Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá trình học tập của học sinh, để thực hiện được điều này, ngoài sự nghiên cứu về phương pháp truyền giảng,phương pháp tổ ch[r]
Trang 1PHÒNG GD-ĐT KRÔNG NĂNG TRƯỜNG THCS: QUANG TRUNG
CHUYÊN ĐỀ:
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG GIẢNG DẠY PHÂN MÔN ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC Ở TRƯỜNG THCS
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, gồm giọng hát và
âm thanh của các loại nhạc cụ Giáo dục và giảng dạy âm nhạc cho học sinh phổ thông không nhầm đào tạo cho các
em trở thành những người làm nghề âm nhạc mà thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thần của các em, nhằm góp phần cùng các môn học khác thực hiện mục tiêu của nhà trường, mục tiêu cấp học
Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá
trình học tập của học sinh, để thực hiện được điều này, ngoài sự nghiên cứu về phương pháp truyền giảng,phương pháp tổ chức lớp học thì giáo viên còn phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị công nghệ, các phần mềm hổ trợ dạy học
để ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) trong trường học được đẩy mạnh ứng dụng trong 2 năm qua đã từng bước nâng cao chất lượng dạy học, tích cực đổi mới phương pháp giáo dục 1 Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ2
TỔ XÃ HỘI
Trang 3II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Bắt đầu từ năm học 2008 – 2009 được chọn là “Năm học
đẩy mạnh ứng dụng CNTT, đổi mới quản lý tài chính và xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Trên tinh thần nội dung đó Sở GD-ĐT đã chỉ đạo và tổ chức
hướng dẫn cho giáo viên các môn học triển khai việc tích hợp, lồng ghép việc sử dụng các công cụ CNTT vào quá trình dạy các môn học của mình Cụ thể là: Giáo viên bộ môn dạy nhạc cần tự khai thác, trực tiếp sử dụng các phần mềm dạy nhạc phù hợp với nội
dung và phương pháp của môn nhạc, tránh sử dụng giáo viên tin học soạn chương trình dạy nhạc theo hướng lập trình Giáo viên
môn văn có thể tích hợp dạy phương pháp trình bày văn bản
Tương tự như vậy với các môn hoạ, ngoại ngữ, toán, lịch sử,…
Giáo viên cần tích cực tham gia giới thiệu và tham khảo các phần mềm ứng dụng tích hợp vào các môn học trên website Bộ và trên Diễn đàn mạng giáo dục để cùng chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi học
Trang 4III CƠ SỞ LÍ LUẬN:
1 Mục tiêu của môn âm nhạc:
- Chương trình THCS môn âm nhạc được Bộ GD và ĐT ban hành quy trình mục tiêu như sau:
+ Hình thành và phát triển năng lực và cảm thụ Âm nhạc của HS tạo cho các em có trình độ văn hoá âm nhạc nhất định, góp phần giáo dục toàn diện hài hoà nhân cách
+ Khích lệ HS hăng hái tham gia hoạt động âm nhạc làm cho đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh tạo điều kiện cho các
em bộc lộ và phát triển năng khiếu
+ Mở rộng hiểu biết về truyền thống âm nhạc Việt Nam
và tinh hoa âm nhạc thế giới góp phần bồi dưỡng đạo đức, trí tuệ, tạo không khí vui tươi lành mạnh
2 Nội dung của bộ môn âm nhạc:
a Môn Âm nhạc gồm có ba phân môn:
-Học hát
-Tập đọc nhạc- nhạc lý
-Âm nhạc thường thức Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 5b, Nội dung cơ bản của phân môn Âm nhạc thường thức:
