bai 26 sinh san SD tu nhien

Haõy tham khaûo vaøquan saùt theâm caùc loaøi caây sau ñaây ( xem hình ) coù khaû naêng sinh saûn sinh döôõng töï nhieân:.. Caây dong ta[r]

TRƯỜNG THCS TÂY PHÚ

TỔ HOÁ-SINH-NÔNG-ĐỊA

BÀI GIẢNG

Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên

Ở một số cây có hoa rễ, thân, lá của nó ngoài chức năng nuôi dưỡng cây còn có thể tạo thành cây mới Vậy

những cây mới đó được hình thành như thế nào?.

Bài học hôm nay sẽ cho các em biết điều thắc mắc đó!.

1 Sự tạo thành cây mới từ rễ, thân, lá ở một số cây có hoa:

Hình 26.1: Cây rau má bò trên đất ẩm Hình 26.2: Củ gừng để ở nơi ẩm.

Hình 26.3: Củ khoai lang để ở nơi ẩm Hình 26.4: Lá thuốc bỏng rơi xuống nơi ẩm

Quan sát các hình 26 1, 26 2, 26 3, 26 4, đối chiếu với mẫu vật, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:

- Cây rau má khi bò trên đất ẩm, ở mỗi mấu thân có hiện t ợng gì?

Mỗi mấu thân nh vậy khi tách ra có thể thành một cây mới không? Vì sao?

- Củ gừng để ở nơi ẩm có thể tạo thành những cây mới đ ợc không? Vì sao?

- Củ khoai lang để ở nơi ẩm có thể tạo thành những cây mới đ ợc không? Vì sao?

- Lá thuốc bỏng rơi xuống nơi ẩm có thể tạo thành những cây mới đ ợc không? Vì

sao?

Hình 26.1:Cây rau má

bò trên đất ẩm

Hình 26.3 Củ khoai lang để ở nơi ẩm

Hình 26.2 Củ gừng

để ở nơi ẩm

Hình 26.4 Lá thuốc bỏng rơi xuống nơi ẩm

Hình 26.1: Cây rau má bò trên đất ẩm.

Cây rau má khi bò trên mặt đất ẩm ở mỗi mấu thân có hiện t ợng gì? Mỗi mấu thân nh vậy tách ra có thể tạo thành cây mới đ ợc không? Vì sao ?

Mỗi mấu thân đều có chồi và rễ Mỗi mấu thân nh vậy sẽ tạo thành cây mới đ

ợc vì có đủ chồi và rễ.

Củ gừng để ở nơi ẩm,

có thể tạo thành những cây mới đ ợc không? Vì sao ?

Hình 26.2: Củ gừng để ở nơi ẩm.

Chồi

Rễ

Củ gừng để ở nơi ẩm có thể trở thành cây mới đ ợc vì có đủ chồi và rễ.

Củ khoai lang để nơi đất

ẩm, có thể tạo thành cây mới đ ợc không ? Vì sao?

Hình 26.3: Củ khoai lang để ở nơi ẩm

Hình 26.4: Lá thuốc bỏng rơi xuống nơi ẩm

Lá thuốc bỏng rơi

xuống nơi ẩm, có thể tạo thành cây mới đ ợc

không ? Vì sao ?

Lá thuốc bỏng rơi xuống đất ẩm, có thể tạo thành cây mới đ ợc vì nó có đủ chồi

và rễ

Chồi

Rễ

Củ khoai tây để nơi ẩm có thể tạo thành cây mới được không? Vì sao?

Rễ Chồi

Củ khoai tây để nơi ẩm

1 Sự tạo thành cây mới từ rễ, thân, lá ở một số cây có hoa:

Phần đó thuộc loại cơ

quan nào?

Trong điều kiện nào?

ĐÁP ÁN

STT Tên cây

Sự tạo thành cây mới Mọc từ phần

nào của cây ?

Phần đó thuộc loại cơ

quan nào ?

Trong điều kiện nào?

Lá

Thân củ

Cơ quan sinh dưỡng Có đất ẩm

Nơi ẩm Nơi ẩm

Nơi ẩm

Đủ độ ẩm

Cơ quan sinh dưỡng

Cơ quan sinh dưỡng

Cơ quan sinh dưỡng

Cơ quan sinh dưỡng

1 Sự tạo thành cây mới từ rễ,

thân, lá ở một số cây có hoa:

Trong điều kiện đất ẩm,

một số cây có thể hình thành

cây mới từ các cơ quan sinh

dưỡng: thân bò, thân rễ, thân

củ, rễ củ, lá…

Một số cây có hoa có khả năng tạo thành cây mới từ những phần nào của cây?

