[r]
Trang 1Ngày soạn : 30/11 Ngày dạy: tuần 13
Tiết ppct:38
(Độc Tiểu Thanh kí)
Nguyễn Du
A Mục tiêu bài học
Giúp hs
- Nắm kiến thứcvề một vấn đề đợc các nhà thơ VN thế kỉ XVIII quan tâm:số phận của những phụ nữ tài sắc
- Thấy đợc Nguyễn du đã mở rộng nội dung của chủ nghĩa nhân đạo trong VHTĐ.Không chỉ quan tâm tới những ngời dân khốn khổ đói rách mà còn quan tâm tới những ngời làm ra giá trị văn hoá tinh thần nhng bị XH đối xử bất công,và nêu vấn
đề cần tôn vinh trân trọng những ngời làm nên giá trị văn hoá tinh thần
- Quan niệm về con ngời trong sáng tác của Nguyễn Du đã toàn diện hơn.Con ngời không chỉ cần có vật chất để tồn tại mà cần cả giá trị tinh thần ,cần tôn vinh những chủ nhân tạo nên giá trị tinh thần đó
- Thấy đợc thành công nghệ thuật của bài thơ :về từ ngữ,kết cấu…
B Phơng tiện thực hiện
- SGV,SGK
- Thiết kế bài học
C Cách thức tiến hành
GV tổ chức dạy học theo cách kết hợp các hinh thức trao đổi thảo luận,trả lời các câu hỏi
D Tiến trình tổ chức dạy học
1.Kiểm tra sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ : Đọc thuộc bài thơ Nhàn và phân tích nội dung bài thơ? 3.Bài mới
Hoạt động của Gv và Hs Yêu cầu cần đạt
I.Tìm hiểu chung
1.Tiểu dẫn
(Hs đọc tiểu dẫn)
- Em hãy ho biết vài nét cơ
bản về nội dung của tiểu
dẫn
2.Văn bản
(Hs đọc văn bản)
- Sửa cáh đọc
- Giải nghĩa từ khó
* Bố cục bài thơ?
*Chủ đề bài thơ?
II.Đọc- Hiểu
- Nguyễn Du (1765 -1820) là đại thi hào của dân tộc Việt Nam ,ngoài các tp viết bằng chữ Nôm ông còn có 3 tập thơ bằng chữ Hán.Độc Tiểu Thanh kí là một trong những bài thơ chữ Hán nổi tiếng của ông.ND rất quan tâm tới những ngời phụ nữ có tài hoa nhan sắc
+Tiểu Thanh ngời Quảng Lăng tỉnh Giang Tô tq,nàng rất thông minh và nhiều tài nghệ.Nhng số phận bất
hạnh(SGK) Nguyễn Du cảm thơng cho nàng Tiểu Thanh nên đã sáng tác nên bài thơ trên
- SGK
- Bố cục bài thơ:2/2/2/2 (lu ý thơ Đờng có 3 bố cục :2/4/2 -4/4
- Bài thơ miêu tả số phận bất hạnh của tiểu thanh ngời con gái tài hoa và nhan sắc,thể hiện suy nghĩ,thái độ xót thơng của nhà thơ
Trang 21,Hai câu đề
- Hai câu đầu thể hiện nội
dung gì?
- Em có suy nghĩ gì về hai
câu thơ này?
- Tg viếng Tiểu Thanh nh
thế nào?Qua đây ta biết
thêm điều gì?
- Vì sao Nguyễn Du đồng
cảm với số phận TT?
2.Hai câu thực
- son phấn- sắc đẹp
- văn chơng- tài năng
- Những việc sau khi chết
là việc gì?(Hs thảo luận)
3.Hai câu luận
- Nỗi hờn kim cổ:(nỗi hận
từ xa tới nay) là nỗi hận gì?
- Từ quy luật nghiệt ngã
này nhà thơ nghĩ tới ai?
Qua đây em có thể giải
thích tại sao ND lại viết về
TT nh thế?