Phân môn Âm nhạc thường thức là một trong ba phân môn của
môn học Âm nhạc ở trường THCS, có 4 dạng bài là:
- Giới thiệu nhạc cụ
- Giới thiệu các hình thức biểu diễn
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Một số vấn đề của đời sống âm nhạc
Những dạng bài trên có đặc điểm và tính chất khác nhau, do đó mỗi dạng bài nên theo một qui trình dạy học riêng Mỗi nội dung Âm
nhạc thường thức đã chứa đựng tính văn hoá âm nhạc(thưởng thức, đánh giá,nghe-xem ca nhạc,thị hiếu âm nhạc,tham gia và hưởng
ứng các hoạt động âm nhạc, những kiến thức sơ giản về âm nhạc
….) Dạy tốt mỗi nội dung của phân môn Âm nhạc thường thức
chính là góp phần vào việc hình thành trình độ văn hoá âm nhạc
nhất định cho HS theo như mục tiêu môn học đề ra
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 63.Ý nghĩa và nhiệm vụ của phân môn Âm nhạc thường thức:
b Nhiệm vụ:
- Dạy học ÂNTT phải đem tới cho HS những kiến thức âm
nhạc dễ hiểu, phổ thông, nhưng không đơn thuần bằng sự thuyết
giảng mà HS phải được nghe và nhìn cụ thể
- Dạy học ÂNTT phải chuyển tải được tất cả những nội dung được quy định trong chương trình dạy học
1 Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ7
TỔ XÃ HỘI
Trang 74 Phương pháp dạy học âm nhạc thường thức:
- Từ những dạng bài trên yêu cầu GV vận dụng những phương pháp dạy học sau :
1 Đọc và kể chuyện âm nhạc: Giới thiệu tên truyện, tên tác giả- kể
hay đọc truyện- đặt câu hỏi xung quanh nội dung truyện- Gv tóm tắt nội dung nhấn mạnh các ý tưởng giáo dục- cung cấp thêm những
thông tin của truyện…
2 Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Giới thiệu về thân thế và sự nghiệp
nhạc sĩ, xem hình ảnh, nghe trích đoạn, nghe tác phẩm tiêu biểu…
3 Bài viết trong phân môn ÂNTT: giúp các em sử dụng đúng thuật
ngữ âm nhạc, thuyết trình luôn minh hoạ bằng âm nhạc Ví dụ nói về bài hát dân ca: phải cho nghe minh hoạ một bài hát nào đó…
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
Trang 85 Phương tiện và đồ dùng dạy học cho phân môn ÂNTT:
Để dạy hoạ tốt nội dung ÂNTT cần có những phương tiện và đồ dùng dạy học như:
- Tranh ảnh
- Băng, đĩa nhạc
- Nhạc cụ
- Các tư liệu tham khảo…
Dạy ÂNTT không thể chỉ dạy bằng lời giảng của mình, muốn đạt hiệu quả cao, GV phải cố gắng minh hoạ bằng âm thanh, hình ảnh… Để thực hiện tất cả nội dung nêu trên cần phải thay đổi mới phương pháp giảng dạy, việc GV chuẩn bị phương tiện cho tiết dạy ÂNTT, trong điều kiện các trường THCS hiện nay, thiết bị dạy học tuy cũng có
nhưng chưa đầy đủ, và chưa thể đáp ứng yêu cầu như mong muốn
Trong những thời gian gần đây, tôi đã mạnh dạn đổi mới phương
pháp giảng dạy với sự trợ giúp của PM Power Point, và đã thấy được hiệu qủa một cách đáng kể
1 Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ9
TỔ XÃ HỘI
Trang 9Lớp 6: BÀI 6
TIẾT 24: GIỚI THIỆU NHẠC SĨ Mễ - DA
Cần cú cỏc tư liệu về nhạc sĩ Mụ-Da như: Tranh ảnh, cỏc tỏc phẩm tiờu biểu
của nhạc sĩ Mụ-Da.
-Nhạc kịch: Đông
Gioăng, Đám c ới Phigarô,
Cây sáo thần
Giao h ởng: Mi giáng
tr ởng, son thứ, đô tr ởng
é?c t?u dàn éỏ_(360p).flv
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 10Lớp 8: BÀI 4.