Em có biết?

Trong tầng phát sinh (tầng sinh trụ )

nằm giữa mạch rây và mạch gỗ của thân, rễ, lá của nhiều cây có những tế bào có khả năng phân chia mạnh Những tế bào này trong điều kiện

thích hợp (đủ độ ẩm) thì phân chia và

nhân lên nhanh chóng hình thành nên

thể khởi nguyên của rễ và chồi rồi dần

dần phát triển thành rễ và chồi mới

 Trong điều kiện đất ẩm, một số cây có thể hình thành cây mới từ các cơ quan sinh dưỡng: thân bò, thân rễ, thân

củ, rễ củ, lá…

1 Sự tạo thành cây mới từ rễ, thân, lá ở một số cây có hoa

Trong điều kiện đất ẩm, một số cây có thể hình thành cây mới từ các cơ quan sinh dưỡng: thân bò, thân rễ, thân

STT Tên cây

Sự tạo thành cây mới

Mọc từ phần nào của cây?

Phần đó thuộc loại cơ quan nào? Trong điều kiện nào?

1 Rau má Thân bò Cơ quan sinh d ỡng có đất ẩm

2 Gừng Thân rễ Cơ quan sinh d ỡng Nơi ẩm

3 Khoai lang Rễ củ Cơ quan sinh d ỡng Nơi ẩm

4 Lá thuốc

bỏng Lá Cơ quan sinh d ỡng đủ độ ẩm

5 Củ khoai tây Thân củ Cơ quan sinh d ỡng Nơi ẩm

Xem lại bảng trên, hãy chọn từ thích hợp trong số các từ: sinh d ỡng, rễ củ, độ ẩm, thân

bò, lỏ, thân rễ, sinh d ỡng điền vào chỗ trống trong phiếu học tập số 2 d ới đây để có khái

niệm đơn giản về sinh sản sinh d ỡng tự nhiên

Phiếu học tập số 2

Từ các phần khác nhau của cơ quan ở một số cây nh , , , , có thể phát triển thành cây mới, trong điều kiện có Khả năng tạo thành cây mới từ các cơ quan Đ ợc gọi là sinh sản sinh d ỡng tự nhiên.

1 Sự tạo thành cây mới từ rễ, thân, lá

ở một số cây có hoa:

 Một số cây trong điều kiện đất ẩm

có khả năng tạo được cây mới từ các cơ

quan sinh dưỡng.

2 Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên của

cây:

Xem lại bảng trên , hãy chọn từ thích hợp trong số các từ: sinh dưỡng , rễ củ,

độ ẩm, thân bò, lá, thân rễ, sinh dưỡng

điền vào chỗ trống trong câu dưới đây

để có khái niệm đơn giản về sinh sản sinh dưỡng tự nhiên:

Từ các phần khác nhau của cơ quan

…….… ở một số cây như:

… , … , ………, …, có thể phát triển thành cây mới, trong điều kiện có

…… Khả năng tạo thành cây mới từ các

cơ quan ……… được gọi là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên.

2 Sinh sản sinh dưỡng tự

nhiên của cây:

1 Sự tạo thành cây mới từ rễ,

thân, lá ở một số cây có hoa:

Sinh sản sinh dưỡng tự

nhiên là hiện tượng hình thành

cá thể mới từ một phần của cơ

quan sinh dưỡng (rễ, thân, lá)

 Trong điều kiện đất ẩm,

một số cây có thể hình thành

cây mới từ các cơ quan sinh

dưỡng: thân bò, thân rễ, thân

củ, rễ củ, lá…

Thế nào là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên?

Thân rễ cây cỏ gấu , cây cỏ chỉ

mọc ngầm d i đất ướ

Hãy kể tên một số cây khác có khả năng sinh sản bằng thân bò?

Hãy kể tên một cây khác có khả năng sinh sản bằng lá?

Lá cây hoa đá….

Ghi nhí (Sgk Trang 88 )

- Sinh s¶n sinh d ìng tù nhiªn lµ hiÖn t îng h×nh thµnh c¸ thÓ míi tõ mét phÇn cña c¬ quan sinh d ìng (RÔ, th©n, l¸).

