trứng cá vào bát rồi khua dây lòi tói kêu xổn kêu xảng nh để trêu ngơi Em bỏ sang nhà bà ngoại Đó là những phản ứng quyết liệt song hoàn toàn tự nhiên của một cô bé có cá tính mạnh mẽ và một tình cảm chân thành, chứng tỏ em có một niềm tin kiêu hãnh và một t/y sâu sắc với ngời cha trong tấm ảnh
* Luận điểm 2: Thái độ và hành động của bé Thu khi nhận ra cha.
+ Tình cảm cha con tởng chừng nh không thể hình thành đợc Nhng khi sang nhà ngoại, đợc ngoại giảng giải thì Thu đã hiểu ra lí do vì sao mà trên mặt ông Sáu lại
có một vết sẹo Nó hiểu ra rằng chiến tranh đã làm thay đổi khuôn mặt của cha
Bé Thu ân hận vô cùng Nó nằm im và thỉnh thoảng thở dài nh ngời lớn Sáng hôm sau, nó bảo bà ngoại đa về nhà
+ Trong buổi sáng chia tay cha trở về đơn vị, bé Thu đứng nép lặng lẽ bên cánh cửa, vẻ mặt buồn rầu, đôi mắt mở to với vẻ ngơ ngác, lạ lùng, nghĩ ngợi Khi ông Sáu đa cặp mắt trìu mến chào tạm biệt thì “đôi mắt của con bé bỗng xôn xao”
Đằng sau đôi mắt ấy là biết bao nhiêu xáo động, biết bao nhiêu ý nghĩ Khi ông Sáu khẽ chào con “Thôi ba đi nghe con” thì bé Thu đã thể hiện một cách bất ngờ, nồng nhiệt T/c thiêng liêng bùng cháy lên, lần đầu tiên trong đời cô cất tiếng gọi
ba Tiếng kêu của nó nh tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi ngời, nge thật xót xa Đó là tiếng gọi mà em đã dồn nén bấy lâu, vỡ oà từ đáy lòng, cất lên thành tiếng gọi đầy yêu thơng Thu vừa kêu vừa chạy xô tới nhanh nh một con sóc, rồi nó nhảy thót lên dang hai tay xiết chặt cổ ba, hôn lên tóc, lên cổ, lên vai
và lên cả vết sẹo dài trên mặt cha Em níu chặt cha nh muốn đền bù những hụt hẫng, những nghi ngờ đã đợc giải toả Trong tâm hồn cô bé 8 tuổi ấy ngời cha đẹp