- Miêu tả số phận bất hạnh của Tiểu Thanh - ngời con gái tài hoa và nhan sắc,thể hiện nỗi lòng xót thơng của nhà thơ
“Hồ tây cảnh đẹp hoá gò hoang Thổn thức bên song mảnh giấy tàn”
- Tg muốn nêu lên sự thay đổi từ cảnh đẹp biến thành bãi hoang
- Sự thay đổi đó bộc lộ từ có đến không ,trớc kia có vờn hoa nay không có,từ rực rỡ biến thành hoang tàn
- Nguyễn Du viếng TT qua tờ ghi chếp truyện về nàng + Trong nguyên văn chữ Hán (độc- 1 mình ,điếu- viếng) ->Chỉ có 1 mình nhà thơ viếng ngời đã khuất.Điều này cho thấy ngời chết cô đơn mà ngời đi viếng cũng là kẻ cô
đơn
- Vì ND nhận ra Tiểu Thanh là con ngời có tài có sắc
nh-ng bị vùi dập chết oan ức.Cái chết của nành-ng là bằnh-ng chứng cho số kiếp hồng nhan bạc phận
- Hai câu nói thẳng tới đối tợng mà nd muốn nói tới.Đó chính là nành Tiểu Thanh
“Son phấn … hận
Văn chơng…vơng
-(son phấn có hồn chắc phải xót xa vì những việc sau khi chết”
- Sau khi tt đã chết ngời vợ cả vẫn ghen và đã tìm mọi cách trả thù nàng = cách đốt tập thơ của nàng
-Đó là những ngang trái của cuộc đời.Nó không chỉ tồn tại khi TT sống mà tồn tại cả sau khi nàng chết
- Văn chơng không có có tội thế mà nó cũng bị hành hạ
nh con ngời ->Nh vậy cho ta thấy TT là ngời con gái tài sắc nhng bị hành hạ đến mức chết rồi mà vẵn cha yên.Đó là lời trách móc đối với XHPK lúc bấy giờ
Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi Cái án phong lu khách tự mang
Từ thực tế ở trên.tg đã đi đến khái quát có tính triết lí + Hận về sự vô lí ở đời – những ngời tài sắc đều không may,đều bị vùi dập
- Nhà thơ nghĩ về cuộc đời mình.ND tự coi mình giống
nh nàng TT.Chỉ khác là kẻ mất ngời còn
- Từ đây chúng ta hiểu tại sao ND lại viết về TT nh thế.Bởi ND viết về TT cũng là viết về mình.Họ cùng chung số phận- đó là số phận tài hoa trong XH cũ
=>Trong XHPK những ngời tài hoa luôn bị vùi dập.Đây cũng là bi kịch của xh,tài mệnh luôn đố kị,ghen ghét bài trừ nhau.Đây cũng là quy luật từ xa tới nay không chỉ riêng gì nàng TT
(Lấy vd)
Trang 34.Hai câu kết
- TTdù mệnh bạc đến đâu
thì ba trăm năm sau vẫn
còn dù không nhiều ngời
đến viếng.Nhng đến khi
nhà thơ mất hơn 300 năm
sau liệu có ai còn nhớ đến
ND không?
III.Tổng kết
IV>Củng cố- Dặn dò
-Bài thơ kết thúc bằng hai câu không phải nói về TT mà
là nói về chính ND
Chẳng biết … nữa Ngời đời ai khóc tố nh chăng?
- câu hỏi đó nói lên sự cô đơn cô độc của nhà thơ trong hiện tại giữa cuộc đời
- Cả bài thơ là tiếng khóc dài của nhà thơ.Tiếng khóc xót thơng cho số phận oan nghiệt Một tài sắc bị vùi
dập.Tiếng khóc oán trách chế độ xh và quy luật tạo hoá luộn đố kị với cái đẹp của con ngời ,với văn chơng
- Giảng
1965 VN long trọng kỉ niệm hai trăm năm ngày sinh ND cũng những ngày này hội đồng HB thế giới đã công nhận
ND là danh nhân văn hoá thế giới