- Nh÷ng h×nh thøc sinh s¶n sinh d ìng tù nhiªn th êng gÆp ë c©y cã hoa lµ: sinh s¶n b»ng th©n bß, th©n rÔ, rÔ

cñ, l¸ ,

Cây bèo tây

Cây chuối

Hãy tham khảo vàquan sát thêm các loài cây sau đây ( xem hình ) có khả năng sinh sản sinh dưỡng tự nhiên:

Caây dong ta Daây mô

Daây khoai lang

Cây lá lốt

Cây loa kèn trắng Cây hoa quỳnh

Cây cỏ sữa (nuôi bò)

Cỏ gấu (cỏ cỳ) Cỏ tranh Cỏ chỉ

Muốn diệt cỏ dại ng ời ta có những biện pháp

nào? Vì sao l m nh vậy? à

Một số loại cỏ dại hại cây trồng

Muốn diệt cỏ dại hại cây trồng phải nhặt bỏ đ ợc toàn bộ thân rễ

ngầm ở d ới đất, vì cỏ dại có khả năng sinh sản bằng thân rễ nên chỉ cần sót lại một mầm thân rễ là từ đó có thể mọc chồi, ra rễ và phát triển thành cây mới rất nhanh

Muốn củ khoai lang khụng bị mọc mầm thỡ

phải cất giữ thế n o? Em hãy cho biết ng ời ta à

trồng khoai lang bằng cách nào? Tại sao không

trồng bằng củ?

Bài tập 4 SGK T88

Muốn cho khoai lang không mọc mầm thì phải bảo quản ở nơi khô ráo Ng ời ta th ờng trồng khoai lang bằng dây: Sau khi thu hoạch củ, dây khoai đ ợc thu lại, chọn những dây bánh tẻ cắt thành từng đoạn

ngắn có cả ngọn rồi giâm các đoạn đó xuống luống

đất đã chuẩn bị tr ớc.

Bài tập

Chọn phương án đúng nhất trong các câu sau:

Câu 1: Nhóm nào sau đây gồm toàn những cây

có hình thức sinh sản bằng thân rễ ?

a Cây sắn, khoai lang, rau má.

b Cây gừng, cây nghệ, cây cỏ gấu.

c Lá thuốc bỏng, cây dong ta, cây su hào.

d Cỏ tranh, củ cải, rau má.

Câu 2 Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên là :

a Sinh sản bằng cách cho hạt nảy mầm, không có

sự can thiệp của con người.

b Sinh sản bằng cách có sự can thiệp của con người.

c Là hiện tượng hình thành cá thể mới từ một phần của cơ quan sinh dưỡng (rễ, thân, lá).

d Là hiện tượng hình thành cá thể mới từ một phần của cây.

1 Bộ phận nào của cõy rau mỏ cú khả năng sinh sản sinh dưỡng tự nhiờn?

đáp án : Thân

4 Cõy sinh sản sinh dưỡng bằng lỏ, cú tỏc dụng chữa bỏng?

đáp án : cây thuốc bỏng

* Rau má, “nhân sâm” của người

nghèo

R au má có tác dụng giúp cho cơ, xương chắc khoẻ da mịn màng Tăng sinh tế bào hạt, giúp mau liền sẹo các vết bỏng,vết thương ,chống xơ cứng tổ chức, chống lão hoá, giải độc gan, an thần, chống STRESS…

(Theo báo sức khoẻ và đời sống số 411)

* Gừng, cây thuốc quanh nhà

gừng Đó là chất nhựa (30 hoạt chất), tinh dầu (200 chất), chất khoáng và vitamin … Gừng có tác dụng chống viêm, giảm đau, hạ sốt, chống nôn, nhất là cho phụ nữ có thai mà không độc, chống say tàu xe, chống cảm lạnh ….

(Theo báo sức khoẻ và đời sống số 411)

- Khi bị bỏng bạn có thể giã nát 5-10 lá thuốc bỏng và đắp vào chỗ bỏng sẽ có hiệu quả giảm bỏng tức thì.

- Ngoài ra cây thuốc bỏng còn được sử dụng để chữa

ho, làm cầm máu vết thương nhẹ , giải nhiệt hạ sốt …

Cây thuốc bỏng cĩ cơng dụng gì?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

giáo khoa trang 88, tìm hiểu thêm trong thực tế những cây khác sinh sản bằng các cơ quan sinh dưỡng.

- Chuẩn bị: Cắt một đoạn thân cây sắn (mì), ngọn rau muống, ngọn khoai lang, … cắm xuống đất ẩm cho ra rễ.

-Tham khảo trước bài 27: Sinh sản sinh dưỡng do người; chú ý

có những cách sinh sản do người nào? Các cách sinh sản đó đem lại những ích lợi gì cho con người?.

- Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh… về chiết cây, các bước ghép mắt, nhân giống vô tính trong ống nghiệm trên các sách báo và thành tựu của nhân giống vô tính trong ống nghiệm.