TIẾT 13: MỘT SỐ NHẠC CỤ DÂN TỘC
Cần có các tư liệu tranh, ảnh, âm thanh để các em nghe, thấy và cảm nhận được
1 Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ11
TỔ XÃ HỘI
Trang 11IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:
1 Sự cần thiết của ứng dụng CNTT trong dạy học, thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục:
a Dạy và học theo quan điểm CNTT:
Học là một quá trình thu nhận thông tin; dạy là phát thông tin và giúp người học thực hiện quá trình trên một cách có hiệu quả nếu nội dung bài chỉ truyền tới người học bằng văn bản thì người học có thể sẽ kém hứng thú Nhờ sự phát triển của KHKT, quá trình dạy học có thể sử dung các phương tiện dạy học sau:
-Đèn chiếu Overhead
-Video-projector
TỔ XÃ HỘI
Trang 12-Phần mềm dạy học Công nghệ kiểm tra trên vi tính
-Sử dụng Internet
Ở đây tôi đã ứng dụng Video-projector trong bài
giảng, dạy học với phương tiện tôi thấy có các ưu thế
sau:
-GV chuẩn bị một lần mà được giảng dạy nhiều lần
-Các PM dạy học thay thế GV thực hành, tăng tính
năng động cho người học
-GV trình bày bài giảng sinh động, dễ dàng cập nhật
thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của KH hiện đại
-Phương tiện hỗ trợ làm tăng thêm hiệu quả đối với
những bài giảng khó, phức tạp
-HS không bị thụ động khi các hoạt động của GV đã
chuẩn bị ở bài giảng
1 Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ13
Trang 13b CNTT với vai trò phương tiện, thiết bị dạy học :
Trong những năm trở lại đây, ứng dụng CNTT trong dạy học được đẩy mạnh và đạt hiệu quả tích cực Một trong những yếu tố dễ nhận thấy là một giờ học có ứng dụng CNTT thì việc truyền đạt kiến thức- luyện tập kĩ năng của GV được cải thiện,
HS dễ tiếp thu bài học và giờ học sinh động, lôi cuốn các em vào bài học và chất lượng giờ học được nâng cao Tất cả các môn
học đều có đặc thù khác nhau, vì vậy việc vận dụng các thiết bị công nghệ và phần mềm tin học cũng khác nhau nhưng nhìn
chung ứng dụng CNTT trong dạy học là một việc làm hết sức cần thiết nhằm nâng cao chất lượng dạy học và từng bước đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại hoá, không những đáp ứng nhu cầu bộ môn mà còn dần dần tạo cho HS làm quen với phương pháp học tập hiện đại, GV cũng từng bước nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ của mình để đáp ứng với yêu cầu công tác trong thời đại mới
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 142.Kết quả học tập khi chưa áp dụng CNTT:
Thời gian trước đây mặc dù có sử dụng nhiều
phương pháp và phương tiện trong dạy ÂNTT nhưng kết quả cho thấy đa số HS muốn học phần giới thiệu về nhạc sĩ không nhiều, không thích nghe những tác phẩm của họ Không thích bàn luận về tác phẩm Không thấy được cái hay của những
tác phẩm
- 50% học sinh thích nghe nhạc
- 30% học sinh thích tìm hiểu về nhạc sĩ
- 20% học sinh không chú ý trong bài dạy
1 Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ15
TỔ XÃ HỘI
Trang 15V GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG CNTT VÀO GIẢNG DẠY
PHÂN MÔN ÂNTT:
1 Tính hiệu quả của việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy
phân môn ÂNTT:
Trong những năm chưa có điều kiện ứng dụng CNTT trong dạy học, thiết bị dạy học chỉ có đàn Organ và máy cassette, một
số học sinh có năng khiếu thì việc học rất đơn giản nhưng đa số học sinh khác việc tiếp thu và thực hành âm nhạc gặp rất nhiều khó khăn; vì vậy việc giáo dục văn hoá âm nhạc cho các em còn nhiều hạn chế Thông qua các tác phẩm âm nhạc, thông qua thực hành ca hát giúp các em tiếp cận và lĩnh hội nghệ thuật nhưng
thực tế do điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu thốn nên việc dạy học âm nhạc chưa đạt hiệu quả Hiện nay nhà trường đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học với tất cả các môn học, dần dần chất lượng giờ dạy được nâng cao, học sinh hứng thú hơn với môn học và bước dầu đã đạt được những kết quả nhất định
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
Trang 16Với môn âm nhạc, khi được học và thực hành âm nhạc bằng
những thiết bị công nghệ và các phần mềm được ứng dụng, đa
số các em rất thích thú và chất lượng thực hành cũng cao hơn Giờ học nhạc cũng được tiến hành nhẹ nhàng hơn, lôi cuốn
hơn Các em có năng khiếu thì việc tiếp thu và thực hành bài
học trở nên đơn giản và chất lượng, các em chưa phát triển
được năng khiếu cũng tích cực hơn trong học tập Học sinh
dần dần yêu thích môn học hơn, như trước đây số học sinh
chưa phát triển năng khiếu âm nhạc thì giờ học nhạc đối với
các em rất khó khăn, thường hay né tránh khi giáo viên yêu
cầu thực hành Trong những năm gần đây, thái độ của học sinh với môn học trở nên tích cực hơn Vì vậy với một tiết học âm
nhạc có ứng dụng CNTT sẽ lôi cuốn các em, phương pháp dạy học hiện đại sẽ được chứng minh qua kết quả cụ thể
1 Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ17
TỔ XÃ HỘI
Trang 17Âm nhạc thường thức
Trang 18ĐÀN ĐÁ ĐÀN T’RƯNG
COÀNG,CHIÊNG
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 19Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 20Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 2160cm ở giữa có hoặc không có núm.Dùng
dùi gỗ có quấn vải hoặc su hay dùng nắm
Âm thanh của cồng,chiêng như sấm rền
Quan niệm của
dùng trong các lễ hội dân gian
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 22LỄ HỘI CỒNG CHIÊNG
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 23Đàn T’rưng
• Đàn T’rưng được làm bằng các đoạn ống tre, nứa to, nhỏ,dài,ngắn khác nhau Khi dùng dùi gõ vào các ống sẽ tạo nên âm thanh khác nhau tùy thuộc vào kích thước của từng loại ống.Ống ng to ,dài thì âm thanh trầm , càng nhỏ và ngắn âm thanh lại càng cao
Em hãy mơ tả đàn t’rưng
xạc của rừng tre nứa khi giĩ thổi.
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 24BIỂU DIỄN ĐÀN T’RƯNG
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 25Đàn Đá
• Là một nhạc cụ gõ cổ nhất Việt Nam Đàn được làm bằng các thanh đá với kích thước dài, ngắn, dày, mỏng khác nhau Thanh đá dài, to, dày thì tiếng trầm Thanh đá ngắn, nhỏ, mỏng thì tiếng
thanh.Người ta dùng búa gỗ cĩ bịt sắt ở hai đầu gõ trực tiếp lên các thanh đá
Em hãy cho biết cấu tạo và cách sử dụngÂm thanh đàn đá như thế nào?
• Âm vực cao thánh thĩt, xa xăm Âm vực thấp
• như tiếng dội của vách đá
Quan niệm của người xưa như thế nào?
Âm thanh của đàn đá như một phương tiện để
nối liền cõi âm với cõi dương Giữa con người với
trời đất, thần linh Giữa hiện tại và quá khứ
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 26Một số hình ảnh về đàn đá
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 27BiỂU DiỄN ĐÀN ĐÁ
Người thực hiện: Phạm Hữu Thọ
TỔ XÃ HỘI
Trang 28Sau khi thực hiện việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy phân môn
Âm nhạc thường thức kết quả đạt được như sau:
70% Học sinh thích nghe nhạc
25% Học sinh thích tìm hiểu về nhạc sĩ
5% Học sinh không chú ý trong bài dạy
Những suy nghĩ của tôi cũng là những suy nghĩ của đồng
nghiệp.Nên tôi đã mạnh dạn đưa ra ý tưởng chuyên đề này Có thể đây
là giải pháp tốt và cũng có thể là chưa tối ưu, chưa được trải qua kiểm nghiệm trong giảng dạy, để có thể rút ra kinh nghiệm bài học cần thiết vận dụng vào nhiệm vụ giảng dạy trong thời gian tiếp theo
Vì vậy tôi thiết tha đồng nghiệp góp ý kiến rút kinh nghiệm để
giúp tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình
Krông Năng ngày …tháng 4 năm 2012
Trang 29CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC BẠN ĐỒNG NGHIỆP.